II SAB/Bk 109/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-12-10
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność funkcjonariusza Policji w sprawie dotyczącej wyrównania uposażenia, a jeśli tak, to czy organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność funkcjonariusza Policji w sprawie dotyczącej wyrównania uposażenia, ponieważ stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, a dochodzenie roszczeń z tego tytułu powinno być rozpatrywane przez sądy administracyjne. Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ nie załatwił wniosku skarżącego w ustawowym terminie, mimo posiadania wystarczających dokumentów i usunięcia wątpliwości prawnych.Stan faktyczny
Skarżący, W. F., złożył wniosek o wyrównanie uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Organ policji przez ponad 3,5 roku nie załatwił wniosku, mimo wielokrotnych ponagleń i wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego w podobnej sprawie dotyczącej innego okresu zwolnienia. Organ kilkukrotnie informował skarżącego o konieczności przedłożenia dokumentów, a także błędnie uważał, że sprawa została załatwiona poprzez pismo informujące o braku związku choroby ze służbą, podczas gdy brakowało formalnej decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Komendanta Miejskiego Policji w B. do załatwienia wniosku W. F. z dnia [...] września 2015 r. w zakresie wyrównania uposażenia za okres [...] kwietnia 2015 r. – [...] lipca 2015 r. w terminie 14 dni; stwierdzono bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa; wymierzono organowi grzywnę w kwocie 1500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie wyrównania uposażenia 1. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w B. do załatwienia wniosku W. F. z dnia [...] września 2015 roku w zakresie dotyczącym wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] kwietnia 2015 roku – [...] lipca 2015 roku, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że organu dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza organowi grzywnę w kwocie 1500 (tysiąc pięćset) złotych.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Raportem z [...] września 2015 r. W. F. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. (dalej: organ) m.in. o wypłatę kwoty stanowiącej wyrównanie uposażenia, tj. wypłatę środków stanowiących różnicę między otrzymanym wynagrodzeniem w wysokości 80 % a wynagrodzeniem należnym w wysokości 100 % za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] kwietnia 2015 r. – [...] lipca 2015 r. i w dniach [...] sierpnia 2015 r. – [...] sierpnia 2015 r. Wniósł również o uznanie zwolnień jako pozostającego w związku ze służbą. Raport wpłynął do organu w dniu [...] września 2015 r.
W dniu [...] października 2015 r. organ poinformował wnioskodawcę o konieczności dołączenia dokumentów potwierdzających związek ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby z przedmiotowymi zwolnieniami nadto skierował wnioskodawcę do komisji lekarskiej celem ustalenia związku chorób ze służbą, o czym poinformował wnioskodawcę odrębnym pismem znak [...] z tego samego dnia. Skierowanie do komisji lekarskiej miało na celu ustalenie czy przedmiotowe zwolnienia lekarskie są związane ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
W dniu [...] listopada 2015 r. do organu wpłynęło orzeczenie z [...] listopada 2015 r. Komisji Lekarskiej podległej właściwemu Ministrowi, w którym stwierdzono zdolność wnioskodawcy do służby na obecnie zajmowanym stanowisku, zaś z przeciwwskazań wskazano służbę patrolową wymagającą dłuższego chodzenia i biegania. W rozpoznaniu wskazano: 1. osobowość narcystyczna, typ nadwrażliwy; 2. przebyte skręcenie prawego stawu kolanowego z podejrzeniem uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej. W pkt 13 orzeczenia dotyczącym ustalenia związku schorzenia ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby stwierdzono, że taki związek istnieje odnośnie choroby z pkt 2, nie istnieje zaś odnośnie choroby z pkt 1.
Następnie organ: w piśmie z [...] listopada 2015 r. poinformował wnioskodawcę, że jeśli zamierza nadać dalszy bieg sprawie wyrównania uposażenia w związku z orzeczeniem lekarskim z [...] listopada 2015 r. - "należy postępować zgodnie z obowiązującymi zasadami"; w piśmie z [...] grudnia 2015 r. ustosunkował się do raportu strony z [...] grudnia 2015 r. i wyjaśnił, że zwrot "postępowanie zgodnie z obowiązującymi zasadami" oznacza skierowanie do organu raportu o wyrównanie uposażenia do 100 % wraz z załączoną kserokopią orzeczenia lekarskiego oraz kserokopiami zwolnień lekarskich za okres podlegający wyrównaniu, stwierdzających że przyczyną niezdolności do służby jest choroba orzeczona przez komisję lekarską, jako powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. W piśmie tym doprecyzowano, że w orzeczeniu stwierdzono związek ze służbą tylko odnośnie zwolnienia lekarskiego z okresu [...] sierpnia 2015 r. (uraz łąkotki), natomiast w przypadku choroby - osobowość narcystyczna typ nadwrażliwy – komisja uznała, że nie istnieje związek ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r. do organu wpłynęła decyzja nr 1 Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych, umarzająca postępowanie odwoławcze od orzeczenia Komisji Lekarskiej z [...] listopada 2015 r. Natomiast organ w piśmie z [...] lutego 2016 r. znak [...] poinformował wnioskodawcę, że nie dysponuje jego aktami osobowymi w związku z wniesionym odwołaniem od protokołu powypadkowego (akta przesłano do sądu) oraz pouczył, że należy zwrócić się do Komendanta Miejskiego Policji w B. z raportem o wyrównanie uposażenia, do którego to raportu należy dołączyć kserokopię orzeczenia lekarskiego oraz kserokopię zwolnień lekarskich za okresy wskazane w raporcie. Jednocześnie poinformowano, że orzeczenie lekarskie jest prawomocne.
W dniu 30 października 2018 r. wnioskodawca wniósł ponaglenie w trybie art. 37 K.p.a., w którym wskazał, że organ nie rozpatrzył jego raportu z dnia [...] września 2015 r. w zakresie zwolnienia lekarskiego w dniach [...] sierpnia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. po rozpatrzeniu ponaglenia stwierdził, że zaniechanie organu pierwszej instancji miało charakter bezczynności bez rażącego naruszenia prawa oraz zobowiązał organ do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia sprawy w przyszłości oraz wyznaczył organowi pierwszej instancji termin załatwienia sprawy do [...] listopada 2018 r. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego, organ pierwszej instancji pozostaje w zwłoce od dnia [...] lutego 2016 r., tj. od dnia otrzymania decyzji Centralnej Komisji Lekarskiej, w tym naruszył zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), nieprawidłowo ocenił sytuację, pozostawił bez rozstrzygnięcia raport przerzucając na stronę obowiązki w przedkładaniu dokumentów, w posiadaniu których sam pozostawał. Komendant Wojewódzki ustalił, że akta osobowe funkcjonariusza wraz z prawomocnym wyrokiem w sprawie [...] przesłane zostały organowi w dniu [...] listopada 2016 r. Jeśli zaś organ pierwszej instancji ocenił, że nie może rozpatrzyć żądania, powinien był zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w B.
Z akt administracyjnych wynika, że w piśmie z [...] listopada 2018 r. znak [...] Komendant Miejski Policji w B. przesłał Naczelnikowi Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w B. raport wnioskodawcy w [...] września 2015 r. celem wyrównania uposażenia do 100 % za okres [...] sierpnia – [...] sierpnia 2015 r. Wskazał, że zdarzenie z udziałem strony z dnia [...] sierpnia 2015 r. zostało uznane przez Komisję Lekarską za wypadek przy pracy. W piśmie tym jednocześnie poinformowano, że zwolnienie lekarskie z okresu od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r. wystawione przez lekarza psychiatrę, zgodnie z orzeczeniem komisji lekarskiej, nie ma związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby a tą chorobą. W związku ze skargą W. F. do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] do 21 sierpnia 2015 r. Wyrokiem z 28 lutego 2019 r. wydanym w sprawie II SAB/BK 132/18 WSA w Białymstoku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organy do załatwienia wniosku w zaskarżonym zakresie; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył organowi grzywnę w kwocie 1.000 zł.
W dniu [...] września 2019 r. wnioskodawca wniósł do organu kolejne ponaglenie w którym tym razem zarzucił, że organ nie rozpatrzył jego raportu z [...] września 2015 r. w zakresie zwolnienia od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r. Postanowieniem z [...] października 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. stwierdził, że Komendant Miejski Policji w B. dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia wydania przedmiotowego postanowienia. Stwierdzono, że organ pierwszej instancji zobowiązany był rozstrzygnąć wniosek z [...] września 2015 r. w zakresie dotyczącym wyrównania uposażenia za okres od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r. załatwiając sprawę w formie decyzji administracyjnej. Organ dopuścił się bezczynności, albowiem na skutek wniosku z [...] września 2015 r. nie wypłacił wyrównania uposażenia za żądany okres, nie wydał decyzji odmownej w tym zakresie ani też nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. W sprawie również wystąpiła przewlekłość postępowania, albowiem sprawa nie została rozstrzygnięta pomimo upływu ponad 3,5 lat. Z tego też względu stwierdzono, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszaniem prawa.
Następnie wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego; dokonanie kontroli bezczynności i przewlekłości; zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości lub przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej; zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że do dnia jej złożenia wniosek z [...] września 2015 r. w zakresie zwolnienia lekarskiego od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r. nie został załatwiony, pomimo istnienia potrzeby formalnego załatwienia wniosku w postaci wypłaty środków lub decyzji odmownej. Skarżący podniósł, że wywiódł ponaglenie w trybie art. 37 K.p.a., które do dnia złożenia skargi również nie doczekało się załatwienia. Jak stwierdził, nie pozbawia go to możliwości skutecznego skarżenia bezczynności organu, zwłaszcza że skargę wniósł więcej niż 14 dni od dnia otrzymania ponaglenia przez skarżony organ. Zdaniem skarżącego, organ dopuścił się wyjątkowej opieszałości, którą potęguje dodatkowo fakt prostoty i nieskomplikowania sprawy. Powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że sąd dokonując kontroli w sprawach o bezczynność i przewlekłość postępowania rozstrzyga spór o legalność braku wydania aktu lub braku podjęcia czynności. Skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu [...] października 2019 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu pismo z [...] listopada 2018 r. oprócz tego, że zakończyło sprawę wyrównania uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego w sierpniu 2015 r., załatwiało również sprawę zwolnień lekarskich z okresu [...] kwietnia – [...] lipca 2015 r., poprzez umieszczenie w nim informacji dotyczącej braku związku choroby ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. Istotnie stanowiska tego nie podzielił KWP w B., który po rozpatrzeniu ponaglenia, stwierdził że pisma nie można uznać za decyzję kończącą sprawę z uwagi na brak rozstrzygnięcia o jej istocie. Podniesiono, że wnioskodawca od uprawomocniania się orzeczenia komisji lekarskiej do dnia [...] września 2019 r. nie wnosił o wyjaśnienie kwestii uposażenia za okres od [...] kwietnia do [...] lipca 2015 r., natomiast w dniu [...] października 2018 r. złożył ponaglenie dotyczące tego okresu zwolnienia sierpniowego. Zdaniem organu w sprawie wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza psychiatrę w okresie [...] kwietnia – [...] lipca 2015 r. nie wykonywano czynności niepotrzebnych, nie prowadzono sprawy opieszale. Niezwłocznie bowiem wnioskodawcę skierowano do komisji lekarskiej, podjęto kroki do stwierdzenia, że choroba nie ma związku z pełnioną służbą po czym powiadomiono o tym fakcie stronę. Zdaniem organu powyższe świadczy o tym, że robiono wszystko, aby sprawa wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza psychiatrę w 2015 r. była załatwiona bez zbędnego przedłużenia. Organ podniósł, że niezakończenie sprawy nie wynikało z jego złej woli ani ze świadomego działania a z przekonania o zakończeniu postępowania. Forma odpowiedzi skierowanej do skarżącego była spowodowana brakiem doświadczenia oraz prowadzeniem sprawy pod kątem wyrównania uposażenia za okres zwolnienia związanego z urazem kolana. Wywiedziono, że niewydanie decyzji miało związek z brakiem wyraźnego przepisu nakładającego na organ taką formę rozstrzygnięcia. Wobec braku wyraźnej podstawy prawnej do wydania decyzji organ przy prowadzeniu sprawy posiłkował się orzecznictwem sądów, które w podobnych sprawach uznawało, że nie ma podstaw do wydania decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę organ wniósł o stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz odstąpienie od wymierzenia grzywny. Zadeklarowano jednocześnie, że decyzja zostanie wydana niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego przez KWP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Przedmiotem postępowania sądu w sprawie niniejszej była zarzucana przez skarżącego W. F. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w B. w sprawie jego wniosku z [...] września 2015 r. w zakresie wypłaty wyrównania uposażenia do 100 % za okres od [...] kwietnia – [...] lipca 2015 r. Kwestia bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie tego wniosku ale w zakresie okresu wynikającego ze zwolnienia od [...] sierpnia 2015 r. został rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Białymstoku z 28 lutego 2019 r. wydanym w sprawie II SAB/BK 132/18.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do właściwości sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność funkcjonariusza Policji dotyczącej wyrównania uposażenia. Jeśli chodzi o dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w sprawach sporów o wypłatę uposażenia funkcjonariusza Policji, to w orzecznictwie sądów administracyjnych istotnie niejednolicie przyjmuje się drogę sądowoadministracyjną dla roszczeń o uposażenie ze stosunków służbowych policjantów. Z jednej strony sądy administracyjne powołują się na uchwałę Sądu Najwyższego z 26 maja 1995 r. o sygnaturze akt I PZP 13/95 (OSNP 1995/23), w której uznano, że droga sądowa do dochodzenia przez funkcjonariusza Policji przed sądem powszechnym uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przewidzianych w rozdziale 9 ustawy o Policji wraz z odsetkami, jest niedopuszczalna. Tym samym, w sprawach o uposażenie funkcjonariuszy Policji mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (vide np. wyrok z 21 września 2017 r., II SA/Bk 491/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Inne sądy administracyjne akceptują tę dopuszczalność nie wypowiadając się w kwestii zakresu właściwości sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach o uposażenie funkcjonariuszy Policji (vide np. wyrok NSA z 5 stycznia 2017 r., I OSK 1934/15; wyrok z 13 czerwca 2017 r., II SA/Lu 343/17; wyrok z 27 października 2016 r., II SA/Wa 1012/16, CBOSA). Niektóre zaś sądy administracyjne, z powołaniem się na uchwałę Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2006 r. o sygnaturze III PZP 1/05 (publ. ISNP 2006, nr 15-16, poz. 227) wskazują, że "nie może budzić wątpliwości cywilnoprawny charakter roszczeń policjanta z tytułu prawa do uposażenia" (tak np. postanowienie z 19 października 2015 r., IV SAB/Gl 57/15 oraz postanowienie NSA z 12 czerwca 2014 r., I OSK 1293/14 i postanowienie z 13 czerwca 2017 r., II SA/Wa 1693/16, CBOSA).
Ustalając właściwość sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność funkcjonariusza Policji dotyczącej wyrównania uposażenia wskazać należy, że nieuzasadnione jest różnicowanie tej właściwości w zależności od rodzaju uposażenia, jakie ma być wypłacone. Jeśli, jak wynika z wyżej wskazanych orzeczeń, droga sądowoadministracyjna jest dopuszczalna w sprawie o wypłatę nagrody rocznej (I OSK 1934/15), o wypłatę świadczeń z tytułu delegowania (II SA/Wa 1012/16), o ekwiwalent pieniężny z tytułu niewykorzystanych nadgodzin (II SA/Bk 656/18 i powołane tam orzecznictwo), to nieuprawnione jest tworzenie w sytuacji, w której jeden rodzaj świadczeń z tytułu stosunku służbowego byłby dochodzony przed sądem administracyjnym a inny przed sądem powszechnym.
Pozytywne przesądzenie właściwości sądu administracyjnego w sprawie niniejszej jest również uzasadnione związkiem dochodzonego świadczenia ze stosunkiem służbowym. Wskazać należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r. o sygnaturze I OPS 4/13, który – wypowiadając się w kwestii formy odmownego załatwienia wniosku funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wypłatę nagrody rocznej - wskazał, że powinno to nastąpić w formie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia przedstawiającego zagadnienie prawne składowi siedmiu sędziów NSA wskazał, że "Określone uprawnienia i obowiązki funkcjonariusza ABW, wynikające ze stosunku służbowego będącego stosunkiem administracyjnym, podlegają rygorom materialnego prawa administracyjnego. Do stosunków służbowych wyłączone jest m.in. stosowanie przepisów prawa pracy". To stanowisko nie zostało zakwestionowane w uzasadnieniu podjętej uchwały, w której konkludując o konieczności podjęcia decyzji administracyjnej odmownej przy negatywnym załatwieniu wniosku funkcjonariusza ABW o wypłatę nagrody rocznej, NSA analizował przepisy o uposażeniu przysługującym ze stosunku służbowego funkcjonariusza i nie zakwestionował administracyjnoprawnego charakteru tego stosunku oraz właściwości sądu administracyjnego w sprawie o uposażenie funkcjonariusza i dodatki do niego oraz w sprawie o nagrodę roczną.
Jeśli zaś chodzi konkretnie o sprawy związane z wyrównaniem uposażenia funkcjonariusza Policji do 100 % po potrąceniu 20 % uposażenia z uwagi przebywanie na zwolnieniu lekarskim, które to potrącenie funkcjonariusz kwestionuje żądając wyrównania, to sprawy te są przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, pozytywnie przesądzających swoją właściwość (np. wyroki z 19 grudnia 2018 r., II SA/Go 796/18; z 25 października 2016 r., II SAB/Wa 281/16; z 3 lutego 2017 r., z dnia 24 maja 2016 r., II SA/Wa 2054/15, CBOSA). Skład orzekający podziela stanowisko sądów o dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w tych sprawach, co skutkowało merytorycznym rozpoznaniem skargi na bezczynność w sprawie niniejszej. Inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że przedmiotem sporu jest bezczynność i przewlekłość organu w kwestii załatwienia wniosku skarżącego z [...] września 2015 r. o wypłatę wyrównania uposażenia do 100 % za okres od [...] kwietnia – [...] lipca 2015 r. Za bezsporne należy uznać, że zwolnienie to nie było związane z warunkami służby, na co wskazuje prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej z 3 listopada 2015 r.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., z bezczynnością w sprawie mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1; z przewlekłością zaś mamy do czynienia, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w ciągu miesiąca jeśli wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Regulacje dotyczące uposażenia funkcjonariusza Policji w razie choroby zawiera art. 121 "b" ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), zgodnie z którym w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia (ust. 1), chyba że zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (ust. 5 pkt 1 i 2). Zasady obliczenia uposażenia w razie choroby określa art. 121 "f" ustawy. W ustępie 1 tego przepisu wskazał ustawodawca jak należy obliczyć podstawę uposażenia, w ustępie 2 wskazał jak należy liczyć uposażenie za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Czynności i działania opisane w art. 121 "f" ustawy realizują normę z art. 121 "b" tej ustawy i są czynnościami materialno-technicznymi wynikającymi z ustawy. Ustawa szczegółowo określa sposób obliczenia uposażenia, które jest przedmiotem potrącenia oraz zasady według których potrąca się odpowiednią część uposażenia w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Natomiast przepisy tej ustawy nie normują formy rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie wysokości uposażenia za czas choroby. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w powołanym we wskazanej uchwale NSA wyroku z 14 czerwca 2005 r. o sygnaturze P 18/03, "Nie może zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia". Zdaniem sądu, należy przyjąć w sprawie niniejszej, że czynność wypłaty uposażenia funkcjonariusza Policji jest czynnością materialno - techniczną określoną w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zaś czynność odmowy wypłaty tego uposażenia powinna mieć formę decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego) – vide np. wyrok w sprawie I OSK 1934/15 (CBOSA).
Z akt sprawy niniejszej wynika, że organ w drodze czynności materialno – technicznej dokonał wypłaty wyrównania uposażenia za okres zwolnienia od [...] sierpnia – [...] sierpnia 2015 r: polecenie wypłaty zostało wydane w dniu [...] listopada 2018 r., informację o tej czynności skarżący otrzymał w dniu [...] listopada 2018 r., faktycznie wypłatę zrealizowano w dniu [...] listopada 2018 r. Jako, że skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania w tym zakresie została złożona w dniu [...] listopada 2018 r. sąd w wyroku wydanym w sprawie II SAB/Bk 132/18 umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z [...] września 2015 r. o wypłatę wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] sierpnia 2015 r. – uznając w tym zakresie postępowanie o bezczynność za bezprzedmiotowe.
Inaczej sprawa przedstawia się odnośnie wypłaty wyrównania za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim objętej sporem w sprawie niniejszej, tj. od [...] kwietnia – [...] lipca 2015 r. W tym wypadku bowiem komisja lekarska nie stwierdziła związku pomiędzy zwolnieniem a warunkami służby. Organ po ustaleniu powyższego nie wydał do dnia rozpoznawania skargi przez sąd decyzji o odmowie wypłaty wyrównania uposażenia.
Dlatego też w pkt 1 wyroku zobowiązano organ do załatwienia wniosku z [...] września 2015 r. w zakresie dotyczącym wyrównania uposażenia za okres przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim w dniach od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi. Jednocześnie w punkcie 2 wyroku sąd, orzekając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stwierdził że w sprawie wystąpiła bezczynność i przewlekłość postępowania. Organ otrzymał wniosek o wypłatę wyrównania w dniu [...] września 2015 r., zaś w dniu [...] lutego 2016 r. wpłynęło do organu orzeczenie o umorzeniu postępowaniu odwoławczego od orzeczenia komisji lekarskiej z [...] listopada 2015 r. Już wówczas, zdaniem sądu, organ powinien załatwić wniosek w spornym zakresie, bowiem dysponował wystarczającymi ku temu dokumentami (przede wszystkim prawomocnym orzeczeniem Komisji Lekarskiej o braku stwierdzenia związku między zwolnieniem a warunkami służby). Nie uczynił tego do dnia rozpoznawania skargi przez sąd, tj. do dnia [...] grudnia 2019 r. Zatem w tym okresie pozostawał w bezczynności polegającej na niezałatwieniu sprawy, bowiem przekroczył wszystkie ustawowe terminy wynikające z art. 35 K.p.a. Nawet jeśli przyjąć, że istotnie organ pozostawał w błędnym przekonaniu, że sprawę załatwiła odpowiedź zawarta w piśmie z [...] listopada 2018 r., poprzez umieszczenie w nim informacji dotyczącej braku związku choroby ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby, to już po rozstrzygnięciu ponaglenia przez KWP postanowieniem z [...] października 2019 r. organ miał pełną świadomość co do tego jak ma sprawę rozstrzygnąć. KWP wyraźnie wskazał, że sprawę odmowy wypłaty wyrównania uposażenia należy załatwić w formie decyzji oraz, że przedmiotowe pismo nie stanowi takiej decyzji gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Pomimo deklaracji zawartej w odpowiedzi na skargę, że decyzja zostanie wydana niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego przez KWP, jak już wskazano powyżej nie została ona wydana do dnia [...] grudnia 2019 r. (jak wynika z pkt 1 postanowienia KWP organ został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia wydania postanowienia, czyli termin mijał w dniu [...] listopada 2019 r.). Na datę wydania wyroku w sprawie również i ten termin został przekroczony już o miesiąc. Takie zachowanie organu bezspornie świadczy o jego bezczynności. Nadto mając na uwadze wezwanie wnioskodawcy przez organ do przedłożenia dokumentów uprawniających do wypłaty wyrównania (vide: pismo organu z dnia [...] grudnia 2015 r.), należy również mówić o pozorności działania organu polegającej na przerzuceniu własnych obowiązków na stronę postępowania. Wypełnia to znamiona przewlekłości postępowania, która polega na podejmowaniu czynności pozornych, nieprowadzących do załatwienia sprawy a mających sprawiać wrażenie dążenia do jej załatwienia.
Z wyżej wskazanych powodów sąd ocenił, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (orzeczenie w pkt 3 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej powoływana jako P.p.s.a.). Kwalifikowany charakter zaniechań wynika przede wszystkim z długotrwałości okresu niezałatwiania wniosku skarżącego w spornym zakresie, przy istnieniu już w lutym 2016 r. wszelkich podstaw do załatwienia sprawy organ sprawy nie załatwił do dnia wydania wyroku przez sąd. Jednocześnie nie wynika z akt sprawy, aby istniały przeszkody uniemożliwiające organowi działanie. Jeżeli nawet taką przeszkodą był błędne przekonanie co do formy rozstrzygnięcia sprawy to wątpliwości te zostały usunięte przez KWP w postanowieniu z [...] października 2019 r. Sam organ zadeklarował wydanie stosownej decyzji, czego jednak nie uczyniono. Takie zachowanie organu cechuje się kwalifikowaną bezczynnością.
Powyższe okoliczności uzasadniały wymierzenie grzywny, której wymierzenia skarżący domagał się w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Zdaniem sądu, z taką szczególnie naganną sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z akt sprawy obrazujących zachowanie organu nie wynika, jak wyżej wskazano, usprawiedliwienie dla długotrwałego zaniechania. Grzywna w wysokości 1.500 zł, a więc zdecydowanie w dolnych granicach możliwości jej wymierzenia, oprócz działania represyjnego, będzie miała w ocenie sądu również działanie mobilizujące na przyszłość. Tym bardziej, że sprawa w spornym zakresie nie został załatwiona na datę wydania wyroku, a wyrok został wydany miesiąc po upływie terminu, w którym sprawa zgodnie z postanowieniem KWP miała być załatwiona. Dlatego orzeczono jak w pkt 4 wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a
Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, mimo wniosku złożonego w skardze, bowiem skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. "d" P.p.s.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło