II SA/Łd 338/19
WyrokWSA w Łodzi2020-01-22
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają zastosowanie do wiaty, która nie jest budynkiem, ale posiada ściany i posadzkę, a także jest usytuowana blisko granicy działki i budynku sąsiedniego, potencjalnie stwarzając zagrożenie pożarowe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały wszystkich niezbędnych ustaleń warunkujących prawidłowe rozpoznanie sprawy. W szczególności nie ustalono jednoznacznie celu, któremu ma służyć sporna wiata, co doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Sąd wskazał, że organy powinny rozważyć odpowiednie zastosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zwłaszcza dotyczących wymagań przeciwpożarowych, biorąc pod uwagę potencjalne zagrożenia wynikające z usytuowania wiaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie obiektu wiaty. Skarżący M.N. wnosił o kontrolę wiaty, która powstała na działce sąsiedniej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wiata o powierzchni 25,50 m² nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ponieważ nie spełnia definicji budynku i nie stosuje się do niej przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na potencjalne zagrożenia wynikające z usytuowania wiaty i jej konstrukcji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obiektu wiaty 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] roku [...], znak [...]; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. adwokat E. W., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Ak.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...], znak: [...], o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu wiaty, zlokalizowanej na działce nr 1462/1 w m. K., będącej własnością A.W. i S.W.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 5 grudnia 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wpłynął wniosek M.N. o przeprowadzenie kontroli m.in. "w budynkach - wiat" znajdujących się na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr 1462/1, stanowiących własność A.W. i S.W.
W dniu 17 stycznia 2018 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na wskazanej działce stwierdzając, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny, budynek gospodarczy i wiata oraz że: "(...) Wiata ma wymiary 6,00 m x 4,25 m w obrysie słupów żelbetonowych, na których opiera się konstrukcja obiektu, wysokość od 2,10 m ÷ 2,4 m. Wiata ma ściany z płyt betonowych od strony północnej, południowej i częściowo zachodniej. Od strony wschodniej, od strony budynku na dz. 1462/2 obiekt nie posiada ściany. Wiata ma dach jednospadowy, ze spadkiem skierowanym na własną działkę o konstrukcji drewnianej i pokryciem z blachy. W obrysie słupów wykonana jest posadzka. Mimo, że wiata usytuowana jest przy granicy z działką sąsiednią tuż przy budynkach usytuowanych na tej działce (...) to konstrukcja wiaty jest całkowicie samodzielna, a słupy żelbetonowe, na której się opiera, są odsunięte od budynków o ok. 12 cm. Konstrukcja obiektu nie jest w żaden sposób zakotwiona do budynków na działce sąsiedniej (...)". Organ stwierdził również, że do wiaty nie doprowadzono żadnej instalacji. W dniu oględzin w wiacie przechowywane było drewno i sprzęt gospodarczy oparty o ścianę budynku sąsiedniego. Obecna podczas oględzin A.W. oświadczyła, że wraz z mężem są inwestorami wiaty, która powstała w listopadzie 2017 r. Inwestorzy oświadczyli również, że nie dokonali zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanym.
Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego obiektu wiaty.
Ponowne oględziny organ I instancji przeprowadził w dniu 20 lutego 2018 r., stwierdzając, że w przedmiotowym obiekcie nie składuje się drewna opałowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], organ I instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego obiektu.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie złożył M.N., reprezentowany przez B.I., podnosząc m.in. kwestię konieczności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego z materiałów o odpowiedniej klasie odporności ogniowej.
W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Sprzeciw od ww. decyzji organu II instancji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] wniosła A.W., po rozpoznaniu którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 639/18, prawomocnym od dnia 11 października 2018 r., uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odwołując się do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.), wskazał, że na obecnym stadium postępowania, związany jest wskazaniami zawartymi ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał w przedmiotowej sprawie, że do wiaty zlokalizowanej na działce nr ewidencyjnym gruntów 1462/1 w miejscowości K. mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). "Skoro przedmiotowa wiata nie spełnia wymogów definicji zawartych w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nie jest budynkiem, to nie odnoszą się do niej unormowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym zawarte m.in. § 12, § 13, § 57-60 i § 270. Przepisy te odnoszą się bowiem do warunków, jakie winny spełniać budynki i pomieszczenia w budynkach w zakresie odległości od granicy działek, jak i od innych obiektów, nasłonecznienia i zacienienia oraz usytuowania z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Przepisy § 2 ust. 1 rozporządzenia określa przedmiotowy zakres unormowań, przede wszystkim wskazuje na projektowanie i budowę budynków. Wprost nawiązuje także do budowli, spełniających funkcje użytkowe budynków. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Sporna wiata jest bowiem obiektem samodzielnym, pełniącym funkcję składu gospodarczego, w którym według stanu z dnia oględzin przeprowadzonych w dniu 17 stycznia i 20 lutego 2018 r. przechowywano sprzęt gospodarczy (wcześniej również drewno). Nie można jej w żadnej mierze kwalifikować do budynków (brak właściwych im cech) jak i budowli (nadziemnych) spełniających funkcje użytkowe budynków, będącej szczególnym rodzajem obiektu budowlanego (...), bo takich cech nie posiada. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie odnoszą się do wiat, co potwierdza stanowisko judykatury (...)".
W dalszej kolejności organ odwoławczy, odwołując się do brzmienia art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 i ust. 2, a w szczególności art. 29 ust. 1 pkt 2c oraz art. 30 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), wskazał, że przedmiotowy obiekt – wiata nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ II instancji podkreślił przy tym, że przedmiotem analizowanego postępowania administracyjnego była kwestia budowy wiaty o powierzchni 25,50 m2, zlokalizowanej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów 1462/1, w miejscowości K., gmina W., będącej własnością A.W. i S.W.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 17 stycznia 2018 r. ustalono, że przedmiotowa wiata zlokalizowana jest przy granicy z działką sąsiednią oznaczoną nr ewidencyjnym gruntów 1462/2, a także przy znajdujących się na owej sąsiedniej działce budynkach. Ściany wiaty wykonane zostały z płyt betonowych. Wiata od strony działki sąsiedniej nie posiada ściany. Na przedmiotowej nieruchomości znajduje się - prócz wiaty - oddalony od niej o 3,5 m budynek gospodarczy oraz budynek mieszkalny jednorodzinny.
Zdaniem organu II instancji z uwagi na przytoczone powyżej wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi do przedmiotowej wiaty nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania.
Wychodząc z powyższych przesłanek organ odwoławczy stwierdził, że budowa przedmiotowej wiaty wypełnia hipotezę normy prawnej sformułowanej w art.29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane. Powierzchnia wiaty nie przekracza dopuszczalnych 50 m², na przedmiotowej nieruchomości nie wybudowano innej wiaty, usytuowany jest za to budynek mieszkalny. W ocenie organu II instancji, przyjęcie przytoczonej kwalifikacji prawnej skutkuje zwolnieniem inwestorów z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy w organie administracji architektoniczno -budowlanej, w myśl regulacji art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa wiata nie narusza przepisów ustawy Prawo budowlane.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji, odwołując się do brzmienia art.105 § 1 k.p.a., stwierdził, że na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów określonego zachowania.
Konkludując organ II instancji stwierdził, że poczynione przez organ I instancji ustalenia wykluczyły materialnoprawne podstawy do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego. Obligowało to, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Ponadto organ II instancji wskazał, że w przypadku gdy strona postępowania administracyjnego skorzystała z uprawnienia ustanowienia pełnomocnika, stosownie do art. 32 k.p.a., zmianie ulega również sposób doręczania pism. Zgodnie z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wychodząc z powyższych przesłanek organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż S.W. udzielił pełnomocnictwa do działania w jego imieniu i na jego rzecz A.W. W ocenie organu odwoławczego, wysłanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] nr [...] bezpośrednio S.W. naruszyło przytoczoną normę prawną, jednak nie miało wpływu na wynik prowadzonego postępowania.
Odnosząc się zaś do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że podniesione w nim argumenty dotyczące wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, z materiałów o odpowiedniej klasie odporności ogniowej między przedmiotową wiatą, a budynkiem znajdującym się na działce sąsiedniej, oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów 1462/2, nie mogły zostać uwzględnione, gdyż dotyczyły materii prawnej regulowanej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, które zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 639/18, nie mają zastosowania do przedmiotowej wiaty.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M.N., podnosząc, że jego działka przebiega pod lekkim skosem, co uwidocznione jest na mapce działki. W związku z tym odległość wiaty z jednej strony wynosi ok. 12 cm od budynku gospodarczego, natomiast z drugiej strony jest prawie równa zeru.
Skarżący wskazał również, że pokrycie dachowe (blacha) na całej długości wiaty dotyka do ściany budynku bez żadnej obróbki blacharskiej, a w związku z tym w czasie opadów woda odbija się od dachu i zalewa ścianę, która wewnątrz wiaty nie ma możliwości wyschnięcia i jest w krótkim czasie narażona na zagrzybienie. Skarżący dodał przy tym, że również woda z topniejącego śniegu płynie bezpośrednio po ścianie.
Jednocześnie skarżący stwierdził, że nie ma możliwości otynkowania swojego budynku gospodarczego. Dodał również, że "przyłącze siły przebiega niecały 1 metr nad dachem omawianej wiaty". Zdaniem skarżącego, stwarza to zagrożenie dla życia i zdrowia w momencie jakiejkolwiek awarii (skarżący wskazał, że kilka lat wstecz właśnie te przewody paliły się).
Skarżący wyraził również zaniepokojenie kwestią składowania na jego ścianie wszystkiego, "czego chce sąsiad". Jak również, zdaniem skarżącego, organ II instancji nie uwzględnił wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonych w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Łd 639/18.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 12 września 2019 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiona z urzędu, precyzując stanowisko w sprawie, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości, a w konsekwencji jego umorzenie, podczas gdy brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe,
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. § 1 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy w sposób godzący w interes społeczny i słuszny interes skarżącego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, polegające na braku merytorycznego zbadania sprawy i niepodjęciu odpowiednich czynności celem zweryfikowania spełnienia warunków, jakim powinien odpowiadać obiekt budowlany - wiata - przewidzianych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (powoływanego dalej jako: "Rozporządzenie"),
3. art. 8 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, polegające na braku merytorycznego rozpoznania sprawy i wydaniu decyzji o charakterze procesowym - umorzeniu postępowania, pomimo nieziszczenia się przesłanek do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia,
4. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, podczas gdy podjęcia takich czynności wymagało merytoryczne zbadanie sprawy, w szczególności przez pryzmat warunków, jakim powinien odpowiadać obiekt budowlany, przewidzianym w Rozporządzeniu.
Ponadto pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. § 2 ust. 1 Rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy Rozporządzenia nie znajdują zastosowania w odniesieniu do wiat, podczas gdy utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych prezentuje pogląd, zgodnie z którym wiata jako budowla pełniąca funkcje użytkowe budynku gospodarczego objęta jest wymogami Rozporządzenia,
2. § 12 ust. 1 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji błędnego uznania przez organ, iż przepisy Rozporządzenia nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy przepis winien zostać zastosowany,
3. § 272 ust. 3 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji błędnego uznania przez organ, iż przepisy Rozporządzenia nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, podczas gdy przepis winien zostać zastosowany.
Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...]. Wniosła również o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, iż nie zostały one pokryte ani w całości, ani w części.
Uzasadniając powyższe zarzuty pełnomocnik wskazała, powołując się przy tym na stanowisko wyrażone w piśmiennictwie, że mimo braku normatywnej definicji wiaty, w budownictwie przyjmuje się, że wiata to: 1. Dach wsparty na słupach, wolno stojący, czasem uzupełniony fragmentami ścian pomiędzy słupami, np. daszek na przystankach autobusowych i tramwajowych, przykrycie peronu kolejowego (red. W. Skowroński, Ilustrowany leksykon architektoniczno-budowlany, Arkady 2008, s. 376). Mając powyższe na uwadze pełnomocnik stwierdziła, że przedmiotowa wiata wykazuje zdecydowanie większy poziom trwałości związania z gruntem, niż przytoczona powyżej definicja, co w konsekwencji powinno skutkować wyczerpującym merytorycznym zbadaniem sprawy przez organ oraz prawnym uargumentowaniem zakwalifikowania wiaty do konkretnego rodzaju obiektów budowlanych.
Następnie powołując się na treść art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane pełnomocnik stwierdziła, iż nawet w przypadku uznania słuszności twierdzenia organu, że przedmiotowa wiata nie jest budynkiem, poza sporem jest, iż wiatę należy zakwalifikować jako budowlę, przez którą należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. W art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane podano przykładowy katalog budowli.
W ocenie pełnomocnik, należy również powołać treść § 2 ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Zdaniem pełnomocnik, transponując normy prawne wynikające z powyższych przepisów na grunt niniejszej sprawy należy stanąć na stanowisku, iż przepisy Rozporządzenia znajdą zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, która winna być rozpatrzona przez ich pryzmat, bowiem przedmiotowa wiata pełni funkcje użytkowe budynku gospodarczego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego, powołując na wybrane orzeczenia sądowe, wskazała, że w utrwalonym orzecznictwie NSA wyrażono stanowisko, iż przepisy Rozporządzenia znajdują zastosowanie do wiat pełniących funkcje użytkowe budynku gospodarczego.
Zdaniem pełnomocnik skarżącego, brak ustaleń organu w zakresie relacji przestrzennych w zabudowie (w szczególności zweryfikowania czy obiekt budowlany zgodny jest z wymaganiami przewidzianymi w § 12 Rozporządzenia) - wskutek błędnie przyjętego poglądu, iż przepisy Rozporządzenia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 (w skardze błędnie podano: "ust. 1 k.p.a."). W ocenie pełnomocnik, z uwagi na okoliczność, iż sporna wiata nie stanowi prostego zadaszenia wspartego jedynie na słupach, lecz posiada też ściany betonowe i posadzkę, nie można bez głębszego rozważenia przyjąć, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 272 § 3 Rozporządzenia stosownie do treści, którego budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.
W niniejszej sprawie Sąd co do zasady podziela pogląd, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają wprost zastosowania do wiat, które nie są budynkami (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 1422 ze zm.). Nie można jednak w związku z tym przyjąć stanowiska, że wiatę można dowolnie sobie sytuować w każdym miejscu na działce, gdyż w takim razie należy brać pod uwagę chociażby § 13, § 16 ww. rozporządzenia oraz przepisy określające wymagania przeciwpożarowe (np. § 270 i następne ww. rozporządzenia) i to do jakich celów wykorzystywana jest wiata (vide: wyrok NSA z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 2503/15, LEX nr 2037467).
Zdaniem Sądu, z uwagi na okoliczności kontrolowanej sprawy, w tym potencjalną możliwość zagrożenia pożarowego wynikającą z usytuowania spornej wiaty z wykorzystaniem ściany sąsiedniego budynku, organy orzekające w sprawie zobowiązane były bez wątpienia brać pod uwagę choćby odpowiednie zastosownie przepisów ww. rozporządzenia określających wymagania przeciwpożarowe, tj. § 271 i następne, oraz rzetelnie ustalić, do jakich w rzeczywistości celów jest faktycznie wykorzystywana przedmiotowa wiata. Zauważyć przy tym należy, że podczas pierwszych oględzin w sprawie, które miały miejsce w dniu 17 stycznia 2018 r., organ I instancji stwierdził m.in., że w przedmiotowej wiacie składowane jest drewno i sprzęt gospodarczy oparty o ścianę budynku sąsiedniego. Wprawdzie w wyniku ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu 20 lutego 2018 r. organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowym obiekcie nie składuje się drewna opałowego, to jednak cel, któremu ma służyć przedmiotowa wiata – jako obiekt budowalny - nie został jednoznacznie ustalony.
W przedstawionych okolicznościach sprawy, uwzględniając przy tym wyłączenie mocą art. 64b § 3 k.p.a. udziału ówczesnego uczestnika postępowania – M.N. w rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu A.W. od ww. decyzji kasatoryjnej, i zarazem konieczność zapewnienia ochrony jego praw w kontekście regulacji art.185 § 2 pkt 5 p.p.s.a., Sąd w składzie niniejszym uznał za zasadne wyrażenie powyższego stanowiska w kwestii odpowiedniego zastosowania w sprawie wskazanych przepisów Rozporządzenia, przyjmując, iż w wyroku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 639/18, wydanym na skutek rozpoznania sprzeciwu od wyżej wymienionej decyzji kasatoryjnej z dnia [...] maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wiążąco, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., ocenił jedynie kwestię prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy w sprawie uprawnień kasacyjnych określonych w art. 138 § 2 k.p.a., co niewątpliwie uczynił w nawiązaniu do przepisów prawa materialnego.
W rozważanym aspekcie Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela bowiem prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że ocena sądu w wyniku kontroli decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Potwierdza to treść art. 64e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których stanowi art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, aczkolwiek czyni to w kontekście przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Nie odnosi się zatem bezpośrednio do kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18, LEX nr 2527287, z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/18, LEX nr 2536459, z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1436/19, LEX nr 2684068, z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 364/19, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wziąwszy pod uwagę powyższe Sąd uznał, że organy nie dokonały wszystkich niezbędnych ustaleń warunkujących prawidłowe rozpoznanie niniejszej sprawy, w tym zwłaszcza nie ustaliły jednoznacznie celu, któremu ma służyć przedmiotowa wiata, przesądzając tym samym przedwcześnie o braku podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego i zasadności umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Uchybienie to skutkowało naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i odstąpieniem od odpowiedniego zastosowania w sprawie przepisów powołanego Rozporządzenia, w tym zwłaszcza wskazanych przepisów dotyczących wymagań przeciwpożarowych.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ dokona powyższych ustaleń w niezbędnym zakresie, a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie zaprezentowaną przez Sąd w niniejszym wyroku ocenę prawną w zakresie prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów ww. rozporządzenia.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło