III SA/Gl 986/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-01-28
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców, tachografów i wymaganych dokumentów, może zostać uchylona na podstawie przepisów o braku wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia (art. 92c ust. 1 pkt 1 utd)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym i nałożyły karę pieniężną. Przedsiębiorca nie wykazał, aby naruszenia wynikały z okoliczności, których nie mógł przewidzieć, ani że nie miał na nie wpływu. W szczególności, brak dowodów na właściwą organizację pracy, przeszkolenie kierowców w zakresie obsługi tachografów oraz posiadanie wymaganych dokumentów podczas kontroli, a także niedokonanie przeglądu tachografu, świadczą o odpowiedzialności przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę K.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 6.550 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone podczas kontroli drogowej, obejmujące m.in. nieprawidłowości w zapisach na kartach kierowców, przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz brak aktualnego badania tachografu. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, podnosząc m.in. kwestie przeszkolenia kierowców, organizacji pracy i braku wpływu na powstanie naruszeń.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania K.S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A (dalej: skarżący, strona) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. z [...]r. nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej kwocie 6.550 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Z akt administracyjnych wynika następujący przebieg postępowania:
Dnia 3 kwietnia 2018 r. na drodze wojewódzkiej w Z., funkcjonariusze Służby CeIno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę drogową samochodu ciężarowego marki Scania (nr rejestracyjny [...]) z przyczepą Sommer (nr rejestracyjny [...]), na podstawie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej: utd). W ww. pojeździe znajdowała się załoga składająca się dwóch kierowców.
W trakcie kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili szereg naruszeń ustawy o transporcie drogowym, które opisali w protokole kontroli, tj.:
1) okazane karty kierowców nie zawierały wprowadzonych ręcznie bądź automatycznie wszystkich wymaganych danych dotyczących okresów aktywności kierowcy, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na str. 10-11. W przypadku obu kierowców stwierdzono wyjęcie karty z tachografu i niewprowadzenie za ten okres ręcznego zapisu na karcie. Kierowcy nie okazali przy tym zaświadczeń mówiących o nieprowadzeniu pojazdu we wskazanych okresach.
2) Stwierdzono naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Ustalono, że kierowca P.S., w okresie 16 marca 2018 r., od godz. 15:18 do 17 marca 2018 r., godz. 01:36:20 czasu UTC/GMT (UTC) przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 30 minut. Kierowca w wyżej wskazanym okresie prowadził pojazd łącznie przez 6 godzin, nie odbierając wymaganej przepisami prawa prawidłowej przerwy, a przy tym nie okazując dokumentów ani zapisków, uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu.
3) Stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Zgodnie z ustaleniami kontroli, kierowca P.S., zatrudniony na podstawie umowy o pracę u przedsiębiorcy K.S., wykonywał transport drogowy towaru w postaci kosmetyków, z magazynów spółki z o.o. B w P. i udawał się do sklepów w K. i O.. Kierowca podał do protokołu, iż nie posiada w momencie kontroli zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu za okres kontroli, gdy na jego karcie występują braki aktywności kierowcy (gdy karta kierowcy była wyjęta z tachografu), gdyż pracodawca mu takich zaświadczeń nie wystawił. Kierowca podał również, że wykonywał za te okresy wpisy manualne w pamięci tachografu, ale być może wykonał je nieprawidłowo i nie wie dlaczego tachograf nie rejestrował dokonanych przez niego wpisów. Wyjaśnił przy tym, iż w okresie gdy jego karta była wyjęta z tachografu, nie prowadził pojazdu podlegającego pod rozporządzenie (WE) 561/2006 i wykonywał wówczas odpoczynek. Kierowca oświadczył, że nie był świadomy przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy 17 marca 2018 r. oraz faktu braku legalizacji tachografu.
Kierowca J.R. (również zatrudniony na podstawie umowy o pracę u przedsiębiorcy K. S.) udawał się z ww. transportem kosmetyków wraz z ww. kierowcą P.S. Podał do protokołu, iż nie posiada w momencie kontroli zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu za okres kontroli, gdy na jego karcie występują braki aktywności kierowcy, tj. gdy karta kierowcy była wyjęta z tachografu. Pracodawca mu takich zaświadczeń nie wystawił. Kierowca podał również, że wykonywał za te okresy wpisy manualne w pamięci tachografu i nie wie dlaczego tachograf nie zarejestrował dokonanych przez niego wpisów. Wyjaśnił przy tym, iż w okresie gdy jego karta była wyjęta z tachografu, wykonywał odpoczynek. Ponadto oświadczył, że nie był świadomy braku legalizacji tachografu.
Po wszczęciu postępowania w piśmie z 26 czerwca 2018 r. przedsiębiorca podniósł, iż w jego ocenie kierowcy mają nieprawidłowo przypisane naruszenia w postaci braków wpisów na karcie kierowcy, podczas gdy we wskazanych dniach wpisy zostały dokonane prawidłowo, a ponadto w protokole dokonano błędnych wyliczeń za dokonane naruszenia. Oświadczył przy tym, że kierowcy są zaznajomieni z regulaminem pracy, co potwierdzili własnoręcznym podpisem, a ponadto zostali przeszkoleni z zakresu przepisów rozporządzenia WE 561/2006 i rozporządzenia UE nr 165/201. W przedsiębiorstwie prowadzony jest nadzór nad czasem pracy kierowców przy udziale firmy zewnętrznej oraz każdorazowo były wystawiane kierowcom stosowne zaświadczenia, których oryginały zdali po upływie 28 dni do siedziby przedsiębiorstwa. Zlecenia transportowe tak, aby umożliwić ich bezpieczne wykonanie. Do ww. pisma dołączył zaświadczenia o działalności kierowców P.S. (21 szt.) i J.R. (6 szt.), zakresy obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności obu kierowców, informację skierowaną do kierowców dotyczącą prawidłowego posługiwania się selektorem tachografu, informację skierowaną do obu kierowców o obowiązku przestrzegania przepisów (karty 28-53).
Decyzją z [...] r. organ pierwszoinstancyjny nałożył na przedsiębiorcę, karę pieniężną w łącznej wysokości 6.550 zł, w związku z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, które dotyczyło:
1) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut przez kierowcę P.S. - zgodnie z lp. 5.2.1. załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym - 150 zł oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu - 400 zł (tj.2 x 200 zł) - zgodnie z lp. 5.2.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy;
2) wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji - 1000 zł - zgodnie Ip. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym;
3) nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi - zgodnie z Ip. 6.2.1. załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym - 5000 zł.
W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o uchylenie lub zmianę decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając:
W zakresie kar pieniężnych dotyczących naruszenia przepisów utd o czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku (kara pieniężna z Ip.5.2.1. oraz Ip. 5.2.2. załącznika nr 3 do utd) - przedsiębiorca oświadczył, iż kierowcy zostali przeszkoleni z zakresu obowiązujących przepisów rozporządzenia WE 561/2006, rozporządzenia (UE) 165/2014 oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Podniósł, że organ prowadzący postępowanie nie wziął pod uwagę okazanych dokumentów potwierdzających przeszkolenie w zakresie przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz okoliczności, iż zlecenia transportowe dobierane są w sposób umożliwiający bezpieczne wykonanie zlecenie bez konieczności naruszania przepisów. Wskazał przy tym na art. 92 c ust. 1 utd, podnosząc, iż wszczęte postępowanie winno być umorzone.
W zakresie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego łub kalibracji (kara pieniężna z Ip. 6.1.4. załącznika nr 3 do utd) przedsiębiorca wskazał, że kierowcy zostali zaznajomieni z regulaminem pracy i nałożono na nich obowiązek m.in. sprawdzania przed wyjazdem stanu technicznego pojazdu oraz sprawdzania czy w pojeździe są aktualne badania techniczne jak również czy pojazd posiada aktualizację tachografu.
W zakresie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi (kara pieniężna z Ip. 6.2.1 załącznika 3 do utd) - przedsiębiorca wskazał, iż nie uwzględniono wyjaśnień kierowcy P.S., który podał, że w okresie 7 marca 2018 r. godz. 20:03 do 7 marca 20:52 miał czas wolny ("łóżeczko"), a dokonując wpisu manualnego nie zaznaczył aktywności (załączono oświadczenie kierowcy).
W przypadku kierowcy J.R., przedsiębiorca wskazał, iż za okresy braku wpisów na karcie od 15 marca 2018 r. godz. 03:20 do 15 marca 2018 r. godz. 17:43, od 22 marca 2018 r. godz.. 04:51 do 22 marca 2018 r. godz. 15:36 oraz od 29 marca 2018 r. godz. 07:13 do 20 marca 2018 r. godz. 05:49 - były wystawione zaświadczenia na okoliczność nieprowadzenia pojazdu i znajdują się w siedzibie przedsiębiorstwa (dołączono kopie zaświadczeń).
Ponadto skarżący podniósł, że w przedsiębiorstwie prowadzony jest stały nadzór nad czasem pracy kierowców, a w tym zakresie przedsiębiorca współpracuje z firmą zewnętrzną i na bieżąco przekazywane są raporty z prowadzonych rozliczeń, informujące o naruszeniach, a kierowcy otrzymują na bieżąco zaświadczenia. Wskazał przy tym, iż nie ma obowiązku odnotowywania na urządzeniu tygodniowego odpoczynku, a brak adnotacji oznacza wówczas, że kierowca odbierał taki odpoczynek. Ponadto każdorazowo wystawiane były zaświadczenia, które kierowcy zdawali o upływie 28 dni do siedziby przedsiębiorstwa.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego skarżący ponownie przedłożył pismo z 26 czerwca 2018 r., złożone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu określonym w tekście jednolitym w Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.
Ustawa z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie t.j. Dz.U. 2019 r., poz.58), została znowelizowana ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481). W wyniku tejże nowelizacji zmianie uległ załącznik nr 3 do utd, stanowiący wykaz naruszeń oraz przypisane do nich kary pieniężne. Ponieważ rozpatrywana sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej 3 kwietnia 2018 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym: do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. 3 września 2018 r., z wyjątkiem: art. 1 pkt 7 i 2) art. 1 pkt 8-10 (...).
Następnie organ przywołał treść zastosowanych w sprawie: przepisów utd, ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014r., w tym art. 34 ust. 3 lit. b), zgodnie z którym - jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że w trakcie kontroli drogowej został sporządzony dla dwóch kierowców stanowiących załogę pojazdu raport kontrolny inspekcji drogowej, za pomocą programu TachoSpeed 2.890. Program działa w oparciu o przepisy czasu pracy kierowców, tj. rozporządzenia 561/2006 oraz umowy międzynarodowej AETR. Moduły programu (cyfrowy; ewidencyjny; podstawowy i rozszerzony moduł kontrolny; delegacji i diet; paliwowy) umożliwiają przetwarzanie i analizę uzyskanych danych w wielu przekrojach, poprzez generowanie raportów. Pozwala to na prowadzenie pełnej ewidencji czasu pracy kierowców (również pod kątem Państwowej Inspekcji Pracy), m.in. rozliczanie nadgodzin, delegacji, obliczanie zużycia paliwa, itd.
W rozpatrywanej sprawie kierowcy wyjmowali swoją kartę z tachografu, czym spowodowali, że czas ich aktywności na karcie, w zakresie prędkości pojazdu, aktywności i przebytej drogi nie był rejestrowany.
W trakcie kontroli drogowej 3 kwietnia 2018 r., kontrolujący stwierdzili, że okazana karta kierowcy (w przypadku obu ww. kierowców) nie zawiera wprowadzonych ręcznie bądź automatycznie wszystkich wymaganych danych dotyczących okresów aktywności kierowcy, opisanych szczegółowo na str. 10-11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
We wskazanych przedziałach czasowych stwierdzono wyjęcie karty z tachografu i nie wprowadzenie za ten okres żadnego manualnego zapisu na karcie. Kierowcy nie okazali również zaświadczenia o działalności wydanego przez przedsiębiorcę, mówiącego o nieprowadzeniu pojazdu w ww. przedziałach czasowych.
Powyższe dane potwierdza wydruk "raportu kontrolnego inspekcji drogowej" Tachospeed znajdujący się w aktach sprawy.
Organ stwierdził zatem naruszenie przepisów art. 32 ust. 1 oraz art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014.
Tym samym zdaniem organu miało miejsce naruszenie zasad rejestrowania aktywności kierowcy za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego, konsekwencją czego było zastosowanie określonej w Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do utd kary pieniężnej w wysokości 5000,- zł. Obaj kierowcy podali do protokołu, że nie posiadają w momencie kontroli zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu za wyżej wskazane okresy, tj. gdy na ich karcie występują braki aktywności kierowcy (gdy karta kierowcy była wyjęta z tachografu), gdyż pracodawca nie wystawił im zaświadczeń o działalności. P.S. podał do protokołu, iż wykonywał wpisy manualne, ale być może wykonywał je nieprawidłowo i nie wie dlaczego tachograf nie zarejestrował wpisów, a w okresach, gdy karta była wyjęta z tachografu, a brak jest wpisanych aktywności kierowcy - nie prowadził pojazdu podlegającego pod rozporządzenie (WE) 561/2006 i wykonywał wówczas odpoczynek. Podobnie J.R. podał do protokołu, iż wykonywał wpisy manualne oraz nie wie dlaczego tachograf nie zarejestrował wpisów. Podał również do protokołu, iż w okresach, gdy karta była wyjęta z tachografu, a brak jest wpisanych aktywności kierowcy - wykonywał odpoczynek.
Zdaniem organu wyjaśnienia obu kierowców nie zmieniają faktu, że w okresie wskazanym w protokole kontroli, wyjęli karty z tachografu, co powodowało brak rejestracji aktywności. Przeprowadzona kontrola kart kierowców wykazała, że nie zostały wprowadzone na kartę obowiązkowe ręczne zapisy, co do rodzaju aktywności. W istocie zatem nie jest możliwe stwierdzenie, że dany kierowca rzeczywiście odpoczywał w wyżej wskazanym czasie.
Następnie organ wskazał, że przedłożone przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania kopie dokumentów, określone jako "raport kontrolnych wpisów" będących "Zaświadczeniami o działalności (rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 lub AETR)" nie mogły być uwzględnione, gdyż kierowcy nie posiadali ich w pojeździe w trakcie kontroli. Brak zaświadczenia można byłoby uwzględnić wyłącznie, gdyby nieprowadzenie pojazdu miało miejsce w trakcie danego zadania przewozowego. Tymczasem okresy, w których stwierdzono nierejestrowanie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi oraz niewprowadzenie wpisów manualnych na karcie kierowcy dotyczą okresów znacznie wcześniejszych, tj. mających miejsce jeszcze od 6 marca 2018 r. w przypadku kierowcy P.S. oraz od 15 marca 2018 r. w przypadku kierowcy J. R. Tymczasem kierowcy podali do protokołu, że za okresy, gdy karta kierowcy była wyjęta z tachografu, pracodawca nie wystawił im zaświadczeń o działalności. Zatem jeżeli, jak twierdzi strona, zawsze przed wyjazdem rzeczone zaświadczenia są przygotowywane, a kierowcy, wykonując przewóz, mają obowiązek je posiadać i po 28 dniach zdać je do siedziby przedsiębiorstwa, to w niniejszej sprawie - w ocenie organu odwoławczego - bezsporne jest, że kierowcy owych zaświadczeń nie posiadali. Tym bardziej, że zdarzenia zostały stwierdzone w przypadku kierowcy P.S. - 19 razy, a w przypadku kierowcy J.R. - 4 razy.
Organ odniósł się także do oświadczenia kierowcy P.S., iż 7 marca 2018 r. w godzinach 21:03 - 21:52 (tj. 20:03 - 20:52 czasu UTC) miał czas wolny i z uwagi na błędne operowanie przełącznikiem selektora cyfrowego nie zaznaczył aktywności, a w tym czasie wykorzystywał odpoczynek 45 minut. Organ zauważył, iż kierowca już w dniu kontroli drogowej podał do protokołu, iż w okresach, w których karta była wyjęta z tachografu oraz brak było wpisów manualnych, wykonywał odpoczynek oraz wskazywał na możliwość nieprawidłowego dokonywania wpisów manualnych, które nie zapisały się w urządzeniu. Tymczasem wbrew twierdzeniom strony w okresie tym, raport kontrolny (wydruk Tachospeed) w okresie 20:03 - 20:52 czasu UTC nie zawiera piktogramu "łóżeczko", tj. czas przerwy i odpoczynku, tylko piktogram "pytajnik", tj. czynności kierowcy nieznane. Próba dokonania wpisu manualnego, na co wskazuje piktogram "M", nie zmienia faktu, iż w istocie wpis ten nie został dokonany.
Organ stwierdził też naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku, polegającym na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut, sankcjonowane karą pieniężną z Ip. 5.2.1. załącznika nr 3 do utd, w kwocie 150 zł oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, sankcjonowane karą pieniężną z Ip. 5.2.2. załącznika nr 3 do utd, w kwocie 400 zł (2 x 200 zł).
W tym zakresie organ wyjaśnił, że w wyniku analizy danych zawartych na okazanej do kontroli karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów, stwierdzono, iż kierowca P.S. w okresie 16 marca 2018 r., od godz. 15:18 do 17 marca 2018 r., godz. 01:36:20 czasu UTC/GMT (UTC) przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 30 minut. Kierowca w wyżej wskazanym okresie prowadził pojazd łącznie przez 6 godzin. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganej przepisami prawa prawidłowej przerwy.
Powyższe stanowiło naruszenie postanowień art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
Jednocześnie kierowca podczas kontroli, w zakresie ww. przypadku przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, nie okazał dokumentów, ani innych zapisków czy adnotacji uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych prawidłowych przerw lub odpoczynków. Do protokołu podał, że nie był świadomy przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu.
W trakcie kontroli zainstalowanego w pojeździe tachografu cyfrowego marki Siemens AG, typ [...], stwierdzono, że ostatnie badanie kontrolne w/w tachografu wykonano w 2 grudnia 2015r. Zatem nie został wykonany obowiązek przeprowadzenia badania tachografu przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. Dwuletni okres upłynął z dniem 2 grudnia 2017 r.
W tym stanie rzeczy organ stwierdził wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, gdyż nie przeprowadzono przeglądu okresowego urządzenia w określonym przepisami prawa - 24-miesięcznym terminie. Kierowcy do protokołu kontroli podali, iż nie byli świadomi braku legalizacji tachografu.
Zatem organ wymierzył karę pieniężną w wysokości 1000 zł w związku z naruszeniem przepisów utd, które dotyczyło wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego łub kalibracji - zgodnie z Ip. 6.1.4 załącznika 3 do utd.
Na str. 19-25 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazał przyczyny, dla których nie uwzględnił przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 udt. W ocenie organu brak jest przesłanek do zastosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność strony za naruszenia przepisów związanych z naruszeniem przepisów ust.
W złożonej skardze, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92 i 92a utd,
- prawa materialnego, tj. art. 92b i 92 c ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie,
- prawa materialnego poprzez niewłaściwie zastosowanie w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014.
- prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym z mocy art. 7 K.p.a., a w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą decyzji.
Uzasadniając powyższe strona skarżąca podniosła przede wszystkim, iż kierowcy zostali przeszkoleni z zakresu obowiązujących przepisów rozporządzenia WE Nr 561/2006 i rozporządzenia (UE) Nr 165/2014 oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Ponadto w ocenie pełnomocnika - organ nie wziął pod rozwagę okoliczności, iż kierowcy w chwili podjęcia pracy zostali zaznajomieni z treścią regulaminu pracy, w którym nałożono na nich obowiązek przestrzegania przepisów dotyczących sprawdzenia przed wyjazdem stanu technicznego pojazdu oraz sprawdzeniu czy w pojeździe są aktualne badania techniczne oraz czy pojazd posiada aktualizacje tachografu, o czym informuje naklejka usytuowana na słupku drzwi kierowcy oraz o obowiązku posiadania ze sobą dokumentów niezbędnych podczas kontroli, właściwego użytkowania tachografu i rejestracji zdarzeń zgodnie ze stanem faktycznym.
Ponadto zdaniem skarżącego, organ ustalił błędny stan faktyczny, bowiem pominął, iż P.S. w okresie od 7 marca 2018 r. godz. 20:03 do 7 marca 2018 r., godz. 20:52, miał czas wolny (łóżeczko), a dokonując wpisu manualnego nie zaznaczył aktywności.
Pominięte zostały również w ocenie skarżącego, zaświadczenia na okoliczność nieprowadzenia pojazdu. Pełnomocnik podniósł, że przedsiębiorca za pośrednictwem profesjonalnego podmiotu zewnętrznego prowadzi stały nadzór nad czasem pracy kierowców, zgodnie z rozporządzenia WE Nr 561/2006 i rozporządzenia (UE) Nr 165/2014, a nadto każdorazowo wystawiane są kierowcom stosowne zaświadczenia, których oryginały kierowcy zdają do siedziby przedsiębiorstwa po upływie okresu 28 dni.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy o transporcie drogowym.
Słusznie wskazał organ, że w wyniku nowelizacji ustawy o transporcie drogowym zmianie uległ załącznik nr 3 do utd, stanowiący wykaz naruszeń oraz przypisane do nich kary pieniężne. Jednakże skoro rozpatrywana sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej 3 kwietnia 2018 r., w sprawie zastosowanie znalazł art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że organ nie naruszył prawa materialnego i procesowego.
Wskazać też trzeba, że zaskarżona decyzja jest szczegółowo uzasadniona i nie budzi wątpliwości co do ustaleń okoliczności faktycznych i prawnych.
Z ustaleń kontroli został sporządzony protokół kontroli z 3 kwietnia 2018 r., z którego wynika, że okazane karty kontroli kierowców nie zawierały ręcznie bądź automatycznie wprowadzonych wszystkich wymaganych danych dotyczących okresów aktywności kierowców, zaś kierowcy w dniu kontroli drogowej nie posiadali stosownych dokumentów wystawionych przez przedsiębiorcę, potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w ww. okresie. Kierowca P.S. w okresie od 16 marca 2018 r. od godz. 15:18 do 17 marca 2018 r. godz. 01:36 czasu UTC/GMT, przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę 30 minut. Zainstalowany tachograf w kontrolowanym pojeździe nie miał aktualnego badania kontrolnego, którego termin upłynął 2 grudnia 2017 r.
Jak wynika z treści protokołu kierowcy nie zgłosili uwag ani zastrzeżeń co do przeprowadzonej kontroli. Do protokołu kierowcy podali, że w okresie gdy karta była wyjęta z tachografu a brak jest wpisanych aktywności, kierowcy nie prowadzili pojazdu. Nie byli świadomi braku legalizacji tachografu. Zaś kierowca P.S. oświadczył, że nie był świadomy przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy.
Do tak ustalonego stanu faktycznego organy prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 1 utd.
Stosownie do treści tego przepisu podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie (obecnie do 12 000 zł).
Tym podmiotem był właśnie skarżący, realizujący przewóz drogowy w dacie kontroli drogowej (do kontroli został przedstawiony wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wydanego przez Prezydenta Miasta L.).
Zgodnie z art. 92a ust. 7 utd - wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określał załącznik nr 3 do utd, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli drogowej.
Prawidłowo też organ przywołał przepisy utd oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r., w tym art. 34 ust. 3 lit.b), zgodnie z którym - jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Słusznie też organ przytoczył treść art. 10 ust. 2 ww. rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 561/2006, który obliguje przedsiębiorstwo transportowe do organizacji pracy kierowców zatrudnionych lub pozostających w jego dyspozycji w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (a więc w istocie do rozporządzenia Nr 165/2014 dotyczącego urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym) oraz przepisów rozdziału II tego rozporządzenia (przepisów dotyczących załogi, czasów prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku). Nieprzestrzeganie norm i warunków ustanowionych przepisami wskazanych rozporządzeń, z mocy art. 92a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 22 lit. a) i tit. h) ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karami pieniężnymi.
Nie miał natomiast zastosowania w niniejszej sprawie, art. 92 utd, który dotyczy grzywien za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez kierującego pojazdem oraz osobę zarządzającą przedsiębiorstwem lub zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie (wysokość grzywien określa odpowiednio załącznik nr 1 i 2 do ustawy).
W tym stanie rzeczy niezasadny jest zarzut niewłaściwego zastosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Kara pieniężna z Ip. 6.2.1. załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli drogowej) nałożona została w związku z nierejestrowaniem na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi, w związku z czym doszło do naruszenia art. 32 oraz art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. Urz. WE L 60 s.1 z dnia 28 lutego 2014 r.), co zostało szczegółowo przedstawione na stronach 9-15 zaskarżonej decyzji.
Słusznie też wskazał organ, że kwalifikacja naruszenia jest prawidłowa, a niedokonanie zapisów manualnych na karcie kierowcy za pomocą urządzenia do ręcznego wprowadzania danych była formą zafałszowania wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. We wskazanych w decyzji okresach, nie został zarejestrowany żaden z elementów określonych w łp. 6.2.1. załącznika nr 3 do utd. Jeżeli aktywność wyrażała się w odbieraniu wypoczynku, to kierowca winien dokonać wpisu ręcznego, czego nie uczynił.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 utd - podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, z zastrzeżeniem ust. 2, uprawnieni są m.in. funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej (art. 89 ust. pkt 3 utd).
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy wyczerpuje zatem stan hipotetyczny, określony w załączniku nr 3 lp. 6.2.1. do utd. Karty kierowców były wyjęte z tachografu, co powodowało brak rejestracji ich aktywności bez względu na fakt, czy kierowany przez nich pojazd poruszał się, czy też stał w miejscu.
Kierowca miał obowiązek rejestrowania karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, jego aktywności i przebytej drogi, nawet jeśli aktywność ta wyrażała się w odbieraniu wypoczynku. Jeżeli kierowca faktycznie odbierał odpoczynek, to winien w tym przypadku dokonać stosownego zapisu ręcznego. Wyjęcie karty kierowcy z tachografu spowodowało nierejestrowanie aktywności kierowcy, a niedokonanie wpisów manualnych na karcie kierowcy jest zaniechaniem działania powodującym zafałszowanie (ingerencję) wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Z protokołu kontroli drogowej z 3 kwietnia 2018 r., wynika, że kierowcy nie posiadali zaświadczeń o działalności oraz podali, że za okresy, gdy karta kierowcy była wyjęta z tachografu, pracodawca nie wystawił im zaświadczeń o działalności. W tym stanie rzeczy powoływanie się przez skarżącego, że przed wyjazdem zaświadczenia są przygotowywane, a kierowcy, wykonując przewóz, mieli obowiązek je posiadać i przedłożenie tych dokumentów w trakcie postępowania administracyjnego nie mogło zostać zatem uwzględnione w sprawie.
W tym miejscu wskazać trzeba, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. i korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dlatego też podpisanie protokołu bez zastrzeżeń stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zatem protokół z 3 kwietnia 2018 r. odzwierciedlał stan faktyczny przeprowadzonej kontroli i stwierdzał brak wystawionych przez pracodawcę zaświadczeń.
Niezasadne są również zarzuty podniesione w skardze błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego, na pominięciu okoliczności, iż kierowca P. S. w okresie od 7 marca 2018 r. godz. 20:03 do 7 marca 2018 r. godz. 20:52, miał czas wolny (łóżeczko), a dokonując wpisu manualnego nie zaznaczył aktywności.
Do kwestii tej odniósł się organ na stronie 15 uzasadnienia decyzji. W ocenie Sądu stanowisko organu jest słuszne. Skoro raport kontrolny (wydruk Tachospeed) w okresie 20:03 - 20:52 czasu UTC nie zawiera piktogramu "łóżeczko", tj. czas przerwy i odpoczynku, tylko piktogram "pytajnik", tj. czynności kierowcy nieznane (karta 62 na odwrocie), to próba dokonania wpisu manualnego, na co wskazuje piktogram "M", nie zmieniła faktu, że wpis ten nie został dokonany. Oświadczenie kierowcy o błędnym operowaniu przełącznikiem selektora w dniu 7 marca 2018 r. (karta 80), nie zmienia oceny zdarzenia. Ponadto, - nawet jedno wyjęcie karty z tachografu powodujące nierejestrowanie aktywności, w przypadku gdy kierowca nie dokonał wpisów manualnych, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł - zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd.
Niezasadne okazały się również zarzuty skargi niezastosowania w sprawie przesłanek wyłączenia odpowiedzialności z art. 92b oraz art. 92c utd pozwalających na zwolnienie z odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy, za naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu. Pełna argumentacja przedstawiona została na stronach 19-25 zaskarżonej decyzji i argumentację tę Sąd podziela.
W tym miejscu wskazać trzeba, że z treści art. 92b ust. 1 utd wynika, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Wyjaśnić w związku z tym należy, że powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż w zakresie art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu czy też ingerencje w jego działanie, niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce łub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Przesłanka art. 92b ust. 1 utd nie obejmuje również naruszenia polegającego na niedokonaniu przeglądu okresowego czy kalibracji tachografu (kara pieniężna w wysokości 1000 zł z lp. 6.1.4. załącznika 3 do utd).
W przypadku zaistnienia takich naruszeń podmiot odpowiedzialny może zwolnić się od odpowiedzialności jedynie w wyniku wykazania przesłanek z art. 92c ust. 1 utd, w szczególności określonych w pkt 1 utd, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W ocenie Sądu okoliczności wskazywane przez skarżącą, zarówno w piśmie z 26 czerwca 2018 r., jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze, jako mające uwalniać ją od odpowiedzialności: przeprowadzanie szkoleń kierowców, z zakresu obowiązujących przepisów rozporządzenia WE Nr 561/2006 i rozporządzenia (UE) Nr 165/2014 oraz ustawy o czasie pracy kierowców; zaznajomienia kierowców w chwili podjęcia pracy z treścią regulaminu pracy, w którym nałożono na nich obowiązek przestrzegania przepisów dotyczących sprawdzenia przed wyjazdem stanu technicznego pojazdu oraz sprawdzeniu czy w pojeździe są aktualne badania techniczne oraz czy pojazd posiada aktualizacje tachografu, o czym informuje naklejka usytuowana na słupku drzwi kierowcy oraz o obowiązku posiadania ze sobą dokumentów niezbędnych podczas kontroli; właściwego użytkowania tachografu i rejestracji zdarzeń zgodnie ze stanem faktycznym; dobieranie zleceń transportowych dla poszczególnych kierowców, bez konieczności naruszania przepisów o czasie pracy; prowadzenie za pośrednictwem profesjonalnej firmy zewnętrznej stałego nadzoru nad czasem pracy kierowców - nie mogą być ocenione w niniejszej sprawie, jako świadczące o braku wpływu skarżącej na powstanie naruszenia w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 utd.
skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności opisanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd., tj. okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których profesjonalny podmiot zarządzający transportem, a więc osoba, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa (por. art. 4 ust. 1 lit. a/ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE) - organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności - nie był w stanie przewidzieć.
Powtórzyć w tym miejscu należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym, zasady rozkładu ciężaru dowodu w zakresie wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowców przy wykonywaniu przewozu, przedstawiają się w ten sposób, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów ustawy oraz odpowiednich przepisów unijnych, jest obowiązkiem organu, natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezami art. 92c utd, a więc tzw. okoliczności egzoneracyjnych, pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciąża tę osobę. Obowiązkiem organu jest natomiast przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, których celem jest wykazanie istotnych okoliczności dla zwolnienia się przez nią z odpowiedzialności administracyjnoprawnej.
Skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie wykazała jednak w żaden sposób, na czym miałaby polegać właściwa organizacja, dyscyplina pracy i nadzór nad pracą ww. kierowcy. Zaznaczenia wymaga, że dla uznania braku odpowiedzialności przedsiębiorcy nie może być wystarczające powołanie się na wskazane przez skarżącą okoliczności. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 utd odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy – czy jak w tym przypadku zarządzający transportem w przedsiębiorstwie - przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. (Por. wyrok z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2098/13, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 92c ust. 1 utd - jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy także za działania swoich kierowców - nie tylko odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ – bez wskazania strony – nie zna. Sprawą przedsiębiorcy (a więc i zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie) jest zatem wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca (a tym samym zarządzający transportem w przedsiębiorstwie) ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. przez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. także wyroki NSA: z 15 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1990/14; z 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 262/14; z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2527/14). Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1027/13, wszystkie przywołane wyroki publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
W świetle przywołanego orzecznictwa słusznie ocenił organ, że strona nie zapewniła prawidłowej organizacji pracy i przeszkolenia kierowców (zarówno w zakresie norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, jak i obsługi tachografów), skoro w protokole kontroli obaj kierowcy twierdzili, iż dokonywali wpisów manualnych, jednakże nie wiedzą dlaczego owe wpisy się nie zarejestrowały. Tłumaczenie takie wskazywało na brak właściwego przeszkolenia w zakresie obsługi tachografów. Ponadto jeśli rzeczywiście "zaświadczenia o działalności" były przygotowywane dla kierowców to kierowcy mieli obowiązek je posiadać w pojeździe, tymczasem podali do protokołu, że pracodawca ich nie wystawił. Słusznie też stwierdził organ, że podpisanie przez kierowcę zakresu obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności, informacji dotyczącej prawidłowego posługiwania się selektorem tachografu czy zobowiązania się do przestrzegania ustawy o czasie pracy kierowców i rozporządzenia WE 561/2006 - nie może być podstawą do zastosowania przesłanki egzoneracyjnej z art. 92b ust. 1 utd.
Słusznie też wskazał organ, że nie zostały wypełnione przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, albowiem w sprawie wystąpiły sytuacje typowe i nie można ich kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności, "których nie można przewidzieć". Skarżąca jest profesjonalnym podmiotem prowadzącym działalność w zakresie transportu drogowego, zatem odpowiada zarówno za właściwe wyposażenie pojazdu (zespołu pojazdów) wykonującego przewozy drogowe, jak też za dobór i niezbędne wyszkolenie kierowców oraz za prawidłową organizację każdego przewozu drogowego.
Reasumując skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, świadczących, iż podmiot wykonujący przewozy drogowe, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Dodatkowo o braku kontroli strony w swoim przedsiębiorstwie transportowym świadczy niedokonanie przeglądu okresowego tachografu. Słusznie zauważył organ, że przedsiębiorca może zlecać kierowcom zadania polegające na wykonywaniu badań w uprawnionym do tego celu warsztacie, jednakże dopilnowanie dokonania wskazanych badań urządzenia w wyznaczonym przepisami terminie, leży w gestii przedsiębiorcy.
W tym stanie rzeczy zebrany przez organy materiał dowodowy był wystarczający dla oceny wszelkich istotnych okoliczności sprawy oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Został on prawidłowo rozpatrzony zgodnie z normami prawa procesowego, z zachowaniem reguł tej oceny oraz wymogami doświadczenia i logiki.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło