II OZ 385/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w pkt I wyroku z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 596/19 o odrzuceniu skargi Ł. L. w sprawie ze skarg N. sp. z o.o. z siedzibą w N., M. H., J. C. oraz Ł. L. na uchwałę Rady Miasta N. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego N. [...] ([...] przy ulicy [...]) postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 596/19, po rozpoznaniu sprawy ze skarg N. sp. z o.o. z siedzibą w N., M.H., J.C. oraz Ł.L., odrzucił skargi N. sp. z o.o. w N. oraz Ł.L. (pkt I), w uwzględnieniu skargi M.H. i J.C. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości (pkt II), zasądził od Gminy Miasta N. na rzecz skarżących M.H. i J.C. kwoty po 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III) i zarządził zwrócić N. sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi (pkt IV). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Ł.L. z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lipca 2019 r. skarżący Ł.L. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu, powróciło do Sądu dnia 6 sierpnia 2019 r. z relacją Poczty "zwrot – nie podjęto w terminie", a niepodjęta przesyłka znajduje się w aktach sprawy. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja doręczyciela o miejscu pozostawienia pisma do dyspozycji adresata. Widnieje również data zwrotu, data pierwszego i drugiego awiza. Określono również w sposób jednoznaczny miejsce pozostawienia awiza. Widnieje również pieczątka z datą zwrotu do nadawcy. Druk zawiera podpis doręczyciela. W trybie art. 73 p.p.s.a. istotne jest, aby na kopercie zawarto informację o jej dwukrotnym awizowaniu, co w kontrolowanej sprawie nastąpiło. Dokument potwierdzenia odbioru stanowi dokument urzędowy, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Innymi słowy pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (doręczenie zastępcze). Zakreślony termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie i brak fiskalny skargi nie został uzupełniony. Sąd I instancji wyjaśnił, że wpis od skargi uiszcza się w kasie lub na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego. Uiszczenie przez skarżącego Ł.L. dnia 16 maja 2019 r. przekazem pocztowym kwoty 300 zł na rzecz Rady Miasta N. nie spełnia warunku opłacenia skargi. Skoro Skarżący nie uiścił w kasie Sądu, ani na rachunku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należnego wpisu sądowego od skargi, jego skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie zawarte w pkt I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Ł. L. Postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 73 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że doręczenie skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi było skuteczne, podczas gdy nastąpiło ono z naruszeniem przepisów o doręczaniu pism sądowych, a skarżącemu nigdy nie zostały prawidłowo doręczone ani wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, ani zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej, przez co nastąpił zwrot przesyłki do adresata, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 7 pkt 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym z dnia 12 października 2010 r. poprzez brak weryfikacji pisma zwróconego do Sądu w zakresie złożenia podpisu przez doręczającego przy adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Nadto Żalący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – reklamacji przesyłki pocztowej na okoliczność niepozostawienia skarżącemu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w drzwiach lub skrzynce oddawczej, powodującego nieskuteczność doręczenia, gdzie przedstawiono argumentację tożsamą do powołanej w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 powołanego przez Żalącego rozporządzenia, pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odręcznie zapisany znak graficzny umieszczony obok pieczątki urzędu pocztowego opatrzonej datą 11 lipca 2019 r. należy uznać za podpis doręczyciela przesyłki, zwłaszcza wobec odręcznie wpisanej daty powyżej tożsamej z tą umieszczoną na pieczęci. Przy czym, przyjąć należy, iż wystarczającym dla potwierdzenia uwidocznionego na adresowej stronie przesyłki bądź zwrotnym poświadczeniu odbioru zdarzenia związanego z podejmowaną próbą doręczenia przesyłki jest również złożenie podpisu pracownika poczty i doręczyciela w formie zwyczajowej, takiej jakim zwykle się posługuje (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2445/14 oraz wyrok z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2398/15). Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA: z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12, i z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). Żalący, kwestionując złożenie podpisu przez osobę doręczającą przesyłkę oraz dwukrotne pozostawienie awizo, przedstawił jedynie przedłożoną reklamację w sprawie wadliwości doręczenia przesyłki, przy jednoczesnym braku przedstawienia odpowiedzi na tę reklamację. Tym samym z uwagi na brak przeprowadzenia całościowego postępowania reklamacyjnego, Żalący pozbawił się możliwości uznania jego argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, Żalący nie może wiarygodnie twierdzić, że znak graficzny naniesiony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest podpisem osoby doręczającej, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2398/15). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce zaznaczono wyraźnie: "na drzwiach adresata", a więc w miejscu określonym w art. 73 § 2 p.p.s.a. Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło w dniu 11 lipca 2019 r., zaś drugie w dniu 19 lipca 2019 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 29 lipca 2019 r. W tych okolicznościach należy zaznaczyć, że do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego, które wymaga uprawdopodobnienia, że adresat nie wiedział o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym, nie jest wystarczające samo zaprzeczenie adresata pisma, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w urzędzie pocztowym (por. postanowienie SN z dnia 4 września 1970 r., sygn. akt I PZ 53/70, OSNCP nr 6/1971, poz. 100). Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1944/15). Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.