I OW 249/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, na podstawie art. 165 PPSA, w sytuacji gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, nawet w przypadku zmiany okoliczności, podlega odrzuceniu. Przepis art. 165 PPSA dotyczy jedynie postanowień niekończących postępowania. Prawomocne postanowienia sądu administracyjnego wiążą strony, inne sądy i organy państwowe.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta złożył wniosek o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 26 czerwca 2019 r., które rozstrzygnęło spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem a Prezydentem Miasta w przedmiocie skierowania L.M. do domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta argumentował, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, ponieważ inny organ wydał już decyzję w tej sprawie, a właściwy do rozpoznania wniosku był Burmistrz. NSA odrzucił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. dotyczącego rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. M. w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić wniosek. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku L. M. w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2019 r. Prezydent Miasta [...] wystąpił o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. dotyczącego rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem Miasta [...] dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. M. w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta [...] wnosząc o zmianę powyższego postanowienia w oparciu o art. 165 p.p.s.a. wskazał, że wystąpiła zmiana okoliczności sprawy, gdyż przed wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 26 czerwca 2019 r., za organ właściwy uznał się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], który w dniu [...] listopada 2018 r. wydał decyzję w sprawie skierowania L. M. do domu pomocy społecznej. Nie zachodziła więc podstawa do rozstrzygnięcia negatywnego sporu kompetencyjnego, a co za tym idzie wniosek podlegał oddaleniu. W ocenie wnioskodawcy postanowienie to powinno zostać zmienione, także z tej przyczyny, że zgodnie z przepisami właściwy do rozpoznania wniosku był Burmistrz [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. dotyczącego rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L. M. w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej podlegał odrzuceniu. Stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) "Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne". Regulacja ta odnosi się więc jedynie do postanowień niekończących postępowania w sprawie. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. należy do kategorii postanowień kończących postępowanie w sprawie. Postanowieniem tym zakończono bowiem postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Prezydentem Miasta [...]. Ponadto zauważyć należy, że możliwość zmiany lub uchylenia postanowienia niekończącego postępowanie w sprawie, a więc wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 165 p.p.s.a. występuje dopóty, dopóki postępowanie w sprawie sądowadministracyjnej nie zostało prawomocnie zakończone (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 24/13, 4 września 2012 r., sygn. akt I OZ 614/12). W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało prawomocnie zakończone, bowiem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego stają się prawomocne z chwilą ich wydania i zgodnie z art. 170 p.p.s.a. wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II GZ 30/09). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się więc w tym, że inne sądy, organy państwowe , a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia (por. B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, s. 551). W związku z powyższym niewątpliwym jest, że wnioskodawca - Prezydent Miasta [...] - związany jest prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., a co za tym idzie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku L. M. Argumentacja przedstawiona we wniosku o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 165 p.p.s.a. stanowi jedynie polemikę z prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. Na marginesie należy natomiast zauważyć, że Burmistrz [...] nie uznał się za organ właściwy do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., albowiem z uwagi na specyficzne uwarunkowania zaistniałe w sprawie na mocy tej decyzji skierowano zainteresowanego do domu pomocy społecznej jedynie na czas określony (od [...] listopada 2018 r. do [...] listopada 2019 r.). W odniesieniu zaś do wywodu wnioskodawcy, co do kwestii wykładni art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1507) zwrócić należy uwagę, że wykładnia tego przepisu przyjęta w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2019 r. jest kontynuacją linii orzeczniczej wyrażonej chociażby w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OW 234/19, z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OW 180/19, z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 97/19, z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. I OW 169/19, z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OW 154/18, z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I OW 173/18). Dodać należy, że kwestię rozliczeń między gminami reguluje art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej (por. postanowienie z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 169/19). Mając na względzie okoliczność, że postępowanie w sprawie zostało prawomocnie zakończone, a wniosek dotyczy zmiany postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, skutkowało to niedopuszczalnością rozpoznania wniosku, a zatem podlegał on odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. art. 165 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło