III SA/Kr 1181/19
WyrokWSA w Krakowie2020-02-19
Skład orzekający: WSA Barbara Pasternak, WSA Renata Czeluśniak, WSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w zakresie nałożenia kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności dotyczące obowiązku posiadania wypisu z licencji, zgłoszenia zmian danych, stanu technicznego pojazdu i prawidłowego działania tachografu, a także czy właściwie zinterpretowały pojęcie transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności nie ustaliły jednoznacznie, czy w sprawie miał miejsce transport drogowy, jaki rodzaj przewozu był wykonywany, a także nie dokonały prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym dotyczących pojęć transportu drogowego, przewozu na potrzeby własne oraz niehandlowego charakteru przewozu. Brak było również wystarczających ustaleń w zakresie posiadania przez kierowcę wymaganych dokumentów, stanu technicznego pojazdu i prawidłowego działania tachografu.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Podstawą nałożenia kar były zarzuty niewyposażenia kierowcy w dokumenty, niezgłoszenia zmian danych, wykonywania przewozu pojazdem z niesprawnym tachografem oraz braku aktualnego badania technicznego. Spółka kwestionowała zasadność nałożonych kar, argumentując, że wykonywała przewóz niezarobkowy nowo zakupionym pojazdem z Francji do Polski, który nie był jeszcze zgłoszony do licencji i nie przewoził towaru. Skarżąca podniosła również, że pojazd posiadał francuskie legalizacje i ważne badanie techniczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A Sp. z o.o. kwotę 172 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 1181/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Barbara Pasternak, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.), WSA Janusz Kasprzycki, , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r., przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza Marty Suchodolskiej, sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą S na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą S kwotę 172 (słownie sto siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.) – dalej u.t.d., oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli (Policji) nr: [...] z dnia 4 marca 2019 r., nałożył na stronę skarżącą A sp. z o.o. w S karę pieniężną w wysokości 4300 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. za każdy dokument,
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie,
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie,
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Organ wyjaśnił, że w dniu 4 marca 2019 r. w miejscowości O miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą marki OBERMAN - OSTEROD o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony przeprowadzona przez funkcjonariuszy policji. Kontrolowanym pojazdem kierował J. S. wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy A sp. z o.o. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Protokół kontroli wraz z aktami sprawy zostały przekazane Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego pismem z 5 marca 2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał ww. decyzję z dnia [...] 2019 r. tytułem popełnienia naruszeń z Ip. 1.12, 1.5, 6.1.5 i 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W odwołaniu A sp. z o.o. w S wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Zdaniem strony skarżącej kontrolujący błędnie stwierdził naruszenia. Skarżąca spółka podniosła, że kontrolujący w protokole kontroli zaznaczył, iż w momencie zatrzymania do kontroli wykonywany był przewóz niezarobkowy (niehandlowy) realizowany nowo zakupionym pojazdem z Francji do Polski. Strona wskazała, że kierowca poruszał się pojazdem, który nie został jeszcze zgłoszony do licencji i dlatego nie był wykonywany nim przewóz zarobkowy, ponieważ nie podlegał pod przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i u.t.d. Jak podkreślono, dopiero po przyjeździe do bazy przedsiębiorstwa mógł planować i dokonać czynności związanych z przerejestrowaniem pojazdu, kalibracją tachografu i zgłoszeniem go do licencji. Skarżąca podniosła, że kierowca nie przewoził żadnego towaru. Zdaniem strony nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń, wobec czego należało zastosować w sprawie art. 92c u.t.d. Zdaniem skarżącej, organ uchybił przepisom art. 6 i 7 k.p.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 13 września 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej k.p.a., art. 14 ust. 1, 2 i 5, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d., art. 81 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1990), art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U UE L z dnia 28 lutego 2014 r.) oraz Ip. 1.12, 1.5, 6.1.5 i 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności organ wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.
Następnie organ odnosząc się do naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., wyjaśnił, że według ustaleń wynikających z protokołu kontroli nr [...] kontrolujący w wyniku analizy okazanych przez kierowcę dokumentów stwierdzili, że kierujący pojazdem nie okazał wypisu z licencji na międzynarodowy transport drogowy rzeczy ani zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Tym samym kierowca potwierdził prawidłowość ustaleń kontrolujących. GITD wyjaśnił przy tym, że kierowca nie złożył podczas kontroli oświadczenia bądź uwag do protokołu wskazujących przyczyny nieokazania do kontroli wypisu z licencji.
Organ wskazał, że w toku postępowania ustalono na podstawie danych zawartych w systemie KREPTD, iż strona na dzień kontroli posiadała licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...].
W opinii GITD decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego wypisu z licencji.
Organ wskazał, że spółka w odwołaniu podała, iż nie wykonywała przewozu zarobkowego, ponieważ realizowała przewóz nowo zakupionym pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji, a nadto nie przewoziła żadnego towaru. Inspektor nie zgodził się z oceną charakteru przewozu dokonaną przez stronę. Przede wszystkim jak wyjaśnił, kontrolowany pojazd został zakupiony w ramach działalności gospodarczej A sp. z o.o., co przyznała strona w odwołaniu. Skoro zatem pojazd został kupiony przez ww. spółkę, to nie można przyjąć, że wykonywany nim przewóz miał charakter niehandlowy. Organ podkreślił, że nawet gdyby przyjąć, iż spółka wykonywała międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy - przewóz na potrzeby własne, to i tak zasadnym było nałożenie na nią kary za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji, jako że według danych zawartych w KREPTD spółka na dzień kontroli nie posiada zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy. Nie można było zatem wymagać od spółki, żeby wyposażyła kierowcę w wypis z dokumentu, który nie był w posiadaniu spółki. Skoro spółka posiadała na dzień kontroli licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...], to powinna była dopilnować, aby kierujący pojazdem został wyposażony przed rozpoczęciem zadania przewozowego w wypis z licencji. Organ wyjaśnił, że wbrew przekonaniu strony wykonując przewóz w ramach prowadzonej działalności nowo zakupionym pojazdem wykonawca przewozu nie jest zwolniony z obowiązków związanych ze zgłoszeniem pojazdu do licencji i kalibracją tachografu. Nowo zakupiony pojazd powinien zostać przez wykonawcę przewozu sprowadzony z Francji do Polski jako towar, wówczas wykonawca przewozu nie podlega wskazanym wyżej obowiązkom.
W oparciu o powyższe organ ocenił, że skarżąca nie dopełniła swoich obowiązków w zakresie wyposażenia kierowcy w wypis z licencji, stąd też nałożenie na stronę kary pieniężnej z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. było prawidłowe.
Odnośnie naruszenia z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że na podstawie danych zawartych w systemie KREPTD ustalono, iż spółka na dzień kontroli posiadała uprawnienie w zakresie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Strona nie zgłosiła pojazdu marki MAN o nr rej. [...] do licencji nr [...], co wynika z informacji pochodzących z systemu KREPTD. Pismem z 18 marca 2019 r. organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia kopii faktury VAT potwierdzającej zakup pojazdu o nr rej. [...], jak również do wskazania, od kiedy spółka wykonuje transport drogowy ww. pojazdem. Inspektor podkreślił, że do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła wymaganego dokumentu. Z wyjaśnień zawartych w odwołaniu wynikało, że pojazd został zakupiony we Francji w ramach kontrolowanego zadania przewozowego. W momencie zatrzymania do kontroli przewóz wykonywany był nowo zakupionym pojazdem z Francji do Polski.
Jak wskazał GITD, organ nie ustalił precyzyjnie, od kiedy strona wykonywała transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu. W momencie zatrzymania do kontroli przewóz wykonywany był nowo zakupionym pojazdem z Francji do Polski, co wynika z treści odwołania. Organ II instancji podkreślił, że od 4 marca 2019 r. (dzień kontroli) do dnia wydania decyzji w I instancji ([...] 2019 r.) upłynęło 65 dni. Do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego decyzja o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 800 złotych z tego tytułu była prawidłowa.
Odnośnie naruszenia z Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co wynika z protokołu kontroli nr 2/925386/19. Według art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony (art. 2 ust. 1 pkt a) rozporządzenia). Podczas wykonywania kontrolowanego przewozu kierowca był zobowiązany zatem do używania tachografu i rejestrowania swojej aktywności, przebytej drogi i prędkości pojazdu.
Inspektor wskazał, że podczas kontroli drogowej stwierdzono brak przeprowadzenia kontroli okresowej urządzenia rejestrującego marki Continental Automotive. Ostatnie badanie okresowe tachografu miało miejsce 31 maja 2017 r., co stwierdzono na podstawie informacji zamieszczonych na tabliczce pomiarowej urządzenia. Na podstawie analizy danych zawartych na tabliczce pomiarowej ustalono, że podczas sprawdzenia tachografu w serwisie wskazany został rozmiar opon 315/70R22,5, natomiast podczas kontroli drogowej pojazd był wyposażony w opony na osi napędowej pojazdu o rozmiarze 315/80R22,5. W ocenie organu w związku ze zmianą rozmiaru opon na osi napędowej konieczne było ponowne sprawdzenie tachografu, jak również odpowiednie ustawienie jego parametrów.
W ocenie organu odwoławczego strona nie dochowała należytej staranności, aby zapewnić poprawne działanie urządzenia rejestrującego (tachografu) i jego odpowiednie stosowanie poprzez realizację obowiązku związanego z przeprowadzeniem badania okresowego tachografu w związku ze zmianą rozmiaru opon. Badanie okresowe ma na celu sprawdzenie prawidłowości działania urządzenia rejestrującego oraz, m.in. rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon. Dlatego organ odwoławczy zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie naruszenia z Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że według ustaleń wynikających z protokołu kontroli nr [...], w wyniku analizy okazanych przez kierowcę dokumentów kontrolujący stwierdzili, że pojazd marki MAN o nr rej. [...] był zarejestrowany we Francji i nie został poddany badaniu technicznemu w terminie. Pojazd został sprowadzony do Polski jako pojazd powypadkowy, co wynika z oświadczenia kierowcy. W trakcie napraw kabina pojazdu została zamontowana z pojazdu pochodzącego z Wielkiej Brytanii. Po dokonaniu napraw pojazd nie został poddany badaniu technicznemu (dowód: notatka urzędowa kontrolującego).
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że dopiero po przyjeździe do bazy przedsiębiorstwa, spółka mogła planować i dokonać czynności związanych z przerejestrowaniem pojazdu, kalibracją tachografu i zgłoszeniem go do licencji, organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Według art. 81 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. Organ ustalił, że żaden z przepisów art. 81 ust. 6-10 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie znalazł zastosowania w omawianym przypadku. Inspektor wskazał, że wbrew przekonaniu strony wykonywanie przewozu nowo zakupionym pojazdem nakładało na wykonawcę przewozu i zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie szereg obowiązków związanych m.in. z uprzednim przeprowadzeniem badania technicznego pojazdu. Dopuszczenie do wykonywania przewozu pojazdem, który nie został poddany badaniu technicznemu przez stronę, stanowi naruszenie z Ip. 9.1 załącznika nr 3, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 złotych. Organ wyjaśnił, że nowo zakupiony pojazd powinien być sprowadzony do Polski jako ładunek, a zatem przewieziony na przyczepie (naczepie), jeżeli wykonywanie nim przewozu drogowego następowało z uchybieniem obowiązującym przepisom, m.in. u.t.d.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie GITD, organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z k.p.a., w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Tym samym organ I instancji jako organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym bardziej nie naruszając fundamentalnej zasady działania organu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, o którym mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona czym nie naruszył art. 80 k.p.a.
Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Strona nie przedłożyła wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Spółka ograniczyła się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek dopilnowania, aby kierowca realizujący zadanie przewozowe był przed jego rozpoczęciem oraz w trakcie jego realizacji wyposażony we wszystkie wymagane dokumenty oraz żeby przewóz realizowany był pojazdem posiadającym terminowo przeprowadzone badanie stanu technicznego. Nieznajomość obowiązujących przepisów i błędne przekonanie o niehandlowym charakterze przewozu nie uzasadnia zastosowania art. 92c u.t.d.
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, iż strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z Ip. 1.12,1.5, 6.1.5 i 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Inspektor wyjaśnił w tym miejscu, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f k.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kpa w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 u.t.d.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A sp. z o.o. w S zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej. Zdaniem skarżącej, organy nie rozpatrzyły i nie wzięły pod uwagę jej wyjaśnień oraz argumentów, a wydane decyzje nie są zgodne ze stanem faktycznym. W ocenie spółki doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa poprzez wydanie krzywdzącego dla niej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strona skarżącą wskazała, iż w chwili kontroli kierowca wykonywał przewóz niezarobkowy (niehandlowy) nowo zakupionym pojazdem z Francji do Polski do siedziby (bazy) firmy i z tego względu pojazd nie był zgłoszony jeszcze do licencji, gdyż nie był wykonywany na rzecz strony przewóz zarobkowy. Dopiero po przybyciu pojazdu do bazy firmy mogła ona dokonać czynności związanych z przerejestrowaniem pojazdu i kalibracją tachografu oraz dokonać zgłoszenia do licencji. Skarżąca podniosła, że jest niewinna, a do stwierdzonych naruszeń nie doszło. W opinii spółki dochowała ona wszelkich starań, by przewóz odbył się zgodnie z przepisami, a stwierdzone naruszenia powstały na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia i nie były one wynikiem zaniedbania skarżącej. Strona powołała treść przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d., który w jej ocenie powinien zostać zastosowany. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. prezes zarządu spółki oświadczył, że decyzja, która jest przedmiotem kontroli w tej sprawie była już kontrolowana przez tut. Sąd i w dniu 13 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1038/19 zapadł wyrok uchylający przedmiotową decyzję, dlatego wniósł o "umorzenie tej decyzji w całości". Na pytanie Sądu skarżący oświadczył, że przed wydaniem decyzji I instancji został zgłoszony samochód do licencji, ale nie posiada na to przy sobie dowodu, a po drugie podniósł, iż nie rozumie, dlaczego inspektor wymaga takiego zgłoszenia skoro przedsiębiorca nie miał obowiązku zgłaszania pojazdu po jego zakupie do licencji, a nawet nie musi go rejestrować, ponieważ samochód może stać. Przedsiębiorca miał legalizację francuską na tachograf, natomiast w Polsce legalizacja nastąpiła dopiero po rejestracji samochodu. Kierowca jadąc samochodem miał założony tachograf francuski na numerach, na których jechał. Z francuskiego systemu i francuskiego dowodu rejestracyjnego Brif wynika, że samochód miał ważny przegląd techniczny. Podał, że nie wyposażył, jak zarzuca organ, kierowcy w wypis z licencji, ponieważ posiadane wypisy dotyczyły innych samochodów (innych numerów rejestracyjnych) natomiast jeszcze nie miał wypisu z licencji na ten samochód, bo nie był zgłoszony do licencji. Zdaniem skarżącego, ponieważ spółka posiada licencję zezwalającą na międzynarodowy, zarobkowy transport drogowy to nie mógłby uzyskać zezwolenia na międzynarodowe przewozy rzeczy. Na pytanie Prokuratora skarżący oświadczył, że nie ma i nie miał na siebie - jako T. H. zarejestrowanej żadnej działalności gospodarczej. Sąd postanowił dopuścić dowód z akt III SA/Kr 1038/19 oraz odroczyć rozprawę z terminem na piśmie, w celu szczegółowego zapoznania się z ww. aktami.
Na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (2019 r., poz. 125) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD") z 13 września 2019 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. znak: [...] nakładającą na stronę skarżącą A sp. z o.o. w S karę pieniężną w wysokości 4300 zł.
Materialnoprawną podstawę badanej decyzji stanowiły m.in.: art. 14 ust. 1, 2 i 5, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d., art. 81 ust. 1, 2 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U UE L z dnia 28 lutego 2014 r.).
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił: 1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, 2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. W myśl ust. 2 jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji. Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji (ust. 3). Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji (ust. 4).
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Według art. 81 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (ust. 2). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 3). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10 (ust. 5).
W myśl art. 82 ww. ustawy, organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu (ust. 1). Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego (ust. 2).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3.
Stosownie do § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 18 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 841 ze zm.) podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dowód poddania pojazdu wymaganemu badaniu okresowemu, oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w § 6 ust. 10, jeżeli kierujący pojazdem posiada go przy sobie.
Z kolei zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. Zakres przeglądów, o których mowa w ust. 1, obejmuje co najmniej sprawdzenie: czy tachograf jest właściwie zainstalowany i czy jest odpowiedni dla danego pojazdu, czy tachograf działa prawidłowo, czy tachograf jest opatrzony znakiem homologacji typu, czy zamocowana jest tabliczka instalacyjna, czy wszystkie plomby są nienaruszone i spełniają swoją funkcję, czy do tachografu nie są podłączone urządzenia manipulacyjne lub czy nie ma śladów użytkowania takich urządzeń, rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon (ust. 2).
W myśl art. 32 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.
W myśl art. 4 pkt 22 lit. h) i 1) u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014: - rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania i naprawy tachografów oraz ich elementów składowych (Dz. Urz. UE L 139 z 26 maja 2016, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/548 z dnia 23 marca 2017 r. ustanawiającego standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu (Dz. Urz. UE L 79 z 24 marca 2017, str. 1).
Według art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3).
Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
W rozpatrywanej sprawie orzekające organy uznały, że w wyniku ustaleń przeprowadzonej kontroli doszło do naruszeń u.t.d. wskazanych pod lp. 1.12, 1.5, 6.1.5 i 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W myśl Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 złotych - za każdy dokument Zgodnie z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie nakładana jest kara pieniężna w wysokości 800 złotych za każdą zmianę. Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 1000 złotych, zgodnie z Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl z kolei Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych za każdy pojazd.
Mając na uwadze powyższe stwierdzone przez organ naruszenia u.t.d. oraz omówione wyżej przepisy, zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1038/19, że aby możliwe było stwierdzenie naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej, wskazanej w niniejszej sprawie pod l.p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. na podstawie art. 92a ust. 1 tej ustawy, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, organ musi ustalić, ponad wszelką wątpliwość, czy w ogóle w stanie faktycznym sprawy mieliśmy do czynienia z wykonywaniem transportu drogowego w rozumieniu ustawy i jaki rodzaj przewozu drogowego, w rozumieniu tej ustawy, był wykonywany.
W tym zakresie orzekające organy w ogóle się nie wypowiedziały. Organ odwoławczy odniósł się tylko do twierdzeń strony, że nie zgadza się z jej stanowiskiem, iż kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz niehandlowy. Nie wyjaśnił jednakże, w kontekście argumentów, że kontrolowany pojazd nie przewoził żadnej rzeczy, czy co należy rozumieć w ogóle przez transport drogowy.
Sąd nie może w tym względzie zastępować orzekających organów. Dokonuje przecież także kontroli prawidłowości przeprowadzonej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w danej sprawie. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa organy mają obowiązek nie tylko przytoczyć przepisy prawa, ale dokonać ich "wyjaśnienia" .
Przypomnieć jednak należy, że w świetle art. 4 u.t.d. "transportem drogowym, który zaliczany jest do przewozu drogowego, jest nie tylko podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy, na warunkach określonych w art. 4 pkt 1 i pkt 2, ale w myśl art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. transportem drogowym jest także każdy faktyczny przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, która to nie polega na wykonywaniu transportu drogowego, jeśli nie stanowi on przewozu na potrzeby własne. Nawet jeśli przedsiębiorca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, to wykonywany przez niego przewóz drogowy (tylko pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, jeśli nie spełnia on kumulatywnych warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d.), uznać należy za transport drogowy, na wykonywanie którego - zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Jeśli dany przejazd drogowy spełnia wymogi z art. 4 pkt 3 lit a u.t.d., jego uznanie za transport drogowy jest niezależne od tego, czy spełnia on formalne wymogi prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2 i to nawet wówczas, gdy wykonywany był tylko jednorazowo, czy incydentalnie." (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 49/14; LEX nr 1458092).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy obu instancji nie wyjaśniły, z jakich powodów w przedmiotowej sprawie nie można mówić o przewozie na potrzeby własne przedsiębiorcy (i to - wbrew ocenie zawartej w protokole kontroli).
Ustawodawca wyodrębnił przecież z pojęcia transportu drogowego, niezarobkowy przewóz drogowy, przewóz na potrzeby własne, który uzależnił od kumulatywnego spełnienia wszystkich czterech przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d. Samo zatem stwierdzenie przez organ odwoławczy, że: "spółka A na dzień kontroli nie posiada zaświadczenia na międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy", podczas gdy - w świetle przepisu art. 33 ust. 2 pkt 3 u.t.d. nie mogła go posiadać (jest przecież przedsiębiorcą posiadającą licencję), nie mogło być w świetle powyższego uznane za wystarczające. Decydujące znaczenie ma tutaj uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy był, bądź nie był, wykonywany przewóz na potrzeby własne. Organy muszą więc uprzednio stwierdzić, czy wszystkie przesłanki, i to kumulatywnie, wskazane w art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d., zaistniały, czy też któraś z nich nie zaistniała.
Nadto, organy także powinny wskazać różnicę pomiędzy pojęciami przewozu niezarobkowego, a niehandlowego (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/10; LEX nr 996213). Ta ostatnia kwestia może mieć bowiem również decydujące znaczenie dla zastosowania u.t.d. Art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady(EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, z późn. zm.), określa bowiem, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.
Powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że przez niehandlowy przewóz rzeczy należy rozumieć, wobec braku legalnej jego definicji w rozporządzeniu, przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o określonej nieprzekraczalnej masie całkowitej, niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą bądź inną działalnością zarobkową, w tym również przewóz, który nie jest wykonywany w ramach pomocniczej działalności w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przewoźnika (por.: wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 3 października 2013 r., w sprawie C-317/12; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1431/13; zob, wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2762/15; LEX nr 2315897, czy wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2287/17; LEX nr 2704363).
Organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do zarzutu, czy i dlaczego rozporządzenie nr 561/2006 ma zastosowanie w nin. sprawie.
Z kolei konsekwencje prawne zróżnicowania przez ustawodawcę międzynarodowego transportu drogowego i międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego omówił również WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 17 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 841/19, podkreślając, że zasadniczą różnicą dzielącą oba rodzaje przewozów, tj. transport drogowy oraz niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, oprócz różnic dodatkowych i bardziej szczegółowych, jest wykonywanie w ramach międzynarodowego przewozu drogowego działalności gospodarczej, czyli takiej która wiąże się z podjęciem konkretnego przewozu towarów lub osób, jako aktywności zarobkowej. Cechą wyróżniającą niezarobkowy przewóz drogowy jest zasadniczo przewóz wykonywany bez zamiaru osiągnięcia w jego wyniku zysku przez przewoźnika, stąd określony jest w ustawie jako wykonywany w celu zaspokojenia własnych potrzeb przewoźnika, a nie potrzeb osób trzecich.
W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono natomiast, aby kontrolowany pojazd cokolwiek przewoził na zlecenie kontrahenta spółki, a według przedsiębiorcy jego przejazd do bazy przedsiębiorstwa na terenie RP związany był z poszerzeniem już istniejącego taboru przedsiębiorstwa. Organy nie wykazały, aby był to więc przewóz zarobkowy, którego realizacja, na skutek wykonania zlecenia kontrahenta miała przynieść spółce określony zarobek. To, że spółka prowadzi działalność gospodarczą nie oznacza automatycznie, że w dniu kontroli nowo zakupionego pojazdu, wykonywała nim taką działalność – międzynarodowy transport drogowy.
Wskazać też należy, że zgodnie z postanowieniami art. 71 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd zarejestrowany za granicą dopuszcza się do ruchu, jeżeli odpowiada wymaganym warunkom technicznym i jest zaopatrzony w tablice rejestracyjne z numerem rejestracyjnym składającym się z liter alfabetu łacińskiego i cyfr arabskich z zastrzeżeniem art. 59 ust. 2 i 3, a kierujący pojazdem ma przy sobie dokument stwierdzający dokonanie rejestracji.
Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd zarejestrowany za granicą uczestniczący w ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinien być oznaczony znakiem określającym państwo, w którym jest zarejestrowany. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 2 uważa się za spełniony, jeżeli na tablicy rejestracyjnej jest umieszczony znak określający państwo, w którym pojazd został zarejestrowany.
Organy nie stwierdziły, że kontrolowany pojazd zakupiony we Francji i poruszający się z terytorium tego kraju do Polski, w świetle powyższych regulacji mógł (czy też nie mógł) być uznany za dopuszczony do ruchu, a nadto, czy był to pojazd przebudowany w rozumieniu przepisu art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, skoro kierowca przesłuchany zeznał, iż był on sprowadzony do Francji jako powypadkowy i w trakcie napraw została zamontowana kabina z innego pojazdu pochodzącego z Wielkiej Brytanii. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ocenę Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1038/19, że nieczytelne kopie dokumentów załączonych do protokołu przeprowadzonej kontroli, jak i skąpe zapisy protokołu nie pozwalają na dokonanie weryfikacji prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń, jak i wydanych przez nie rozstrzygnięć. Z kolei z protokołu kontroli nie wynika, aby kierowca nie przedstawił, pomimo wezwania, francuskiego dowodu rejestracyjnego pojazdu.
W świetle treści art. 81 ustawy Prawo o ruchu drogowym zwrócić też należy uwagę na postanowienia ust. 4 art. 81 tej ustawy, w świetle których okresowemu badaniu technicznemu, które jest przeprowadzane po raz pierwszy przed pierwszą rejestracją na terytorium RP nie podlega zarejestrowany pojazd, w którego dowodzie rejestracyjnym lub innym dokumencie wydanym przez właściwy organ państwa członkowskiego przedstawionym do rejestracji, zawarta jest informacja o wykonanym badaniu technicznym i jego terminie ważności. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, nic w tym względzie nie wynika. Wg wyjaśnień skarżącego złożonych do protokołu rozprawy z dnia 19 grudnia 2019 r. kontrolowany pojazd miał ważny przegląd techniczny. Podkreślić przy tym należy, że pomimo, iż skarżący nie przedstawił na poparcie tych twierdzeń żadnych kopii dokumentów, to jednak organ nakładając karę pieniężną na spółkę za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego powinien także i w tym zakresie dokonać niewątpliwych ustaleń.
Wobec powyższego również kwestia prawidłowości nałożenia na stronę skarżącą kary za naruszenie z lp. 1.5 oraz 6.1.5 zał. nr 3 do u.t.d. - tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie – wymaga wyjaśnienia i dokonania w tym względzie stosownych ustaleń. Organ nie sprecyzował bowiem, ani nie odniósł się do zarzutów odwołania, kiedy strona winna dokonać zgłoszenia ww. zmian (zgłoszenia nowego samochodu do licencji) oraz nie podał dokładnych uwag co do tachografu, w który był wyposażony samochód w dniu kontroli. Nie ustosunkował się do twierdzeń strony skarżącej, że zgłoszenie pojazdu do posiadanej licencji możliwe było dopiero po przyjeździe do Polski oraz że spółka miała legalizację francuską na tachograf, natomiast jego legalizacja w Polsce mogła nastąpić dopiero po rejestracji samochodu w Polsce. Wg prezesa spółki, kierowca jadąc samochodem miał założony tachograf francuski na numerach, na których jechał, a z francuskiego systemu i francuskiego dowodu rejestracyjnego Brif wynika, że samochód miał ważny przegląd techniczny.
Organy nie wyjaśniły (i nie uzasadniły prawnie) kwestii posiadania tachografu zalegalizowanego we Francji oraz posiadania, czy też nie, ważnego przeglądu technicznego dokonanego we Francji.
Powyższe rozważania doprowadziły Sąd do stwierdzenia, że orzekające organy w sposób niedostateczny wyjaśniły i ustaliły przede wszystkim stan faktyczny, a w konsekwencji również i prawny sprawy.
Zdaniem Sądu doszło zatem do naruszenia przez organy przepisów postępowania – artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i wskazanych przepisów prawa materialnego poprzez brak dokonania ich wykładni i zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Z tych względów Sąd nie odnosił się do kwestii związanych z instytucją wyłączającą odpowiedzialność strony skarżącej za popełnienie naruszeń.
W pierwszym rzędzie musi zostać ustalony stan faktyczny sprawy, a następnie na podstawie obowiązujących przepisów ocenione musi zostać, czy skarżąca spółka wykonywała transport drogowy w rozumieniu ustawy, jaki rodzaj przewozu drogowego był wykonywany, a w związku z tym, jakie przepisy prawne winny być w sprawie zastosowane.
Ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz jego ocena prawna musi również odnieść się do zarzutów strony, czy i dlaczego, miała ona obowiązek jeszcze przed przybyciem zakupionego pojazdu do bazy firmy na terytorium RP dokonać czynności związanych z jego przerejestrowaniem, kalibracją tachografu oraz zgłoszeniem pojazdu do licencji (co pozwoliłoby na "wyposażenie" kierowcy w wypis z licencji obejmujący kontrolowany pojazd, po zgłoszeniu zmiany danych w posiadanej licencji).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 p.p.s.a., jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło