II SA/Kr 228/18

WyrokWSA w Krakowie2018-04-11

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustalonego na podstawie dekretu z 1949 r., uległo przedawnieniu, jeśli decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna w 1954 r.?
Ratio decidendi
Roszczenia odszkodowawcze za wywłaszczone nieruchomości, ustalone na podstawie dekretu z 1949 r., przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. W przypadku, gdy orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w 1954 r., a postępowanie o ustalenie odszkodowania zostało zakończone, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia zakończenia tego postępowania. W niniejszej sprawie roszczenia przedawniły się w latach 1957-1958, co wyklucza możliwość wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na podstawie orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 1954 r. Organy administracji odmówiły wypłaty, uznając roszczenia za przedawnione na podstawie art. 39 ust. 1 dekretu z 1949 r. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń organów, w szczególności daty uprawomocnienia się orzeczeń oraz fakt, że orzeczenia skierowano do osoby zmarłej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. T., J. T., A. B., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M., P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania skargę oddala. UZASADNNIENIE Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 16.01.2017 r., wydaną na podstawie art. 132 ust. 3 w związku z art. 112 ust. 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku A. B. i J. T. orzekł: - w punkcie 1 - o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31.01.1954 r. nr [...] na rzecz F. z M. T. w kwocie [...]zł z tytułu wywłaszczenia na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. C. parceli l. kat. [...] o pow. 3 865 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność F. z M. T.; - w punkcie 2 - o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.07.1954 r. [...] [...] na rzecz W. T. i F. T. z M. w kwocie [...]zł z tytułu wywłaszczenia na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. B. parcel l. kat. [...] o pow. 1 640 m2 i l. kat[...] o pow. 1 601 m2 obj. Lwh [...] stanowiących własność F. z M. T. oraz parcel l. kat. [...] o pow. 5 431 m2 i l. kat. [...] o pow. 606 m2 obj. Lwh [...] stanowiących własność F. z M. T. i W. T. oraz z tytułu wywłaszczenia na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. R. parcel l. kat. [...] o pow. 627 m2 i l. kat. [...] o pow. 2 956 m2 obj. Lwh [...] stanowiących własność F. z M. T. i W. T.; - w punkcie 3 - o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 10.09.1954 r. nr [...] na rzecz F. z M. T. i W. T. w kwocie [...]zł z tytułu wywłaszczenia na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia z 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. C. parceli l. kat. [...] o pow. 12 035 m2 obj. Lwh [...] stanowiącej własność W. T.. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że trzema odrębnymi orzeczeniami z dnia 26.03.1954 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wywłaszczyło na podstawie art. 20 - 24 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. R.P. Nr 4 poz. 31 z 1952 r.) z dniem 19.11.1952 r. na rzecz Skarbu Państwa m.in. opisane na wstępie parcele. Z kolei orzeczenia o odszkodowaniach zostały wydane na podstawie art. 27 - 36 ww. dekretu. Mimo podjętych czynności organowi nie udało się odnaleźć dokumentów świadczących o wypłacie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Nie odnaleziono również akt dotyczących wyrażenia zgody na złożenie do depozytu sądowego kwot odszkodowania: [...] zł, [...] zł i [...] zł na rzecz F. z M. T. i W. T.. Organ ustalił, że następcami prawnymi F. z M. T. i W. T. są: A. B., J. T., M. P., D. G.,; K. R., P. M., P. M., C. T., J. T., S. M., P. M., W. M., D. D., E. T., B. Z., W. C., W. P., Z. W., M. C., D. C., A. L., A. S. i S. L.. Wnioskodawcy i pozostali uprawnieni oświadczyli, że nie mają wiedzy, czy ich poprzednicy prawni pobrali odszkodowania ustalone z tytułu wywłaszczenia oraz czy były prowadzone jakieś postępowania w tym zakresie. Uznał, że pomimo, że w toku prowadzonego postępowania nie uzyskano żadnego dokumentu świadczącego o tym, by kwoty odszkodowania ustalone orzeczeniami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31.01.1954 r. nr S. 53, z dnia 26.07.1954 r. nr [...] i z dnia 10.09.1954 r. nr [...] zostały odebrane przez osoby uprawnione lub złożone do depozytu sądowego, rozpatrywany wniosek o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania nie zasługuje na uwzględnienie z powodu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Uzasadniając powyższe organ odwołał się do art. XXXV ustawy z 18.07.1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz. U. z 1950 r., Nr 34, poz. 311) oraz art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Organ ustalił, że jedno orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w dniu 2.6.1954 r., a drugie - najpóźniej w dniu 26.07.1954 r. W toku postępowania ujawniono odpisy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. R. i C., na których Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. w dniu 02.06.1954 r. stwierdziło ich ostateczność. Nie ujawniono odpisu orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. B. ze stwierdzeniem przez w/w organ jego ostateczności. Jednakże, skoro orzeczeniem z dnia 26.07.1954 r. [...] ustalono odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości położone w gm. kat. R. i B., to orzeczenie z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. B. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 26.07.1954 r. W tej sytuacji zgodnie z w/w dekretem z dnia 26.04.1949 r. terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych dla wywłaszczeń dokonanych na mocy orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. C. i R. zaczęły biec od dnia 02.06.1954 r. i od dnia 26.07.1954 r., co oznacza, że roszczenia odnośnie do nieruchomości w gm. kat. R. i C. przedawniły się po upływie 3 lat , tj. w dniu 3.06.1957 r., natomiast odnośnie do nieruchomości w gm. kat. B. najpóźniej w dniu 28.07.1957 r. Organ stwierdził, że skoro przedmiotowe roszczenia o wypłatę odszkodowania są przedawnione to nie ma obecnie podstaw do wypłaty odszkodowania ustalonego orzeczeniami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31.01.1954 r. z dnia 26.07.1954 r. i z dnia 10.09.1954 r. w wysokości nominalnej, a w konsekwencji nie ma też podstaw do ich waloryzacji. Odwołanie od decyzji wnieśli: A. B., J. T., J. T., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M. i P. M.. Odwołujący zarzucili naruszenie art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, lub w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie w całości ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący kwestionowali zaniechanie precyzyjnego ustalenia, czy i kiedy faktycznie doszło do uprawomocnienia się orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości należących do W. i F. T.. Wskazali również, że decyzje PWRN w K. o wywłaszczeniu przedmiotowych nieruchomości, jak i decyzje o ustaleniu odszkodowań zostały skierowane do nieżyjącego W. T. i w konsekwencji są obarczone wadą nieważności. Nie ustalono czy w ogóle, a jeśli tak, to kiedy doręczono decyzje stronom postępowania. Ponadto spadkobiercy W. T. nigdy nie zostali prawidłowo powiadomieni o toczącym się postępowaniu zarówno wywłaszczeniowym, jak również w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, zatem trzyletni termin przewidziany w art. 39 ust. 1 dekretu nigdy nie rozpoczął swojego biegu w stosunku do nich. Wojewoda decyzją z dnia 5.12.2017 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7.04.2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił treść żądania zgłoszonego przez wnioskodawców. Wskazał, że zarówno z wniosku z dnia 23.09.2014 r., uzupełnionego pismem z dnia 14.10.2014 r., jak i złożonego w niniejszej sprawie odwołania wynika, że zamiarem wnioskodawców jest dokonanie waloryzacji odszkodowań ustalonych decyzjami PWRN w K. w 1954 r. W piśmie z dnia 30.10.2017 r. pełnomocnik stron, na wezwanie organu, oświadczył, że wnosi o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia wymienionych w zaskarżonej decyzji nieruchomości, ewentualnie w przypadku uznania, że decyzje o ustaleniu odszkodowania tj. PWRN w K. z dnia 31.01.1954 r., z dnia 26.07.1954 r. oraz z dnia 10.09.1954 r. weszły do obrotu prawnego – o wypłatę na rzecz wnioskodawców zwaloryzowanego odszkodowania w trybie 132 ust. 3 u.g.n. W związku z powyższym organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem postępowania odwoławczego może być tylko zakres rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu l instancji. W w/w piśmie nie wycofano wniosku o waloryzację odszkodowania lecz uzależniono go od ustalenia czy decyzje o odszkodowaniu funkcjonują w obrocie prawnym. W zakresie w jakim orzeczono zaskarżoną decyzją przedmiotem postępowania jest zatem sprawa waloryzacji i wypłaty ustalonych decyzjami administracyjnymi PWRN w K. z dnia: 31.01.1954 r., 26.07.1954 r. i 10.09.1954 r. odszkodowań z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, stanowiących własność F. T. i W. T.. Natomiast wniosek stron postępowania o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, zawarty w piśmie z dnia 30.10.2017 r. przekazano do rozpatrzenia do organu właściwego tj. Prezydenta Miasta K.. Przechodząc do rozpoznania sprawy organ II instancji podniósł, że orzeczenia PWRN w K. z dnia: 31.01.1954 r., 26.07.1954 r. i 10.09.1954 r. zostały wydane na podstawie dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, który w art. 39 regulował kwestię przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Zgodnie z aktualnym i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, ustalenie że stan faktyczny przedmiotowej sprawy spełnia przesłanki art. 39 ust. 1 dekretu, wyłącza zastosowanie art. 129 ust. 5 pkt 3 i zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na postawie ww. dekretu. Ponadto, w prawomocnym wyroku z dnia 10.04.2017 r. sygn. akt II SA/Kr 38/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stanął w sprawie o podobnym stanie faktycznym na stanowisku, że pod pojęciem roszczenia odszkodowawczego, określonego w art. 39 dekretu należy rozumieć zarówno roszczenie o ustalenie odszkodowania, jak i jego wypłatę. W związku z powyższym, Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. w punktach 1 i 3 jest prawidłowa, gdyż roszczenia o waloryzację i wypłatę odszkodowań ustalonych orzeczeniami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31.01.1954 r. oraz z dnia 10.09.1954 r. za wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nieruchomości oznaczone jako p.gr. [...], gm. kat. C. stanowiąca własność F. T. oraz jako p.gr. [...], gm. kat. C. stanowiąca współwłasność F. z M. T. i W. T. przedawniły się z dniem 3.06.1957r. Przedawnieniu z dniem 3.06.1957 r. uległo również wymienione w pkt 2 zaskarżonej decyzji roszczenie o waloryzację i wypłatę odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.07.1954r. za nieruchomość oznaczoną jako parcele: l. kat. [...] i l. kat. [...], wywłaszczoną orzeczeniem PWRN w K. z dnia 26.03.1954r. o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. R., które jak wynika z zamieszczonej na nim klauzuli prawomocności stało się prawomocne z dniem 2.06.1954r. Wobec nieodnalezienia w postępowaniu wyjaśniającym odpisu orzeczenia PWRN w K. z dnia 26.03.1954r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w gm. kat. B. opatrzonego klauzulą prawomocności, prawidłowo w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przyjął, że najpóźniej w dacie wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.07.1954r. o ustaleniu odszkodowania za parcele: l. kat. [...] i l. kat. [...] gm. kat. B. stanowiącej własność F. z M. T. oraz parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...], gm. kat. B., stanowiących współwłasność F. z M. T. i W. T., stała się prawomocna decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w B.. Zatem również w pkt 2 zaskarżonej decyzji, prawidłowo orzekł organ I instancji, gdyż roszczenie o waloryzację i wypłatę odszkodowania za ww. parcele przedawniło się najpóźniej 28.07.1957r. Odnosząc się do zarzutów dotyczących prawidłowości orzeczeń PWRN w K. z dnia 26.03.1954 r., 26.07.1954r. i 10.09.1954r., które zostały skierowane do osoby zmarłej tj. W. T., organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach postępowania o waloryzację i wypłatę odszkodowań nie dokonuje się weryfikacji prawidłowości ww. orzeczeń o wywłaszczeniu nieruchomości i o ustaleniu odszkodowania, które to orzeczenia jako ostateczne mogą podlegać ocenie wyłącznie w ramach nadzwyczajnych trybów. Ponadto, pomimo śmierci W. T. w dniu 27.01.1952 r., jego spadkobiercy (w tym w szczególności jego żona i matka pozostałych spadkobierców - F. T.) mieli możliwość odebrania przysługujących im z tytułu wywłaszczenia nieruchomości odszkodowań. Jak wynika bowiem z akt sprawy, F. T. miała wiedzę o toczących się postępowaniach, na co wskazują potwierdzenia odbioru ww. decyzji. W konsekwencji biorąc pod uwagę, że postępowanie w sprawie stwierdzenia spadku po W. T. zostało przeprowadzone w 1954 r., a przynajmniej jeden spadkobierca - F. T. miała wiedzę o toczących się w 1954 r. postępowaniach odszkodowawczych i wydanych decyzjach, fakt zgonu W. T. nie wykluczał możliwości odbioru ustalonych odszkodowań na rzecz poprzednich właścicieli. Organ zaznaczył, że po upływie ponad 60 lat od dat wydania decyzji odszkodowawczych odnalezienie bezpośrednich dowodów zapłaty odszkodowań jest bardzo trudne, a często niemożliwe, gdyż obowiązujące wówczas przepisy o archiwizacji dokumentów księgowych dopuszczały ich niszczenie po upływie 5 lat od wytworzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Wojewody wnieśli: J. T., J. T., A. B., S. M., P. M., W. M., E. T., B. Z., W. C., M.. C., D. C., Z. W., W. P., D. G., K. R., P. M., P. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło do wadliwego uznania, że roszczenie skarżących o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowanie uległo przedawnieniu, podczas gdy organ nie ustalił w żaden sposób, czy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r., nr [...] stało się prawomocne i ostateczne w stosunku do skarżących, a tym samym w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 132 ust. 2 u.g.n., skoro orzeczenie wywłaszczeniowe dotychczas nie weszło do obrotu prawnego; - naruszenie art. 132 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 132 ust. 3 u.g.n. oraz 233 u.g.n. poprzez zaniechanie wypłacenia odszkodowania zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie tego orzeczenia tj. w zwaloryzowanej wysokości; - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dowolną ocenę dowodów, tj. w szczególności: a) niepodjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji zaniechanie precyzyjnego ustalenia, czy, a jeśli tak to kiedy faktycznie doszło do doręczenia skarżącym (lub ich poprzednikom prawnym) i uprawomocnienia się orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiących własność W. i F. T.; b) całkowite pominięcie przez organ kwestii, że zarówno orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r., nr [...], jak i orzeczenia ustalające odszkodowanie zostały skierowane do osoby nieżyjącej, tj. W. T., który zmarł w dniu 27.01.1952 r. czyli 2 lata przed wydaniem w/w orzeczeń, co powinno obligować organ do działań z urzędu i stwierdzenia nieważności wszystkich w/w decyzji. W uzasadnieniu skarżący rozwinęli opisane wyżej zarzuty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość stanowi niewątpliwie roszczenie cywilnoprawne, o którym - z woli ustawodawcy - rozstrzyga organ administracji publicznej w formie decyzji. Stosownie do art.132 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 762/05, z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt 762/07, z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 122/08, LEX nr 478286, z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1050/07, 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 122/08, z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. I OSK 3062/14) również w formie decyzji administracyjnej rozstrzygana jest kwestia wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania. W przeciwieństwie do przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, przepisy kolejnych ustaw wywłaszczeniowych (z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - która weszła w życie 5 kwietnia 1958 r. i uchyliła dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r., ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) nie przewidywały przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Oznacza to, że jeżeli odszkodowanie ustalone zostało decyzją administracyjną, nie ulegało ono przedawnieniu. Wszelkie bowiem obowiązki, nałożone decyzją administracyjną, podlegają wykonaniu niezależnie od upływu czasu, chyba że konkretny przepis prawa stanowi inaczej. Istotne jednakże jest to, czy roszczenia odszkodowawcze za wywłaszczone nieruchomości, przedawniło się na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, na podstawie których wydane zostały decyzje o wywłaszczeniu i odszkodowaniu w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o wywłaszczenie złożony został w dniu 19 listopada 1952 r., skoro w decyzji wywłaszczeniowej podano, że nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa z dniem 19 listopada 1952 r. (art.40 ust.1 dekretu). Dlatego też przytoczyć należy brzmienie przepisów dekretu obowiązujące na dzień złożenia wniosku (Dz.U.1952.4.31 t.j. z dnia 1952.01.31), obowiązujące zresztą do dnia 5 kwietnia 1958 r., czyli dnia uchylenia dekretu przepisem art.56 ust.1 pkt 2) ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.1958.17.70). Według art.39 ust.1 dekretu roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Dlatego też, skoro roszczenie odszkodowawcze jest instytucją prawa cywilnego, powinny być stosowane reguły dotyczące przedawnienia określone w prawie cywilnym. Prześledzić zatem należało przepisy o przedawnieniu roszczeń cywilnych. Zgodnie z art. XXXV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy kodeksu dotyczące przedawnienia (z pewnymi ograniczeniami). W związku z tym należało odpowiedzieć na pytanie, czy roszczenia odszkodowawcze za wywłaszczone W. T. i F. T. nieruchomości przedawniły się, gdyż wówczas przepisy kc nie znajdowałyby zastosowania.. W myśl przepisu art.105 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r.- Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U.1950.34.311), obowiązującej od dnia 1 października 1950 r. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe przedawniają się z upływem lat dziesięciu. Zgodnie zaś z przepisem art.108 ustawy bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym uprawniony mógł żądać zaspokojenia roszczenia. Z kolei według art.111 pkt 2 ustawy bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność, przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia przed sądem lub inną powołaną do tego władzą albo przed sądem polubownym (art.111 pkt 2). Zgodnie zaś z przepisem art. 112 ustawy po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, jednakże, gdy bieg przedawnienia został przerwany przez czynność w postępowaniu przed sądem lub inną władzą albo przed sądem polubownym, nie zaczyna ono biec na nowo, dopóki postępowanie nie będzie zakończone. Na karcie 63 akt administracyjnych znajduje się odpis orzeczenia z dnia 26 marca 1954 r. o wywłaszczeniu nieruchomości objętych lwh [...] p.gr.[...] i [...] (R.) z adnotacją z dnia 2 czerwca 1954 r., że orzeczenie jest prawomocne. Z kolei na karcie 119 akt administracyjnych znajduje się odpis orzeczenia z dnia 26 marca 1954 r. o wywłaszczeniu nieruchomości objętych lwh [...] p.gr. [...], lwh [...]: p.gr.[...] (C.) z adnotacją z dnia 2 czerwca 1954 r., że orzeczenie jest prawomocne. Na odpisie orzeczenia z dnia 26 marca 1954 r. o wywłaszczeniu nieruchomości objętych lwh [...] p.gr.: [...] oraz lwh. [...]: p.gr. [...], [...] (B.) brak jest adnotacji o ostateczności decyzji (k.54). Jednakże w dniu 26 lipca 1954 wydane zostało orzeczenie o odszkodowaniu za powyższe nieruchomości. Dlatego zasadne jest przyjęcie przez organy, że orzeczenie z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. B. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 26.07.1954 r. Mając powyższe na uwadze oraz treść art.112 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r.- Przepisy ogólne prawa cywilnego stwierdzić należy, że bieg przedawnienia roszczeń odszkodowawczych rozpoczął się na nowo: odnośnie do nieruchomości objętych lwh [...] i lwh [...] od dnia 11 września 1954 r. (dzień po dacie decyzji odszkodowawczej – k.46), odnośnie do nieruchomości objętych lwh [...] – od dnia 1 lutego 1954 r. (dzień po dacie decyzji odszkodowawczej – k.42), odnośnie do nieruchomości objętych lwh[...], lwh [...] i lwh.[...] od dnia 27 lipca 1954 r. (dzień po dacie decyzji odszkodowawczej – k.68). Oznacza to, że przedawnienie roszczeń odszkodowawczych nastąpiło z upływem 3 lat, czyli odpowiednio: 11 września 1957 r., 1 lutego 1957 r. oraz 27 lipca 1957 r. Z kolei stosownie do art.47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jeszcze nie zakończone (5 kwietnia 1958 r.) będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostają w mocy, a odszkodowanie ustala się według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 r., a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustala się według przepisów dotychczasowych. Prawomocne orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie podlegają wzruszeniu. Powyższe oznacza, że przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie mogły mieć zastosowania w sprawie przedmiotowego odszkodowania. Dlatego też sprawę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należało rozpatrywać z uwzględnieniem przepisu art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., regulującego kwestię przedawnienia roszczeń odszkodowawczych. Przyjąć zatem należy, że przepisy intertemporalne ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie mogą zmienić oceny, że przedmiotowe roszczenia odszkodowawcze przedawniły się zgodnie z regułami przyjętymi w prawie cywilnym. Jeżeli tak, to żądanie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania było niezasadne, a fakt nie odnalezienia niektórych dokumentów wywłaszczeniowych nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wydaje się, że postępowanie wyjaśniające prowadzone było na skutek stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w decyzji kasacyjnej z dnia 9 marca 2016 r., że winno być ono przeprowadzone "co do faktu spełnienia w przeszłości obowiązku wypłaty na rzecz uprawnionych osób odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości". Sąd stanowiska tego nie podziela. Ze względu na przedawnienie roszczeń okoliczności te były prawnie irrelewantne dla oceny wniosku. Dlatego też zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, pomimo błędów w uzasadnieniach, nie naruszają prawa w stopniu wymagających ich uchylenia. Organ I instancji błędnie odwołał się do art. XXXV ustawy z 18.07.1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz. U. z 1950 r., Nr 34, poz. 311). Przepisu takiego wymieniona ustawa nie zawiera. Zapewne chodziło o art. XXXV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.), stanowiący, że do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy kodeksu dotyczące przedawnienia (z pewnymi ograniczeniami). Nadto, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela poglądu przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Lu 568/14 (który został powołany w decyzjach organów obu instancji), że w pojęciu "roszczenia odszkodowawczego", o którym mowa w ww. przepisie art. 39 ust. 1 dekretu, mieści się nie tylko roszczenie o odszkodowanie, a więc roszczenie o jego ustalenie, ale także roszczenie o jego wypłatę. Jak już wcześniej wskazano, art.39 ust.1 dekretu stanowi, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Ma to związek z przepisem art.33 dekretu: "Wniosek o ustalenie odszkodowania każda ze stron może złożyć do prezydium wojewódzkiej rady narodowej po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego". Powyższe prowadzi do wniosku, że gdyby wniosek o ustalenie odszkodowania nie był złożony w terminie 3 lat od dnia "ostateczności" orzeczenia o wywłaszczeniu, niemożliwe by było jego ustalenie ze względu na przedawnienie roszczenia. Sytuacja jest inna, gdy wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony i orzeczenie w tym przedmiocie zostało wydane. Przychylenie się do cytowanego wyżej poglądu WSA w Lublinie oznaczałoby, że w sytuacji złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania przed upływem trzech lat od "uostatecznienia" się orzeczenia o wywłaszczeniu i wydania orzeczenia odszkodowawczego przed upływem tego terminu, niemożliwa byłaby wyplata odszkodowania po upływie trzech lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. A co byłoby w sytuacji, gdyby wniosek o ustalenie odszkodowania byłby złożony przed upływem trzech lat od uostatecznienia się orzeczenia o wywłaszczeniu, a orzeczenie o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość miałoby zapaść po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji? Czy można byłoby powiedzieć, że roszczenie się przedawniło? A do takiego wniosku prowadziłoby zaakceptowanie poglądu, że w pojęciu "roszczenia odszkodowawczego", o którym mowa w przepisie art. 39 ust. 1 dekretu, mieści się nie tylko roszczenie o odszkodowanie, a więc roszczenie o jego ustalenie, ale także roszczenie o jego wypłatę. Wykładnia przepisu art.39 ust.1 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U.1952.4.31 t.j.) oraz przepisu art. 105, art.108, art.111 pkt 2 oraz art.112 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U.1950.34.311) prowadzi do wniosku, że bieg przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną w trybie dekretu z dnia 26.04.1949 r. przerywa złożenie wniosku o ustalenie odszkodowania, a bieg przedawnienia zaczyna biec na nowo od dnia zakończenia postępowania o ustalenie odszkodowania. Oznacza to, że jeżeli wydane zostało orzeczenie o ustaleniu odszkodowania, to bieg trzyletniego terminu przedawnienia określonego w przepisie art.39 ust.1 dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych rozpoczyna się od dnia zakończenia postępowania o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Przechodząc do oceny zarzutów skargi, uznać należy, że są one niezasadne. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a zebrany w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony zgodnie z regułami art. 80 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wprowadza tzw. swobodną ocenę dowodów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. I OSK 484/15 (LEX nr 2118772) istota zasady swobodnej oceny dowodów polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do rodzaju poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Niewątpliwie swobodna ocena nie oznacza oceny dowolnej, gdyż organ w uzasadnieniu decyzji musi wykazać dlaczego przyjął taki, a nie inny stan jako podstawę swego rozstrzygnięcia. Przepis art. 80 k.p.a. nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. W orzecznictwie dopuszcza się czynienie ustaleń faktycznych na podstawie tzw. dowodów pośrednich w sytuacji, gdy przeprowadzenie dowodu bezpośredniego jest niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2015 r., sygn. I OSK 552/14 (LEX nr 1985946) wskazał: "Dokumenty zgromadzone w postępowaniu zwykłym stanowią bowiem tzw. dowody bezpośrednie, które są najistotniejsze z punktu widzenia wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Przypisanie równorzędnego znaczenia dowodom pośrednim, dzięki którym można ustalić istotne dla rozstrzygnięcia fakty, należy uznać za celowe i uzasadnione". W rozpatrywanej sprawie dowody bezpośrednie, z których jednoznacznie wynikałoby, czy wypłacono odszkodowania osobie uprawnionej nie zostały odnalezione, mimo usilnych starań Prezydenta Miasta K.. Dopuszczalne więc było poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o te dowody, które organowi I instancji udało się zgromadzić w sprawie. Prezydent Miasta K. przed wydaniem decyzji prowadził bardzo szeroko zakrojone poszukiwania dokumentów archiwalnych. Na skutek tych działań zebrano część dokumentacji, zaś do co pozostałej części ustalono, że nie istnieje - z uwagi na znaczny upływ czasu (od wydania decyzji ustalającej odszkodowanie do wydania decyzji w niniejszej sprawie minęło ponad 60 lat). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd przedstawiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. II SA/Lu 568/14: "W sytuacji, gdy tego rodzaju dokumentacja, jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji księgowej (bankowej) i zniszczeniu dowodów wypłaty. Jakkolwiek zatem organy administracji orzekające w niniejszej sprawie były w stanie zgromadzić tylko dowody pośrednie, to nie można im zarzucić, że nie zebrały one pełnego materiału dowodnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy". Organ I instancji zwrócił się z kwerendą do Archiwum Narodowego w K. (k.216,k.87), Archiwum Ministerstwa Obrony Narodowej (k.218), Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych k(.224), Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. (k.226), Archiwum Sił Powietrznych (k.233), Wojskowego Biura Historycznego (k.239), Archiwum Akt Nowych (k.244), Archiwum Wojskowego w O. (k.276), jednakże nie uzyskał nowych istotnych dla rozstrzygnięcia dokumentów. Podkreślić również należy, że spadkobiercy wywłaszczonych nie twierdzili nawet, że odszkodowania nie zostały wypłacone (zeznania stron: k.139-170). Nadto, jak wyżej przedstawiono, brakujące dokumenty nie były potrzebne dla wydania decyzji. Uzyskanie dowodów wypłaty odszkodowania mogłoby jedynie stanowić dodatkową przesłankę do wydania decyzji odmownej. Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Prawidłowe jest ustalenie organu I instancji, że ujawnione odpisy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. R. i C. posiadają klauzulę o stwierdzeniu ich ostateczności z dniem 2.06.1954 r. Prawidłowe jest również rozumowanie, że ponieważ nie odnaleziono odpisu orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. B. ze stwierdzeniem przez w/w organ jego ostateczności, to skoro orzeczeniem z dnia 26.07.1954 r. [...] ustalono odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości położone w gm. kat. R. i B. organ uznał, że orzeczenie z dnia 26.03.1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w gm. kat. B. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 26.07.1954 r. Jak wynika z akt administracyjnych orzeczenie o wywłaszczeniu zostało wykonane (doszło do przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa), co oznacza, że weszło do obrotu prawnego. Do obrotu prawnego weszły również orzeczenia o odszkodowaniu, ponieważ co najmniej jednej osobie (F. T.) zostały doręczone. Rację ma również organ odwoławczy, że decyzja ostateczna wiąże erga omnes i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego wywołuje skutki prawne. Dlatego też nieusprawiedliwione są zarzuty skargi naruszenia art. 132 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 132 ust. 3 u.g.n. oraz 233 u.g.n. poprzez zaniechanie wypłacenia odszkodowania zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie tego orzeczenia tj. w zwaloryzowanej wysokości. W toku postępowania sądowego złożony został wniosek o jego zawieszenie, a to w związku z prowadzonym przez Ministra Infrastruktury postępowaniem ([...]) o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. [...] dotyczące wywłaszczenia nieruchomości w postaci "l.kat. [...] (....) objętej lwh [...] oraz l.kat. [...] objętej [...] oraz postępowaniem ([...]) o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 31 stycznia 1954 r. znak [...] o przyznaniu i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. znak; [...] nieruchomości". Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. przedłożony został dokument w postaci zdjęcia orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 30 grudnia 1953 r. Dokument ten został podpisany przez tę samą osobę, która podpisała orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 26 marca 1954 r.(k.119 a.a), orzeczenie ma ten sam znak i treść, nie zawiera jednak adnotacji o stwierdzeniu jego ostateczności, w przeciwieństwie do odpisu orzeczenia z dnia 26 marca 1954 r., które adnotację taką zawiera. Wniosek został oddalony jako niezasadny. Podstawy żądania nie mógł stanowić art.56 p.p.s.a., w myśl którego "w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu", gdyż mające się toczyć postępowanie nadzwyczajne nie dotyczy zaskarżonej decyzji. Zastosowanie mógłby znaleźć jedynie przepis art.125 § 1 pkt 1) p.p.s.a., stanowiący że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przypadek taki nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Z zagadnieniem wstępnym mamy jednak do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji mogą mieć wpływ jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Ponieważ Sąd ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania, rozstrzygnięcie sprawy nie było uzależnione od wyniku postępowania nieważnościowego. Nadto, skarżący nie przedstawili dowodu, że opisywane we wniosku o zawieszenie postępowanie rzeczywiście się toczy. Dlatego też skarga, jako niezasadna została oddalona na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło