II SA/Po 559/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-02-06
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na remont i przebudowę budynku inwentarskiego, prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, mimo naruszenia polegającego na pominięciu stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając, że planowane roboty budowlane polegające na remoncie i przebudowie istniejącego budynku inwentarskiego nie naruszają jego postanowień. Pomimo stwierdzenia naruszenia polegającego na pominięciu stron postępowania, organy prawidłowo odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.Stan faktyczny
Skarżący M. i M. M. domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na remont i przebudowę budynku inwentarskiego, argumentując, że zostali pominięci jako strony postępowania, a planowane prace stanowią rozbudowę niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji, po wznowieniu postępowania, odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że mimo naruszenia, w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uznał, że organy prawidłowo oceniły projekt budowlany pod kątem zgodności z planem miejscowym i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant: st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji; oddala skargę
Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 2096) - dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania Pani M. i Pana M. M. (dalej zwani łącznie stroną lub skarżącymi), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. (Nr [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Panu J. i M. S. pozwolenia na remont i przebudowę budynku inwentarskiego zlokalizowanego w [...] przy [...] na działce oznaczonej nr ewid. [...], gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i stwierdzającej iż ww. decyzja pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem polegającym na pominięciu Pani M. i Pana M. M. jako stron postępowania.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
M. i M. M. wnieśli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania administracyjnego oraz wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr rejestru: [...], o pozwoleniu na remont i przebudowę budynku inwentarskiego zlokalizowanego w [...], gm. [...] przy [...] w [...], na działce nr ew. [...] udzielonym J. S. i M. S..
Postanowieniem z [...] października 2016 r. Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją własną nr [...], a następnie decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmówił jej uchylenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta [...] wskazał, iż w świetle art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332, dalej pr. bud.) stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele; użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ wskazał, że przedmiotowy, istniejący budynek inwentarski jest zlokalizowany na działce nr ew. [...] w [...], gm. [...] w odległości około 25 m od granicy z działką nr ew. [...] będącą własnością M. i M. M.. Nieruchomość nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania analizowanego obiektu. Stwierdzono nadto, iż inwestor spełnił w omawianej sprawie wszystkie ciążące na nim obowiązki, planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie mpzp), a projekt budowlany został sporządzony przez osobę do tego uprawnioną.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli pp. M. zarzucając niewłaściwe określenie obszaru oddziaływania obiektu i nieprzyznanie odwołującym statusu strony postępowania, pominięcie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście wymogów, jakie obiekt musi spełniać, nierozpoznanie i pominięcie wniosku dowodowego o oględziny nieruchomości, nierozpoznanie i pominięcie wniosku dowodowego o opinię biegłego oraz brak rozstrzygnięcia co do tego wniosku dowodowego w uzasadnieniu decyzji.
Wojewoda decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ uznał, że decyzja podjęta przez Starostę [...] jest słuszna, gdyż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji zamyka się w granicy nieruchomości inwestora i nie powoduje żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek wnioskodawców. Wobec powyższego organ pierwszej instancji zasadnie wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wydanie kwestionowanej decyzji było bowiem następstwem ustalenia, iż z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną.
M. i M. M. wnieśli skargę do WSA w Poznaniu na ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] września 2017 r. sygn. II SA/Po [...] uwzględnił skargę.
Sąd wskazał, że w realiach przedmiotowej sprawy organy obu instancji nie dokonały pełnej analizy projektowanego przedsięwzięcia pod kątem możliwości jego oddziaływania na nieruchomość skarżących, w szczególności nie odniosły się do planowanych robót budowlanych związanych z kanałami na gnojownicę wobec brzmienia przepisów techniczno-budowlanych związanych z lokalizacją studni, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Wykonanie tych robót może wprowadzać ograniczenia, co do lokalizacji na działce skarżących studni z wodą dla celów spożywczych dla ludzi. Tym samym skarżący winni posiadać przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na remont i przebudowę budynku inwentarskiego zlokalizowanego w [...], gm. [...] przy [...] na działce nr ew. [...], w celu zapewnienia im możliwości kontroli, czy planowane przedsięwzięcie zaprojektowane jest w sposób zapewniający poszanowanie ich interesów zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżących a dotyczących prawidłowości ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2016r.
Wojewoda uchylając w dniu [...] listopada 2018 r. decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał niezbędny do wyjaśnienia zakres sprawy. Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji nie zbadał kompleksowo sprawy na nowo, merytorycznie odnosząc się do zgodności projektowanej inwestycji z przepisami prawa (techniczno-budowlanymi, prawa miejscowego, wymaganiami ochrony środowiska), nie przeanalizował również kwestii kwalifikacji projektowanej inwestycji. Starosta [...] ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany został zatem do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i zakończenia jej w oparciu o art. 151 k.p.a., z uwagi na fakt wystąpienia w omawianej sprawie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie po dokonaniu weryfikacji zgłaszanych przez strony zarzutów i merytorycznego rozpoznania sprawy, zobowiązany został do jej zakończenia poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy) lub na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a. (stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazanie powodów nieuchylenia decyzji - upływ czasu lub okoliczność, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej).
Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r. wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i stwierdził, iż ww. decyzja pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem polegającym na pominięciu Pani M. i Pana M. M. jako stron postępowania.
Starosta wskazał, że wniosek pp. S. z [...] stycznia 2016 r. obejmował remont i przebudowę istniejącego budynku inwentarskiego. Planowane zamierzenie zaprojektowane zostało zgodnie z normami technicznymi dotyczącymi odległości od granic z działkami sąsiednimi, które sprecyzowano w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 poz. 1422, dalej r.w.t.). Budynek inwentarski zlokalizowany jest blisko 25 m od granicy z działką [...] należąca do skarżących. Dalej organ wskazał, że projektowana inwestycja jest zgodna z § 13 ust. 1 r.w.t. bowiem lokalizacja istniejącego budynku inwentarskiego o wysokości 5,5 m w odległości 25m od granicy z działką skarżących i jeszcze większa odległością od istniejącego na niej budynku mieszkalnego, przesłanianie i zacienianie nie zachodzi. Organ uznał, że zakres robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym spowodował objecie działki sąsiedniej oznaczonej nr ew. [...] obszarem oddziaływania.
Zakres planowanych robót obejmował wykucie sześciu otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej podłużnej, dwóch otworów drzwiowych w ścianie wewnętrznej, a także wykonanie nowej posadzki w kojcach z rusztu betonowego, powiększenie jednego kanału na gnojowicę i wykonanie podwójnego kanału na gnojowicę, co w ocenie organu stanowi remont i przebudowę budynku (sprostowano omyłkę postanowieniem z dnia [...].10.2016r.) a nie obejmuje ani rozbudowy ani nadbudowy. Organ podał, że obiekt tym samym nie powiększył w wyniku realizacji inwestycji swoich gabarytów, nie zmienił swojej funkcji i konstrukcji i w związku z powyższym nie spowodował negatywnego oddziaływania na działkę sąsiednią.
Odnosząc się do zakresu robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym pod kątem oddziaływania na nieruchomość skarżących w kontekście możliwości lokalizacji na ich działce studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia ludzi organ uznał, że nie wprowadza on ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej. Organ wskazał, że na działce nr ew. [...] zgodnie z mapą - [...] Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie zlokalizowano studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, która powinna być zaewidencjonowana na mapie. Przedmiotowa działka jest wyposażona w wodę bieżącą z wodociągu przebiegającego w drodze - [...]. W związku z powyższym na wskazanej działce może być zlokalizowana jedynie studnia do celów innych niż dostarczająca wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, co znajduje potwierdzenie w piśmie z dnia [...] października 2016 r. wydanym przez Wójta Gminy [...]. Zapis § 31 ust. 1 r.w.t. dotyczy odległości studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń - 15 m. Ponadto wyżej wskazane wymagania dotyczą przeprowadzenia takiej analizy w przypadku lokalizacji nowego obiektu, a nie istniejącego budynku.
W kontekście analizy robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym pod kątem zapisu § 110 pkt. 5 r.w.t. organ stwierdził brak negatywnego oddziaływania na działkę sąsiednią.
Organ wskazał, że z dokumentacji projektowej wynika, iż w pomieszczeniu przeznaczonym dla inwentarza żywego należy zapewnić: odprowadzenie ścieków ze stanowisk dla zwierząt do zewnętrznych lub wewnętrznych zbiorników szczelnych. W projekcie budowlanym sporządzonym przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia została zawarta informacja, iż instalacje: kanalizacja sanitarna i instalacja odprowadzająca gnojowicę - na dotychczasowych zasadach. Zakres inwestycji polegający na remoncie i przebudowie istniejącego budynku inwentarskiego nie zmienia zatem sposobu odprowadzania ścieków.
Organ dokonując analizy robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym pod kątem zapisu § 309 r.w.t. nie stwierdził negatywnego oddziaływania na działkę nr ew. [...]. Organ wskazał, że budynek powinien być zaprojektowany i wykonany z takich materiałów i wyrobów oraz w taki sposób, aby nie stanowił zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów, w szczególności w wyniku zanieczyszczenia lub zatrucia wody lub gleby. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 pr. bud. obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto planowana inwestycja dotyczy robót budowlanych prowadzonych w obiekcie istniejącym.
Starosta wskazał, że skoro wszystkie zakreślone w art. 35 ust. 1 pr. bud. wymagania zostały spełnione nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nie posiada możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu budowlanego. Ponadto planowana inwestycja jest zgodna z wytycznymi obowiązującego miejscowego planu ( uchwała nr [...] rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011r.) i nie spowoduje zmiany przeznaczenia dotychczasowego budynku, który pozostaje użytkowany jako obiekt inwentarski w istniejącym gospodarstwie rolnym w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja polegająca na remoncie i przebudowie budynku inwentarskiego stanowi obszar oddziaływania dla działki nr ew. [...] jednak nie spowoduje żadnych ograniczeń w jej sposobie zagospodarowania. Przy tym inwestor spełnił w omawianej sprawie wszystkie ciążące na nim obowiązki, planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś projekt budowlany został sporządzony przez osobę do tego uprawnioną, organ administracji architektoniczno - budowlanej nie mógł, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając to na uwadze Starosta stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji nr [...] bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
Od ww. rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji odwołanie w ustawowym terminie złożyli państwo M. , wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie pierwotnej decyzji pozwolenia na budowę oraz wydanie decyzji o rozbiórce przedmiotowego budynku inwentarskiego.
Opisanym we wstępie rozstrzygnięciem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego decyzja podjęta przez Starostę [...] jest prawidłowa. Organ pierwszej instancji zasadnie wydał na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. (Nr [...]), gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i stwierdzającą, iż ww. decyzja pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem polegającym na pominięciu Pani M. i Pana M. M. jako stron postępowania. Wydanie kwestionowanej decyzji było bowiem następstwem ustalenia, iż z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot będący w rzeczywistości stroną, zaś po ponownym merytorycznym zbadaniu sprawy wykazano, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Prawidłowo organ pierwszej instancji rozstrzygnął w kwestionowanej decyzji, z uwagi na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., że pierwotna decyzja została wydana z naruszeniem prawa polegającym na nieuznaniu wnioskodawców za strony postępowania. Zdaniem Wojewody prawidłowo zostało uznane, że inwestycja polega na remoncie i przebudowie istniejącego budynku inwentarskiego, co jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu i przepisami techniczno – budowlanymi.
W skardze do WSA pp. M. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty. W ich ocenie organy nie odniosły się do wytycznych zawartych w wyroku WSA z dnia [...] września 2017 r. tj. nie przeanalizowały wszystkich konsekwencji wybudowania uwidocznionych w projekcie budowlanym rzekomych kanałów gnojowicowych, a w szczególności jego zgodności z obowiązującym mpzp. W skardze zarzucono także próbę przeniesienia odpowiedzialności za wydanie błędnej decyzji pozwolenia na remont i przebudowę bez uwzględnienia wszystkich konsekwencji, w tym niezgodności inwestycji z mpzp, na inny organ tj. PINB. Strona powtórzyła także przytoczone w odwołaniu zarzuty dotyczące niezgodności zmierzenia budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia i funkcji terenu na którym znajduje się przedmiotowa budynek inwentarski (§ 8 ust. 1 m.p.z.p.). Skarżący nadal twierdzą że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową obiektu a nie jego remontem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący przedłożyli opinię techniczną o ocenie zgodności planowanej inwestycji z mpzp. (k. 20-44 akt sądowych). Opinia ta sprowadza się do ustalenia, że kanały gnojowicowe zlokalizowane w budynku inwentarskim znajdują się poniżej poziomu posadzki przyziemia tego budynku wobec czego doszło do rozbudowy tego budynku o kolejną kondygnację i zwiększenia jego kubatury, podczas gdy projekt budowlany obejmował jedynie przebudowę i remont istniejącego budynku. Powyższe zaś świadczy zdaniem autora opinii, że realizacja inwestycji przez pp. S. jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem. Ich budynek znajduje się w części oznaczonej na planie symbolem MN, na którym dopuszcza się remonty, przebudowę i rozbudowę istniejących budynków z zakazem rozbudowy, nadbudowy na cele inne niż ustalone w przeznaczeniu terenu, co dla istniejącego budynku inwentarskiego oznacza możliwość jedynie jego remontu lub przebudowy. Rozbudowanie go zaś o kolejną kondygnację jest niezgodne z miejscowym planem.
Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2019 r. pp. S. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika wyrazili stanowisko popierające zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji oraz przedłożyli kontropinię, w której wyrażono stanowisko, że remont budynku inwentarskiego odbył się zgodnie z normami prawa budowlanego (k. 91-193 akt sądowych).
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu [...] lutego 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i pismo procesowe w zakresie ustalenia, że doszło do rozbudowy powołując się na złożoną opinię. Podał, że opinia złożona przez drugą stronę jest lakoniczna. Zdaniem skarżących powstał zbiornik na gnojowicę, a nie kanały co było niezgodne z planem miejscowym. Skarżąca zakwestionowała dokumenty złożone przez uczestników podając, że dotyczą one sytuacji faktycznej sprzed zmian w budynku. Obecnie wybudowany zbiornik jest przeznaczony na stężoną gnojowicę i ma pojemność 240 m3 - wcześniej miał 120 m3. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że wybudowane zbiorniki nie odprowadzają gnojowicy, a ją magazynują, co wpływa na funkcję obiektu.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i podał, że rolą organów nie jest ocena skutków podjętej decyzji, ani kwestia uciążliwości inwestycji dla skarżących.
Pełnomocnik uczestników postępowania wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i powołał się na złożoną opinię.
Na rozprawie Sąd postanowił oddalić wnioski o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci opinii prywatnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w niej zastosowanie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody dokonana w ww. zakresie wykazała, że zarówno ta decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd. Wyrokiem z dnia [...] września 2017 r. sygn. II SA/Po [...] uwzględniono skargę wniesioną przez pp. M. i uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2017 roku Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 roku Nr [...] Wyrok jest prawomocny. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Zatem sąd orzekając obecnie związany jest wykładnią prawną zawartą w powołanym wyroku. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że pp. M. posiadali interes prawny do bycia stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji ich pominięcie przy wydawaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. oznacza, że w sprawie spełniona została przesłanka wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W kontekście powyższego Sąd wskazuje, że organy zastosowały się do wytycznych Sądu pozytywnie oceniając, że skarżący mieli legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. (Nr [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej państwu Janowi i M. S. pozwolenia na remont i przebudowę budynku inwentarskiego.
Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb umożliwiający uchylenie ostatecznej decyzji w przypadku, gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a., czy w art. 145b § 1 k.p.a.
Pierwszy etap postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy złożony wniosek opiera się na ustawowych przyczynach wznowienia postępowania ujętych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., czy został złożony przez podmiot będący stroną postępowania i czy został zachowany termin określony w art. 148 k.p.a. Jedynie w przypadku, gdy już z samego wniosku o wznowienie bezspornie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, czy też wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ postanowieniem odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.). Dopiero więc w drugim etapie organ przechodzi do badania przyczyn wznowienia oraz prowadzi postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 i 2 k.p.a. Przy czym stwierdzenie w tej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Dla trybów tych charakterystyczne jest przede wszystkim to, że ich przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, według określonych w prawie kryteriów, ale zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym (por. np. B. Adamiak, Koncepcja nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, AUWr 1985, Prawo CXII, s. 92).
Jak wynika z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Powyższy warunek został w sprawie zachowany. Skarżący wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania [...] września 2016 r. O decyzji Starosty nr [...] dowiedzieli się [...] sierpnia 2016 r. od pracowników PINB (okoliczności przywołane we wniosku o wznowienie, niekwestionowane przez strony, k. 40 i n. teczka nr 1, [...] akt adm.). Zostało przesądzone, że skarżący powinni być także stroną postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na remont i przebudowę budynku inwentarskiego. Wobec tego skarżący z pewnością mieli interes prawny występując z wnioskiem o wznowienie postępowania, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pierwszy etap badania wniosku o wznowienie postępowania zakończył się pozytywną oceną organów co dawało podstawę do zbadania przyczyn wznowienia oraz przeprowadzenia przez organy postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Istota sprawy sprowadzała się do kwalifikacji robót i ustalenia czy projekt budowlany dotyczący przebudowy i remontu budynku inwentarskiego nie naruszał postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych przepisów.
Tereny na których położona jest działka skarżących i uczestników postępowania pp. S. objęte są uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], rejon pomiędzy [...] wraz z terenami przyległymi do tych ulic a granicą poligonu ([...]) dalej mpzp. Obie działki oznaczone są w planie symbolem MN- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jak wynika z § 8 ust. 1 pkt 13 mpzp dla terenów oznaczonych MN dopuszczono remont, przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę istniejących budynków z zakazem rozbudowy, nadbudowy na cele inne niż ustalone w przeznaczeniu terenu, zgodnie z parametrami i wskaźnikami określonymi w planie. Zdaniem strony skarżącej przeprowadzone przez państwa S. roboty przy istniejącym budynku inwentarskim naruszają ww. zapis planu. W ocenie państwa M. doszło do rozbudowy budynku o dodatkową kondygnację zawierającą kanały gnojowicowe, co doprowadziło do zwiększenia kubatury budynku. Państwo S. oponowali przeciwko temu stanowisku twierdząc że projekt budowlany dotyczył przebudowy i remontu budynku i nie naruszał tym samym postanowień planu miejscowego. Skarżący, jak i uczestnicy postępowania przedłożyli opinie na poparcie swoich twierdzeń, do których Sąd odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Sporna decyzja nr [...] zatwierdziła projekt budowlany, wedle którego w poziomie poniżej istniejącej posadzki projektowane jest wykonanie żelbetonowych kanałów przeznaczonych na składowanie gnojowicy powstającej podczas procesu technologicznego związanego z użytkowaniem obiektu inwentarskiego. W projekcie wskazano, że instalacja odprowadzająca gnojowicę odbywać się będzie na dotychczasowych zasadach (pkt 17.5, k. 10 projektu). Pod kanałami ma być wykonana izolacja (pkt 16.5, k. 10 projektu). W projekcie wskazano, że roboty mają polegać na wykuciu sześciu otworów drzwiowych w ścianie zewnętrznej podłużnej, dwóch otworów drzwiowych w ścianie wewnętrznej, a także wykonaniu nowej posadzki w kojcach z rusztu betonowego (k. 8), powiększeniu jednego kanału na gnojowicę i wykonaniu podwójnego kanału na gnojowicę (por. rys. nr [...]). Na rysunku nr [...] , stanowiącym załącznik do projektu budowlanego, podano następujące wymiary: kanał I- szerokość 150 cm i wysokość 96 cm, kanał II- szerokość 270 cm i wysokość 96 cm. Jak wynika z rysunku projektowego przebiegają one wzdłuż całej hali. Analiza rysunków, a w szczególności tego opatrzonego nr [...], prowadzi do wniosku, że projektowane kanały nie przekraczają istniejącej linii fundamentów. Ingerują one w grunt pod posadzką jedynie do głębokości ok 96 cm, poniżej ław fundamentowych.
Zakwalifikowanie robót budowlanych do budowy (rozbudowy) bądź przebudowy wymaga ustalenia, czy mieszczą się one definicjach zawartych w art. 3 pkt 6 bądź w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Natomiast przez przebudowę rozumieć należy wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Tym samym, a contrario, z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchna zabudowy, jego długość czy szerokość. Rozbudową będzie zatem nie tylko powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, ale również powiększenie go o taki stanowiący charakterystyczny parametr budynku element techniczny, który stanowi (zewnętrzną) część obiektu budowlanego.
Zgodnie z poglądem prezentowanym w doktrynie i orzecznictwie efektem budowy jest powstanie nowej substancji budowlanej (zob.: T. Asman, Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2013, art. 3 Nb 7; wyrok WSA z 5 kwietnia 2012 r., II SA/Ol 81/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Natomiast charakter robót polegających na przebudowie obiektu jest odmienny, gdyż wówczas nie powstaje nowa substancja budowlana (por.: T. Asman, Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane..., art. 3 Nb 7).
Projektowane rozwiązania nie obejmują wykonania otwartych zbiorników na gnojowice ani oddzielnych zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce i dlatego nie maja tu zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2014.18). W istniejącym budynku inwentarskim ma być poszerzony jeden z istniejących kanałów na gnojowicę i wykonany kanał podwójny, które nie mogą być uznane za oddzielną budowlę rolniczą. W § 6 ust. 2 pkt 2 cyt rozporządzenia zbiorniki na płynne odchody zwierzęce lub ich części znajdujące się pod budynkiem inwentarskim, uznano za technologiczne wyposażenie budynku inwentarskiego.
Projekt w niniejszej sprawie zakłada poszerzenie kanału i dobudowanie drugiego, ale to poszerzenie i rozbudowa, wbrew stanowisku skarżących nie doprowadziło do powstania nowej kondygnacji podziemnej istniejącego budynku. Zgodnie z § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019.1065, dalej też jako "r.w.t.") za kondygnację należy rozumieć poziomą część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne; w pkt 17 zdefiniowano kondygnację podziemną tj. zagłębioną poniżej poziomu przylegającego do niej terenu co najmniej w połowie jej wysokości w świetle, a także każdą usytuowaną pod nią kondygnację. Kondygnacja z istoty swej zakłada powstanie określonych, nowych pomieszczeń. Zdaniem Sądu urządzenia budowlane znajdujące się pod posadzką, służące odprowadzaniu nieczystości, sięgające poniżej posadzki na odległość 96 cm, nieprzekraczające ław fundamentowych nie mogą być uznane za kondygnację. Ich parametry wynikające z projektu nie pozwalają na postrzeganie ich jako nowych pomieszczeń, zwiększających kubaturę czy obrys budynku. Dodać trzeba, że urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 pr. bud. to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W ocenie Sądu zdefiniowane w ten sposób urządzenie budowlane z natury swojej pozostaje w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym- tutaj budynkiem inwentarskim- w stosunku do którego spełnia funkcję służebną, umożliwiającą prawidłowe użytkowanie tego obiektu. Tak też wynika z projektu budowlanego- projektowane kanały na gnojowicę nie tworzą nowej kondygnacji i nie znajdują się poniżej fundamentów. Umożliwiają one korzystanie budynku z zachowaniem jego dotychczasowego przeznaczenia. Pozostają w związku funkcjonalnym z budynkiem. Istniejący obiekt tym samym nie powiększył w wyniku realizacji inwestycji swoich gabarytów, nie zmienił swojej funkcji i konstrukcji. Projektowane kanały nie tworzą nowej kondygnacji, nie mają wpływu na zwiększenie się kubatury budynku (w rozumieniu § 3 pkt 24 r.w.t.). Wobec tego skoro w miejscowym planie, dopuszczono dla terenów MN remont, przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę istniejących budynków z zakazem rozbudowy, nadbudowy na cele inne niż ustalone w przeznaczeniu terenu, zgodnie z parametrami i wskaźnikami określonymi w planie, przedłożony przez państwa S. projekt budowlany nie naruszał postanowień obowiązującego mpzp. Plan dopuszcza remont i przebudowę, a zakazuje rozbudowy w kierunku odmiennym niż przeznaczenie terenów. Jak już wcześniej wskazano przedłożony projekt budowlany zakłada przebudowę i remont, "instalacja odprowadzająca gnojowicę -na dotychczasowych zasadach" (str. 10 projektu). Nie przewiduje rozbudowy budynku inwentarskiego o kolejną kondygnację. Projekt nie zmienia dotychczasowego przeznaczenia samego budynku. Osobną zaś kwestią, nie podlegającą ocenie w niniejszym postępowaniu jest ewentualne wykonanie robót budowlanych niezgodnie z projektem. Zgodność czy niezgodność wykonanych robót budowlanych z projektem leży w gestii organów nadzoru budowlanego ([...]), a nie organów administracji architektoniczno- budowlanej. Przedmiotem oceny sądu w niniejszym postępowania jest zgodność projektu budowlanego z obowiązującym mpzp. W ocenie Sądu projekt remontu i przebudowy nie narusza postanowień aktu prawa miejscowego.
Zgodnie z art. 35 pr. bud. ust. 1 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4). Wobec tego, gdy organ poruszając się w zakresie art. 35 ust. 1 pkt 1-4 stwierdzi pozytywnie, że wymogi te zostały spełnione ma obowiązek wydać inwestorowi decyzję o pozwoleniu na budowę (przebudowę/remont/rozbudowę). Art. 35 ust. 4 pr.bud. nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków. Jeśli zatem organ oceni przedłożony projekt jako zgodny z prawem nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Kompletność projektu budowlanego, jego sporządzenie i sprawdzenie przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, zgodność projektu z ustaleniami planu miejscowego, bądź warunkami zabudowy i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, musi skutkować wydaniem decyzji pozytywnej. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, organ był więc zobligowany do wydania pozwolenia na remont i przebudowę budynku inwentarskiego. Jak już wcześniej wskazano kwestia zgodności prac budowlanych i wcielenia w życie założeń projektu nie podlega na tym etapie ocenie ani organów, ani sądu. Przedmiotem rozważań była wyłącznie kwestia samego projektu i jego zgodności z miejscowym planem. Zauważyć również należy, że kwestia obsady a tym samym zgodności powstałych na etapie wykonania pojemności zbiorników z ilością zwierząt nie była i nie mogła być przedmiotem rozstrzygania przez organy architektoniczno- budowlane. Projektowane zmiany nie wprowadzały nowego sposobu użytkowania obiektu – budynek istniejący jak i przebudowany miał i ma służyć do hodowli trzody chlewnej. Nie zwiększono jego kubatury, powierzchni hodowli, nie była wydana decyzja środowiskowa, która organ środowiskowy mógłby być związany. Organ I instancji dokładnie zbadał i przeanalizował zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno – budowlanymi. Organ II instancji w całości je podzielił. Ustalenia te sąd aprobuje, nie były one przedmiotem sporu. Remont i przebudowa nie zmieniła sposobu zagospodarowania działki w zakresie zacieniania, przesłaniania, odległości, nie wprowadziła żadnych ograniczeń wskazanych w prawidłowo podanych w decyzji organu I instancji przepisach, w zakresie oddziaływania na działkę skarżących. Niewątpliwie hodowla trzody chlewnej na działce sąsiedniej nie pozostaje bez wpływu na komfort zamieszkania skarżących, okoliczności te jednak bez wykazania naruszenia zakresu badania projektu przez pryzmat wymogów z art. 35 ust. 1 p.r bud. nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada prawidłowości rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z art. 35 ust. 1 pr.bud. Zakres weryfikacji projektu budowlanego nie obejmuje zgodności z przepisami techniczno- budowlanymi. Odpowiedzialność za prawidłowość tych elementów projektu spoczywa na projektancie. W niniejszej sprawie autorka projektu techn. bud. H. F. oświadczyła, że przygotowany przez nią projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Co się zaś tyczy opinii przedłożonej zarówno przez skarżących jak i inwestora pp. S. sąd oddalił wnioski stron o przeprowadzenie dowodów z tych opinii. Sąd wskazuje, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 12.06.2019 sygn. I OSK 2131/17, dostępny w bazie CBOSA). Istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Sąd badający przesłanki procesowe dopuszczalności dowodu uzupełniającego, powinien dokonać wstępnej kwalifikacji czy dany dokument będący środkiem dowodowym lub źródłem dowodu pozwoli na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu faktów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Postępowanie dowodowe jest ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu zarówno urzędowego jak i prywatnego - art. 106 § 3 p.p.s.a nie daje przy tym wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego czy dowodu z oględzin (wyr. NSA z 6.02.2008 r. sygn. II OSK 1932/06, wyr. NSA z 4.10.2006r., sygn. II OSK 1221/05, wyr. NSA z 25.02.2005 r. sygn. FSK 1640/04 z częściowa glosa krytyczną Z Kmieciaka OSP 2005, Nr 12, poz. 143). Opinia prawnopodatkowa nie może być potraktowana jak dowód w sprawie lecz może być jedynie uznana za uzupełnienie argumentacji (NSA z 16.09.2005, FSK 1973/04). Podobnie nie jest dowodom opinia urbanistyczna, gdyż ma ona raczej walor stanowiska rzeczoznawcy (wyr NSA z 14.06.2005, OSK 1673/04).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że zarówno skarżący, jak i uczestnicy postępowania przedkładając opinie prywatne de facto przedłożyli dokumenty mające charakter opinii biegłego. Wobec tego Sąd postanowił oddalić wnioski o przeprowadzenie z nich dowodów. Każda z tych opinii wykonana na zlecenie skarżących i uczestników postępowania miała za zadanie potwierdzić ich stanowiska w niniejszej sprawie i sąd je potraktował jako uzupełnienie argumentacji stron. Opinia pp. M. wykonana została przez mgr inż. K. J.- rzeczoznawcę budowlanego, a opinia państwa S. przez mgr inż. M. Ł., biegłego sądowego w przy sądzie okręgowym w zakresie budownictwa. Sposób ich opracowania i wyrażona ocena zgodności z przepisami- prawa budowlanego, prawa miejscowego, również świadczy o zbliżeniu ich do opinii biegłych. Obie opinie w zasadzie koncentrowały się na efekcie prac wykonanych na podstawie projektu- czy są one z nim zgodne (opinia pp. S. ), czy też nie (opinia pp. M. ). Przy tym, jak już wcześniej wskazano, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie nie było wykonanie prac, a zgodność projektu budowlanego z planem miejscowym.
Odnosząc się jeszcze do opinii przedłożonej przez skarżących Sąd wskazuje, że jej autor wyszedł z założenia, że doszło do rozbudowy budynku inwentarskiego poprzez wykonanie dodatkowej kondygnacji pod posadzką zawierającej kanały gnojowicowe. Jak już wcześniej podniesiono- kwestia zgodnego, czy niezgodnego wykonania z projektem robót budowlanych nie podlegała ocenie sądu. Opinia ta zaś skupia się na etapie "poprojektowym" i rezultatu prowadzonych prac (zmian w projekcie) podczas gdy należało ocenić jedynie zgodność projektu z mpzp. Zmiany wprowadzone na etapie wykonania podlegają kontroli PINB, a nie organów architektoniczno- budowlanych.
Nadto autor ww. opinii, powołując się na normy PN tj. PN-ISO 9836, ppkt 5.1.3.5; 5.2.3.2., 5.1.5.5. i 5.1.8.1. (str. 9-10 opinii) dotyczące obliczania powierzchni całkowitej kondygnacji netto założył niejako z góry, że kanały na gnojowicę utworzyły kondygnację. W opinii czytamy bowiem " skoro kanały gnojowicowe zlokalizowane poniżej poziomu posadzki przyziemia budynku inwentarskiego są technologiczno- użytkową częścią tej właśnie kondygnacji, skoro stanowią powierzchnię usługową- część powierzchni kondygnacji netto, to zgodnie z zaleceniami Polskiej Normy mają wpływ na wielkość powierzchni całkowitej budynku, a przez to także na jego kubaturę" (str. 11 opinii) . Sąd po pierwsze tego poglądu nie podziela, co wyjaśniono wyżej. Powierzchnia netto w PN wskazywana jest dla kondygnacji, a tu nie można uznać, że urządzenia budowlane jakimi sa kanały na gnojowice tworzą kondygnacje budynku. A po drugie zauważa że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 25 maja 2016 r. (II OSK 2182/17) "brak jest podstaw do zastosowania Normy PN-ISO 9836:1997oraz odmiennej definicji i sposobu obliczania powierzchni zabudowy przyjętej w tej normie (...). Normy branżowe nie mają bowiem charakteru przepisów powszechnie obowiązującego prawa." Sąd ten pogląd podziela i przyjmuje za własny. Wobec tego argumentacja strony skarżącej nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Sprawa o pozwolenie na budowę (remont/ przebudowę) ma precyzyjnie wyznaczone granice faktyczne i prawne, a decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego- organ jest obowiązany ją wydać ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wymagań. Są one wskazane w art. 35 ust. 1 pr. bud. W niniejszej sprawie spór ogniskował się wokół zgodności projektu przebudowy i remontu trzody chlewnej z planem miejscowym, tj. przesłanki wskazanej w art. 35 ust. 1 ppkt 1- "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...)". Zasadnie organy uznały, że projekt budowlany nie naruszał postanowień planu miejscowego. Zakres inwestycji polegający na remoncie i przebudowie istniejącego budynku inwentarskiego nie zmienił sposobu odprowadzania ścieków ani sposobu użytkowania tego obiektu, nie była wydana decyzja środowiskowa, z która zgodność projektu organ winien badać. Konsekwencją tego było wydanie przez organ I instancji (i utrzymanie w mocy tego rozstrzygnięcia przez Wojewodę), decyzji o odmowie uchylenia decyzji [...] z [...] kwietnia 2016 r. (...) gdyż w wyniku wznowienia postepowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i stwierdził, że ww. decyzja pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem polegającym na pominięciu pp. M. jako stron postępowania.
W tym stanie rzeczy, uznając skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło