II SA/Rz 1121/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-09
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako właściciel działki sąsiedniej, posiadał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji czy zasadne było wznowienie postępowania w celu uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, z uwagi na potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu jego działki wynikające z przepisów technicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako właściciel sąsiedniej działki, powinien być uznany za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, ponieważ projektowana inwestycja mogła potencjalnie ograniczyć możliwości zagospodarowania jego nieruchomości, zgodnie z przepisami odrębnymi (w tym przepisami przeciwpożarowymi). W związku z tym, organy wadliwie odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brał w nim udziału jako strona. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji Wojewody, organ ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący zaskarżył tę decyzję, podnosząc m.in. kwestię służebności mediów i potencjalnych ograniczeń w zagospodarowaniu jego działki wynikających z przepisów technicznych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 714 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. G. kwotę 714 zł /słownie: siedemset czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. G. (skarżącego) jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami oraz utwardzenia części działki budowlanej, na działce nr 1365/3 w [...]. Zgodnie z adnotacją dokonaną przez pracownika organu na decyzji znajdującej się w nadesłanych aktach administracyjnych, rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w dniu [...] czerwca 2015 r.
W dniu 9 stycznia 2016 r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o przeprowadzenie kontroli inwestycji realizowanej na działce nr 1365/3 w [...]. W piśmie tym zastrzegł, że w przypadku ustalenia, iż inwestycja ta realizowana jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wnosi o wznowienie postępowania z uwagi na niezapewnienie mu udziału w postępowaniu jako stronie i wydanie decyzji odmownej dla planowanej inwestycji z uwagi na brak zjazdu z drogi publicznej.
Wniosek skarżącego organ nadzoru budowlanego przekazał w dniu 20 stycznia 2016 r. Staroście [...].
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Starosta [...] wznowił na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie zakończonej opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., a następnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. odmówił jej uchylenia.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Zdaniem organu odwoławczego wniosek odwołującego z 9 stycznia 2016 r. nie został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), gdyż sam odwołujący jako datę powzięcia wiadomości o decyzji Starosty [...] wydanej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę wskazał 28 stycznia 2016 r., tj. dzień odbioru pisma organu administracji architektoniczno-budowlanej. Skoro z powodu stwierdzonych uchybień formalnych wszczęcie postępowania wznowieniowego zdaniem organu odwoławczego było niedopuszczalne, za zasadne uznano uchylenie kwestionowanej odwołaniem decyzji i umorzenie postępowania.
W dniu 3 maja 2016 r. skarżący zwrócił się do Starosty [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego sporną decyzją organu z dnia [...] czerwca 2015 r. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączył wniosek o wznowienie postępowania, w którym jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W dniu 4 maja 2016 r. odrębne żądanie wznowienia postępowania na tej samej podstawie wniosła K. G.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Starosta [...] przywrócił skarżącemu termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] wznowił na wniosek skarżącego i K. G. postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz utwardzenia części działki budowlanej na działce nr 1365/3 w [...], zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta działając na podstawie art. 104, art. 149 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia opisanej wyżej ostatecznej własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.
Zdaniem organu realizacja inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę nie narusza interesu prawnego wnioskodawców, z uwagi na jej oddalenie od nieruchomości wnioskodawców. Obiekt budowlany został bowiem zaprojektowany w odległości 8 m od południowej granicy działki nr 1365/2 i tym samym znajduje się ona poza obszarem oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.).
Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący, kwestionując poprawność wyznaczenia przez organ administracji architektoniczno – budowlanej obszaru oddziaływania obiektu. W jego ocenie uchybienie to powstało na skutek wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego twierdzenia o braku interesu prawnego po stronie odwołującego w spornym postępowaniu prowadzonym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Odwołujący wskazał, że w świetle § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość studni od granicy działki powinna wynosić 5 m, przy jednoczesnym zachowaniu odległości 15 m od budynków. Tym samym lokalizacja budynku mieszkalnego w odległości 8 m od granicy z działką 1365/2 wpływa na jej potencjalne zagospodarowanie, a tym samym oddziałuje na prawa jej właścicieli. Ponadto w ocenie skarżącego o objęciu jego działki obszarem oddziaływania spornej inwestycji przesądzają również przepisy przeciwpożarowe, o których mowa w § 271 rozporządzenia. Skoro odległość budynku mieszkalnego zaliczonego do kategorii ZL od ściany lasu lub budynku zrealizowanego z materiałów łatwopalnych winna wynosić 12 m, to według odwołującego sporny budynek mieszkalny winien zostać zrealizowany w odległości 10,5 m od granicy jego działki, gdyż on sam może kiedyś zrealizować na swojej działce budynek gospodarczy w odległości 1,5 m od granicy.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.:
1. uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. o przywróceniu M. G. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania;
2. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w części w jakiej orzeka ona o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.;
3. w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podał, że w jego ocenie prośba odwołującego o przywrócenie terminu nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie uprawdopodobnił on braku swojej winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca dopuścił się bowiem niedbalstwa i gdyby wykazał minimum staranności, to dotrzymałby terminu do zwrócenia się z wnioskiem o wznowienie postępowania. Tym samym organ I instancji błędnie przywrócił mu termin do zwrócenia się z wnioskiem o wznowienie postępowania, a następnie wznowił postępowanie na jego wniosek.
Za dopuszczalny organ odwoławczy uznał natomiast wniosek K. G., niemniej podzielając stanowisko organu I instancji o braku interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni w sprawie prowadzonej w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla spornej inwestycji, Wojewoda [...] podał, że w opisywanej sprawie brak jest przepisu prawa, który w odniesieniu do tej inwestycji wskazywałby na ograniczenie w zagospodarowaniu działki 1365/2. Działka wnioskodawczyni pozostaje poza obszarem oddziaływania planowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz wykonanego utwardzenia działki, a zatem brak było podstaw do uznania jej za stronę postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, K. G. powtarzając literalnie argumentację sformułowaną w odwołaniu wniesionym przez M. G., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...].
Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. II SA/Rz 1605/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...].
Sąd wskazał, że wniosek M. G. zawarty był w piśmie z 9 stycznia 2016 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dotyczącym kontroli legalności budowy budynku na działce nr 1365/3 w [...]. Z pisma tego wynikało, że jego autor przypuszcza jedynie, że wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, w związku z czym wskazał, że w przypadku jej wydania bez jego udziału wnosi o wznowienie postępowania. W kolejnym piśmie, będącym odpowiedzią na pismo właściwego w przedmiocie wznowienia Starosty [...], wnioskodawca wskazał, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dla P. S. dowiedział się z pisma Starosty z dnia 28 stycznia 2016 r. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. zostało wznowione postępowanie zakończone tą decyzją, a w jego toku wydana została decyzja Starosty [...] o odmowie uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2015 r. , na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd wskazał, że decyzja ta została jednak w administracyjnym toku instancji uchylona w całości przez Wojewodę [...] a postępowanie organu I instancji umorzone, wobec uznania przez organ odwoławczy, że M. G. złożył wniosek o wznowienie w dniu 9.01.2016 r., tj. zanim dowiedział się o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc z naruszeniem terminu z art. 148 § 2 k.p.a.
WSA podał, że w dalszej kolejności M. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania, który upłynął w dniu 5 marca 2016 r., wykazując, że uchybił mu bez własnej winy. Wniosek ten został załatwiony pozytywnie, postanowieniem o przywróceniu terminu, jednocześnie też wniosek o wznowienie złożyła skarżąca K. G. – współwłaścicielka wraz z mężem M. działki nr 1365/2. Ostatecznie postępowanie w niniejszej sprawie zostało wznowione na wniosek zarówno K. G. jak i M. G. – postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r.
Sąd wskazał, że przywracając termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ I instancji przyjął, że bieg terminu do wznowienia rozpoczął się dla M. G. w dniu otrzymania pisma Starosty [...] z [...] stycznia 2016 r., informującego o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dla P. S., tj. w dniu 5 lutego 2016 r. W związku z tym, że w czasie biegu miesięcznego terminu z art. 148 k.p.a. toczyło się postępowanie przed Wojewodą [...], M. G. pozostawał w przekonaniu, że jego podanie o wznowienie zostało skutecznie wniesione, a postępowanie nim wznowione zakończy się decyzją merytoryczną. O fakcie przedwczesnego złożenia wniosku dowiedział się z dopiero z decyzji Wojewody uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie wznowieniowe, którą otrzymał w dniu 26 kwietnia 2016 r. W ocenie organu I instancji prośba o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania zawierająca również stosowny wniosek wznowienie została złożona przez M. G. w dniu 4 maja 2016 r. (następny dzień po dniu ustawowo wolnym od pracy), a więc w terminie wynikającym z art. 58 § 1 k.p.a., stąd też zasadne było przywrócenie terminu. Sąd podniósł, że stanowisko to zakwestionował Wojewoda [...], uznając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, wobec czego nie zrealizował jednej z przesłanej warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
W ocenie Sądu stanowisko Wojewody uznać należało za nieprawidłowe. W świetle zaprezentowanego stanu faktycznego nie może być wątpliwości, że uchybienie terminu do złożenia przez M. G. wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło nie z jego winy, lecz na skutek działań organu, który po uprzednim złożeniu przez niego wniosku prowadził postępowanie i wydał decyzję, utwierdzając tym samym wnioskodawcę w przeświadczeniu, że jego wniosek został złożony prawidłowo. Sąd wskazał, że odmienne stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii dało mu zatem asumpt do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Taką prośbę M. G. złożył w wymaganym art. 58 § 1 k.p.a. siedmiodniowym terminie, wskazując, że dopiero na etapie drugiej instancji we wznowionym postępowaniu okazało się, że jego wniosek jest przedwczesny. Zdaniem WSA, Starosta [...] trafnie zatem przywrócił termin postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. i wznowił postępowanie na wniosek M. G. Decyzję Wojewody [...] uchylającą to postanowienie oraz decyzję wydaną we wznowionym postępowaniu w części dotyczącej M. G. uznać należało zatem za wadliwą – naruszającą art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 148 § 2 k.p.a.
Na marginesie Sąd wskazał, że organ odwoławczy w swoim błędnym stanowisku wykazał się niekonsekwencją. Uchylił bowiem postanowienie o przywróceniu terminu i decyzję w części dotyczącej M. G., pozostawił natomiast w obrocie postanowienie o wznowieniu postępowania z wniosku zarówno skarżącej, jak i M. G. W ocenie Sądu wadliwe uznanie przez Wojewodę, że przywrócenie terminu do złożenia przez M. G. wniosku o wznowienie postępowania było niezasadne, a w konsekwencji wyeliminowanie go z tego postępowania, doprowadziło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania – wymienionych już art. 58 § 1 k.p.a., art. 148 § 2 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w stopniu istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Sąd podniósł, że pominięcie przez organ odwoławczy M. G. w postępowaniu wznowieniowym uniemożliwiło ocenę zarzutów merytorycznych skargi. Sąd wskazał jednakże, że ustosunkowując się do argumentacji wnioskodawców organ nie wyjaśnił podnoszonej w odwołaniu i skardze kwestii dotyczącej "służebności przeprowadzenia mediów przez teren działki 1365/3". Zdaniem WSA, okoliczności te powinny zostać szczegółowo zbadane, bowiem mogą mieć one wpływ na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, a tym samym ustalenie kręgu stron postępowania. Brak wyjaśnienia i oceny tej kwestii wskazuje – zdaniem Sądu – na naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., obligujących organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a następnie oceny, na podstawie jego całokształtu, czy dana okoliczność została udowodniona.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr
[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazania, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Nadto sformułowanie, że "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.
Wojewoda podniósł, że po ponownej analizie całości materiału dowodowego oraz po rozpatrzeniu zarzutów odwołania skarżącego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] znak: [...], jest prawidłowe.
Organ odwoławczy wskazał, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Dokonując zaś oceny dopuszczalności wniosku K. G. z dnia 4 maja 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] organ odwoławczy stwierdził, że spełnia on wymogi formalne, bowiem zachowano miesięczny termin do jego złożenia, zaś we wniosku o wznowienie K. G. wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie oceny dokonanej w oparciu o akta sprawy wydanego pozwolenia na budowę, czy w rozpoznawanej sprawie rzeczywiście wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie dopatrzył się wadliwości. Wojewoda wskazał, że przepis, który określa krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, to art. 28 ust. 2 u.p.b. stanowiący, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzający związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu (art. 3 pkt 20 u.p.b.). Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu następuje poprzez wzięcie pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Zdaniem Wojewody oznacza to, że w zależności od przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść przepisów odrębnych wyznaczony zostaje obszar oddziaływania obiektu, a co się z tym wiąże krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę konkretnego przedsięwzięcia.
Wojewoda podał, że zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartymi w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r. (II OSK 598/06), sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę, zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony, w oparciu o powyższe reguły.
Organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], była budowa inwestycji pn.: "budynek mieszkalny jednorodzinny z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, energii elektrycznej, c.o., gazu, utwardzenie części działki budowlanej (dojście, dojazd, miejsce postojowe) na działce nr 1365/3 w [...], gm. [...]". Wojewoda podniósł, że z dokumentów pozostających w jego dyspozycji wynika, że skarżący i K. G. są właścicielami działki nr 1365/2 w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o projekt zagospodarowania działki, stanowiący część projektu budowlanego, zatwierdzonego przedmiotową decyzją, ustalono, że przedmiotowy budynek został zaprojektowany ścianą z otworami okiennymi w odległości 8 m od granicy z działką nr 1365/2, a zatem usytuowanie zamierzonej inwestycji w stosunku do działki wnioskodawców nr 1365/2, dwukrotnie przekracza wymagania zawarte w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (odległość ściany z otworem okiennym lub drzwiowym od granicy z działką sąsiednią określona została na 4 m), a tym samym nie ogranicza w najmniejszym stopniu możliwości zabudowy działki K. G. i M. G.
W ocenie organu odwoławczego, projektowana inwestycja nie niesie ze sobą także nawet potencjalnych ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektu. Wojewoda podał, że powyższą kwestię normuje wyczerpująco przepis § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., według którego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Odnosząc powyższe wymagania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wysokość ściany projektowanego budynku do okapu (ściana północno - wschodnia) wynosi 2,69 m i przy wskazanej odległości od granicy z działką nr 1365/2 (8 m) powoduje, że cień rzucany przez projektowany budynek nie wejdzie nawet w obręb działki Państwa G. Organ odwoławczy wskazał, że § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ustala, że minimalna odległość między zewnętrznymi ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, winna wynosić 8 m. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że działka nr 1365/2 nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego budynku mieszkalnego, bowiem wszelkie strefy i odległości wynikające z przepisów odrębnych (w tym wynikające z cytowanych wyżej warunków technicznych) w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i zapewnienia dostępu światła, nie naruszają obszaru ww. działki.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, iż "może mieć w planach budynek usytuowany przy granicy w odległości 1,5 m" Wojewoda wyjaśnił, że takie usytuowanie budynku (a nie fakt budowy budynku na dz. nr 1365/3) będzie powodowało objęcie działek sąsiednich obszarem oddziaływania obiektu w myśl § 12 ust. 4 warunków technicznych. Ponadto jeżeli ściany planowanego budynku będą posiadały konstrukcję drewnianą, obszar oddziaływania, ale również kwestię odległości ścian od granicy z działkami sąsiednimi, będą determinowały uregulowania przepisów przeciwpożarowych (§ 271 i następne rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Zdaniem organu odwoławczego, skoro brak jest przepisu prawa, który w odniesieniu do inwestycji P. S. wskazywałby na ograniczenie w zagospodarowaniu działki wnioskodawcy, oznacza to, że działka ta pozostaje poza obszarem oddziaływania projektowanego na działce nr 1365/3 budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Organ odwoławczy podał, że mając na względzie, iż zakres zamierzenia inwestycyjnego będącego przedmiotem pozwolenia na budowę, obejmował także utwardzenie części działki budowlanej nr 1365/3 (dojście, dojazd, miejsce postojowe) stwierdzić należy, iż wykonanie przedmiotowego utwardzenia również nie powoduje objęcia działki wnioskodawców nr 1365/2 obszarem oddziaływania inwestycji. Z projektu zagospodarowania wynika, że utwardzenie to zostało zaprojektowane w odległości 9 m od granicy działki nr 1365/2. A zatem – zdaniem Wojewody – wykonanie projektowanego utwardzenia na działce nr 1365/3 nie ograniczy skarżących w żadnym stopniu w korzystaniu z nieruchomości nr 1365/2.
Wojewoda podał, że wykonanie miejsca postojowego na działce nr 1365/3, także nie ograniczy skarżących w korzystaniu z nieruchomości nr 1365/2, gdyż jak wynika z projektu zagospodarowania planowane miejsce postojowe zostało zlokalizowane w odległości 9 m od granicy z działką nr 1365/2, i trzykrotnie przekracza określoną w § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., odległość wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej, która nie może być mniejsza niż 3 m - w przypadku do 4 stanowisk włącznie.
Odnosząc się do przywołanego przez skarżącego argumentu, iż "zamierza wybudować studnie do czerpania wody na potrzeby podlewania ogrodu", a w związku z tym inwestycja wprowadza dla jego nieruchomości ograniczenia wynikające z § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., organ odwoławczy wyjaśnił, iż ww. przepis odnosi się do odległości studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, nie ma zaś zastosowania w niniejszym przypadku, gdyż zarówno K. G. jak i M. G. wskazują, że przedmiotowa studnia służyłaby jedynie "na potrzeby podlewania ogrodu". Ponadto odnosząc się do podnoszonej przez skarżących kwestii dotyczącej "służebności przeprowadzenia mediów przez teren działki 1365/3" organ odwoławczy wyjaśnił, iż zalegające w aktach sprawy Starosty [...] kopie: oświadczenia z dnia 19 października 2012 r. Rep. A numer [...] oraz oświadczenia z dnia 23 października 2012 r. Rep. A nr [...], nie potwierdzają faktu ustanowienia służebności w formie aktu notarialnego (wymaganej przez przepisy prawa). Organ odwoławczy podniósł, że dokumentów tych wynika, iż notariusz stwierdził jedynie własnoręczność podpisów złożonych na ww. dokumentach. Służebność na jaką powołują się skarżący winna zostać zawarta w formie aktu notarialnego, w myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, który stanowi, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności. Stosownie zaś do art. 158 k.c., umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że z analizy oświadczenia z dnia 23 października 2012 r. wynika, iż stanowi ono umowę warunkową, gdyż wskazano w nim m.in. warunek "wcześniejszego pokrycia połowy naszych kosztów związanych z doprowadzeniem mediów do działki nr 1365/3". A zatem, mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż kwestie związane z dotrzymaniem czy też niedotrzymaniem warunków w/w umowy nie uzasadniają przyznania przymiotu strony M. i K. G., gdyż stanowią materię cywilnoprawną, rozstrzyganą przez sądy powszechne.
Zdaniem Wojewody, w sytuacji, gdy brak jest przepisu prawa, który w odniesieniu do ww. inwestycji wskazywałby na ograniczenie w zagospodarowaniu działki wnioskodawców, oznacza to, że działka nr 1365/2 pozostaje poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. Zdaniem Wojewody, samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Skoro zaś nie wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, brak jest podstaw do merytorycznej kontroli wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak podał organ odwoławczy, słusznie zatem, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówiono uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...].
Skarżący podniósł, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. w dalszym ciągu niewłaściwie określił obszar oddziaływania obiektu, gdyż z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika, że skarżącemu przysługuje prawo rzeczowe tj. prawo wynikające z służebności przeprowadzenia mediów przez teren działki 1365/3. Skarżący podał, że zarzuca zaskarżonej decyzji błędną interpretacje przedłożonych dokumentów, tj. zależności prawnej służebności opisanej na stronie 10 i 11 uzasadnienia decyzji, ponieważ zgodnie z art. 81 i art. 60 K.c., "oświadczenie woli w tym wypadku jest wiążące, ponieważ zostało potwierdzone notarialne, a zatem oświadczenie posiada charakter pewny".
W ocenie skarżącego przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę.
Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podał, że organ odwoławczy nie odniósł się do istoty sprawy. Zdaniem skarżącego, budowa na działce sąsiedniej, rażąco odbiega od decyzji o warunkach zabudowy znak [...] z dnia [...] marca 2013 r., na którą wyraził milczącą zgodę. Skarżący zwrócił się o uwzględnienie faktu, że duże znaczenie co do usytuowania budynków na działce mają przepisy przeciwpożarowe, oraz podniósł, że jako właściciel działki 1365/2 może mieć w planach budynek usytuowany przy granicy w odległości 1,5 m lub 3 m, a wtedy dom na działce 1365/3 musi być odsunięty od granicy działki 10,5 m lub 9 m, a nie 8 jak jest obecnie, aby zachować przepisową odległość 12 m. Jeżeli obydwa budynki mają ściany zewnętrzne lub dachy rozprzestrzeniające ogień, to odległość między nimi należy zwiększyć do 16 m. Jeżeli natomiast zmierzałby do wyposażenia planowanego garażu w ogrzewanie i kotłownie (pomieszczenie zagrożone wybuchem), to odległość do najbliższego budynku powinna wynosić 20 m, zatem w związku z wydaniem przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę na działce 1365/3 skarżący ma ograniczony pas zabudowy swojej działki dla wskazanego wyżej zamierzenia inwestycyjnego o szerokości minimum 12 m. Skarżący podał, że w związku z powyższym, w myśl art. 3 ust. 20 u.p.b., działka nr 1365/2 ma ograniczenia w zagospodarowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. (wniesionym do Sądu 4 stycznia 2018 r.) pełnomocnik procesowy skarżącego dokonał uzupełnienia skargi poprzez sformułowanie następujących zarzutów naruszenia prawa:
1) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 u.p.b. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, pomimo istnienia pomiędzy nim a inwestorem "stosunku obligacyjnego wynikającego z oświadczenia z dnia 19 października 2012 r.";
2) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie okoliczności związanych z podłączeniem do działki nr 1365/2 przebiegających przez działkę nr 1365/3 mediów, zgodnie z oświadczeniem z dnia 19 października 2012 r., wyrażającym zgodę na przeprowadzenie mediów;
3) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji;
4) art. 153 p.p.s.a. poprzez nienależyte i niepełne ustosunkowanie się do podniesionej w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2017 r., wydanym w przedmiotowej sprawie (sygn. akt II SA/Rz 1605/16), kwestii dotyczącej "służebności przeprowadzenia mediów przez teren działki 1365/3", a przez to do naruszenia związania wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania.
Ponadto pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, które zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, którego stopień wpływu na treść kontrolowanych rozstrzygnięć uzasadniał ingerencję judykacyjną sądu administracyjnego.
W toku przeprowadzonej z urzędu – w pełnym zakresie oraz niezależnie od podniesionych zarzutów i sformułowanych wniosków – legalnościowej kontroli kwestionowanych rozstrzygnięć Sąd stwierdził, że kontrolowane organy dokonały częściowo wadliwej wykładni i błędnego zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na tle regulacji materialnoprawnej wynikającej z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 i art. 5 ust. 1 pkt. 8-9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) w zw. z § 271 ust. 2-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.).
Niezależnie zatem od bezzasadności większości zarzutów strony skarżącej, skarga – zgodnie z zasadą niezwiązania jej granicami (art. 134 § 1 p.p.s.a.) – podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem oceny prawnej Sądu w niniejszej sprawie jest legalność decyzji odmawiającej uchylenia w trybie wznowienia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) w związku ze stwierdzeniem braku podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.
W ocenie organów orzekających w trybie wznowienia skarżący zasadnie nie został uznany za stronę postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a zatem wzruszenie ostatecznej decyzji wydanej w tym ostatnim postępowaniu na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. nie znajduje podstaw. Uzasadniając swoje stanowisko organy uznały, że skoro w świetle przepisu art. 28 ust. 2 u.p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, to podmiotami uprawnionymi do żądania wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. są tylko te podmioty, które zostały wskazane w powyższym przepisie.
Sąd akceptuje i podziela w tym zakresie powyższy pogląd organów.
Zastrzeżenia Sądu budzi jednak zastosowany w sprawie wznowienia sposób wykładni i zastosowania przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 i art. 5 ust. 1 pkt. 8-9 u.p.b. na tle konieczności ustalenia, czy bezpośrednio granicząca z nieruchomością inwestycyjną (dz. nr 1365/3) działka nr 1365/2, należąca do skarżącego jako podmiotu wnioskującego o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, stanowi teren znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu projektowanego do realizacji na działce inwestycyjnej.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że organy badające istnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. w sprawie pozwolenia na budowę muszą niejako wtórnie (następczo) skontrolować prawidłowość wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, gdyż granice tego obszaru determinują ustalenie kręgu stron postępowania pozwoleniowego, a zatem ocena prawidłowości wyznaczenia tego obszaru przesądza o tym, czy żądanie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w związku pominięciem żądającego wznowienia jako strony tego postępowania jest uzasadnione, wymagając uchylenia decyzji wydanej w tej sprawie.
Z kolei obszar oddziaływania wokół planowanego obiektu budowlanego obejmuje znajdujący się w otoczeniu tego obiektu teren, którego granice przestrzenne wyznacza się na podstawie przepisów odrębnych prawa materialnego (zasadniczo materialnego prawa administracyjnego – np. ustaw, rozporządzeń wykonawczych i aktów prawa miejscowego z zakresu prawa budowlanego, w tym przepisów rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; prawa wodnego, prawa ochrony środowiska, prawa sanitarnego), będących podstawą wprowadzenia ograniczenia lub nawet wyłączenia zagospodarowania (w tym zabudowy) terenów sąsiadujących (nie tylko bezpośrednio) z powyższym obiektem w związku z jego planowaną realizacją oraz późniejszym funkcjonowaniem. Wyznaczając powyższy obszar należy uwzględnić rodzaj i charakter planowanego obiektu, jego usytuowanie względem terenów sąsiadujących, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania na tereny sąsiednie (nie tylko bezpośrednio sąsiadujące).
W świetle art. 3 pkt 20 u.p.b. wystarczającą przesłanką do objęcia danego terenu granicami obszaru oddziaływania planowanego obiektu budowlanego jest stwierdzenie, że teren ten w świetle określonego przepisu odrębnego prawa materialnego może zostać co najmniej potencjalnie objęty określonymi ograniczeniami w zakresie zagospodarowania lub zabudowy w związku z projektowaną budową (robotami budowlanymi) i istnieniem obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2016 r., II OSK 1344/14, LEX nr 2034062: "(...) przy ocenie czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę"; wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., II OSK 2509/15: strona skarżąca "składając wniosek o wznowienie powinna była co najmniej uprawdopodobnić, że realizacja obiektu budowlanego, wymienionego w pozwoleniu na budowę, spowoduje ograniczenia w możliwości zagospodarowania jej nieruchomości, wynikające z przepisu prawa").
Nie jest zatem konieczne w tym zakresie wykazywanie realnej możliwości zastosowania powyższego przepisu oraz ograniczeń z niego wynikających dla zagospodarowania (zabudowy) powyższego terenu.
Celem przepisów art. 3 pkt. 20 i art. 28 ust. 2 u.p.b. jest bowiem wyznaczenie podstaw do ustalenia stron postępowania o pozwolenie na budowę, a więc takiego kręgu podmiotów, które powinny mieć zapewniony udział w tym postępowaniu ze względu na potencjalną możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji na ich prawo do zagospodarowania (zabudowy) terenu znajdującego się w otoczeniu działki inwestycyjnej.
Potwierdzeniem tak określonego celu regulacyjnego jest treść art. 5 ust. 1 pkt. 8-9) u.p.b. Powyższy przepis nakazuje uwzględniać i zapewniać w toku projektowania i budowania obiektów budowlanych oraz urządzeń z nimi związanych odpowiednie usytuowanie obiektu na działce budowlanej oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., II OSK 1790/15; wyrok NSA z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06; wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., II OSK 1466/13).
W przedmiotowej sprawie – niezależnie od faktu, że działka skarżącego (nr 1365/2) bezpośrednio sąsiaduje z działką inwestycyjną nr 1365/3 – należało przede wszystkim uwzględnić, że skarżący w toku postępowania w sprawie wznowienia – w celu wykazania, że jego działka znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, a zatem powinien był on być być od początku uznawany za stronę postępowania – wyraźnie powoływał się na treść § 271 ust. 2-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazując, że ze względu na odległość (8 m) projektowanego budynku (na działce nr 1365/3) od granicy działki nr 1365/2 w przyszłości może stać niemożliwa albo istotnie utrudniona realizacja na powyższej działce inwestycji polegającej na budowie budynku ze ścianami zewnętrznymi lub przekryciem dachu rozprzestrzeniającymi ogień (§ 271 ust. 2) lub z pomieszczeniami zagrożonymi wybuchem (§ 271 ust. 3). Skarżący wskazał, że w przyszłości może mieć zamiar realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku (garażu) wyposażonego w kotłownię. Natomiast zgodnie z § 271 ust. 2-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w przypadku tego rodzaju budynków odległość pomiędzy budynkami musi zostać zwiększona o 50 lub 100 % względem odległości minimalnej (8 m) (§ 271 ust. 2) albo musi wynosić co najmniej 20 m (§ 271 ust. 3). Tymczasem projektowany budynek ma znajdować się w odległości 8 m od granicy działki skarżącego.
Oczywiście na etapie oceny legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w charakterze strony nie jest konieczne wykazywanie realnego zagrożenia dla interesu prawnego (wynikającego – co trzeba podkreślić – z przepisów odrębnych, o których mowa w art. 3 pkt. 20 u.p.b.) osoby, na której prawa i obowiązki może oddziaływać planowany obiekt. Wystarczy, że pomiędzy sytuacją prawną tej osoby w zakresie prawa do zagospodarowania (zabudowy) terenu a przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt. 20 u.p.b., zachodzi potencjalny związek. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast realna możliwość wpływu tego rodzaju strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę na treść decyzji kończącej to postępowanie, także w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie wznowienia.
Dla porządku trzeba zauważyć, że odległość budynku posadowionego aktualnie na działce skarżącego (nr 1365/2) od granicy z działką nr 1365/3 – jak wynika z wyrysu mapy znajdującej się w aktach administracyjnych (wydruk z dnia 15 września 2016 r.) – wynosi 26 m, co oznacza, że w tym obszarze rzeczywiście istnieje możliwość dalszej zabudowy, której realizacja – w zakresie wskazanego rodzaju inwestycji – mogłaby podlegać pewnym ograniczeniom (na tle § 271 ust. 2-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.) ze względu na 8-metrową odległość budynku planowanego na działce nr 1365/3.
Jeżeli chodzi o dalej idące zarzuty skargi, podlegają one oddaleniu jako nieuzasadnione.
Przede wszystkim nie są uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego w zakresie dotyczącym ustaleń faktycznych i ocen co do oświadczeń właścicieli działek nr 1365/3 z dnia 19 października i 23 października 2012 r. w sprawie wyrażenia zgody na "przeprowadzenie przyłączy prądu, gazu, wody i kanalizacji na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr 1365/2" oraz w sprawie warunków i zasad pokrycia kosztów tego przeprowadzenia. Tego rodzaju jednostronne zobowiązania cywilnoprawne o charakterze obligacyjnym nie mogą być – co oczywiste – utożsamiane ze skutecznym ustanowieniem służebności gruntowej jako ograniczonego prawa rzeczowego, przede wszystkim ze względu na ich formułę oraz brak zachowania formy aktu notarialnego. Nieporozumieniem jest również odwoływanie się w tym zakresie do treści ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości oznaczonych jako działki nr 1365/3 i 1365/2 w celu wykazania istnienia służebności gruntowej obciążającej działkę nr 1365/3 na rzecz działki nr 1365/2. Z treści powyższych ksiąg wynika jedynie, że nieruchomość obejmująca działkę nr 1365/1 została obciążona służebnością gruntową na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr 1365/2 i 1365/3. Powyższa służebność gruntowa nie dotyczy zatem relacji pomiędzy działkami nr 1365/2 i nr 1365/3, które są nieruchomościami władnącymi względem działki nr 1365/1.
Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. Decyzja odwoławcza pod względem formalno-procesowym jest bowiem całkowicie prawidłowa.
W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wynikających z uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2017 r. zaleceń nakazujących uzupełnienie postępowania w zakresie "służebności przeprowadzenia mediów przez teren działki 1365/3". Jak już wskazano, zagadnienie powyższe od początku wynikało z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a ponadto nie miało związku z oświadczeniami właścicieli działek nr 1365/3 z dnia 19 października i 23 października 2012 r. Służebnością gruntową na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr 1365/2 i 1365/3 została natomiast obciążona działka nr 1365/1, co wynika – czego nie zauważyli skarżący i jego pełnomocnik – ze zgromadzonych w aktach sprawy wydruków z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych.
W toku ponownego postępowania w sprawie wznowienia właściwe organy – wobec przesądzenia zagadnienia przysługiwania skarżącemu przymiotu strony w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę (art. 153 p.p.s.a.) – przeprowadzą postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 149 § 2 k.p.a.), a następnie wydadzą odpowiednią decyzją, uwzględniając treść art. 151 § 1 pkt 2 albo art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a.
Mając na względzie przywołaną wyżej argumentację, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono, jak w pkt. I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło