III OSK 2499/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-07-14

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Olga Żurawska-Matusiak, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, odrzucając wnioski dowodowe skarżącego o dopuszczenie zaświadczeń lekarskich wydanych po dacie decyzji organu odwoławczego, a także czy błędnie zinterpretował przepisy materialne dotyczące ustalania zdolności do czynnej służby wojskowej w przypadku padaczki?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował przepisy prawa. Sąd uznał, że wnioski dowodowe o dopuszczenie zaświadczeń lekarskich wydanych po dacie orzeczenia organu odwoławczego nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ nie odnosiły się do stanu zdrowia skarżącego w dacie wydania orzeczenia. Ponadto, NSA stwierdził, że organy orzekające prawidłowo zakwalifikowały padaczkę z rzadko występującymi napadami jako schorzenie powodujące niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zdolności M. D. do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska zaliczyła go do kategorii D (niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju) z powodu padaczki, astmy oskrzelowej i wzrostu. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała to orzeczenie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. D. na orzeczenie CWKL. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne oddalenie wniosków dowodowych i nieprawidłową kwalifikację jego stanu zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M. D. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2391/19 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [....] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. D. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., II SA/Wa 2391/19 oddalił skargę M.D. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z 9 września 2019 r., nr 1838/O/2019 w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. W związku ze skierowaniem Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...], Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska [...] (dalej: "RWKL", "organ pierwszej instancji") przeprowadziła postępowanie orzecznicze zakończone wydaniem 16 lipca 2019 r. orzeczenia nr 05438/3/19, którym zaliczono M.D. (dalej: "skarżący") do kategorii D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. W pkt 9 orzeczenia organ pierwszej instancji wymienił następujące schorzenia rozpoznane u skarżącego: 1. padaczka z rzadko występującymi napadami - § 65 pkt 2, 2. astma oskrzelowa epizodyczna - § 35 pkt 6, 3. wzrost powyżej 185 cm - § 1 pkt 1. RWKL wskazała, że schorzenia ujęte w punktach ad. 2 i ad. 3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Natomiast rozpoznanie postawione w punkcie ad. 1, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r., poz. 258; dalej: "rozporządzenie MON z 24 stycznia 2018 r."), uznano jako powodujące niezdolność do czynnej służby wojskowej. Organ pierwszej instancji zakwalifikował skarżącego do kat. D, Zał. 2, Grupa I - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Od orzeczenia RWKL skarżący złożył odwołanie do CWKL, podnosząc, że cały czas się leczy, a w chwili obecnej jest zdrowy i zdolny do czynnej służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie (dalej: "CWKL", "organ odwoławczy") orzeczeniem z 9 września 2019 r., nr 1838/0/2019, na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), a także w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r., utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że RWKL zapoznała się z dokumentacją orzeczniczą z 2017 r., w tym z orzeczeniem CWKL z 29 grudnia 2017 r., nr 2385/0/2017 (utrzymującym w mocy orzeczenie RWKL z 10 listopada 2017 r., nr 03976/3/17 o zaliczeniu skarżącego do kat. D, Zał. 2, Grupa II - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej), jak również kartą obiegową z 16 lipca 2019 r. z własnoręcznym dopiskiem skarżącego o treści: "nie posiadam nowej dokumentacji", potwierdzonym jego podpisem. Zdaniem CKL, dwa badania EEG wykonane w 2017 r. i 2019 r. z prawidłowym zapisem wskazują, że padaczka jest u skarżącego właściwie leczona. Rozpoznanie ad. 1 kwalifikowane według § 65 pkt 2 w tej grupie orzekanych skutkuje orzeczeniem kategorii D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Podkreśliła, że padaczka jest schorzeniem, które wymaga farmakoterapii, a skuteczność leczenia farmakologicznego ocenia się poprzez zmniejszenie liczby napadów i badanie EEG. Cel stosowania farmakoterapii polega na maksymalnym zminimalizowaniu objawów padaczkowych. Gdy u pacjenta uzyska się długotrwały stan bez objawów padaczki, można rozważyć zmniejszenie przyjmowania leków, a docelowo odstawienie. Jednak w dalszym ciągu, taka osoba znajduje się pod kontrolą lekarza neurologa i lekarza POZ. Kontrola specjalistyczna powinna odbywać się przynajmniej raz w roku. W ocenie organu odwoławczego, RWKL miała pełne podstawy do rozpoznania schorzeń wymienionych w orzeczeniu oraz prawidłowo zastosowała przepisy rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. Powyższe orzeczenie CWKL w części dotyczącej ustalenia niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził uchybień w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia CWKL z 9 września 2019 r. Za prawidłową uznał kwalifikację rozpoznania określonego w punktach 9.1-9.3 do odpowiednich paragrafów załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. w grupie I, zaś zaliczenie skarżącego do kategorii D (niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej) znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, CWKL należycie uzasadniła swe stanowisko. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonych badań i konsultacji rozpoznano u skarżącego padaczkę z rzadko występującymi napadami jako schorzenie powodujące niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju w jednostkach WOT, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Powyższe schorzenie zostało ujęte w § 65 pkt 2 załącznika do rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r. i w grupach I oraz II skutkuje przypisaniem kat. D, a w grupach II i IV – kat. N. Wedle kart informacyjnych z leczenia skarżącego w Szpitalu Powiatowym [...] na Oddziale Dziecięcym w latach 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2005 i 2006 – podczas każdego pobytu - diagnozowano u niego epilepsję, którą leczono farmakologicznie, zaś w roku 2007 rozpoznano u skarżącego zaburzenia neuro-wegetatywne i nerwicę, jak również zalecono podawanie leków. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wojskowe komisje lekarskie obu instancji, opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania, miały wystarczające podstawy do zastosowania § 65 pkt 2 wykazu chorób i ułomności (stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r.), co skutkowało obowiązkiem orzeczenia względem skarżącego kategorii D. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, zaskarżył go w całości skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił wydanie z: I. naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: a) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim przepis ten wymagał od WSA realizacji funkcji kontrolnej, poprzez błędne przyjęcie, iż oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów, zawartego w skardze, nie odpowiadało wymogom prawa, skoro zaświadczenia lekarskie, na jakie powołał się skarżący «wydano» po wydaniu decyzji organu odwoławczego. Rolą WSA była bowiem ocena, podczas dopuszczania tych dowodów, nie w zakresie daty ich wydania, ale w zakresie przeszłego już okresu, za jaki te zaświadczenia deklarowały brak choroby, odmiennie aniżeli uczyniła to Komisja, b) art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodów uzupełniających z zaświadczeń lekarskich wyłącznie z tego powodu, że wydano je po wydaniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy właśnie to stanowi istotę środka dowodowego uregulowanego w tym przepisie; funkcją tego unormowania jest umożliwienie WSA oceny prawidłowości decyzji (w tym jej spójności co do argumentacji w sferze zdrowia skarżącego) również w oparciu o dowody wygenerowane w toku postępowania sądowego, o ile - jak miało to miejsce w badanej sprawie - nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania; na tle badanej sprawy dostatecznym do konkluzji o wadliwości argumentacji uzasadnienia orzeczenia Komisji było proste zapoznanie się z dwoma zaświadczeniami: szpitala i lekarza rodzinnego, sprawującego opiekę nad skarżącym, c) art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez przyjęcie na użytek badanej sprawy, że kontrola legalności orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ogranicza się do oceny legalności składu orzekającego i figurowania wskazanego przez Komisję schorzenia w wykazie rozporządzenia, i ma charakter «formalny», a więc w ogóle nie odnosi się do istoty sprawy orzekanej przez Komisję, tj. do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu zdrowia strony; taka ocena własnej roli ustrojowej (kontroli legalności administracji) wymagała przynajmniej wywodu, co do spójności i logiki argumentacji zastosowanej w uzasadnieniu Komisji, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a., a taka prowadziłaby do jednoznacznej konkluzji, że stan sprawy przyjęty przez organ (a następnie przez WSA) nie odpowiada realiom stanu zdrowia skarżącego ustalonych na tle całokształtu materiału dowodowego; takie orzeczenie wymagało uchylenia z racji naruszeń art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.; II. naruszeniem przepisów prawa materialnego polegającym na ich błędnej wykładni, w postaci: a) art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1541, dalej "ustawa o powszechnym obowiązku obrony"), poprzez błędne przyjęcie przez WSA za organem odwoławczym, że w realiach ustalonego w sprawie stanu faktycznego (w postaci stanu zdrowia zainteresowanego) ustalenie kategorii D było uzasadnione i zachodziły przesłanki stawiane osobom «niezdoInym do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej», b) art. 30a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, poprzez akceptację przez WSA dokonanego przez orzekające Komisje pominięcia, że w wypadku tak istotnych wątpliwości co do stanu zdrowia podnoszonych przez stronę, jak zupełne wieloletnie ustanie objawów i to kontrolowane stale u specjalistów (a więc wiedzy nie wymagającej wiedzy specjalnej z zakresu medycyny, mieszczącej się w ramach notoriów powszechnych), winny być w toku postępowania administracyjnego zrelacjonowane - pod względem wpływu na wynik sprawy - lub przynajmniej proces wyjaśniający winien być uzupełniony poprzez przepisane zlecenia badań specjalistycznych lub obserwacji, c) § 65 ust. 2 załącznika nr 2 zatytułowanego Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa - do rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r., poprzez błędne (milczące) przyjęcie przez WSA za Komisją, że: a) wieloletni brak napadu chorobowego oraz b) brak konieczności przyjmowania leków - dawały podstawę do stwierdzenia, że u badanego występuje «padaczka z rzadko występującymi napadami» stanowiąca przeszkodę w pełnieniu służby wojskowej określoną w § 8 ust. 1 rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r., d) § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MON z 24 stycznia 2018 r., poprzez końcową akceptację dokonanego przez Komisję ustalenia niewłaściwej kategorii zdolności do służby wojskowej w następstwie naruszeń określonych w lit. a-c. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika organu kosztów postępowania kasacyjnego wg. norm przepisanych. Jednocześnie organ oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Sformułowane w skardze zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych, przewidzianych art. 174 p.p.s.a., tj. wnoszący skargę kasacyjną zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). To z kolei nakazuje, przy uwzględnieniu treści i sensu regulacji przewidzianej w art. 188 p.p.s.a., co do zasady, w pierwszej kolejności zbadanie zarzutu naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania, a następnie (w przypadku stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia proceduralnego), zarzutu naruszenia prawa materialnego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Art. 3 § 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowo-kompetencyjny, stanowiąc, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mógłby zatem przepis ten naruszyć, gdyby odmówił przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej, gdyby kontrolę tę przeprowadził z zastosowaniem innego kryterium, niż zgodność tej działalności z prawem, względnie gdyby w wyniku przeprowadzenia kontroli zastosował środek nieokreślony w ustawie. Skoro jednak Sąd ten przeprowadził kontrolę zaskarżonego przez skarżącego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie pod względem jego zgodności z prawem oraz oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. zastosował środek przewidziany w ustawie, wypełnił swą rolę ustrojową zgodnie z kompetencją, przyznaną mu omawianym przepisem. Okoliczność, że rezultat przeprowadzonej kontroli nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, nie upoważnia do stawiania zarzutu naruszenia normy stanowiącej podstawę prawną tej kontroli. Stosownie do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego. Skoro zatem kontrola sądowoadministracyjna odbywa się na podstawie akt sprawy, to co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem, którego działalność podlega kontroli. Przepis artykułu 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (por. wyroki NSA z: 25 lutego 2016 r., II OSK 1592/14, 25 października 2015 r., I OSK 300/14, 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08). Ponadto postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie NSA zwraca się uwagę, że w drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2016 r., I GSK 1792/14). Ponadto dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z: 25 września 2012 r., II OSK 840/11, 17 grudnia 2015 r., II OSK 2501/15). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji postępowania dowodowego w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a., mającego na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, których nie dokonał organ. Zgłoszone jako dowody zaświadczenia zostały sporządzone już po wydaniu skarżonego orzeczenia i nie odnosiły się do stanu zdrowia skarżącego w dacie wydania orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia przez niego czynnej służby wojskowej. Poprzez przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie mógł zatem być osiągnięty cel przewidziany dla uzupełniającego postępowania dowodowego, czyli nie mogły zostać wyjaśnione istotne wątpliwości a odnoszące się do stanu zdrowia skarżącego. Nie mógł zostać uwzględniony także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące zakresu kontroli orzeczeń komisji lekarskich, jak i trybu postępowania przed tymi komisjami. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki NSA z: 27 lipca 2012 r., I FSK 1467/11, 13 maja 2013 r., II FSK 358/12), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podkreślenia wymaga, że to zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. W sytuacji zatem braku zarzutów naruszenia przepisów postępowania czy też ich nieskuteczności Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd pierwszej instancji. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że nie została skutecznie podważona ocena stanu zdrowia skarżącego i co się z tym wiąże kwalifikacja rozpoznanego schorzenia jako powodującego niezdolność skarżącego do czynnej służby wojskowej. Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej określił, że naruszenie to polega na błędnej wykładni wyszczególnionych w skardze kasacyjnej przepisów. Wskazać zatem należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać trzeba, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Wyjaśnienia wymaga, jak w ocenie skarżącego powinien być on rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Natomiast przy zarzucie niewłaściwego zastosowania przepisu wykazać trzeba, że sąd błędnie określił podstawę orzekania, stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Analiza przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego prowadzi do wniosku, że skarżący kasacyjnie w istocie zarzuca nie błędną wykładnię danych przepisów, lecz ich niewłaściwe zastosowanie. Tak odczytane zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej jedną z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej jest kategoria D, oznaczająca niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Stosownie do art. 30 ust. 2 ww. ustawy orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. W myśl § 65 pkt 2 załącznika do rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 24 stycznia 2018 r. schorzenie - padaczka z rzadko występującymi napadami w stosunku do osób z grupy I zostało zakwalifikowane do kategorii D. W sytuacji gdy w rozpoznawanej sprawie nie zostały zakwestionowane ustalenia faktyczne, czyli rozpoznanie u skarżącego padaczki z rzadko występującymi napadami, organy, uwzględniając kwestionowane regulacje, były uprawnione do uznania niezdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Organy, w oparciu o zgromadzoną dokumentację przyjęły, co nie zostało skutecznie podważone, że rozpoznana u skarżącego padaczka jest leczona prawidłowo, nie mogły natomiast uznać, że schorzenie to u skarżącego nie występuje. Chybiony jest w konsekwencji zarzut naruszenia § 17 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, sporządzone według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia powinno zawierać w szczególności: rozpoznanie (1), ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej (2), w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (3). Orzekające w sprawie organy ustaliły w swoich orzeczeniach kategorię zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej. Prawidłowość tych ustaleń nie została podważona, a to oznacza, że orzeczenie komisji wojskowej odpowiadało przedstawionym wcześniej wymogom prawa. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło