I SA/Bk 622/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-12-12
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, ale niezgłoszenie to nastąpiło bez jego winy, a przesłanki do ogłoszenia upadłości powstały przed objęciem przez niego funkcji?Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Może uwolnić się od tej odpowiedzialności, wykazując, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy. Jeśli przesłanki do ogłoszenia upadłości powstały przed objęciem funkcji przez członka zarządu, powinien on zgłosić wniosek o upadłość w terminie 14 dni od dnia objęcia stanowiska. Samo zapewnienie od zbywcy o braku zaległości nie zwalnia z odpowiedzialności podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej W. B. jako byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj-sierpień 2015 r. oraz odsetki. Organy podatkowe ustaliły, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że w okresie jego kadencji spółka miała płynność finansową i nie było podstaw do złożenia wniosku o upadłość. Organy uznały, że niewypłacalność spółki istniała już przed objęciem funkcji przez skarżącego, co rodziło obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie 14 dni od objęcia stanowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka Zarządu Spółki z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. i za odsetki za zwłokę od tych zaległości oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. w decyzji z [...] maja 2019 r., nr [...], orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. B. jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług S. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka") za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. w łącznej kwocie 1.811.601 zł i za odsetki za zwłokę od tych zaległości w kwocie 544.217 zł.
2. Po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wydał decyzję z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z dokumentów Spółki zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że na członka zarządu skarżący został powołany z dniem [...] czerwca 2015 r. uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr [...], a odwołany z dniem [...] października 2015 r. na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr [...]. Spółka posiada zaległości w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. w wysokości 1.811.601 zł.
Organ zauważył, że Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] określił Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług m.in. za:
– maj 2015 r. w wysokości 218.928 zł w miejsce zadeklarowanego w wysokości 1.324 zł
– czerwiec 2015 r. w wysokości 291.201 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 143.499 zł,
– lipiec 2015 r. w wysokości 520.594 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 9.402 zł,
– sierpień 2015 r. w wysokości 784.090 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.888 zł.
Określone decyzją zobowiązania nie zostały przez spółkę zapłacone, wobec czego przekształciły się w zaległości podatkowe, za które – na mocy art. 116 § 1 i 2 o.p. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, pod warunkiem spełnienia określonym tam warunków.
Dalej podniesiono, że [...] kwietnia 2019 r. organ podatkowy I instancji wystawił na przedmiotowe zaległości tytuły wykonawcze (nr [...] – VAT za maj i czerwiec 2015 r. oraz nr [...] – VAT za lipiec i sierpień 2015 r.). W ocenie organu odwoławczego bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki została wykazana. W toku postępowania organ egzekucyjny ustalił bowiem, że pod adresem wskazanym przez wierzyciela w tytułach wykonawczych, Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie jest znany aktualny adres Spółki, ani miejsce przechowywania ksiąg rachunkowych. Zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję, nie było też możliwości nawiązania jakiegokolwiek kontaktu z osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki, ani ustalenia aktualnego adresu Spółki, czy miejsca przechowywania ksiąg rachunkowych. Organ zauważył, że jedynym udziałowcem Spółki i prezesem Spółki jest M. A., nieposiadający miejsca zamieszkania na terenie Polski. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT P. Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] maja 2016 r. W związku z brakiem obrotów, rachunki bankowe zobowiązanego prowadzone przez I. S.A. i R. S.A. zostały zamknięte, natomiast rachunki bankowe w A. S.A. oraz B. S.A. nie wykazują obrotów.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych m.in. nr [...] organ egzekucyjny dokonał jedynie skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku Spółki w A. S.A. Nie uzyskano żadnych kwot na poczet dochodzonych należności. Organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych informacji, niż te poczynione w toku postępowania egzekucyjnego umorzonego na podstawie ww. postanowienia z [...] sierpnia 2018 r.
Organ podkreślił, że kwestia pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu Spółki w okresie od [...] czerwca 2015 r. do [...] października 2015 r. nie jest przedmiotem sporu. Spółka nie składała wniosku o ogłoszenie upadłości. W przypadku Spółki wystąpiła niewypłacalność z powodu niewykonywania wymagalnych zobowiązań. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika P. US w B., że trwałe zaprzestanie wykonywania zobowiązań, nastąpiło przed dniem objęcia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu Spółki, tj. przed [...] czerwca 2015 r., wobec czego w terminie 14 dni od daty Spółka zarządzona jednoosobowo przez skarżącego zobowiązana była do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniała negatywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, polegająca na tym, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy skarżącego.
3. Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając ją w całości, zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji, tj.:
a) art. 120 § 1, art. 122 , art. 124 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny oraz przyjęciu wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na nie uwzględnieniu całości zebranego w sprawne materiału dowodowego i przyjęciu, że w niniejszej sprawie w stosunku do skarżącego nie zachodzą przesłanki zwalniające członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, w sytuacji gdy w okresie pełnienia przez odwołującego się funkcji członka zarządu, sytuacja finansowa Spółki nie uzasadniała złożenia wniosku o upadłość. Spółka prowadziła działalność gospodarczą, miała otwarte rachunki bankowe, posiadała płynność finansową, była podatnikiem VAT, wywiązywała się z należytą starannością ze wszystkich swoich zobowiązań, ponadto przeciwko spółce w tym okresie nie toczyło się żadne postępowanie cywilne, karne ani administracyjne;
b) art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. poprzez dokonanie przez organ podatkowy oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, nieuwzględniający całości okoliczności, które wskazują, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki negatywne do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki; uzasadnienie decyzji jest nazbyt zwięzłe, organ podatkowy nie odnosi się do sytuacji finansowej spółki, brak jest również analizy bilansów spółki za dany okres, które miałyby znaczący wpływ na ustalenie czy spółka znajdowała się w stanie niewypłacalności, a także na ustalenie właściwego okresu na złożenie wniosku o upadłość;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. poprzez nieuwzględnienie negatywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, polegające na tym, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) w terminie, który w wydanej decyzji wskazuje organ, nastąpił bez jego winy;
b) art. 10, art. 11 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498 ze zm., dalej jako: "p.u.") poprzez nieuwzględnienie treści tych przepisów w okolicznościach faktycznych sprawy, co skutkowało mylnym przekonaniem organu, że w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Spółki, w terminie wskazanych przez organ, zaistniały przesłanki uzasadniające złożenie przez niego wniosku o upadłość Spółki.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
2. Przedmiotem sporu jest ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, które uprawniałoby organy do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu spółki.
Należy podkreślić, że zakres i kierunki postępowania wyjaśniającego, koniecznego do ustalenia przez organ podatkowy w zakresie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, wyznaczają normy prawa materialnego. Wobec tego należy zaznaczyć, że w myśl art. 116 § 1 o.p. za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z kolei w § 2 tego przepisu ustawodawca unormował zakres przedmiotowy tej odpowiedzialności, określając, że odpowiedzialność członków zarządu spółki, o której mowa w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Mający zastosowanie w sprawie art. 116 § 1 o.p. rozróżnia przesłanki pozytywne orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych podmiotów gospodarczych, jak i przesłanki negatywne. W katalogu przesłanek pozytywnych mieszczą się niewątpliwie okoliczności istnienia zaległości podatkowej wynikającej z decyzji podatkowej oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Natomiast przesłanki negatywne to: wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niepodjęcie wymienionych działań nastąpiło bez winy członka zarządu, bądź wskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego prowadzenie egzekucji. Podkreślić przy tym trzeba, że wystąpienie jednej z wymienionych negatywnych przesłanek orzekania o odpowiedzialności uniemożliwia skuteczne orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tego podmiotu. Pogląd ten uzasadnia użycie przez ustawodawcę spójników rozłącznych "albo, bądź".
3. W ocenie Sądu stwierdzenie przez organ, że członek zarządu nie wystąpił we właściwym czasie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, wobec czego nie zaistniała przesłanka ekskulpacyjna, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 o.p., wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy w ogóle zaistniały okoliczności uzasadniające zwrócenie się z takim wnioskiem, a jeśli tak, to jaki był właściwy moment na jego wniesienie. Ponieważ kwestia ta nie została uregulowana w przepisach prawa podatkowego, w orzecznictwie (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I FSK 744/06 i z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1260/06; powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i literaturze przedmiotu (K. Biernacki, "Właściwy czas" w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, Pr. i. P. 2008, Nr 3, s. 16-18), zgodnie przyjmuje się, że konieczne jest odwołanie się w tym względzie do norm prawa upadłościowego.
Zgodnie z art. 10 p.u.n., przesłankę ogłoszenia upadłości dłużnika będącego przedsiębiorcą stanowi jego niewypłacalność. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 p.u.n.), przy czym dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 p.u.n.). Na niewypłacalność dłużnika może wskazywać np. bezskuteczność prowadzenia egzekucji przez któregokolwiek z jego wierzycieli, złożenie wykazu majątku przez dłużnika, zaprzestanie płacenia przez niego długów itp.; nie jest jednak "niewypłacalnością" stan krótkotrwałego i przejściowego wstrzymania wypłat (zob. M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika, Warszawa 1995, s. 89 i nast.).
W orzecznictwie w kwestii tej utrwaliło się stanowisko, że "krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności nie jest podstawą ogłoszenia upadłości, gdyż o niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u.n. można mówić dopiero wtedy, gdy dłużnik z braku środków przez dłuższy czas nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań" (tak orzeczenia SN: z dnia 23 marca 2000 r., sygn. II CKN 874/98, Legalis; z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. V CSK 211/10, Legalis; z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. V CSK 320/10, Legalis; z dnia 13 maja 2011 r., sygn. V CSK 352/10, Legalis).
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. II FPS 3/09, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za ww. zaległości, jeżeli w postępowaniu podatkowym wykaże, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego.
Przede wszystkim w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organy podatkowe bezsprzecznie wykazały, że wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku podatnika. Podkreślić należy, że do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji nie jest konieczne formalne wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczność egzekucji ustala się bowiem na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2006 r., sygn. I FSK 554/05; wyrok NSA z 31 stycznia 2007 r., sygn. I FSK 508/06; wyrok NSA z 27 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1899/12; wyrok NSA z 9 lutego 2018 r., sygn. I FSK 1982/16). Oznacza to, że wystarczającym jest gdy organ podatkowy na podstawie zebranych dowodów wykaże, że kontynuowanie egzekucji nie może przynieść żadnych pozytywnych rezultatów.
W kontekście powyższego wskazać trzeba, że organ egzekucyjny ustalił, że pod adresem wskazanym przez wierzyciela w tytułach wykonawczych Spółki nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie jest znany aktualny adres Spółki, ani miejsce przechowywania ksiąg rachunkowych. Zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję (informacje uzyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych). Nie było możliwości nawiązania jakiegokolwiek kontaktu z osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki, ani ustalenia aktualnego adresu Spółki, czy miejsca przechowywania ksiąg rachunkowych. Jedynym udziałowcem Spółki i Prezesem Spółki jest M, A,, nieposiadający miejsca zamieszkania na terenie Polski. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. w postanowieniu z [...] 08.2018 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. Spółka [...].05.2016 r. została wykreśloną z rejestru podatników VAT P. Urzędu Skarbowego w B.. W związku z brakiem obrotów rachunki bankowe zobowiązanego prowadzone przez I. S.A. zostały zamknięte. Natomiast rachunki bankowe w A. S.A. oraz B. S.A. nie wykazują obrotów. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych m.in. nr [...] organ egzekucyjny dokonał jedynie skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku Spółki w A. S.A. Nie uzyskano żadnych kwot na poczet dochodzonych należności. Organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych informacji, niż te poczynione w toku postępowania egzekucyjnego umorzonego na podstawie postanowienia z [...].08.2018 r.
4. W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie też wykazały (co nie było przedmiotem sporu) fakt pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka Zarządu Spółki w dacie upływu terminu płatności podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. (uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr [...] o powołaniu z dniem [...] czerwca 2015 r. i uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników o odwołaniu z dniem [...] października 2015 r.).
Kolejna kwestia, która budzi najwięcej wątpliwości Skarżącego dotyczy oceny prawidłowości ustalenia przez organy właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w kontekście zobowiązań, które powstały w czasie, kiedy odpowiedzialny solidarnie pełnił funkcję członka zarządu.
W realiach niniejszej sprawy organy bezsprzecznie wykazały, że Spółka posiadała zaległości w podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2014 r , styczeń, luty, marzec, kwiecień 2015 r., nie wpłacała zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych - płatnik od 01.01.2015 r. (tytuł wykonawczy z [...].04.2016 r.). Spółka posiadała zaległości w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. w wysokości 1.811.601 zł i składek na ubezpieczenie społeczne od kwietnia 2015 r. (tytuł wykonawczy wystawiony przez [...] czyli w czasie pełnienia funkcji przez Skarżącego).
Okoliczności te niewątpliwie wskazywały na trwałe zaprzestanie wykonywania zobowiązań przez Spółkę, a tym samym na wystąpienie niewypłacalności Spółki, w konsekwencji czego powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Przesłanka niewypłacalności powstała już przed datą objęcia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, tj. [...].06.2015 r. Wobec czego w terminie 14 dni od tej daty Spółka zarządzona jednoosobowo przez Skarżącego zobowiązana była do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zasadnie organ wywiódł za stanowiskiem NSA (wyrok z 18.02.2015 r. sygn. akt I FSK 1969/13), że jeżeli podstawa do ogłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiła za kadencji poprzedniego zarządu, należy przyjąć, że Skarżący powinien zrobić to w terminie dwóch tygodni od dnia objęcia stanowiska.
Dla oceny niewypłacalności Spółki i odpowiedzialności podatkowej Skarżącego nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie kontrolne zostało wszczęte [...].12.2017 r. i decyzja określająca wysokość zobowiązań podatkowych Spółki została wydana już po odwołaniu Skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Niewątpliwie w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której część zobowiązań podatkowych Spółki powstałych z mocy prawa zostało nieuregulowanych w przewidzianych ustawowo terminach co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku o zasadności konkluzji organów podatkowych.
Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu, wyrażonym w decyzji, że art. 11 ust. 1 p.u.n. nie łączy stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z działaniem dłużnika, tj. zaprzestaniem płacenia swoich długów. Wystarczającą przesłanką, wynikającą z analizy powyższego przepisu prawa jest niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, co organ wykazał w wydanych rozstrzygnięciach.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut braku przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, z powodu istnienia tylko jednego wierzyciela. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, z którego wynika, że stosując przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, na gruncie ustawy podatkowej dla określenia czasu właściwego do złożenia wniosku o upadłość spółki nie ma znaczenia okoliczność istnienia tylko jednego jej wierzyciela - wyroki: NSA sygn. akt II FSK 1329/10, I FSK 1951/15.
5. W ocenie Sądu również podnoszona okoliczność, że przy nabyciu udziałów w Spółce Skarżący uzyskał zapewnienie od zbywcy o braku w Spółce zaległych zobowiązań (§ 3 umowy) nie zwalnia z odpowiedzialności podatkowej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że postanowienia umów cywilnoprawnych nie mogą wyłączać odpowiedzialności wobec Skarbu Państwa. Z odpowiedzialności mogą zwalniać tylko przesłanki wymienione w art. 116 o.p.
Należy podkreślić, że po objęciu funkcji członka zarządu osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna podjąć odpowiednie kroki, mające na celu zapoznanie się z sytuacją finansową podmiotu, w którego organie wykonawczym ma wolę zasiadać.
Jeśli więc podstawy do złożenia wniosku wystąpiły już za kadencji poprzedniego zarządu, to zarząd obecny nie może automatycznie powoływać się na przesłankę egzoneracyjną, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. W orzecznictwie jednolite jest stanowisko co do tego, że zaistnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości w czasie, gdy członek zarządu nie miał jeszcze wpływu na tego rodzaju kroki nie oznacza, iż nie może ich podjąć później, po objęciu swej funkcji. Okoliczność, że przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały wcześniej nie oznacza, że ten wniosek nie mógł być zgłoszony po objęciu przez skarżącego funkcji członka zarządu (por. wyroki NSA z 13 grudnia 2012 r., II FSK 918/11, z 23 października 2012, I FSK 1854/11 i 1855/11; wyrok NSA z 11 października 2011 r., II FSK 656/10, z 25 października 2011 r., II FSK 587/10).
6. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego w sprawie. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób zupełny, charakterystyczny dla przypisania odpowiedzialności osobie trzeciej. Organ zweryfikował zarówno zaistnienie przesłanek pozytywnych do wykazania odpowiedzialności jak i zgłaszanych przesłanek negatywnych. Organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy zupełnie, prawidłowo i obiektywnie ustalając stan faktyczny w sprawie.
Nie doszło zatem do naruszenia przywoływanych w skardze zasad postępowania, a postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało prawidłowo. Również decyzja nie zawiera wad, skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
7. Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia art. 120 § 1 art. 122, art. 124 w zw. z art. 187, art. 180, art. 188 oraz art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p.
Końcowo Sąd pragnie wskazać, że wniosek o odroczenie rozprawy uznał za bezzasadny z uwagi na brzmienie pełnomocnictwa (k. 7 akt sprawy), które w przeciwieństwie do twierdzeń wynikających ze złożonego wniosku uprawnia do udzielania substytucji, a które to uprawnienie nie zostało wypowiedziane przez Skarżącego.
8. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło