II OSK 1419/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-09-29

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Grzegorz Czerwiński, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu stałego pobytu z powodu konieczności opieki nad chorą matką, przy jednoczesnym zamieszkiwaniu z dzieckiem pod innym adresem i partycypowaniu w kosztach utrzymania pierwotnego lokalu, stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu konieczności opieki nad chorą matką, przy jednoczesnym zamieszkiwaniu z dzieckiem pod innym adresem i partycypowaniu w kosztach utrzymania pierwotnego lokalu, stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba fizycznie nie przebywa w danym lokalu i ma zamiar opuszczenia go na stałe, co wiąże się z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Sama deklaracja woli powrotu, bez rzeczywistego przebywania w lokalu i koncentracji spraw życiowych, nie jest wystarczająca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. Ł. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożyła M. W., wskazując, że A. Ł. opuściła lokal w grudniu 2016 r. bez wymeldowania się. Organy administracji uznały, że A. Ł. nie zamieszkuje w lokalu i nie koncentruje tam swoich interesów życiowych, mimo jej twierdzeń o konieczności opieki nad matką i zamiarze powrotu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwą wykładnię przepisów o wymeldowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Op 462/19 w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. II SA/Op 462/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania. Powyższy wyrok został wydany w następujących istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W piśmie z 3 kwietnia 2019r. M. W. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o wymeldowanie A. Ł., jej syna B. W. oraz M. Ł. z miejsca pobytu stałego – lokalu przy ul. [...] w [...]. Wskazała, że ww. osoby opuściły lokal w grudniu 2016 r. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ("u.e.l."), orzekł o wymeldowaniu ww. osób. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że osoby zameldowane w przedmiotowym lokalu nie zamieszkują w nim i nie podjęły żadnych kroków prawnych w celu umożliwienia im powrotu do miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu swojej decyzji m.in. wskazał, że A. Ł. sama wyjaśniła, iż od około roku nie zamieszkuje w tym lokalu, z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką, zatem nie została zmuszona do opuszczenia miejsca pobytu przez właścicieli, a zmusiła ją do tego sytuacja życiowa. A. Ł. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzucając naruszenie art.80 k.p.a., art. 33 i art.36 u.e.l. podnosząc, że nie miała zamiaru opuszczenia lokalu mieszkalnego, jej wyprowadzenie się nie było dobrowolne, lecz spowodowane koniecznością opieki nad matką. Wskazała, że ponosi częściowe koszty utrzymania tego lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje jej córka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną polegającą na rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o związanych z lokalem różnego rodzaju spraw życiowych i bytowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę uznając za trafne ustalenia organów, że skarżąca nie koncentruje swoich codziennych, życiowych interesów pod adresem, z którego została wraz z małoletnim synem wymeldowana. W jego ocenie, powyższe ustalenia są zgodne nie tylko z zeznaniami świadków, którzy z natury rzeczy nie mogą mieć pełnej wiedzy o zachowaniach osób, które są ich sąsiadami, ale przede wszystkim z twierdzeniami samej skarżącej złożonymi na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przez organ odwoławczy. Na rozprawie tej skarżąca w obecności ustanowionego przez siebie pełnomocnika wyjaśniła wprost, że od około roku nie zamieszkuje w tym lokalu, a jedynie często w nim bywa, a ponadto nigdy nie zwracała się do sądu o umożliwienie jej ponownego wprowadzenia się do tego lokalu. Okoliczność opuszczenia przez nią lokalu mieszkalnego potwierdza również pośrednio fakt uczęszczania jej syna B. W. do szkoły podstawowej poza rejonem dotychczasowego ich zameldowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wyjaśnienia skarżącej, że do wyprowadzenia się została zmuszona na skutek sytuacji życiowej – konieczności sprawowania opieki nad chorą matką, w istocie również potwierdzają ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny, a w szczególności to, że ześrodkowała ona swoje czynności życiowe w innym, nieujawnionym przez nią miejscu – poza lokalem przy ul. [...]. Same deklaracje osoby wymeldowanej o przebywaniu w lokalu lub zamiarze powrotu do lokalu nie wyczerpują znamion pobytu stałego, zwłaszcza jeśli - tak jak w przypadku skarżącej - nie znajdują one pokrycia w zachowaniu strony, jak i pozostają w oczywistej w sprzeczności z pozostałymi dowodami potwierdzającymi fakt niezamieszkiwania w lokalu (skarżąca na swoje miejsce wprowadziła córkę M. z rodziną). Dalej Sąd stwierdził, że same deklaracje osoby wymeldowanej o przebywaniu w lokalu lub zamiarze powrotu do niego nie wyczerpują znamion pobytu stałego, zwłaszcza, tak jak w przypadku skarżącej, nie znajdują pokrycia w zachowaniu strony, jak i pozostają w oczywistej sprzeczności z pozostałymi dowodami potwierdzającymi fakt niezamieszkiwania w lokalu(skarżąca na swoje miejsce wprowadziła córkę M. z rodziną). W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej A. Ł. zarzuciła powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy sprawę rozstrzygnięto przy dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego, poprzez danie wiary wyłącznie zeznaniom świadków A. G. i K. P., przesłuchiwanych na wniosek wnioskodawczyni, przy czym K. P. jest jej siostrą, pomimo że ich twierdzenia stały w sprzeczności z twierdzeniami pozostałych dwóch bezstronnych świadków, tj. E. Z. i M. K., oraz dowodami z dokumentów, tj. potwierdzeniami uiszczania przez skarżącą opłat związanych z lokalem przy ul. [...] w [...]; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy sprawę rozstrzygnięto przy niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz dokonaniu jego dowolnej oceny, wyrażającej się zwłaszcza w pominięciu wyjaśnień skarżącej, które podkreśliła, że nie miała zamiaru trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu, ani też jego opuszczenie nie było dobrowolne – zostało wymuszone koniecznością opieki nad chorą matką, przy czym skarżąca w przedmiotowym lokalu przebywa niemal codziennie, wraz z małoletnim synem, opłaca wszelkie należności z tytułu korzystania z lokalu, a nadto M. W. oświadczyła, że nie posiada bezpośredniego dostępu do przedmiotowego lokalu, co oznacza, że nie może stwierdzić z jaką częstotliwością ktokolwiek tam przebywa; c) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi w całości, pomimo wystąpienia przesłanek do uwzględnienia skargi, w postaci naruszenia przez organ przepisów postepowania i prawa materialnego wskazanych w skardze; 2. prawa materialnego, tj.: a) art. 33 ust. 1 u.e.l. poprzez jego błędna wykładnię i w efekcie błędne ustalenie, że skarżąca i jej małoletni syn mieli obowiązek wymeldowania się z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w [...], mimo że całokształt zebranego materiału dowodowego nie wskazuje, aby opuścili lokal dobrowolnie i trwale; b) art. 35 u.e.l. poprzez jego błędne zastosowanie i w efekcie błędne ustalenie, że spełnione zostały przesłanki wymeldowania, mimo że skarżąca i jej małoletni syn nie opuścili miejsca stałego pobytu trwale i dobrowolnie; c) art. 35 u.e.l. poprzez jego błędne zastosowanie i w efekcie błędne wymeldowanie skarżącej i jej małoletniego syna, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek, z którym wystąpiła osoba nieuprawniona, tj. osoba niebędąca właścicielem, ani osobą dysponującą jakimkolwiek tytułem prawnym do lokalu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, względnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie wymeldowania, w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu podniesiono, że wymeldowana zostawiła w przedmiotowym lokalu większość mebli i innych swoich sprzętów, do matki zabrała jedynie rzeczy osobiste i łóżko polowe. Wskazano, że zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władza rodzicielska jest miejsce zamieszkania rodziców. Dalej wskazano, że M. W. nie uzyskała dostępu do przedmiotowego lokalu, ponieważ aktualnie w tym lokalu zamieszkuje córka wymeldowanej M. Ł. wraz ze swoim partnerem, a ich przebywanie w lokalu jest gwarantem bezproblemowego powrotu skarżącej do mieszkania. Zdaniem skarżącej tylko trwałe opuszczenie lokalu, skorelowane z brakiem możliwości powrotu do mieszkania prowadzi do decyzji o wymeldowaniu. Skarżąca posiada faktyczną możliwość zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Kiedy tylko nie będzie zmuszona do pomocy chorej matce, będzie miała możliwość powrotu na stałe. Dalej podniesiono, że świadek E. Z., zamieszkała przy ul. [...], stanowczo potwierdziła, że na I piętrze budynku przedmiotowej nieruchomości mieszka skarżąca i jej małoletni syn. Zaprzeczyła, aby zauważyła w ostatnich latach okres dłuższej nieobecności skarżącej, czy zdarzenia związane z jej wyprowadzką. Również świadek zamieszkały przy ul. [...] potwierdził, że skarżąca i jej syn mieszkają w przedmiotowym lokalu. Z kolei świadek A. G., który zeznał, ze od 3 lat nie widział skarżącej na ul. [...], często wyjeżdżał w tym okresie zagranicę, a świadek K. P. jest siostrą wnioskodawczyni. Dodatkowo świadek A. G. został przesłuchany po przesłuchaniu pozostałych świadków, przez co mógł mieć wiedzę o przebiegu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.176 § 2 w zw. z art.182 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. W sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy organ prawidłowo, tj. nie naruszając art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., ustalił trwały i dobrowolny charakter opuszczenia przez daną osobę konkretnego lokalu. Pozytywna odpowiedź na to pytanie implikuje bowiem konieczność zastosowania art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2019 r. poz. 1397), dalej "u.e.l." Przepis powyższy stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Na wstępie należy się odnieść się do zarzutu skarżącej, że postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte na wniosek osoby uprawnionej w rozumieniu art. 35 u.e.l. Zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 28 ust. 2 cyt. ustawy obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie, o której mowa w ust. 1 pkt 1, przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego oraz - do wglądu - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni, tj. M. W. jest stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., sygn. akt [...], jedną ze spadkobierczyń P. P., właściciela nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Wobec tego, będąc współwłaścicielką tej nieruchomości dysponuje tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego. znajdującego się pod ww. adresem. Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, które z uwagi specyfikę sprawy o wymeldowanie zostaną rozpoznane łącznie, wskazać należy, że konstrukcja wymeldowania w przepisach aktualnie obowiązujących jest podobna do regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), mianowicie w myśl art. 15 ust. 2, organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z 1974roku zachowuje więc aktualność również w odniesieniu do art. 35 u.e.l. Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 roku utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można więc mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w danym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie okoliczności faktycznych, tj. czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Innymi słowy, przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie prawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Fakt opuszczenia lokalu stanowi wyłączną przesłankę uprawniającą organ do wydania decyzji o wymeldowaniu. Ewidencja ludności jest zatem instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o meldunku, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy. Co więcej, żaden szczególny przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym (por. wyroki NSA: z 24 lutego 2006 r., sygn. II OSK 561/05; z dnia 18 kwietnia 2002 r., sygn. V SA 2353/01; wszystkie powoływane orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu spełnione zostały obydwie przesłanki pozwalające na wymeldowanie A. Ł. i jej małoletniego syna z miejsca pobytu stałego. W trakcie postępowania organy wykazały, że nie zamieszkuje ona w lokalu przy ul. [...] w [...] co najmniej od października 2018 r. Okoliczności tej skarżąca zresztą nie kwestionowała. Na rozprawie administracyjnej w dniu 10 października 2019 r. w obecności swojego pełnomocnika oświadczyła, że od około roku nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Do jego opuszczenia zmusiła ją konieczność opieki nad matką. Upadła zatem pierwsza z przesłanek zameldowania pod spornym adresem – wymeldowana fizycznie tam nie zamieszkuje. Skarżąca wskazywała natomiast, że opuszczenie przedmiotowego lokalu nie ma charakteru trwałego, uważa go za swój dom rodzinny, deklaruje zamiar powrotu kiedy ustanie konieczność pomocy chorej matce, podkreśliła, że opłaca koszty wywozu śmieci, wskazała też na zeznania świadków, którzy widują ją na ul. [...], na okoliczność zamieszkiwania w spornym lokalu jej córki M. Ł. z partnerem. W tym miejscu należy więc wyjaśnić, że trwałość opuszczenia lokalu oznacza przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka interesów osobistych i majątkowych. O kwalifikacji pobytu danej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść jej oświadczeń, ale przede wszystkim całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazujących, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może bowiem nastąpić w sposób wyraźny, bądź dorozumiany, przez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z powyższej definicji wynika, że aby uznać pobyt danej osoby za stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. W konsekwencji, miejsce pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, pierze, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp. Element woli osoby opuszczającej miejsce pobytu jest w orzecznictwie akcentowany w sprawach, w których strona podlegająca wymeldowaniu musiała opuszczać lokal na skutek bezprawnych działań innych podmiotów i stanowi element ochrony tych osób. Instytucja zameldowania (wymeldowania) nie może bowiem sankcjonować samowoli (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2008 r., sygn. II OSK 1069/07; z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2145/12 publ.orzeczenia nsa.gov.pl - tak jak i wszystkie niżej powoływane orzeczenia NSA). Meldunek w danym lokalu, w sytuacji gdy dana osoba nie przebywa w nim i okoliczność ta ma charakter trwały, a nie przejściowy, stanowi fikcję, sprzeczną z istotą i funkcją ewidencji ludności, która ma stanowić urzędowy rejestr umożliwiający ustalanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby. W kontekście elementu woli należy mieć na uwadze, że w dacie wymeldowania skarżąca od co najmniej roku (jak sama wskazała, wg wnioskodawczyni od jesieni 2016 r.) nie zamieszkuje w spornym lokalu, a jedynie w nim często bywa, zamieszkuje zaś wraz z małoletnim synem u swojej matki. Nie została zmuszona do opuszczenia mieszkania przez aktualnych właścicieli. Wyprowadziła się dobrowolnie. Konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, podana przez skarżącą, jako przyczyna opuszczenia spornego lokalu, w żadnym wypadku nie może być traktowana, jako wyraz braku dobrowolności w opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 641/09). O trwałości opuszczenia spornego lokalu świadczy zaś to, że skarżąca w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy nie zamieszkuje w nim już co najmniej od roku, zabrała swoje rzeczy osobiste, jej syn realizuje obowiązek szkolny poza rejonem miejsca zameldowania, w Szkole Podstawowej nr [...] w [...]. Z zaświadczenia wydanego w dniu 14 czerwca 2012r. przez władze tej szkoły wynika, że B. W. został do niej przyjęty 1 września 2016r. i mieszka w [...] przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że wnioskodawczyni dokonała dwukrotnie wymiany zamków w drzwiach wejściowych , na początku 2017r. i na początku 2019 r., jednak skarżąca nie podejmowała żadnych kroków prawnych mających przywrócić jej posiadanie lokalu. Jedynie w dniu 1 kwietnia 2019 r. doszło do interwencji Policji, na wezwanie wnioskodawczyni, ponieważ skarżąca wraz z M. Ł. dokonali wymiany zamka w drzwiach wejściowych. Również wtedy nie doszło jednak do zamieszkania skarżącej w spornym lokalu. Zamieszkała w nim natomiast wówczas córka skarżącej, M. Ł. z partnerem. Okoliczność ta dodatkowo potwierdza trwałość opuszczenia miejsca zameldowania przez skarżącą. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że zamieszkiwanie w spornym lokalu córki skarżącej z partnerem stanowi gwarancję powrotu skarżącej do tego lokalu stanowi dość osobliwą próbę wykazania, że skarżąca nadal zamieszkuje pod spornym adresem. Pod spornym adresem zamieszkuje w tej chwili córka skarżącej z partnerem. W świetle powyższego, drugorzędne znaczenie mają zeznania sąsiadów na okoliczność, czy skarżąca jest widywana w miejscu dotychczasowego zameldowania. Rozstrzygające są tu przede wszystkim wyjaśnienia samej skarżącej złożone na rozprawie administracyjnej, że aktualnie tam nie zamieszkuje. Okoliczność, że skarżąca partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu nie może stanowić argumentu na rzecz tezy, że jest on nadal centrum jej interesów życiowych. W sytuacji gdy w lokalu tym zamieszkała jej córka z partnerem uiszczanie opłat można traktować, jako pomoc matki dla córki. Całokształt okoliczności sprawy, w tym wyjaśnień samej skarżącego, wskazuje, że dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącej pod spornym adresem prowadziłoby do utrzymywania tzw. fikcji meldunkowej – skarżąca nadal byłaby zameldowana w spornym lokalu, choć już w nim nie mieszka. Zameldowanie opierałby się wyłącznie na deklaracji o woli powrotu do mieszkania, bez rzeczywistej woli przebywania w nim na pobyt stały. Opieka nad chorą matką może trwać latami, ewentualny powrót skarżącej do spornego lokalu jest więc aktualnie niepewny. Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały dodatkowe okoliczności świadczące o trwałości opuszczenia przedmiotowego lokalu, w szczególności zamieszkiwanie małoletniego dziecka skarżącej wraz z nią u matki, podanie w szkole innego adresu, jako miejsca zamieszkania dziecka, wprowadzenie do spornego lokalu córki z partnerem. Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw by zarzucić organowi naruszenie art. 80 k.p.a. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje wyraźnie, że opuszczenie przez skarżącą spornego lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. W konsekwencji organ trafnie zastosował art. 35 u.e.l. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło