VII SO/Wa 18/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wytwórni [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o wymierzenie Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) za nieprzekazanie skargi na bezczynność Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców postanawia: 1. wymierzyć Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, 2. zasądzić od Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na rzecz Wytwórni [...] sp. z o.o. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 8 sierpnia 2019 r. Wytwórnia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W.olsztynie złożyła przez ePUAP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o nałożenie na Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na bezczynność Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Wskazała, że 16 czerwca 2019 r. wniosła do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców skargę na bezczynność tego organu w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z 17 kwietnia 2019 r. dotyczącego interwencji w Ministerstwie Finansów i Ministerstwie Sprawiedliwości w zakresie podpisywania sprawozdań finansowych sporządzonych w formie ustrukturyzowanych plików XML, a następnie składanych w KRS. Spółka 22 maja 2019 r. wniosła ponaglenie w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z 17 kwietnia 2019 r., a następnie pismem z 16 czerwca 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców skargę i pomimo upływu ustawowego terminu na przekazanie jej Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę działania takiego Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców dotąd nie podjął. Przy piśmie z 21 sierpnia 2019 r. został przesłany do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców wniosek skarżącej spółki z 8 sierpnia 2019 r. o wymierzenie grzywny w celu udzielenia w terminie 30 dni odpowiedzi na niego. Odpowiadając na powyższe pismo, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców przesłał do wiadomości Sądu kopie skierowanych do skarżącej spółki pism z 27 czerwca 2019 r. oraz z 30 sierpnia 2019 r., w których Rzecznik poinformował spółkę o odmowie przekazania jej skargi do Sądu jako "bezpodstawnej i bezcelowej" z uwagi na to, że czynności podejmowane przez Rzecznika lub ewentualne zaniechania nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Następnie, przy piśmie z 25 września 2019 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców udzielił odpowiedzi na wniosek, w którym wniósł o jego odrzucenie. Wskazał równocześnie, że współpracuje ze spółką i czyni zadość jej żądaniom, które mają charakter merytoryczny. Rzecznik podkreślił, że korespondencja skierowana do Sądu może mieć charakter nieporozumienia. Wraz z pismem z 23 grudnia 2019 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców przesłał skargę, informując, że została ona już przekazana Sądowi i znajduje się w aktach sprawy prowadzonej pod sygn. VII SAB/Wa 244/19 wraz z aktami administracyjnymi do niej dołączonymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywna, o której mowa we wskazanym przepisie, jest środkiem prawnym mającym na celu w założeniu doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zabezpiecza on konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, do czego konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi uporządkowanymi aktami sprawy. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania wskazanych wyżej dokumentów sądowi administracyjnemu w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny, które za tym stały. W tym wymiarze mieści się represyjność wskazanego środka prawnego. Jakkolwiek dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, to okoliczności te powinny jednak zostać wzięte pod uwagę przez sąd przy wymierzaniu grzywny, wpływając finalnie na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 25 września 2019 r. sygn. II OZ 800/19; postanowienie NSA z 12 stycznia 2016 r. sygn. II OZ 1368/15; postanowienie NSA z postanowienie NSA z 12 lutego 2014 r. sygn. I OZ 72/14). Podkreślić przy tym trzeba, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2). Za okoliczność niesporną należy w sprawie uznać to, że skarga spółki na bezczynność Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w zakresie rozpatrzenia jej wniosku z 17 kwietnia 2019 r. została złożona 16 czerwca 2019 r. Zgodnie z przytoczonymi na wstępie przepisami obowiązkiem Rzecznika było zatem jej przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni, czyli do 16 lipca 2019 r. Rzecznik temu zobowiązaniu niewątpliwie uchybił, przekazując ww. skargę na wezwanie Sądu dopiero przy piśmie z 6 grudnia 2019 r., a więc prawie 5 miesięcy po upływie zakreślonego przepisami terminu. Określając wysokość grzywny Sąd zważył na to, że ustawodawca wprowadził górną granicę grzywny opartą zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., na wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, pozostawiając jednakże jej dolną granicę uznaniu sądu. Miarkując wymiar grzywny, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił w niniejszej sprawie znaczny okres zwłoki w przekazaniu skargi, a także stanowisko prezentowane przez Rzecznika dotyczące wypełniania obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., uznające działanie takie za bezcelowe, co nie tylko narusza prawo strony ubiegającej się o udzielenie jej ochrony przez sąd administracyjny do rozpatrzenia jej żądania, ale również godzi w autorytet wymiaru sprawiedliwości. Kierując się powyższym wnioskiem, Sąd za adekwatne uznał nałożenie na Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców grzywny w wysokości 1000 zł. Jej dolegliwość nie jest znaczna, niemniej Sąd ocenia ją jako wystarczającą do wpłynięcia dyscyplinującego na praktykę działania Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w przypadku, gdy podmiot pozostający w sporze z Rzecznikiem żąda rozstrzygnięcia tego sporu przez sąd administracyjny, składając skargę na jego działanie lub zaniechanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca w tym miejscu uwagę na to, że obowiązek przekazania skargi sądowi spoczywa na organie, niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2019 r. sygn. I OZ 1271/18; postanowienie NSA z 10 listopada 2016 r. sygn. I OZ 1216/16; postanowienie NSA z 7 września 2010 r. sygn. I OZ 222/10). Na obowiązek przekazania skargi i sposób jego realizacji nie może wpływać przekonanie organu, niezależnie od tego, na ile jest ono usprawiedliwione, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie, w której wniesiona została skarga. Tego rodzaju wadliwość nie może być bowiem eliminowana w drodze nieprzekazania skargi i akt sprawy, a tym bardziej odmowy jej przekazania na wezwanie sądu z uwagi na "niecelowość" rozpatrywania skargi, do czego nawiązywały uwagi sformułowane w toku postępowania przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Potrzebę zdyscyplinowania Rzecznika do przekazania skargi Wytwórni [...] sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za samoistny cel zastosowanego w stosunku do Rzecznika środka prawnego, co pozostaje niezależne od oceny, czy skarga spółki na bezczynność Rzecznika w rozpatrzeniu jej wniosku mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., o czym rozstrzygnie Sąd w odrębnym postępowaniu. Przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 648), pomimo że nie uznają Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców za centralny organ administracji rządowej, to pozwalają przyjąć, że wpisuje się on w strukturę organów państwowych stojących na straży ochrony wolności i praw. Wobec powyższego Rzecznik, pozostając "organem" w rozumieniu funkcjonalnym art. 55 § 1 p.p.s.a., jak inne instytucje państwowe jest zobowiązany przestrzegać przepisów ustawy, które w przypadku skierowania na działanie lub zaniechanie organu skargi do sądu administracyjnego formułują bezwzględne wymaganie przekazania jej sądowi jako jedynemu podmiotowi, który jest uprawniony przesądzić o jej dopuszczalności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 oraz art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.