II SA/Bd 756/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-01-28
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki ewidencyjnej, która stanowi grunty rolne klasy III, jeśli pozostała część tej działki nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych?Ratio decidendi
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku gruntów rolnych klasy I-III, które wymagają zgody ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, taka zgoda nie jest wymagana tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie warunki z art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Niespełnienie choćby jednego z tych warunków, w tym warunku dotyczącego odległości od drogi publicznej, uniemożliwia wydanie decyzji. Ponadto, ustalenie warunków zabudowy odnosi się do całej działki ewidencyjnej, a nie jej części, co wyklucza możliwość wydania decyzji dla fragmentu działki, jeśli pozostała część nie spełnia wymogów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy sześciu budynków mieszkalnych na części działki rolnej klasy RIIIa. Organ uznał, że działka nie spełnia warunków z art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności warunku odległości od drogi publicznej, a także że ustalenie warunków zabudowy dotyczy całej działki, a nie jej części. Skarżąca argumentowała, że możliwe jest wydanie decyzji dla części działki i powoływała się na orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...], Starosta I. na podstawie art. 60 ust.1 i art. 64 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.) orzekł o odmowie pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla lokalizacji inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie części działki nr [...] obręb G. , gmina I..
Działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym oznaczona jest w ewidencji gruntów jako użytki RIIIa o powierzchni 0,4281 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2 dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Artykuł 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki:
1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy;
2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów- ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 820);
3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, 1920, 1948 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 191);
4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części.
W ocenie organu pierwszej instancji, w przypadku przedmiotowej działki nie są spełnione wszystkie cztery warunki, o których mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W przypadku planowanej inwestycji, teren objęty wnioskiem nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 7 ust. 2a pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zatem nie było możliwe pozytywne uzgodnienie przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Organ podkreślił, że ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki jako całości, a nie jej części.
Zażalenie na to postanowienie złożyła E. R. podnosząc, że zgodnie z najnowszym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1634/16, możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla części działki. W art. 52 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 61 ust.1 pkt 4, art. 61 ust. 7 pkt 2 i art.6 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mowa jest o "terenie" a nie działce ewidencyjnej. Możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla części działki ewidencyjnej wynika też z faktu, że Wójt Gminy I. przedstawił Staroście do zaopiniowania projekt decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej. W ocenie składającej zażalenie, w przypadku jej inwestycji wszystkie warunki dla możliwości ustalenia warunków zabudowy zostały spełnione, a Starosta I. błędnie odniósł się do zastosowanego przepisu. Zdaniem strony, teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, zatem bez znaczenia jest kwestia uzyskania zgody przy sporządzonych planach, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Ustawodawca w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez alternatywę wykluczającą (rozłączną) użył spójnika "albo" i dotyczy to wyboru między dwoma wykluczającymi się alternatywami albo teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu m.p.z.p., który utracił moc albo teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
To, że teren nie jest objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie zmienia faktu, że teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia grantów rolnych i leśnych wobec spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z ustawy o ochronie grantów rolnych i leśnych.
Skarżąca zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę, że przedstawiony przez Wójta projekt decyzji zawierał w uzasadnieniu informacje, że zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez dokładne ich wyszczególnienie.
Skarżąca podniosła też, że Starosta I. przywołał w uzasadnieniu linię orzeczniczą sprzed nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2017 r. i wskazała na treść art. 7a i 7b K.p.a. po nowelizacji.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że działka na której projektowano inwestycję nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Artykuł 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi z kolei, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2. teren ma dostęp do drogi publicznej;
3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego:
4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia grantów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Z brzmienia tego przepisu wynika więc jednoznacznie, że niespełnienie któregokolwiek z wymienionych warunków czyni niemożliwym ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli na przykład teren inwestycji wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nie był objęty poprzednio taką zgodą przy sporządzaniu nieobowiązujących już planów miejscowych, to bez znaczenia dla możliwości ustalenia warunków zabudowy jest spełnienie pozostałych warunków.
Stosownie do art. 53 ust. 4 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z innymi organami administracji publicznej. Z uwagi na fakt, że nieruchomość, na której zaplanowano inwestycję stanowi użytki rolne, Wójt Gminy I. prowadzący sprawę o wydanie warunków zabudowy, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wystąpił do Starosty [...] o dokonanie uzgodnienia w trybie art. 106 K.p.a. projektu decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, przekazując projekt decyzji o warunkach zabudowy, sporządzony przez uprawnioną osobę (art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) wraz z wymaganymi załącznikami, stanowiącymi jego integralną część.
Właściwość starosty do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wobec powyższego, Wójt Gminy I. prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest związany ustaleniami Starosty [...] w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, a nie odwrotnie, jak wskazuje skarżąca.
Starosta I. był zobowiązany ustalić, czy teren inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. I ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy także zauważyć, że organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy ocenia treść przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji. W rozpatrywanym przypadku z treści projektu decyzji nie wynikało, że teren działki stanowiący grunty rolne klasy RIIIa został objęty zgodą na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie tylko tej części, która będzie faktycznie zabudowana w wyniku realizacji inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym nie określa dokładnego położenia inwestycji na działce, a przesądza jedynie o tym, czy na działce wskazanej we wniosku jest możliwa realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia. W konsekwencji, nie rozstrzyga się na etapie ustalania warunków zabudowy, która część działki zostanie w rzeczywistości zabudowana. Wniosek inwestora winien więc jako teren inwestycji określać obszar całej działki, a nie tylko jej część. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA. Po 842/18 wyjaśnił, że obowiązek określenia granic terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oraz linii rozgraniczających teren inwestycji na etapie wydawania decyzji powinien być realizowany z wykorzystaniem danych dotyczących działek ewidencyjnych uwidocznionych na stosownej mapie, toteż ocena spełnienia przez inwestora warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może odnosić się do terenu, którego określenie granic będzie miało charakter dowolny, tj. wynikający wyłącznie z woli inwestora, w szczególności będzie sprowadzone do wskazania tylko tej części nieruchomości gruntowej, która będzie planowo faktycznie zabudowana lub w inny sposób zagospodarowana.
Ponadto, najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza stanowisko, że przez teren, o którym mowa w art. 59 ust. 1, a także art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek inwestycyjnych. Na konieczność takowej wykładni tych przepisów pośrednio wskazuje również § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem w przepisie tym prawodawca jednoznacznie odwołał się do szerokości frontu działki objętej wnioskiem, a nie szerokości frontu terenu inwestycji. Do pojęcia działki gruntu jako całości, a nie jej wydzielonego liniami rozgraniczającymi teren inwestycji fragmentu, prawodawca odwołał się wprost także w pozostałych regulacjach tego rozporządzenia, co wyraźnie wskazuje, że jego zamiarem nie było dopuszczenie możliwości ustalania warunków zabudowy dla fragmentów działek inwestycyjnych (tak w szczególności: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2019r. sygn. akt II OSK 1205/17). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2101/16 zauważył ponadto, że użyte w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojęcie "określenie granic terenu objętego wnioskiem", jak też wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy termin "teren" (który nie wymaga uzyskania zgody albo jest objęty zgodą), należy rozumieć jako istniejące prawnie granice, których przebieg ustalony został w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami, co wyklucza wskazywanie przez inwestora terenu stanowiącego tylko część działki ewidencyjnej.
Na marginesie można wyjaśnić, że ustalenie warunków zabudowy może w wyjątkowych przypadkach nastąpić dla części działki, np. wówczas, gdy pozostała część działki jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tak w szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2015, sygn. akt II OSK 491/14), co jednak nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Starosta I. wykazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z akt sprawy, w szczególności z informacji uproszczonej z rejestru gruntów wynika jednoznacznie, że działka objęta inwestycją stanowi grunty rolne klasy RIIIa. Ponadto, z akt sprawy nie wynikało, że teren działki stanowiący ww. grunty rolne został objęty zgodą na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Po wydaniu zaskarżonego postanowienia Starosty [...], Wójt Gminy I. pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] poinformował, że teren działki nr [...] obręb G. nie został objęty zgodą na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, tj. miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonego uchwałą nr [...] Gminnej Rady N. w I. z dnia [...] listopada 1987 r. z późniejszymi zmianami.
Wobec powyższego, w przypadku niespełnienia wszystkich z czterech warunków, o których mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, teren inwestycji wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Jednocześnie, w przypadku rozpatrywanej działki nie można od tego wymogu odstąpić, gdyż na terenie na którym zaplanowano przedmiotową inwestycję nie są spełnione wszystkie cztery warunki, o których mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które pozwoliłyby na ustalenie warunków zabudowy. Dla możliwości ustalenia warunków zabudowy konieczne byłoby spełnienie wszystkich z czterech warunków, o których mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowiącym, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki:
1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części grantu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy;
2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 820);
3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, 1920, 1948 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 191);
4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części.
Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. W rozpatrywanym przypadku, grunty rolne klasy RIIIa zlokalizowane na działce nr [...] nie leżą w całości w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych. Jedynie część działki leży w wymaganej odległości od najbliższej drogi publicznej. P. część działki, stanowiąca grunty rolne klasy RIIIa, nie objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, leży w większej odległości niż 50 m od drogi publicznej. W konsekwencji, nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 7 ust. 2a pkt 3 ustawy o ochronie grantów rolnych i leśnych.
Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny, inna wykładnia tego przepisu pozostawałaby w wyraźnej sprzeczności z celami tej ustawy. Nie prowadziłaby do ograniczenia przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, o którym jest mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Taka wykładnia prowadziłaby w skutkach do możliwości zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III poprzez stopniowe przesuwanie obszaru zwartej zabudowy i granic działek budowlanych, co pozostaje w sprzeczności z celami ustawy (vide: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] września 2016 r., sygn. akt: II SA/Bd 532/16). Skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego poinformował, że jest mu znany inny pogląd, incydentalnie prezentowany w orzecznictwie i przedstawiony w rozpatrywanym zażaleniu, wskazujący na możliwość ustalenia warunków zabudowy dla części działki. Pogląd ten jednak nie jest zgodny z wykładnią celowościową ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a jego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie prowadziłoby do obejścia prawa.
Niespełnienie jednego z czterech warunków koniecznych, przesądza o braku konieczności badania kolejnych warunków wymienionych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Odnosząc się natomiast do kwestii dotyczących nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2017 r., w szczególności do treści art. 7a K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że konieczność rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony ( zasada in dubio pro libertate) ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy wątpliwości te nie dają się usunąć w drodze wykładni prawa. Winna to być wątpliwość o charakterze obiektywnym i nie jest wystarczające powzięcie wątpliwości przez stronę. Jeśli jednak wynik przeprowadzonej wykładni daje jasność co do treści normy prawnej, to nie ma podstaw do zastosowania art. 7a § 1 K.p.a. W ocenie Kolegium, prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może prowadzić do jednego wniosku, że obowiązek określenia granic terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oraz linii rozgraniczających teren inwestycji na etapie wydawania decyzji powinien być realizowany z wykorzystaniem danych dotyczących działek ewidencyjnych uwidocznionych na stosownej mapie, toteż ocena spełnienia przez inwestora warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie może odnosić się do terenu, którego określenie granic będzie miało charakter dowolny, wynikający wyłącznie z woli inwestora, w szczególności będzie sprowadzone do wskazania tylko tej części nieruchomości gruntowej, która będzie planowo faktycznie zabudowana lub w inny sposób zagospodarowana.
Skarżąca złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 2a ustawy z dnia [...] lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, art. 53 ust.4 pkt 6, art.61 ust. 1 pkt 4, art.64 ust.1 ustawy z dnia [...] marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7a K.p.a.
Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Starosty, że punkt 3 art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. nie został spełniony -"położenie gruntu w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440,1920,1948 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 191)", stanowiące konsekwencję twierdzenia, że ustalenie warunków zabudowy musi odnosić się do działki jako całości.
Powołując się na orzeczenie NSA II OSK 1634/16 z dnia 24 maja 2018 r., skarżąca wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że możliwe jest wydanie warunków zabudowy dla części działki. Sąd wskazał, że w przepisach art. 52 ust. 2 pkt 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 64 ust. 1 ustawy jest mowa o "terenie", a nie o działce ewidencyjnej w rozumieniu prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wskazać również należy na treść art 61 ust. 7 pkt 2 ustawy, z którego wynika, że minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w drodze rozporządzenia określi wymagania dotyczące m.in. ustalania wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu. Ustawodawca odróżnia więc pojęcia "teren" i "działka. Podkreślenia wymaga, iż - w myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy - każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Jednym ze składników prawa własności nieruchomości jest prawo właściciela do jej zagospodarowania i zabudowy zgodnie z jego wolą (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. Z Niewiadomskiego, Warszawa 2015, s. 57- 58).
W ocenie skarżącej, wszystkie warunki zostały spełnione. Dzięki wskazanemu wyrokowi należy przyjąć, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej. Taka też jest opinia w przygotowanym przez Wójta Gminy I. projekcie, ustalającym warunki dla wspomnianego terenu, który do zaopiniowania otrzymał Starosta I..
Wbrew twierdzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie ma obawy obejścia prawa, w szczególności obejścia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ocenie podlega konkretny stan faktyczny, a w rozpatrywanej sprawie zarówno powierzchnia działki (nie przekracza 0,5ha) jak i jej kształt (tylko jeden, węższy bok działki przylega do drogi publicznej) przesądza, że pozostała część działki, poza terenem objętym projektem decyzji o warunkach zabudowy, nie będzie spełniać warunków do wydania dla terenu tej części działki decyzji o warunkach zabudowy a tym samym przeznaczenia jej na cele nierolnicze.
Pogląd, że przez teren, o którym mowa w art. 59 ust.1, a także ust.1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek inwestycyjnych nie jest prezentowany we w wszystkich orzeczeniach sądów administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powołaniem się na § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywało, że jego brzmienie przesądza o wykładni art. 7 ust.2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarżąca podkreśliła, że zaskarżone postanowienie Starosty [...] dotyczy stosowania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i oceny czy grunty rolne wymagają zgody właściwego organu na przeznaczenie ich na cele nierolnicze.
Skarżąca zakwestionowała stanowisko, że decyzja o warunkach zabudowy nie określa dokładnego położenia inwestycji na działce, a przesądza jedynie o tym, czy na działce wskazanej we wniosku jest możliwa realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia a w konsekwencji nie rozstrzyga, która część działki zostanie rzeczywiście zabudowana. Decyzja zawiera jednak załączniki graficzne, na których zaznaczony jest teren zabudowy i nieprzekraczalna linia zabudowy (załącznik nr [...] do decyzji).
Ponadto, przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie odwołują się do pojęcia "działka" ale "teren". Art. 52 ust.2 pkt 1 stanowi, że wniosek powinien zawierać określenie "granic terenu" i nie jest wystarczające wskazanie tylko numeru działki. Także z art. 59 i art. 61 wynika, że decyzja odnosi się do "terenu".
Fakt, że orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy dla części działki jest niejednolite i opiera się na wykładni przepisów, pozwala na powołanie się przez skarżącą na przepis art. 7a K.p.a.
N. art. 7a k.p.a. stanowi w § 1, że we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
W tym przepisie swoje urzeczywistnienie znalazła zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate). Decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wprowadzone rozwiązanie przyjaznej interpretacji prawa ogranicza ryzyko obciążenia strony skutkami niejasności przepisów, a tym samym chroni zaufanie obywateli do państwa i jego konstytucyjności.
Niejednoznaczność przepisów prawa nie powinna rodzić negatywnych konsekwencji dla stron postępowania, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku (np. administracyjnej kary pieniężnej) bądź ograniczenie lub odebranie przysługującego stronie uprawnienia.
Art. 7a § 2 k.p a. stanowi, że wyłączać zastosowanie tak sformułowanej zasady in dubio pro libertate powinien jedynie ważny - tj. odpowiednio kwalifikowany i wyczerpująco wyjaśniony w uzasadnieniu decyzji administracyjnej - interes publiczny. Wyważając słuszny interes strony oraz interes ogólny (publiczny) zgodnie z art. 7 k.p.a., z uwagi na niejednoznaczną treść przepisów, organ powinien obligatoryjnie przyznać pierwszeństwo słusznym interesom strony.
Wyważenie interesów strony i interesu publicznego musi zawsze znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Omawiana zasada in dubio pro libertate znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 6 EKDPA, wyrażającym zasadę proporcjonalności. Ustalenie, w jakiej relacji pozostaje interes obywateli do interesu publicznego i czy są one do pogodzenia, wymaga ich wyważenia i wyboru słusznej decyzji w sposób współmierny, przy czym w razie wątpliwości należy podjąć rozstrzygnięcie na korzyść strony ubiegającej się o daną decyzję administracyjną, aby sprostać wymogom dobrej administracji.
Na marginesie skarżąca zaznaczyła, że dla tego samego terenu Starosta I., w tym samym stanie prawnym, pozytywnie uzgodnił projekt decyzji o zagospodarowaniu terenu i skarżąca uzyskała decyzję o warunkach zabudowy [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r.
Także dla podobnych stanów faktycznych Starosta inowrocławski dokonał pozytywnych uzgodnień.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu wymagającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie, zaskarżonym postanowieniem organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie negatywnie uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji planowanej na części działki.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945), przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy wymagane jest uzgodnienie projektu decyzji z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych, czyli na gruntach wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – art. 92 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204).
Jednocześnie, stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Artykuł 61 ust. 1 u.p.z.p. ustanawia zatem przesłanki, po spełnieniu których organ wydaje decyzję administracyjną o warunkach zabudowy. Jedną z nich jest przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 4, która przewiduje dwie odrębne sytuacje, kiedy możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Po pierwsze, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, bądź - po drugie - teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (stosownie do art. 88 ust. 1 u.p.z.p.).
W pierwszym przypadku (część pierwsza art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.) strona występująca o wydanie decyzji o warunkach zabudowy może uzyskać pozytywną decyzję, gdy żaden przepis obowiązujących ustaw nie przewiduje obowiązku uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Istota przepisu sprowadza się do ustalenia, czy w obowiązującym stanie prawnym istnieje przepis nakładający obowiązek uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, czy istnieje możliwość zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne bez konieczności uzyskiwania wcześniejszej zgody właściwego organu.
Wykładnia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wymaga też ustalenia znaczenia zwrotu "teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia" gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Sformułowanie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nawiązuje do określeń użytych w przepisie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (zob. uchwała NSA sygn. II OPS 1/10, publ. ONSAiWSA 2013/2/20).
Warunki i tryb przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze regulują stosowne przepisy u.o.g.r.l.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.), dalej jako "u.o.g.r.l.", przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a (art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l.). Stosownie do ustępu 2a art. 7 u.o.g.r.l. nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki:
1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy;
2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 820);
3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, 1920, 1948 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 191);
4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części.
Z akt sprawy wynika, że działka której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy – stanowi użytek rolny klasy RIIIa i wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Teren inwestycji nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Grunt na którym inwestor zamierza realizować opisaną wyżej inwestycję stanowi jednak część działki nr 56/12 . Przyjmując, że mamy do czynienia z częścią działki, pozostała jej część nie spełnia łącznie warunków określonych w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., albowiem położona jest w odległości większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, 1920, 1948 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 191);
Istotne stało się ustalenie, czy możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla części działki nr [...], bo to również determinuje ocenę czy możliwe jest uzgodnienie projektu decyzji dla tak określonego terenu inwestycji .
Zadaniem organu było uzgodnienie projektu decyzji. Jeśli wnioskodawca ogranicza swoim wnioskiem rozpoznanie sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla części działki to nie tylko organ wydający decyzję ale również organ uzgadniający ma prawo i obowiązek ocenić ten fakt. Nie ma podstaw do uznania za prawidłowe, zgłoszenie tylko części działki.
Określając granice terenu objętego wnioskiem, skarżąca wskazała obszar części działki ewidencyjnej nr [...]. W ocenie Sądu, użyte w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. pojęcie "określenie granic terenu objętego wnioskiem", jak też wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy termin "teren" (który nie wymaga uzyskania zgody albo jest objęty zgodą), należy rozumieć jako istniejące prawnie granice, których przebieg ustalony został w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami, co wyklucza wskazywanie przez inwestora terenu stanowiącego tylko część działki ewidencyjnej – zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r. II OSK 1769/16 i z dnia 5 kwietnia 2017 r. II OSK 2012/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2019 r. II SA/Kr 584/19. Przedmiotowa ocena przekłada się bezpośrednio na wniosek, że poprzez grunty rolne o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., których przeznaczenie na cele nierolnicze wymaga uprzedniej zgody ministra należy rozumieć wyłącznie działkę lub działki ewidencyjne, nigdy zaś wyłącznie jej część - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r. II OSK 2561/17. Weryfikacja przesłanek z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. powinna więc obejmować całą działkę nr [...], a nie wyłącznie tej jej część, zgłoszoną we wniosku.
Decyzja o warunkach zabudowy dotyczy terenów na których nie doszło do wydania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Pełni ona zatem podobną funkcję, gdyż pozwala na kształtowanie warunków zabudowy w pewien uporządkowany sposób, według reguł pozwalających na zachowanie zasady dobrego sąsiedztwa. Szczegółowe rozwiązania dotyczące sposobu zagospodarowania zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dla ustalenia warunków zabudowy a więc zapewnienia harmonijnego zagospodarowania przestrzeni, zgodnie z zasadą dobrego sąsiedztwa, właściwy organ wyznacza obszar analizowany w celu ustalenia właściwych parametrów zabudowy i funkcji. Wyznaczenie obszaru analizy odbywa się według reguł określonych w § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Właściwym wyznacznikiem jest w takim przypadku powierzchnia działki ewidencyjnej. Oznacza to konieczność uwzględnienia obszaru dla którego określono prawne granice. Jeśli inwestor występuje z wnioskiem o wydanie decyzji dla części działki, oczywistym jest, że wyniki analizy doprowadzą do zupełnie innych wniosków niż dla całej działki. Wypaczenie wyników analizy stanowi zatem oczywistą przeszkodę do uznania za prawidłowe zgłoszenie do ustalenia warunków zabudowy tylko części działki ewidencyjnej. Takie działanie zmierza do obejścia przepisów prawa, nie dając podstaw do akceptacji zaprezentowanego przez skarżącą poglądu. Prawdą jest, że ustawodawca w art. 61 nie posługuje się terminem działki lecz terenu. W ocenie Sądu, nie uzasadnia to jednak przyjęcia, że w tym pojęciu mieści się fragment działki. Ratio legis użytego przez ustawodawcę pojęcia wynika z tego, że do ustalenia warunków zabudowy może być zgłoszonych kilka działek. Taki zatem zbiór przemawia za użyciem pojęcia "teren". W takim pojęciu mieści się także obszar działki ewidencyjnej. Skarżąca wskazywała na pojawiające się orzeczenia, które akceptowały wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki i tym samym, przedstawiony do uzgodnienia fragment działki. W ocenie Sądu, na zasadzie tylko wyjątku można byłoby uznać, że jest to dopuszczalne o ile pominięty fragment nie doprowadzi to wypaczenia wyników analizy. Należy zaznaczyć, że inwestor wyrażając chęć uzyskania decyzji wyłącznie dla części działki ma możliwość wystąpienia o podział nieruchomości i wówczas zgłosić do ustalenia warunków zabudowy część pierwotniej działki, będącej po podziale odrębną działką. Należy jednak podkreślić, że nie zawsze może dojść do podziału działki rolnej, gdyż przeszkodą są ograniczenia w możliwości podziału przewidziane w art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w postaci zachowania minimalnej wielkości gruntu rolnego. W takiej sytuacji jest skarżąca, gdyż wielkość działki uniemożliwia jej podział . Świadczy to o kolejnej przeszkodzie do zgłoszenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla części działki, a tym samym przeszkodzie do uzgodnienia takiego projektu decyzji, gdyż zmierza to również do obejścia przepisów prawa w zakresie ograniczonych możliwości podziału działek rolnych. Prawidłowo zatem, w ocenie Sądu, organ zakwestionował możliwość uzgodnienia dla tak określonego obszaru inwestycji.
Zgodnie z art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p., "wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1".
Celem zamieszczenia w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. sformułowania: "teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1" było to, aby decyzje o warunkach zabudowy, w przypadku braku planów, można było wydawać dla terenów, które zostały objęte zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów, jeżeli zgoda została uwzględniona w planach, które utraciły moc, tj. zmiana przeznaczenia tych gruntów została dokonana w tych planach (zob. uchwała NSA sygn.. akt II OPS 1/10).
W niniejszym przypadku teren, na którym skarżąca planuje zabudowę nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 – art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Organy - w świetle art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. prawidłowo oceniły, czy teren, na którym wyżej opisane przedsięwzięcie skarżąca chce realizować, wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Jak już podano, co wynika z ewidencji gruntów, działka [...] to grunt rolny stanowiący użytki rolne klasy RIIIa, więc co do zasady przeznaczenie takich terenów na cele nierolnicze wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Nie wystąpiły jednocześnie przesłanki do zastosowania wyjątku o którym mowa w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., gdyż wskutek zgłoszenia części działki, pozostała część jest w dalszej odległości niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Tylko w przypadku, gdyby realizacja przedmiotowej inwestycji nie prowadziła do zmiany rolniczego przeznaczenia tych gruntów, możliwe byłoby uznanie, że ww. zgoda nie byłaby wymagana.
Sąd podziela ocenę prawną, jakiej w tym zakresie dokonały organy administracji orzekające w postępowaniu uzgodnieniowym.
Przedstawiona przez organ interpretacja zastosowanych przepisów jest właściwa i nie ma podstaw do stwierdzenia, że wystąpiły tego rodzaju wątpliwości, które nie dają się usunąć w drodze wykładni prawa a przez to należałoby uznać jako konieczność rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony według zasady in dubio pro libertate.
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło