IV SAB/Po 215/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania ponaglenia na bezczynność postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. T. kwotę [...]([...]) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi Pismem sporządzonym [...] września 2019 r. M. T. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Wskazano, że M. T. złożył ponaglenie w dniu [...] maja 2019 r. i pomimo otrzymania przez Kolegium ponaglenia "przez prawie 4 miesiące w sprawie nie zrobiono nic". Podkreślono, ze organ II instancji dopuścił się rażącego naruszenia terminów załatwienia spraw administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wyjaśniając, że sprawa będąca przedmiotem skargi została załatwiona już przed dniem jej złożenia. Podkreślono, że Skarżący nie podjął próby wykazania, iżby poniósł stratę wywołaną bezczynnością lub przewlekłością organu II instancji. Kolegium wniosło też o oddalenie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącego oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów wg stawki minimalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ponieważ jest niedopuszczalna. Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") lub przepisach odrębnych formy działalności organów administracji publicznej, w tym m. in. postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, ale wyłącznie te, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Ponadto ustawodawca przewidział również możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania w sprawach dotyczących innych iż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność jest zatem dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty; innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpoznania ponaglenia Skarżącego na bezczynność organu pierwszej instancji (Burmistrza Gminy [...]) w sprawie warunków zabudowy. Kolegium rozpoznało to ponaglenie postanowieniem z [...] września 2019 r. (znak: [...]), uznając je za zasadne. Należy wskazać, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie zaś do § 3 ww. art. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, na które jednak nie służy zażalenie. Jak bowiem stanowi przepis art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku zaś postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 k.p.a. brak jest przepisu, który uprawniałby do złożenia zażalenia. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Omawiana instytucja odnosi się wyłącznie do kwestii ściśle procesowej uregulowanej w przepisach art. 35 i 37 k.p.a., a przewidziane w ostatnim z wymienionych przepisów postanowienie nie kreuje nowej sprawy administracyjnej. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 bądź 3 P.p.s.a. Nie jest to także inny akt lub czynność organu dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W konsekwencji, postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie kończy ono postępowania w sprawie, nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i nie służy na nie zażalenie. Nie jest więc postanowieniem o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność w tym przedmiocie. (zob. postanowienia NSA: z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 233/17, z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 11/18, z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 866/19, z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 1175/19). Ponieważ zainicjowane wniesieniem ponaglenia postępowanie wpadkowe, toczące się przed organem wyższej instancji kończy się postanowieniem, na które nie służy zażalenie, to należy uznać, że nie jest dopuszczalna zarówno skarga do sądu administracyjnego na postanowienie kończące to postępowanie, jak i skarga na bezczynność organu wyższego stopnia w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. Ponaglenie do organu wyższego stopnia stanowi jedynie formalną przesłankę wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd postanowił w pkt. 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.