IV SA/Wa 1952/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-29

Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje byłemu właścicielowi, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Taka sytuacja wyłącza możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot, a postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Celem tego przepisu jest ochrona osób trzecich oraz zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego.
Stan faktyczny
M. Z. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1979 r. na cele budowy elektrociepłowni. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że roszczenie o zwrot nie przysługuje z uwagi na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej (Elektrociepłownie W. S.A.) przed dniem 1 stycznia 1998 r. i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną wykładnię art. 229 u.g.n. oraz nieprawidłowe umorzenie postępowania zamiast odmowy zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Wojewoda [...] decyzją nr [...], z [...] maja 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Starosty P. nr [...], z [...] stycznia 2017 r., którą umorzono w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej we wsi M., gmina B. oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] z obr. M. [...], przejętej na własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta P. znak [...] z [...] grudnia 1979 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Na podstawie decyzji Naczelnika Miasta P. znak [...] z [...] grudnia 1979 r., wydanej na podstawie art. 2, 3, 8, 15 ust. i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10 z 1974 r., poz. 64) wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną we wsi M., gmina B., oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] z obr. M. [...], stanowiącą własność M. Z. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na cele związane z budową Elektrociepłowni P. [...]. W dniu [...] lipca 2016 r. M. Z. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2016 r., poz. 2147). W toku postępowania administracyjnego ustalono, że wywłaszczonej nieruchomości, składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obr. M. [...] odpowiadają obecnie części działek nr ew. [...] - część i nr ew. [...] - część z obrębu M. [...], objęte księgą wieczystą [...]. Po wywłaszczeniu, jak wynika z ustaleń organu I instancji, nieruchomość była przedmiotem obrotu. Zawiadomieniem z [...] marca 1981 r. Państwowe Biuro Notarialne w G. [...] poinformowało, że w księdze wieczystej nr [...] w dniu [...] marca 1981 r. wpisano w dziale I m.in. przedmiotowe działki nr [...] oraz [...]. Działki te weszły następnie w skład działki ewidencyjnej nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 1996 r. znak. [...] [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Elektrociepłownie W. S.A." prawa użytkowania wieczystego między innymi działki gruntu stanowiącej własność Skarbu Państwa o nr ew. [...] o pow. [...] ha, w której skład weszła wyżej opisana nieruchomość wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta P. z [...] grudnia 1979 r. Wojewoda [...] wskazał w uzasadnieniu decyzji, że z dniem 5 grudnia 1990 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w dniu wejścia w życie w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, zaś budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na wymienionych gruntach stają się własnością tych osób. Elektrociepłownie W. S.A wnioskiem z [...] grudnia 1996 r. wniosły o odłączenie z księgi wieczystej KW nr [...] między innymi działki [...] (w której skład wchodziła nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot) i założenie dla niej nowej księgi wieczystej i wpisanie w dziale drugim prawa użytkowania wieczystego. Sąd Rejonowy w G. [...] zawiadomieniem z [...] marca 1997 r. na podstawie art. 51 ust. I i ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poinformował wnioskodawcę, że odłączono z księgi wieczystej KW nr [...] nieruchomość o powierzchni [...] ha a z księgi wieczystej KW nr [...] odłączono nieruchomość o pow. [...] ha i założono dla odłączonej nieruchomości księgę wieczystą KW nr [...] i wpisano w dniu [...] marca 1997 r. w dziale I działki nr [...],[...],[...],[...], wieczyste użytkowanie do dnia [...] grudnia 2089 r. W dziale II jako właściciela ujawniono Skarb Państwa a Elektrociepłownie W. S.A. jako użytkownika wieczystego gruntu i właściciela budynków i budowli oraz urządzeń stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności. Podstawą wpisu była wyżej opisana decyzja Wojewody [...]. Z zawiadomienia Sądu Rejonowego w G. [...] wynika jednoznacznie, że prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r. Z kolei decyzją nr [...] I. dz. [...] z [...] sierpnia 2001 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. zatwierdził projekt podziału nieruchomości w skład której wchodziła działka ewidencyjna nr [...] na dwie działki ewidencyjne o nr [...] i nr [...]. W skład działki ewidencyjnej nr [...] weszły nieruchomości dochodzone wnioskiem strony z [...] lipca 2016 r. Następnie decyzją Burmistrza Gminy B. nr [...] z [...] września 2004 r. zatwierdzono plan podziału nieruchomości w skład której wchodziła działka ewidencyjna o nr [...] m.in. na działki ewidencyjne nr [...] i o nr [...], W skład części przedmiotowych działek nr [...] oraz nr [...] wchodzą nieruchomości objęte wnioskiem strony a stanowiące w dniu wywłaszczenia działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu M. [...]. W tak ustalonym stanie faktycznym Starosta P. decyzją z [...] stycznia 201 7r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, stwierdzając, że orzeczenie o nabyciu z mocy prawa na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 1996 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Elektrociepłownie W. S.A." prawa użytkowania wieczystego wyłącza możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W opinii organu I instancji, zaistniały przesłanki przewidziane w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) zatem roszczenie o zwrot nie przysługuje, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Przy spełnieniu warunku przewidzianego w art. 229 u.g.n., ocena pozytywnych przesłanek zwrotu nieruchomości jest niedopuszczalna. Nie dochodzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia wyłączającego (w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi), skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste spółce pod firmą Elektrociepłownie W. S.A. na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 1996 r. znak [...] [...], prawo wieczystego użytkowania zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] w dniu [...] marca 1997 r., zatem przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W art. 229 u.g.n. sam ustawodawca zdecydował, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, dlatego do zastosowania tego przepisu wystarczy zaistnienie określonej w nim okoliczność, co w rozpatrywanej sprawie zostało spełnione. Nawet bowiem rozwiązanie obecnie prawa użytkowania wieczystego, nie zmieni okoliczności, że prawo to, zostało ujawnione w księdze wieczystej z dniem [...] marca 1997 r. Od decyzji Starosty P. z [...] stycznia 2017 r. odwołanie wniosła M. Z. Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie wskazał, że przepis art. 229 został zamieszczony w Dziale VII ustawy o gospodarce nieruchomościami zatytułowanym "Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe" i jest on przepisem przejściowym o charakterze intertemporalnym. Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa. Z tego wynika, że przepis ten ma zastosowanie, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie. Przy tym prawidłowa wykładnia art. 229 u.g.n. prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi (następcy prawnemu) choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami działki M. Z. oddane były w użytkowanie wieczyste, a prawo to było ujawnione w księdze wieczystej. Zatem w sprawie wystąpiły obie przesłanki określone w art. 229 u.g.n. Przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i stan taki utrzymywał się w chwili wejścia w życie ustawy. Tym samym skoro w przedmiotowej sprawie ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...] najpóźniej w dniu [...] marca 1997 r., to taka okoliczność stanowi przesłankę uniemożliwiającą dokonanie zwrotu tej nieruchomości. Z kolei, odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż w przedmiotowej sprawie należało wydać decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości a nie decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wniosku o zwrot nieruchomości, organ odwoławczy wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, uznał ten zarzut za niezasadny. Organ odwoławczy podniósł, że konsekwencją braku faktycznej możliwości zwrotu nieruchomości powinno być umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Podstawą orzeczenia o bezprzedmiotowości ma być jednak nie brak sprawy administracyjnej (rozstrzygnięcie następuje w wyniku wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości), a brak przedmiotu (przestała istnieć możliwość przyznania stronie prawa do tej nieruchomości), co do którego należy orzekać. Przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyklucza możliwość zgłoszenia roszczenia o zwrot w sytuacjach w nim wskazanych. Starosta P. nie naruszył żadnych reguł wykładni przyjmując taki skutek przesłanki polegającej na ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich przed dniem wejścia w życie ustawy i prawidłowo odróżnił ten stan bezprzedmiotowości postępowania o zwrot od stanu bezzasadności roszczenia o zwrot. Skoro art. 229 ustawy wyklucza stosowanie art. 136 ust. 3 ustawy uprawniającego do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to nie ma podstaw do orzekania o zasadności zgłoszonego roszczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1149/14 z 3 marca 2016 r.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2017 r. wniosła M. Z. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydanej decyzji, a to: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji nr 2/2017 z 17 stycznia 2017 r. Starosty P., którą umorzono w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej przez Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta P. z [...] grudnia 1979 r., podczas gdy w przypadku stwierdzenia zaistnienia w sprawie negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości określonej w art. 229 u.g.n. organ administracji publicznej zobowiązany jest do odmowy zwrotu nieruchomości, a nie do umorzenia postępowania (zob. chociażby: uchwałę 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 3/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 czerwca 2016 r., I OSK 2500/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2005 r., I SA/Wa 765/04, Lex nr 179226); - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie ustaleń w zakresie tego czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami działki M. Z. (w dniu wywłaszczenia oznaczone jako działki o nr ew.: [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2) nadal oddane były w użytkowanie wieczyste i czy w wyniku podziałów, połączeń wchodziły one w skład działki o nr ew. [...] (w jakim zakresie czy w części, czy w całości), a co za tym idzie czy przed datą wejścia w życie u.g.n. wywłaszczone nieruchomości w całości zostały oddane w użytkowanie wieczyste i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej; - art. 6 k.p.a. przez wydanie przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia naruszającego przepisy prawa; - art. 8 k.p.a. przez obarczenie skarżącej skutkami niezgodnego z przepisami prawa działaniem organu administracji, co spowodowało naruszenie zasady pogłębiania zaufania do obywateli; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 229 u.g.n. przez nieprawidłową wykładnię pojęcia "osoba trzecia", o której mowa w tym przepisie skutkującą zastosowaniem tego przepisu i umorzeniem w całości postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa; - art. 136 ust 3 i art. 142 ust. 1 u.g.n. przez ich niezastosowanie i umorzenie w całości postępowania jako bezprzedmiotowego. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z dyspozycji art. 136 ust. 3 u.g.n. warunkiem skutecznej realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Następuje to w przypadku, gdy stosownie do art. 137 ust. 1 u.g.n., pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1), albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Z akt sprawy wynika, że decyzją Naczelnika Miasta P. z [...] grudnia 1979 r., wydaną na podstawie art. 2, 3, 8, 15 ust. i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10 z 1974 r., poz. 64) wywłaszczono za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną we wsi M., gmina B., oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] m² oraz nr [...] o pow. [...] m² z obr. M. [...], stanowiącą własność M. Z. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na cele związane z budową Elektrociepłowni P. [...]. Zgodnie z art. 229 u.g.n., stanowiącym podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ratio legis uregulowania zawartego w tym przepisie polega na prawnej ochronie osób trzecich (innych niż Skarb Państwa lub Gmina), które uzyskały prawa do nieruchomości spełniającej warunki do zwrotu w oparciu o art. 137 u.g.n. oraz na zapewnieniu bezpieczeństwa obrotu prawnego wynikającego z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Tym samym, jeżeli przed wskazaną datą rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 u.g.n. i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi bądź jego następcy prawnemu - choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2007 r., I OSK 386/06, LEX nr 290617, wyrok WSA w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 169/07, niepubl.). W przedmiotowej sprawie, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów administracji, że zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] kwietnia 1996 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Zespół Elektrociepłowni [...]" w W. , którego następcą prawnym są Elektrociepłownie W. S.A. z siedzibą w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego we wsi M. [...] Gmina B. , oznaczonego na wyrysie z mapy ewidencyjnej Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. jako działki [...], [...], [...], [...] w obrębie M. [...] KW [...] – część o pow. [...] ha [...]. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nastąpiło na dziewięćdziesiąt dziewięć lat, tj. do [...] grudnia 2089 r. Powyższa decyzja Wojewody [...] obejmuje m.in. działkę gruntu stanowiącą własność Skarbu Państwa o nr ew. [...] o pow. [...] ha, w której skład weszła wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta P. z [...] grudnia 1979 r. nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obr. M. [...]. Jednocześnie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości objętych decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] w dniu [...] marca 1997 r. Powyższe potwierdza zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z. [...] marca 1997 r, , wydane na podstawie art. 51 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, dotyczące założenia księgi wieczystej KW nr [...]. W przedmiotowej księdze, w dziale II jako użytkownika wieczystego gruntu objętego Księgą wieczystą, ujawniono Elektrociepłownie W. S.A. z siedzibą w W. Ponadto organy administracji orzekające w sprawie ustaliły, że nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obr. M. [...] odpowiadają obecnie części działek nr ew. [...] - część i nr ew. [...] - część z obrębu M. [...], objęte treścią księgi wieczystej [...] [...]. Po wywłaszczeniu nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obr. M. [...] była przedmiotem obrotu. Zawiadomieniem z [...] marca 1981 r. Państwowe Biuro Notarialne w G. [...] poinformowało, że w księdze wieczystej nr [...] w dniu [...] marca 1981 r. wpisano w dziale I m.in. przedmiotowe działki nr [...] oraz [...]. Działki powyższe weszły następnie w skład działki ewidencyjnej nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] oraz decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. Nie ma zatem podstaw do uznania, iż w sprawie mogłaby zachodzić wątpliwość, czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tj. dniu 1 stycznia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość będąca przedmiotem wniosku o zwrot, została oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej w rozumieniu przepisu art. 229 u.g.n. Taki stan prawny wywłaszczonej nieruchomości, z woli ustawodawcy, stosownie do art. 229 u.g.n., skutkuje bezskutecznością wniosku o jej zwrot. Nie ma przy tym znaczenia, czy konsekwencją zastosowania tego przepisu winno być umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o zwrot nieruchomości, czy odmowa jej zwrotu. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak i odmowa zwrotu sprowadzają się do tego, że skarżący nie może otrzymać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wprawdzie poglądy doktryny i orzecznictwa są podzielone w odniesieniu do rodzaju rozstrzygnięć w razie ustalenia istnienia przesłanek z art. 229 u.g.n., to jednak panuje zgoda co do tego, że wyłączenie w tym przepisie roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wykluczającą badanie merytorycznych uwarunkowań i przesłanek określonych w art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyroki NSA z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1539/99, LEX nr 75555, z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 409/05, LEX nr 194018, z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 841/07, niepubl.). W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie ustaleń w zakresie tego czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami działki M. Z. (w dniu wywłaszczenia oznaczone jako działki o nr ew.: [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2) nadal oddane były w użytkowanie wieczyste i czy w wyniku podziałów, połączeń wchodziły one w skład działki o nr ew. [...] (w jakim zakresie czy w części, czy w całości), a co za tym idzie czy przed datą wejścia w życie u.g.n. wywłaszczone nieruchomości w całości zostały oddane w użytkowanie wieczyste i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, należy uznać, że zarzut ten jest niezasadny. Organy administracji orzekające w sprawie wskazały i opisały materiał dowodowy, który potwierdza ich stanowisko. Natomiast skarżąca kwestionując ustalenia organów w tym zakresie, nie powołała się na żadną konkretną okoliczność podważającą te ustalenia. Z przepisu art. 229 u.g.n. wynika, że prawo użytkowania wieczystego ma być ustanowione na rzecz osoby trzeciej, co oznacza inny podmiot niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. W sprawie są to "Elektrociepłownie W." S.A. z siedzibą w W., czyli podmiot mający swoją własną osobowość prawną, zatem podmiot odrębny od Skarbu Państwa, którego nieruchomość posiada w użytkowaniu wieczystym. Jest to wiec osoba trzecia w rozumieniu art. 229 u.g.n. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło