III SA/Wa 235/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-18
Skład orzekający: Katarzyna Owsiak, Konrad Aromiński, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli decyzje określające wysokość tych zaległości zostały wydane po jego odwołaniu z funkcji, a spółka posiadała zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami w okresie jego kadencji?Ratio decidendi
Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ocenia się na podstawie stanu faktycznego istniejącego w momencie powstania zaległości podatkowej, a nie w momencie wydania decyzji określającej jej wysokość. Okoliczność, że decyzja została wydana po odwołaniu członka zarządu, nie wpływa na ocenę przesłanek egzoneracyjnych, jeśli zaległość powstała w okresie jego kadencji. Zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami nie wyłącza odpowiedzialności, jeśli zostało wydane przed ustaleniem prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego decyzją organu.Stan faktyczny
Spółka D. T. Sp. z o.o. posiadała zaległości w podatku od towarów i usług za okres od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r. Po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, wszczęto postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności P. W., byłego członka zarządu, za te zaległości. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności P. W., a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. P. W. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. nieprzeprowadzenie dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego, a także kwestionując swoją odpowiedzialność, ponieważ decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych zostały wydane po jego odwołaniu z funkcji, a w okresie jego kadencji spółka posiadała zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r . oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił D. T. Sp. z o. o. (dalej: "Spółka") zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres listopad i grudzień 2013 r. w łącznej wysokości 2.201.922 zł, natomiast decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. w łącznej wysokości 5.966.883 zł.
Z uwagi na stwierdzoną bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, Naczelnik D. M. Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie odpowiedzialności P. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r., odsetek za zwłokę od powyższych należności oraz kosztów postępowania egzekucyjnego związanych z dochodzeniem należności za listopad i grudzień 2013 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik[...]Urzędu Skarbowego w W. orzekł o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej P. W. , członka zarządu Spółki za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres listopad i grudzień 2013 r. oraz za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie, stosownie do art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., zwana dalej: "O.p."), sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Strona wniosła nadto o przesłuchanie świadka - prezesa zarządu Spółki V. K. na okoliczność sytuacji ekonomiczno - finansowej Spółki w okresie pełnienia przez świadka funkcji Prezesa Zarządu oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów tj. zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach za dni: 5 grudnia 2013 r. oraz 5 czerwca 2014 r., z których wynika brak zaległości podatkowych Spółki.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 122, 187 § 1, art. 191 i 199a § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, tj. z uwagi na: nieprzesłuchanie Prezesa Zarządu D. T. Sp. z o. o. V. K. , a także nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach z dni: 5 grudnia 2013 r. oraz 5 czerwca 2014 r., z których wynika brak zaległości podatkowych D. T. Sp. z o. o., przez co niemożliwe było ustalenie stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy,
2. art. 122. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy pierwszej instancji, wbrew zebranemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że: D. T. Sp. z o. o. posiadała zobowiązanie podatkowe w podatku VAT w okresie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez P. W. , P. W., jako prezes Zarządu D. T. Sp. z o. o., miał obowiązek nie późnej niż w terminie 2 tygodni od dnia 27 grudnia 2013 r., tj. od dnia upływu terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013 r., złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości,
3. art. 121, 122, 123, 188 i 216 O.p. poprzez niewydanie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia zgłoszonych przez Stronę odwołującą wniosków dowodowych, co uniemożliwiło Stronie zgłoszenie kolejnych wniosków dowodowych, których powołanie byłoby uzasadnione w przypadku oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych, co doprowadziło do naruszenia zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, obowiązku dążenia do wyjaśnienia sprawy oraz czynnego udziału strony w postępowaniu,
4. art. 116 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że P. W. jest odpowiedzialny jako były członek Zarządu D. T. Sp. z. o. o. solidarnie ze Spółką za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r. pomimo, iż zaległość podatkowa w podatku VAT za okres od listopada do grudnia 2013 r. i za okres do stycznia do kwietnia 2014 r. powstała dopiero na podstawie decyzji Dyrektora UKS w L. z dni: [...] grudnia 2015 r. oraz [...] maja 2014 r., tj. w okresie kiedy P. W. nie pełnił już funkcji członka Zarządu D. sp. z o. o.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
DIAS wskazał, że zaległości Spółki, którymi obciążony został Skarżący, wynikają z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2015 r. i z dnia 20 maja 2016 r. doręczonych odpowiednio w dniach: 16 grudnia 2015 r. i 31 maja 2016 r., natomiast postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Strony, jako członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe tej Spółki zostało wszczęte w dniu 15 marca 2018 r.
Według DIAS, w rozpatrywanej sprawie warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p., został spełniony, gdyż wszczęcie postępowania w stosunku do Strony nastąpiło po doręczeniu decyzji określającej wysokość zobowiązań Spółki.
W ocenie DIAS formalny wymóg umożliwiający wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej został zachowany i zasadnym stało się rozpatrzenie sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 116 § 1 i § 2 O.p w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r.
Zdaniem DIAS okoliczność, iż Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług potwierdza odpis pełny z KRS nr [...] z dnia 5 października 2016 r., zgodnie z którym Strona pełniła funkcję prezesa zarządu Spółki od 23 lipca 2013 r.
DIAS wskazał, że powyższe ustalenia mają odzwierciedlenie w Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 23 lipca 2013 r., zgodnie z którym Skarżący został powołany na Prezesa Zarządu Spółki z tym dniem, natomiast na podstawie Uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 13 czerwca 2014 r. został odwołany z funkcji prezesa zarządu.
DIAS podniósł, że termin płatności zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług określonych decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. za listopad i grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r., upływał odpowiednio w dniach: 27 grudnia 2013 r., 27 stycznia 2014 r., 25 lutego 20l4 r., 25 marca 20l4 r., 25 kwietnia 20l4 r., 26 maja 2014 r., zatem w jego ocenie zaległości w podatku od towarów i usług za powyższe okresy powstały w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki.
W świetle przytoczonych powyżej okoliczności i dowodów DIAS uznał, że w rozpoznawanej sprawie okoliczność pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu w okresie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych została udowodniona i tym samym spełniona została przesłanka odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 2 O.p.
DIAS odnosząc się do przesłanki odpowiedzialności członka zarządu wynikającej z art. 116 § 1 O.p. czyli bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki podał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia rachunków bankowych w [...] S.A. oraz [...] S.A.
DIAS wyjaśnił, że [...] S.A. poinformował o zbiegu egzekucji z dwoma komornikami sądowymi, [...] S.A. poinformował, iż nie prowadzi rachunku dla dłużnika wymienionego w zajęciu, natomiast Bank [...] S.A. poinformował, iż wobec Spółki postępowanie egzekucyjne prowadzą również inne organy egzekucyjne, w związku z tym do rachunku dłużnika wystąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Organ egzekucyjny ustalił, że sądowe organy egzekucyjne zakończyły prowadzone postępowania z uwagi na ich bezskuteczność.
Jak wskazał DIAS, organ egzekucyjny wezwał prokurenta Spółki P. W. o udzielenie informacji na temat majątku D. T. Sp. z o. o. W odpowiedzi przesłanej drogą mailową P. W. załączył skan oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji prokurenta złożonego do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy KRS. W toku postępowania organ egzekucyjny uzyskał informacje, iż Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Ponadto Spółka nie została odnaleziona w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych.
Naczelnik D. M. Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne uwagi na jego bezskuteczność.
W odniesieniu do zaległości podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r. DIAS wskazał, że organ podatkowy na podstawie art. 6 § 1c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odstąpił od wystawienia tytułów wykonawczych.
DIAS podniósł, że Naczelnik D. M. Urzędu Skarbowego w W. pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. wezwał Spółkę do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku lub źródłach dochodu, a wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
W tym stanie rzeczy DIAS uznał, że spełniona została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 O.p.
DIAS przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 O.p., umożliwiających uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki zaznaczył, że w stosunku do Spółki zaistniały przesłanki upadłości określonej w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2003 r., nr 60, poz. 535 ze zm., zwana dalej: "P.u.n"), wobec niewykonywania wymagalnych zobowiązań.
DIAS uznał, że poczynienie ustaleń w zakresie drugiej z przesłanek upadłości, wskazanej w art. 11 ust. 2 P.u.n., nie było możliwe, gdyż brak jest możliwości dokonania analizy sprawozdań finansowych za lata poprzedzające 2013 r. DIAS wskazał, że w celu ustalenia, czy i kiedy zobowiązania Spółki przewyższały wartość jej majątku, powinny zostać zbadane bilanse Spółki za lata poprzedzające rok, w którym upłynął termin płatności z tytułu podatku. Spółka natomiast została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 21 marca 2013 r. i złożyła sprawozdanie finansowe za 2013 r.
DIAS wskazał przy tym, że Spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań dotyczących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r., natomiast Skarżący pełniąc funkcję członka zarządu wiedział lub przy dochowaniu należytej staranności mógł wiedzieć o kondycji finansowej Spółki.
DIAS podniósł, że sam fakt posiadania przez Spółkę zaświadczenia z dnia 5 grudnia 2013 r. i 5 czerwca 2014 r. potwierdza jedynie, iż na dzień ich wystawienia Spółka nie posiadała zaległości względem Skarbu Państwa. Tymczasem wydanie decyzji określających prawidłową wysokość zobowiązań podatkowych nastąpiło w dniach: 16 grudnia 2015 r. i 20 maja 2016 r. Ponadto DIAS stwierdził, że złożone przez Spółkę deklaracje były sporządzone niezgodnie ze stanem rzeczywistym, stąd organ podatkowy na etapie wystawienia zaświadczenia o niezaleganiu w płatności podatku, nie miał o tym wiedzy.
DIAS stanął na stanowisku, że Strona miała obowiązek, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia 27 grudnia 2013 r., tj. od dnia upływu terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013 r., do dnia 10 stycznia 2014 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, czego nie uczyniła.
W ocenie DIAS, nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit b O.p.
Z kolei odnosząc się do ostatniej przesłanki negatywnej odpowiedzialności członka zarządu DIAS zaznaczył, że Skarżący nie wskazał żadnych składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.
DIAS uznał zarzuty odwołania za bezzasadne, natomiast przyczyny, dla których organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów wskazano w uzasadnieniu postanowienia DIAS z dnia [...] grudnia 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, zarzucił naruszenie:
1. art. 122, 187 § 1, art 191 i 199a § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, tj. nieprzesłuchanie Prezesa Zarządu D. T. Sp. z o. o. V. K. na okoliczność ustalenia sytuacji ekonomiczno - finansowej Spółki D. T. Sp. z o. o., kiedy Prezesem był P. W. , przez co niemożliwe było ustalenie stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy,
2. art. 122,187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy drugiej instancji, że: D. T. Sp. z o. o. posiadała zobowiązanie podatkowe w podatku VAT w okresie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez P. W. za spłatę których może on ponosić odpowiedzialność; P. W. , jako prezes Zarządu D. T. Sp. z o. o., miał obowiązek nie późnej niż w terminie 2 tygodni od dnia 27.12.2013 r., tj. od dnia upływu terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013 r., złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości,
3. art. 116 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że P. W. jest odpowiedzialny jako były członek Zarządu D. T. Sp. z o. o. solidarnie ze spółką za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia do kwietnia 2014 r, pomimo iż zaległość podatkowa w podatku VAT za okres od listopada do grudnia 2013 r. i za okres do stycznia do kwietnia 2014 r. została określona dopiero na podstawie decyzji Dyrektora UKS w L. z dni: [...].12.2015 r. oraz [...].05.2014 r., tj. w okresie kiedy P. W. nie pełnił już funkcji członka Zarządu D. sp. z o. o., i nie mógł mieć wiedzy o tym zobowiązaniu,
4. art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka pozytywna warunkująca odpowiedzialność P. W. za zaległości D. T. Sp. z o. o., tj. istnienie zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań podczas gdy, D. T. Sp. z o. o. nie posiadała zobowiązań podatkowych w podatku VAT w okresie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez P. W. ,
5. art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie występują przesłanki egzoneracyjne, których zaistnienie powoduje, że organ podatkowy nie może orzec o odpowiedzialności osoby trzeciej, podczas gdy przyjąć należy, iż P. W. uwolnił się od odpowiedzialności za zaległości spółki, albowiem nie przewidywał i w żaden sposób nie mógł przewidzieć, że istniejąca sytuacja finansowa w spółce wymaga zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego w celu ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością.
Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego, tj. przesłuchanie świadka - Prezesa Zarządu D. T. Sp. z o. o. V. K. na okoliczność sytuacji ekonomiczno - finansowej spółki D. T. Sp. z o. o. w okresie pełnienia przez świadka funkcji Prezesa Zarządu.
W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione oraz podtrzymując zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy zgodne z prawem jest stanowisko organów podatkowych, że Skarżący może odpowiadać solidarne ze spółką za jej zaległości podatkowe ujawnione w decyzjach określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT i to po odwołaniu z funkcji członka zarządu.
Jak argumentuje Skarżący, wadliwe jest stanowisko organu, że Skarżący miał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 14 dni od dnia upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. W okresie bowiem pełnienia funkcji członka zarządu kondycja finansowa spółki była dobra (zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach), a więc spółka nie mogła zostać uznana za niewypłacalną. Ponadto w dacie pełnienia funkcji prezesa zarządu Skarżący nie miał i nie mógł mieć wiedzy co do tego, że reprezentowana spółka mogła posiadać jakiekolwiek zaległości podatkowe. Zatem w ocenie Skarżącego uwolnił się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki albowiem nie przewidywał i w żaden sposób nie mógł przewidzieć, że istniejąca sytuacja finansowa w spółce wymaga zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Mając na uwadze stanowisko Skarżącego należy wskazać zatem na dwie okoliczności.
Pierwsza z nich dotyczy zagadnienia związanego z oceną przesłanek egzoneracyjnych. Czy zatem ocena ta powinna nastąpić z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego określonego w decyzji, czy też w deklaracji podatkowej, w której wykazano inną wysokość zobowiązania podatkowego. Otóż ocena ta powinna uwzględniać kwoty wynikające z decyzji podatkowej. Stanowisko to wynika z uchwały NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, a skład orzekający w niniejszej sprawie - zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. - jest tym poglądem związany.
Podkreślić należy, że prawidłowe ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa (z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania) oraz jego skonkretyzowanie w związku z obowiązującą w tym zakresie zasadą samoobliczenia podatku powinno nastąpić w deklaracji podatkowej sporządzonej przez podatnika. Decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku VAT (zobowiązania powstającego z mocy prawa) jedynie "ujawnia" prawidłową jego wysokość - powstałą z mocy prawa w terminie wskazanym w ustawie VAT, a nie ustala owej wysokości. Decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny (art. 21 § 1 pkt 1 i art. 21 § 3 o.p), a nie konstytutywny (art. 21 § 1 pkt 2 i art. 21 § 2 o.p). Na marginesie należy wskazać, że w świetle art. 51 § 1 o.p., powstanie zaległości podatkowej ma charakter obiektywny i jest niezależne od wydania przez organ podatkowy decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego.
Zatem ustalając, w którym momencie spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 p.u.n.) uwzględniać należy wysokość zobowiązania wynikającego nie ze złożonej pierwotnie deklaracji, lecz z później wydanej decyzji. W związku z powyższym to, że Skarżący nie posiadał wiedzy co do okoliczności prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT (choć taką wiedzę powinien posiadać) za listopad 2013 r. i następne okresy rozliczeniowe wskazane w skarżonej decyzji, nie wpływa na ocenę przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b o.p. (por. także wyrok z dnia 22 maja 2019 r. I SA/Gl 23/19).
Drugą okolicznością wymagającą wyjaśnienia w światle zarzutów skargi jest fakt wydania decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT za wskazane w skarżonej decyzji okresy rozliczeniowe w czasie, w którym Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu. Zdaniem Sądu dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu - w kontekście oceny czasu, w którym należało zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości, nie ma zatem znaczenia, w jakim terminie została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. W szczególności bez znaczenia jest to, czy decyzja została wydana w czasie, w którym członek zarządu pełnił swoją funkcję czy też dopiero po upływie trwania jego kadencji. Oceny tej należy dokonywać na chwilę, kiedy powstała zaległość podatkowa, a zatem w przypadku zobowiązania w podatku VAT trzeba mieć na względzie czas, w którym zobowiązanie to powstało z mocy prawa i kiedy upływał termin płatności podatku VAT (por. wyrok z dnia 5 września 2019 r. I SA/Ol 347/19; wyrok z dnia 10 lipca 2019 r. I SA/Gd 953/19). Podkreślić również należy, że data powstania zobowiązania podatkowego jest niezmienna i wynika wyłącznie z właściwych przepisów prawa.
W związku z powyższym okoliczność wydania decyzji w okresie, w którym Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu nie wpływa na ocenę przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b o.p.
Odnosząc się z kolei do odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Pana V. K. należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że sytuacja finansowa spółki była dostatecznie wyjaśniona na podstawie zebranego materiału dowodowego. Zauważyć należy także, że dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn.
Końcowo Sąd zauważa, że spełnione zostały również pozostałe wynikające z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a oraz art. 116 § 1 i art. 116 § 1 pkt 2 o.p. przesłanki warunkujące solidarną odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. W szczególności postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego zostało wszczęte po doręczeniu decyzji wymiarowych spółce, a egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło