IV SA/Wa 704/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-30
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Katarzyna Golat, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, oparta wyłącznie na sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli interpretacja tego planu nie uwzględnia ewolucji przepisów prawa ochrony środowiska i zasad wykładni prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stosując przepisy obowiązujące w dacie uchwalenia planu do obecnego stanu prawnego bez uwzględnienia zmian w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i rozporządzeniach wykonawczych. Niewłaściwa wykładnia planu, zwłaszcza w kontekście zasady przyjaznej interpretacji prawa (art. 7a § 1 k.p.a.), doprowadziła do przedwczesnego stwierdzenia sprzeczności przedsięwzięcia z planem i naruszenia przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Skarżąca W. K. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej przebudowy budynku usługowego na stację paliw. Burmistrz odmówił, uznając inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz błędną interpretację planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz W. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz W. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania W. K., dalej "skarżącej" od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącego budynku usługowego ze stanowiskiem stacji kontroli pojazdów o DMC do 3,5 Mg, na stację paliw płynnych, na działce nr [...] w obrębie [...] [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wnioskiem z dnia 15 maja 2017 r. W. K. wystąpiła do Burmistrza Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na przebudowie istniejącego budynku usługowego ze stanowiskiem stacji kontroli pojazdów o DMC do 3,5 Mg, na stację paliw płynnych, na działce nr [...] w obrębie [...] [...], dalej "planowane przedsięwzięcie".
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], Burmistrz Gminy [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji tego przedsięwzięcia. Powodem odmowy było stwierdzenie, że planowana inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] północno-zachodniego - I etap, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., dalej "Plan".
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła W. K., kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji, co do sprzeczności planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także zarzucając organowi naruszenie art. 7,8, 10, 77 oraz 107 § 3 Kpa.
Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium nie znalazło podstaw do odmiennej niż to przestawił organ I instancji oceny wniosku.
Wskazało, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.), dalej "ustawa o.o.ś", "ustawa ocenowa", przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Planowana inwestycja polega na przebudowie istniejącego budynku usługowego ze stanowiskiem stacji kontroli pojazdów o DMC do 3,5 Mg, na stację paliw płynnych, na działce nr [...] w obrębie [...] [...].
W związku z powyższym planowane przedsięwzięcie należy zaliczyć do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t, jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 71), dalej "rozporządzenie z 2016 r."
Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 35 i 36 ww. rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć
- instalacje do dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, z wyłączeniem stacji paliw gazu płynnego;
- instalacje do podziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w pkt 36a i § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 20 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących, dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz dla inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej realizowanych na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej [...] z [...].
Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w obrębie [...] [...], na której planowana jest inwestycja mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, położona jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] północno-zachodniego - I etap, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] lipca 2005 r.).
Przedmiotowa nieruchomość położona jest w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 5U - usługi o charakterze komercyjnym.
Zgodnie z § 3 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: "zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627), z wyłączeniem inwestycji infrastrukturalnych.".
Zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie lub też wprost zakazuje jego realizacji, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2749/14; wyroki WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 963/17, WSA w Poznaniu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 396/17; WSA w Krakowie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 395/17 - dostępne w systemie CBOSA www.orzeczenia.nsa. i;ov.pl).
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił argumentów odwołania w kwestii nadinterpretacji przez organ pierwszej instancji zapisów planu dotyczących zakazu realizacji na obszarze jego obowiązywania inwestycji mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko.
Dział VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), regulujący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko został uchylony z dniem 15 listopada 2008 r. ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Nowelizacja ww. ustawy związana była z wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, do której wydzielona została problematyka dostępu do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W związku z powyższym zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] północno-zachodniego — I etap, odnieść należy zdaniem organu, do obecnie obowiązujących przepisów regulujących postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto z § 1 ust. 3 pkt 7 planu wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozumie się przez to przedsięwzięcia wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz przedsięwzięcia, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany.
Z powyższego w sposób logiczny wynika, iż przepisy planu miejscowego wprowadzają konieczność dokonania oceny, czy planowana inwestycja nie jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów obowiązujących w dacie ubiegania się o wydanie decyzji.
Lokalizacja planowanego przedsięwzięcia, ujętego w § 3 ust. 1 pkt 35 i 36 ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest sprzeczna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] północno-zachodniego -1 etap.
Planowane przedsięwzięcie, nie jest - wbrew twierdzeniom skarżącej - inwestycją infrastrukturalną, do której zaliczyć należy m.in.: budynku użyteczności publicznej, urządzenia, sieci przesyłowe i związane z nimi obiekty świadczące niezbędne usługi dla określonej społeczności w zakresie energetyki, dostarczania ciepła, wody, usuwania ścieków i odpadów, transportu, teletechniki i tym podobnych, sieci drogowe, kolejowe, i żeglugi śródlądowej, autostrady morskie, porty żeglugi morskiej i śródlądowej, porty lotnicze oraz inne punkty wzajemnego połączenia między sieciami transportu.
Odnosząc się zaś do załączonej do odwołania opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych ze stanowiskiem stacji kontroli pojazdów o DMC do 3,5 t i częścią biurową, przy ul. [...] w [...], wyjaśniono, że nie została ona wydana w niniejszej sprawie i nie odnosi się ona do inwestycji planowanej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] północno-zachodniego - I etap. Tym samym wywodzenie, na podstawie tejże opinii, braku oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli plan miejscowy zakazuje realizacji określonego przedsięwzięcia, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko.
Odnosząc się natomiast do naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 Kpa, wskazano, że skuteczny zarzut naruszenia ww. przepisu wymaga wykazania, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym przez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wyrażano pogląd, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i w związku z tym pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do tego oraz składania wniosków mogłoby odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że uchybienie to nie pozwoliło jej na dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10; z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II OSK 574/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, które miałyby istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy w postępowaniu przed organem I instancji.
Skargę na tę decyzję wywiodła skarżąca zaskarżając ją w całości - z powodu niezgodności z prawem materialnym oraz procesowym.
Wniosła o uchylenie powyższych decyzji w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
-naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7,8,10, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak rozpoznania istoty sprawy oraz całkowite zaniechanie zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego koniecznego do wydania niniejszej decyzji tj. brak przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przede wszystkim poprzez zaniechanie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska;
-naruszenie art, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji gdy istniały podstawy do jej uchylenia;
-naruszenie prawa materialnego tj. art. 59 ust. 1, 63 oraz 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez zaniechanie wbrew, powyższym przepisom, przeprowadzenia rzeczywistej oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności poprzez brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, w oparciu wyłącznie o wadliwą interpretację planu zagospodarowania przestrzennego;
- błędną interpretację zapisów tego planu polegającą na przyjęciu, iż plan ten zakazuje (w § 3 ust. 2) jakichkolwiek inwestycji mogących oddziaływać na środowisko, mimo iż w rzeczywistości plan zakazuje jedynie lokalizacji przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko, nie zaś tylko potencjalnie oddziałujących;
- błędną interpretację planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskie [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., polegającą na przyjęciu, iż plan ten nie przewiduje przeznaczenia działki należącej do strony pod przedmiotowe przedsięwzięcie, podczas gdy w rzeczywistości nieruchomość należąca do wnioskodawczym znajduje się na terenie przeznaczonym pod usługi o charakterze komercyjnym;
- pominięcie w ocenie zapisu w § 3 ust. 2 w/wym. planu zagospodarowania przestrzennego, iż zakaz powyższy nie dotyczy inwestycji infrastrukturalnych, jakim jest przedmiotowe przedsięwzięcie.
Zdaniem skarżącej bezzasadnie odstąpiono od dokonania rzeczywistej i faktycznej oceny oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o argumentację polegającą na przyjęciu, iż plan zagospodarowania przestrzennego całkowicie wyklucza możliwość powstania na terenie obowiązywania planu stacji paliw.
Organ kierując się powyższą interpretacją uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, wbrew przepisom ustawy odstąpił od przeprowadzenia uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Wnioskowane przedsięwzięcie z całą pewnością nie oddziałuje znacząco na środowisko, co potwierdza m.in. opinia z dnia [...] czerwca 2017 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] nr [...] (załączona do odwołania od decyzji Burmistrza Gminy [...]) wydana w sprawie dotyczącej identycznego przedsięwzięcia jak wnioskowane przez stronę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], ignoruje powyższą decyzję oraz jej przydatność dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawie, wskazując, lakonicznie iż została ona wydana w innym postępowaniu. Jest to oczywista konstatacja, lecz decyzja ta potwierdza ponad wszelką wątpliwość, iż wnioskowane przedsięwzięcie nie stanowi najmniejszego zagrożenia dla bezpieczeństwa w środowisku naturalnym.
Powyższa decyzja została załączona do odwołania od decyzji Burmistrza, aby unaocznić neutralność przedsięwzięcia dla środowiska. Stacja paliw, którą strona miała zamiar wybudować w oparciu o wnioskowaną w niniejszej sprawie decyzję jest identyczna pod względem warunków technicznych z tą, która była objęta opinią RDOŚ z dnia [...] czerwca 2017 r. r
Gdyby w niniejszej sprawie również zwrócono się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii dla wnioskowanego przedsięwzięcia, z całą pewnością opinia byłaby pozytywna.
Wskazanie, iż sama tylko treść planu zagospodarowania przestrzennego umożliwia wydanie decyzji odmownej, bez przeprowadzania merytorycznego postępowania oraz bez dokonywania rzeczywistej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest błędne i wynika z niewłaściwej interpretacji planu zagospodarowania przestrzennego.
Przedmiotowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zakazuje przedsięwzięć objętych wnioskiem strony. Teren objęty przedsięwzięciem znajduje się na terenie przeznaczonym pod usługi o charakterze komercyjnym, co z całą pewnością nie wyłącza wnioskowanego przedsięwzięcia. Zakaz ustanowiony w § 3 ust. 2 w/wym. planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczy inwestycji infrastrukturalnych, jaką jest wnioskowane przedsięwzięcie. Zakaz ustanowiony w § 3 ust. 2 w/wym. planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie zaś do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Przedsięwzięcie będące przedmiotem niniejszego postępowania zalicza się do mogących jedynie potencjalnie oddziaływać na środowisko, a więc nie jest tak, że plan zagospodarowania przestrzennego z góry przekreśla tego rodzaju inwestycje.
Plan zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza w sposób kategoryczny i jednoznaczny możliwości realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia, zaś wadliwa jego interpretacja doprowadziła do wydania decyzji naruszającej przepisy ustawy ocenowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o.o.ś., Stosownie do art. 71 ust. 1 o.o.ś., organ wydaje decyzję służącą ocenie ewentualnych następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 o.o.ś.), jeżeli taki wymóg zostanie nałożony. W niniejszej sprawie odmówiono wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazując, że planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z Planem miejscowym, co oznacza, w świetle art. 80 ust. 2 ustawy o.o.ś., niedopuszczalność wydania decyzji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydana tylko wtedy gdy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest z tym planem zgodna.
W ocenie Sądu uzasadnione jest uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na uchybienie przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. t.j. naruszenie art. art. 6, 7a § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ zaliczył planowaną inwestycję do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: - § 3 pkt 35 i 36 rozporządzenia Rady Ministrów z 2016 r. Regulacja ta stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się: "(35) instalacje do dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, z wyłączeniem stacji paliw gazu płynnego;
36 )instalacje do podziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w pkt 36a i § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 20 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3.".
Obowiązująca w dacie uchwalania planu miejscowego ustawa z dnia 22 kwietnia 2001 r Prawo ochrony środowiska w Dziale VI regulowała postępowanie w sprawie oddziaływania przedsięwzięć na środowisko. Dział ten został uchylony z dniem 15 listopada 2008 r wejściem w życie ustawy ocenowej. Ustawa Prawo ochrony środowiska nie znała jednak pojęcia "przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". Posługiwała się wyłącznie pojęciem "przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" a czynnikiem mającym istotne znaczenie dla oceny danego przedsięwzięcia było kryterium związane z koniecznością sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Na podstawie tej ustawy wydane było rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko (D U. 2004, poz. 2573), dalej "rozporządzenie z 2004 r.".
Na gruncie tych przepisów inwestycja powinna być zakwalifikowana z § 3 pkt 35 "instalacje do magazynowania lub dystrybucji ropy naftowej, produktów naftowych lub substancji chemicznych, niewymienionych w § 2 ust. 1 pkt 22 z wyłączeniem stacji paliw na gaz płynny" – jako mogące wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W związku z tym na gruncie tej ustawy dopiero stwierdzenie przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej konieczności sporządzenia raportu dla danego przedsięwzięcia mogło, ale nie musiało zakwalifikować daną inwestycję jako o której mowa w Planie.
Oznacza to, że w Planie miejscowym, wbrew wywodom organu, nie doszło do zupełnego wykluczenia tego rodzaju inwestycji. Dopiero bowiem przesądzenie w stosownym postanowieniu organu ds. ochrony środowiska konieczności sporządzenia raportu dawało podstawy do uznania poglądu o braku możliwości ulokowania takiej inwestycji na terenie objętym ustaleniami planu miejscowego.
Organ w ogóle nie odniósł się do tych kwestii interpretacyjnych odnosząc ustalenia planu uchwalanego pod rządami innych regulacji prawnych do obecnie obowiązującej ustawy ocenowej i rozporządzenia Rady Ministrów z 2010 r.
W związku z tym, zdaniem Sądu, organ powinien dokonać wykładni postanowień planu w kontekście ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przy uwzględnieniu treści rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w celu ustalenia czy zakaz o którym mowa w § 3 pkt 2 Planu odnosi się do przedsięwzięć które w obecnie obowiązującym stanie prawnym zaliczane są do przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko.
Organ tymczasem odniósł użyte w planie sformułowanie o zakazie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wprost do nowej regulacji prawnej tj ustawy o.o.ś i rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. podczas gdy nowa ustawa posługuje się dwoma pojęciami tj. przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko i przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko (art. 60, 71 ustawy o.o.ś).
Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że zapisy planu należy odnieść do obecnie obowiązujących aktów normatywnych, co oczywiście co do zasady jest poglądem trafnym gdyż podstawę orzekania stanowią przepisy obowiązujące w dacie wydawania aktu administracyjnego (art. 6 K.p.a. i wyrażona w nim zasada legalizmu). Jednakże aktem mającym zastosowanie w niniejszej sprawie jest także plan miejscowy uchwalony pod rządami innej regulacji ustawowej.
Ochronie zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa służy konstytucyjna zasada poprawnej legislacji. Te same wartości powinny być chronione także na płaszczyźnie stosowania prawa. Zasada przyjaznej interpretacji przepisów (in dubio pro libertate), wprowadzona do polskiego systemu prawa ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r., w postaci przepisu art. 7a § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta ma na celu urzeczywistnienie tych samych wartości co wskazana wyżej zasada konstytucyjna poprawnej legislacji. Chociaż prawo powinno być sformułowane przejrzyście to w sytuacji gdy dochodzi do zmian przepisów mogą powstać trudności interpretacyjne. Wprowadzona w art. 7a k.p.a. zasada "przyjaznej interpretacji prawa" ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów i zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że przepisy, których treść nasuwa wątpliwości, powinny być interpretowane w taki sposób, żeby słuszny interes obywateli nie doznał uszczerbku. Z takimi wątpliwościami mamy do czynienia w tej sprawie, co prowadzi do wniosku, że organ nie powinien dokonać wyłącznie oceny prawnej danego stanu faktycznego na tle obowiązujących obecnie przepisów prawa ale w świetle zmian przepisów, do których odnosi się wprost akt prawa miejscowego, rozważyć czy zamiarem organu planistycznego był zupełny zakaz lokalizacji jakiejkolwiek inwestycji oddziałującej na środowisko czy też dopuszczalne było realizowanie przedsięwzięcia co do którego nie przewidziano konieczności sporządzenia raportu.
Taka wykładnia nie prowadzi do rezultatów sprzeciwiających się wartościom chronionym konstytucyjnie gdyż z jednej strony uwzględnia obecnie obowiązujący stan prawny a z drugiej bierze pod uwagą źródło ograniczeń dla obywatela zawartych w planie miejscowym.
W związku z tym organ w niniejszej sprawie przedwcześnie stwierdził, że planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z postanowieniami planu miejscowego.
Zgodnie z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom słuszność przyjętych rozwiązań co oczywiście nie oznacza, że przyjęte ustalenia mają zawsze uwzględniać interes strony. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynika natomiast jakimi kryteriami kierował się organ przyjmując tożsamość pojęć użytych w planie i obecnie obowiązującej ustawie o.o.ś. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 107 § 3 K.p.a.
Ponadto organ przyjął, że inwestycja nie ma charakteru strukturalnego a tego rodzaje inwestycje, zgodnie, zgodnie z § 3 pkt 2 Planu możliwe są do lokalizacji nawet gdy są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko.
Przy przyjęciu zatem, że planowane przedsięwzięcie ma taki charakter organ powinien, z powołaniem się na konkretne źródło językowe lub normę prawną i wskazać dlaczego uważa że tego rodzaju przedsięwzięcie nie da się zakwalifikować jako inwestycja strukturalna.
W polskiej literaturze pod pojęciem infrastruktury rozumie się ogół podstawowych urządzeń oraz instytucji, które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania gospodarki (K. Wojewódzka-Król, R. Rolbiecki, Infrastruktura transportu, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2010, s. 12., Współczesna Gospodarka, Contemporary Economy Vol. 7 Issue 1 (2016) 63-70. Electronic Scientific Journal ISSN 2082-677X, Inwestycje infrastrukturalne Ewelina Kochaniak). Zazwyczaj są to inwestycje o charakterze publicznym (samorządowym) typu szkoły, drogi, muzea. Nie oznacza to jednak, w przekonaniu Sądu, że determinantem uznania danego przedsięwzięcia za inwestycję strukturalną jest rodzaj podmiotu który dane przedsięwzięcie realizuje. Często bowiem w gospodarce rynkowej mamy do czynienia z inwestycjami które służą ogółowi a są realizowane przez podmiot zewnętrzny (choćby infrastruktura autostradowa (tzw. MOP). Oznacza to, że przy każdego rodzaju inwestycji konieczne jest ustalenie celów jakim dane przedsięwzięcie ma służyć. W szczególności jest to konieczne wtedy gdy pojęcie nie zostało zdefiniowane w akcie prawa miejscowego.
W związku z tym organ powinien wyjaśnić stronie jakimi kryteriami kierował się definiując pojęcie inwestycji infrastrukturalnych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Sąd w pełni podziela w tym zakresie wywody organu, że naruszenie tego przepisu może odnieść zamierzony skutek tylko wtedy gdy skarżąca wykaże podjęcia jakiego rodzaju czynności mających znaczenie w sprawie została pozbawiona i jaki wpływ na rozstrzygnięcie miało to zaniechanie. Skarżąca tego nie wykazała (por. wyrok NSA z 8 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 934/16, w CBOSA).
Odnośnie natomiast nie uwzględnienia opinii z [...] czerwca 2017 r. GDOŚ w [...] [...] to abstrahując od tego, że dotyczy ona innego przedsięwzięcia, należy zwrócić uwagę, że jak z niej wynika, planowane przedsięwzięcie nie znajdowało się na terenie objętym planem miejscowym z zakazem lokalizacji przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko. Tym samy stan faktyczny w tamtej sprawie znacząco różnił się od sprawy niniejszej.
Ponownie rozpoznając sprawą organ będzie miał na względzie wyżej zaprezentowane wywody Sądu.
Z tych względów i na podstawie art. 200, 205 i § 14 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U.2015.1800) Sąd zasądził od organu na rzecz 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło