I OSK 901/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. możliwe jest badanie wadliwości tej decyzji pod kątem jej nieważności?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest jedynie ustalenie, czy istnieją przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, a także czy nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. W ramach tego postępowania nie jest dopuszczalne badanie wadliwości decyzji ostatecznej pod kątem jej nieważności. Strona, która uważa, że decyzja jest obarczona wadą nieważności, powinna wystąpić z odrębnym wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o uchylenie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z 1999 r. Po uchyleniu tej decyzji w 2011 r., Komendant Główny Policji stwierdził jej nieważność w 2014 r. z powodu braku udziału wszystkich stron w postępowaniu. Następnie Komendant Policji odmówił uchylenia pierwotnej decyzji z 1999 r., uznając brak zgody wszystkich stron. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną K.S., która zarzucała organom i sądowi pierwszej instancji błędne rozpatrzenie sprawy, w szczególności nierozpoznanie żądania stwierdzenia nieważności decyzji z 1999 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 187/15 w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 187/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, oddalił skargę w całości.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1170), po rozpatrzeniu odwołania K.S., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia 7 sierpnia 2014 r. nr [...] o odmowie uchylenia, w trybie art. 155 K.p.a., własnej decyzji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] o przydziale S.S. lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...].
W uzasadnieniu decyzji podał, że Komendant [...] Policji decyzją z dnia 21 października 1999 r. nr [...] przydzielił S.S. lokal mieszkalny nr [...] przy [...] do wspólnego zamieszkiwania wraz z żoną K. i córką D.
Sąd Okręgowy [...] wyrokiem z dnia 10 października 2003 r. sygn. akt [...] orzekł rozwiązanie przez rozwód związku małżeńskiego zawartego pomiędzy K.S. a S.S.
Wnioskiem z dnia 9 maja 2011 r. S.S. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o uchylenie w/w decyzji o przydziale przedmiotowego lokalu. Wskazał, że zamierza wyprowadzić się z mieszkania i nie chce ponosić kosztów związanych z jego utrzymaniem.
W związku z powyższym, Komendant [...] Policji decyzją z dnia 6 czerwca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 155 K.p.a., uchylił własną decyzję z dnia 21 października 1999 r. nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] S.S.
Następnie Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu wniosku K.S. decyzją z dnia 14 marca 2014 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji Komendanta [...] z dnia 6 czerwca 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że postępowanie zakończone wydaniem tej decyzji nie było prowadzone przy udziale wszystkich stron, tj. bez K. i D. S. Z tego względu uznał, że przedmiotowa decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Komendant [...] Policji biorąc pod uwagę wytyczne organu drugiej instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 14 marca 2014 r. nr [...] na podstawie zawiadomienia z dnia 22 kwietnia 2014. nr [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie toczonej na wniosek strony w oparciu o art. 155 K.p.a. informując o nim K.S. oraz D.S.
Następnie Komendant [...] Policji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 7 sierpnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 155 w zw. z art. 154 § 2 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] S.S., stwierdzając, że zarówno pełnomocnik K.S., jak i D.S., nie złożyli stosownych oświadczeń wyrażających zgodę na uchylenie w/w decyzji.
Na skutek wniesienia przez K.S. od powyższej decyzji odwołania, sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który podaną na wstępie decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że celem niniejszego postępowania było ustalenie, czy uzasadnione jest uchylenie, na podstawie art. 155 K.p.a., ostatecznej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia 21 października r. nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego. Wyjaśnił, iż podstawową przesłanką do zastosowania powyższego trybu jest zgoda stron. Przy czym zgoda ta nie może być dorozumiana, domniemana, a wyłącznie udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie zgodę na uchylenie, w trybie art. 155 K.p.a., przedmiotowej decyzji udzielił wyłącznie S.S. we wniosku z dnia 9 maja 2011 r. (karta nr 80 akt sprawy). Z tego względu organ odwoławczy uznał, że Komendant [...] Policji prawidłowo rozstrzygnął wniosek jednej ze stron prowadzonego postępowania, przyjmując, że brak jest podstaw do zastosowania wskazanego przepisu i uchylenia ostatecznej decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi przekroczenie zakresu działania tzw. "legalności" aktów prawnych, polegającego na tym, iż Komendant Główny Policji, wbrew Konstytucji RP oraz ustawie o Policji przyjął, że podstawą decyzji może być akt w postaci "zarządzenia" Ministra MSW. Wyjaśniła, że ma to znaczenie, albowiem skarżony organ samowolnie rozszerzył katalog źródeł prawa, powszechnie obowiązującego. Z tego powodu skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu braku podstawy prawnej.
W uzasadnieniu skargi podała, że jej zdaniem istotą sprawy jest fakt, że "jeżeli mieszkanie jest własnością gminy to Policja nie ma nic do tego, a decyzje mieszkaniowe Komendanta są ważne i potrzebne pod warunkiem, że dotyczą kwater, albo mieszkań, których właścicielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta". W ocenie skarżącej, stwierdzenie nieważności decyzji będzie miało taki skutek, iż zarówno Sąd Rejonowy, jak i Komendant Główny Policji, uwierzą, że umowa najmu zawarta w czasie trwania małżeństwa "policyjnego" trwa nadal, także po rozwiązaniu tego małżeństwa. Przedmiotowa umowa, która ma charakter umowy "współnajmu", podpisana tylko przez męża policjanta, z chwilą opuszczenia mieszkania kwaterunkowego (nie kwatery policyjnej) przekształca się w umowę najmu, jaka łączy byłą żonę policjanta z Gminą.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewiduje art. 155 K.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z powyższego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanka "zgody strony" określona w art. 155 K.p.a. nie odnosi się wyłącznie do takich decyzji, w których jedna strona nabyła prawo. W przypadku, gdy decyzja jest źródłem nabycia prawa, to zmiana tej decyzji w powyższym trybie wymaga zgody osób (podmiotów), które były stronami w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i to bez względu na okoliczność, jakie prawa nabyła każda z tych stron. Zgoda stron udzielona musi być wprost i wyraźnie przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji publicznej (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Op 227/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, iż wszystkie z wyżej wymienionych przesłanek nie ziściły się. Zgodę na zmianę decyzji Komendanta [...] Policji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] o przydziale S.S. lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] wyraził jedynie S.S. Natomiast zgody takiej nie wyraziły K.S. i D.S. Organ zatem prawidłowo przyjął, że skoro w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 155 K.p.a., to brak jest możliwości uchylenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc się do zarzutów skargi koncentrujących się głównie na nieważności (w ocenie strony skarżącej) w/w decyzji z dnia 21 października 1999 r. stwierdził, że nie mogą być one rozpoznane w niniejszym postępowaniu. Skarżąca nie neguje bowiem wydanej i zaskarżonej decyzji, ale decyzję ostateczną, w stosunku do której toczyło się postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 K.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06, LEX nr 320845, wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. akt III SA 1207/95, LEX nr 27431, Wróbel A., Komentarz aktualizowany do art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, LEX nr 475831). W związku z powyższym, zarzuty skargi skierowane przeciwko decyzji Komendanta [...] Policji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] mogłyby być rozpoznane jedynie w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio tej decyzji administracyjnej. Skoro w ocenie strony skarżącej, decyzja ta jest obarczona wadą nieważności, to winna ona przedsięwziąć odpowiednie kroki prawne, tj. zwrócić się do właściwego organu z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K.S., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości:
1) zarzuciła Komendantowi Głównemu Policji niezastosowanie art. 61 K.p.a., poprzez to, że w żadnej z faz postępowania nie podjął wysiłku odczytania treści żądania (wykładni tego żądania), w kontekście złożonych wyjaśnień oraz złożonych dowodów, pomimo jednoznacznego oraz kategorycznego zawiadomienia go o oczywiście nieważnej decyzji wydanej przez organ niższego stopnia – z powodu braku podstawy prawnej (zastosowanie normy powielaczowej niebędącej źródłem prawa), Komendant Główny Policji rozpatrywał inne żądania i absolutnie bez żadnej racjonalnej podstawy przyjął, iż K.S. domaga się uchylenia decyzji, a nie, jak w sposób niebudzący wątpliwości, stwierdzenia jej nieważności; Sąd pierwszej instancji bezrefleksyjnie – bez analizy akt – powtórzył rozumowanie organu, w konsekwencji przedstawiając jedynie pozór kontroli.
2) zarzuciła Komendantowi Głównemu Policji (jako organowi wyższego stopnia) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przy poszanowaniu art. 7 i art. 77 K.p.a., co miało ten skutek, że Komendant nie "skonstruował" podstawy faktycznej żądania, a w konsekwencji rozpoznał "inną" sprawę niż ta, która była przedmiotem żądania K.S.; błędnie przyjął, iż chodzi o "uchylenie" decyzji na podstawie art. 155 K.p.a., a nie żądanie stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 K.p.a.; Sąd pierwszej instancji wyrzekł się odczytania treści żądania strony – tak jak sformułowała to strona, nie zebrał "materiału" w sposób rzetelny i mechanicznie przyjął, że chodzi o żądanie uchylenia decyzji, a nie stwierdzenia jej nieważności, w konsekwencji nie rozpoznając istoty sprawy.
3) zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, iż nie sprawdził, czy decyzja Komendanta Głównego Policji zawiera wszystkie ustawowo niezbędne elementy wymienione w art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności nie zajął się ustaleniem, które fakty organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie oraz jakie przyczyny sprawiły, że innym dowodom zaoferowanym przez skarżącą odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; Sąd pierwszej instancji nie sporządził uzasadnienia, które wypełniałoby standardy z art. 45 Konstytucji RP i dawałoby podstawę do rzetelnego i sprawiedliwego wyroku. W to miejsce, wyrzekając się sędziowskiego wysiłku, skonstruował takie orzeczenie, które składa się z czterech elementów:
a) przypomnienia, jakie zadanie wykonuje sąd administracyjny (oczywiście zbędnego),
b) powtórzenia, chodzi o przytoczenie "opisu" sprawy, bezrefleksyjnego, niepoprzedzonego staranną analizą wszystkich faz postępowania administracyjnego,
c) pozorowanie kontroli, poprzez przeniesienie do treści uzasadnienia "ustaleń" faktycznych i prawnych rażąco błędnie dokonanych przez organ pierwszej instancji,
d) pouczenie (powtarzalny element orzeczenia).
Wskazując na powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczyła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Z tego względu Sąd drugiej instancji, przy rozpoznawaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie niezbędne stało się wyjaśnienie i przypomnienie, że granice skargi kasacyjnej są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 P.p.s.a. – mogą być: 1) naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy. Z kolei zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (tzw. błąd subsumcji) wyraża się w niezgodności między ustalonym stanem faktycznym a hipotezą zastosowanej normy prawnej lub też na błędnym przyjęciu czy zaprzeczeniu związku zachodzącego między ustalonym stanem faktycznym a normą prawną. Ocena zasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być skutecznie dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przypadku zarzucenia naruszenia przepisów postępowania należy podać, jakie przepisy tego prawa zostały naruszone przez sąd oraz wykazać istotność wpływu tego naruszenia na wynik sprawy – treść orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1560/11).
Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Ponadto wskazać należy, iż wynikającym z przepisu art. 176 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. Sąd drugiej instancji, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie samodzielnie uzupełniać, konkretyzować zarzutów kasacyjnych, uściślać ich bądź w inny sposób korygować (por. wyroki NSA z dnia: 11 września 2011 r. sygn. akt II OSK 151/12;16 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 861/10).
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie błędne rozstrzygnięcie w sprawie, przed którym postępowanie jest regulowane przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie powołał jakichkolwiek przepisów, które mogły zostać naruszone przez Sąd pierwszej instancji, ograniczając zarzuty skargi kasacyjnej do przepisów art. 61, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., a także nie przypisując ich do wskazanych w ustawie podstaw kasacyjnych. Nie dostrzegł, że powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego są stosowane przez organ administracji publicznej, a nie sąd administracyjny, który prowadzi postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej przedmiotem kontroli jest wyrok Sądu pierwszej instancji, a nie akt administracyjny. Adresatem zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinien być zatem ten Sąd. W przypadku, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie dostrzegł naruszenia przez organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (przez ich zastosowanie bądź niezastosowanie), to sam naruszył przepisy zobowiązujące go do kontroli legalności działalności administracji publicznej. Jako podstawę kasacyjną należało wskazać przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, których naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł.
W konsekwencji skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie nie określa podstawy kasacyjnej z art. 174 P.p.s.a., co bez wątpienia świadczy o niestaranności jej sporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, miał na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, w którym stwierdzono, że w przypadku braku powiązania przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa przez organ administracji z zarzutem naruszenia prawa przez wojewódzki sąd administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny może po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i pozwala na merytoryczne rozpoznanie zarzutów naruszenia powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 61, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., stwierdzić należy, iż są one nieskuteczne. Zmierzają bowiem do wykazania, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 K.p.a. w sprawie z wniosku S.S. o uchylenie decyzji Komendanta [...] Policji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego w Warszawie przy ul. [...], o wszczęciu którego, zgodnie z wytycznymi Komendanta Głównego Policji zawartymi w uzasadnieniu decyzji z dnia 14 marca 2014 r. nr [...] zawiadomiono K.S. i D.S., nie uwzględniono żądania K.S. w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Komendanta [...] Policji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] i w konsekwencji rozpoznano "inną" sprawę niż ta, która była objęta w/w żądaniem. Sąd pierwszej instancji nie sprawdził, czy zaskarżona decyzja spełnia warunki określone w art. 107 § 3 K.p.a. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja kwestionuje m.in. uprawnienie organów Policji do "dysponowania" lokalami mieszkalnymi będącymi własnością m.st. Warszawy oraz wskazuje wadę powołanej decyzji w kontekście przesłanki jej nieważności. W istocie stanowi ona polemikę ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego szczegółowo i prawidłowo wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie w postępowaniu prowadzonym przez organ na podstawie art. 155 K.p.a. ocena tej decyzji z punktu widzenia przesłanek nieważności, o których mowa w art. 156 K.p.a., nie była możliwa. Jednocześnie wskazał, że skoro K.S. uważa, że decyzja Komendanta [...] Policji z dnia 21 października 1999 r. nr [...] jest obarczona wadą nieważności, to może wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło