III SA/Wr 8/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-17
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Katarzyna Borońska, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na składki ZUS i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, które zostały zapłacone po zakończeniu roku budżetowego, na który przyznano dotację, mogą być uznane za wykorzystanie tej dotacji w danym roku budżetowym?Ratio decidendi
Dotacja oświatowa może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących związanych z realizacją zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Wydatki te muszą zostać faktycznie poniesione w roku budżetowym, na który dotacja została przyznana. Zapłata składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy po zakończeniu roku budżetowego, nawet jeśli dotyczy wynagrodzeń pracowników z tego roku, nie stanowi wykorzystania dotacji w tym roku, lecz niewykorzystanie jej do końca roku budżetowego, co rodzi obowiązek zwrotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu przez prowadzącą przedszkole "A". Organy administracji uznały, że część dotacji przyznanej na rok 2013 nie została wykorzystana do końca roku budżetowego (składki ZUS i zaliczki na podatek dochodowy zapłacone w 2014 r.) lub została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (koszty eksploatacji samochodów, opłata za zajęcie pasa drogowego). Skarżąca kwestionowała te ustalenia, argumentując, że cel dotacji został zrealizowany poprzez poniesienie wydatków, nawet jeśli zapłata nastąpiła po terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę w całości.
Prezydent W. dalej również jako organ I instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], określił "A" - osobie prowadzącej Publiczne Przedszkole [...] z siedzibą w W. przy ul. [...] (dalej jako strona, skarżąca lub "A"):
1. kwotę dotacji niewykorzystanej do końca 2013 r., w wysokości [...] zł,
2. kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w wysokości [...] zł,
3. kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta W. w wysokości [...] zł,
4. termin naliczania odsetek za zwłokę:
- od [...] zł - od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia zapłaty,
- od [...] zł - od dnia 30 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu wskazano, że "A" złożyła w dniu [...] sierpnia 2012 r. wniosek o przyznanie dotacji dla Publicznego Przedszkola [...] z planowaną liczbą 108 uczniów w 2013 r. W okresie od stycznia do grudnia 2013 r. przedszkolu przyznano dotację w kwocie 1.050.810,93 zł.
W wyniku przeprowadzonej kontroli dotyczącej prawidłowości wykorzystania dotacji, prowadzenia dokumentacji przedszkolnej oraz zgodności liczby dzieci wykazywanych w informacjach miesięcznych z danymi zawartymi w dokumentacji przedszkolnej za 2013 r., stwierdzono, iż "A" rozliczyła z dotacji m.in. wydatki z tytułu składek ZUS w łącznej kwocie 150.140,28 zł i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 24.290,61 zł, przy czym "A" nie udokumentowała dokonania zapłat z tego tytułu w 2013 r. w łącznej kwocie 58.270,65 zł, w tym składki ZUS w kwocie 37.364,00 zł i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń osób wykazanych na listach płac w sporządzanych przez stronę zestawieniach wydatków rozliczonych z dotacji za 2013r. w kwocie 20.906,65 zł.
Ponadto organ I instancji ustalił, że strona rozliczyła z dotacji wydatek na zakup kart zbliżeniowych w kwocie 913,47 zł na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Tymczasem z umowy w sprawie korzystania z usług przedszkola oraz regulaminu korzystania z systemu "[...]" wynika, że w przedszkolu funkcjonuje system ewidencji czasu pobytu dziecka i to rodzice/opiekunowie byli zobowiązani do zakupu kart magnetycznych w cenie 20 zł za jedną. Stad uznano, że wydatek na zakup kart został nieprawidłowo rozliczony z dotacji, bowiem zakup kart był finansowany przez rodziców. Powyższe potwierdziła strona.
Dalej organ I instancji stwierdził, że "A" wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji w łącznej kwocie 13.850,04 zł na takie wydatki jak:
- wypłatę ryczałtów z tytułu używania samochodów pracowników do celów służbowych w kwocie 1.246,64 zł (ryczałty dla dyrektora przedszkola) - wg organu to zadania organu prowadzącego wymienione w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty;
- usługi serwisu technicznego w zakresie pielęgnacji terenów zielonych i prac remontowo-budowlanych oraz usług porządkowych - organ stwierdził, że strona przedłożyła zbiorcze zestawienia wykonanych prac z kategorii "naprawy, remonty i utrzymanie budynku" tylko za okres styczeń-luty 2013 r., natomiast za marzec-grudzień 2013 r. brak było takiej dokumentacji potwierdzającej wykonanie przedmiotu umowy. Stwierdzono, że rozliczono z dotacji kwotę 5.559,20 zł za usługi prania dywanów, sprzątania obiektów, utrzymania zieleni i odśnieżania realizowane od września 2013 r. do grudnia 2013 r. na podstawie rachunków wystawionych przez "C" oraz "D". Jednocześnie jednak ustalono, że realizowane przez ww. podmioty usługi stanowiły również przedmiot umowy zawartej [...] stycznia 2013 r. ze "E" spółką z o.o. i pomimo wyjaśnień "A", że wykraczały one ponad standardowe usługi wykonywane z tytułu umowy z [...] stycznia 2013 r. nie zmieniają one faktu, że zakres wskazany w umowie, za które spółka otrzymała wynagrodzenie, obejmował te same usługi co zlecone i zapłacone firmom "C" oraz "D".
Dalej organ I instancji uznał, że również dotacja w kwocie 5.559,20 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem na:
- opłatę za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej w kwocie 162,88 zł. Zdaniem organu wydatki dotyczące usług serwisu technicznego i opłaty za zajęcie pasa drogowego związane są z zapewnieniem przez organ prowadzący przedszkole bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki wynikają z zadań organu prowadzącego, wymienionych w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Nie są one bezpośrednio związane z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą a więc nie powinny być rozliczone z dotacji;
- koszty eksploatacji pojazdów. W tej kategorii strona rozliczyła z dotacji m.in. wydatki z tytułu opłat leasingowych dotyczących samochodu osobowego Fiat [...], w łącznej kwocie 2.004,94 zł i najmu dwóch samochodów marki Volkswagen [...] i Volkswagen [...], w łącznej kwocie 4.876,38 zł. Zdaniem organu powyższe wydatki nie mogły zostać rozliczone z dotacji, gdyż nie są one bezpośrednio związane z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą (art. 80 ust. 3d ustawy o systemie oświaty). Są to również obowiązki wynikające z zadań organu prowadzącego wymienionych w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty.
Nie podzielając stanowiska organu odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium lub w skrócie SKO) decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy opisaną na wstępie decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2016 r.
Uznając, że stanowisko organu I instancji odpowiada prawu Kolegium wskazało, że art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm., dalej jako u.s.o.), stanowi, że przedszkola, o których mowa w ust. 1, otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy przedszkola (art. 80 ust. 3c u.s.o.). Art. 80 ust. 3d u.s.o. z kolei stanowi, że dotacje, o których mowa w ust. 2-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Według art. 80 ust. 4 u.s.o. tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Tryb udzielania i rozliczania dotacji m.in. dla publicznych przedszkoli prowadzonych na terenie miasta W. został ustalony uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej W. z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom, szkołom i placówkom oświatowym oraz innym formom wychowania przedszkolnego, prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2013 r. poz. 4449, ze zm.).
Nadto organ odwoławczy ustalił, że uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Rada Miejska W. wyraziła zgodę na udzielenie dotacji publicznym przedszkolom, prowadzonym przez "A" (Dz. Urz. Woj. D. z 2013 r. poz. [...]).
Dalej Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.; dalej jako u.f.p.), dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p., wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (art. 251 ust. 3 u.f.p.). W myśl natomiast art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Z kolei stosownie do art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Odnosząc powyższy stan prawny do realiów rozstrzyganej sprawy SKO wskazało, że jej istota sprowadza się do rozliczenia z dotacji udzielonej na 2013 r. składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń zapłaconych w 2014 r. w łącznej kwocie 58.270,65 zł, a także wykorzystanie części dotacji na zapłatę kosztów użytkowania samochodów przez pracowników przedszkola oraz opłatę za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej w łącznej kwocie 8.290,80 zł.
Odnosząc się do składek ZUS Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że z dotacji za 2013 r. zostały rozliczone kwoty składek ZUS w wysokości 37.364,00 zł za październik, listopad i grudzień 2013 r., których faktycznego poniesienia w 2013r. nie udokumentowano. Z danych przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. w "raporcie pokrycia należności i wpłat z tytułu składek na FUS, FUZ oraz FP i FGŚP" wynika, że strona nie zapłaciła składek do ZUS w całości w 2013 r. Część składek na ubezpieczenie społeczne zapłaciła bowiem w 2014 r. po złożeniu korekt deklaracji ZUS P DRA, tj.:
- za październik 2013 r.: korektę deklaracji złożono w dniu 31 lipca 2014 r. Łączna kwota składek do ZUS wg. tej korekty wynosi 373.445,21 zł, z czego w 2013 r. zapłacono kwotę 172.978,94 zł, a w 2014 r. zapłacono kwotę 208.712,90 zł;
- za listopad 2013 r.: korektę deklaracji złożono w dniu 31 lipca 2014 r. Łączna kwota składek do ZUS wg tej korekty wynosi 344.532,78 zł, z czego w 2013 r. zapłacono kwotę 81.821,58 zł, a w 2014 r. zapłacono kwotę 265.383,66 zł;
- za grudzień 2013 r.: korektę deklaracji złożono w dniu 28 sierpnia 2014 r. Łączna składek do ZUS wg tej korekty wynosi 460.053,07 zł, z czego w 2013 r. zapłacono kwotę 157.029,66 zł, a w 2014 r. zapłacono kwotę 232.005,21 zł.
SKO nadmieniło, że "A" nie prowadziła księgowości w sposób umożliwiający dokładne rozliczenie kwot wydatkowych z dotacji w odniesieniu do składek ZUS. Z ksiąg rachunkowych "A" za 2013 r. oraz z dokumentów przelewów do ZUS nie wynika bowiem jaka kwota składek ZUS zapłacona w 2013 r. dotyczy składek od wynagrodzeń osób ujętych w listach płac wykazanych w zestawieniach wydatków rozliczonych z dotacji za 2013 r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo organ I instancji uznał, że "A" nie udokumentowała wykorzystania dotacji na składki ZUS w łącznej kwocie 37.364,00 zł, wnikającej z list płac za okres październik, listopad i grudzień 2013 r. Nie okazała też żadnych innych dokumentów pozwalających stwierdzić, że składki te zostały zapłacone w 2013 r.
Zdaniem Kolegium, prawidłowo więc organ I instancji wywiódł, że z uwagi na brak zapłaty przez "A" w 2013 r. całości składek ZUS ujętych w deklaracjach ZUS P DRA za październik, listopad i grudzień 2013 r. oraz w związku z dokonywanymi płatnościami składek ZUS w kwotach zbiorczych, z których nie wynika jakich pracowników płatności te dotyczą należy uznać, że nie udokumentowano faktycznego poniesienia wydatków rozliczonych z budżetu Miasta W. w 2013 r. W związku z powyższym wydatek w kwocie 37.364,00 zł, wykazany w pozycji dotyczącej pochodnych od wynagrodzeń (składek ZUS), który został rozliczony z dotacji stanowi dotację niewykorzystaną do końca roku budżetowego.
W kwestii zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych SKO zauważyło, że na podstawie przelewów do Urzędu Skarbowego z rachunków bankowych "A" ustalono, że dokonywała ona zapłat zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwotach niższych niż wynikające z Deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R za 2013 r. Zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych ujęte w deklaracji PIT-4R za 2013 r. zostały częściowo zapłacone w 2013 r., tj. w kwocie 213.344,61 zł, a częściowo w 2014 r., tj. w kwocie 626.081,45 zł. W związku z zaległościami podatkowymi z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych strona wystąpiła o rozłożenie tych zaległości na raty. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. rozłożył na raty zaległość "A" ustalając termin ostatniej raty na 5 września 2014 r. Zaległe zobowiązania "A" uregulowała w 2014 r., co potwierdza zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 15 września 2014 r.
Brak zapłaty przez "A" w 2013 r. całości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące luty - grudzień 2013 r. i dokonywanie płatności zaliczek na podatek w kwotach zbiorczych, z których nie wynika jakich pracowników dotyczą, zdaniem Kolegium oznacza, że nie udokumentowano faktycznego poniesienia wydatków rozliczonych z dotacji.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p., wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Dotacja może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących przedszkola, w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
W ocenie organu odwoławczego pokrycie bieżących wydatków danej placówki takich jak składki ZUS czy zaliczki na podatek dochodowy następuje poprzez zapłacenie tych należności. Ponieważ jednak zapłata ta w wymienionych przypadkach następowała po upływie danego roku budżetowego (w rozpatrywanej sprawie 2013 r.), przyjąć trzeba, że dotacja w tej części nie została wykorzystana w danym roku budżetowym. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, zastosowanie znajduje reguła wyrażona w art. 251 ust.1 u.f.p., w myśl której dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Wydatki, które pokrywa się dotacją muszą bowiem być poniesione w okresie, na który dotację przyznano. W procedurze przyznawania dotacji oraz jej wykorzystania obowiązuje system rocznego rozliczania z uwagi na zasadę roku budżetowego, który jest rokiem kalendarzowym (art. 211 ust. 2 i 3, art. 250 pkt 2 u.f.p.). Wobec tego, skoro strona otrzymała odrębne dotacje na rok 2013 oraz na rok 2014, to nie może dochodzić do sytuacji, w której wypłacone przez beneficjenta w danym roku kalendarzowym środki są zaliczane na poczet dotacji przysługującej za inny rok kalendarzowy. Dopuszczalne jest uwzględnianie wyłącznie wydatków poniesionych w tym samym roku (okresie), którego dotyczy dotacja (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 161/15, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie strona nie przedstawiła stosownych dowodów potwierdzających zapłatę zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 20.906,65 zł oraz składek ZUS w kwocie 37.364,00 zł w 2013 r. Za takie dowody nie można uznać samych deklaracji ZUS, przedstawiających sumy zbiorcze, gdyż nie wynika z nich jakich pracowników dotyczą oraz czy sporne kwoty zostały faktycznie przekazane na konto ZUS. Nie są też wystarczającym dowodem listy płac ani zbiorcze deklaracje dotyczące zaliczek na podatek dochodowy, jak również zbiorcze dowody zapłaty.
Organ odwoławczy nie podzielił twierdzeń strony, iż w rozpoznawanej sprawie wykorzystanie dotacji następuje poprzez realizację celów przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w danym okresie niezależnie od terminów płatności należności wynikających z realizacji tych celów wskazując, że wydatki mają charakter wydatków bieżących i wykorzystanie w celu ich pokrycia dotacji wymaga przestrzegania dyscypliny narzuconej przez art. 251 ust.1 u.f.p. Innymi słowy musi nastąpić przed końcem danego roku budżetowego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 161/15, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1384/14, CBOSA).
Organ zauważył też, że w rozpatrywanej sprawie płatności z tytułu składek ZUS za 2013 r. zostały dokonane dopiero w lipcu i sierpniu 2013 r. w związku z korektą deklaracji ZUS P DRA a zaliczki na podatek dochodowy za okres luty - grudzień 2013 r. zostały zapłacone ostatecznie we wrześniu 2014 r., zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego P. o rozłożeniu na raty zaległości z tego tytułu. Skoro więc strona posiadała zaległości z tytułu zaliczek na podatek dochodowy, to oznacza, że nie przeznaczała na te wydatki otrzymanej w 2013 r. dotacji.
Zdaniem Kolegium zasadnie organ I instancji uznał, że strona nie była uprawniona do rozliczenia z dotacji zakupu kart zbliżeniowych, gdyż do zakupu tego - zgodnie - umową w sprawie korzystania z usług przedszkola oraz regulaminu korzystania z systemu "[...]" – zobligowani byli rodzice/opiekunowie.
W dalszej części organ odwoławczy rozważył kwestię prawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie uznania, że dotacja w wysokości 13.850,04 zł, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W tym kontekście wskazał, że "A" wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji z uwagi na sfinansowanie takich wydatków jak:
- wypłata ryczałtów z tytułu używania samochodów pracowników do celów służbowych, w kwocie 1.246,64 zł (ryczałty dla dyrektora przedszkola);
- usługi serwisu technicznego w zakresie pielęgnacji terenów zielonych i prac remontowo- budowlanych oraz usług porządkowych, w kwocie 5.559,20 zł;
- opłatę za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej, w kwocie 162,88 zł;
- koszty eksploatacji pojazdów, w tym wydatki z tytułu opłat leasingowych dotyczących samochodu osobowego Fiat [...], w łącznej kwocie 2.004,94 zł i najmu dwóch samochodów marki Volkswagen [...] i Volkswagen [...], w łącznej kwocie 4.876,38 zł.
Zdaniem Kolegium, zasadnie uznano, że ww. wydatki nie mieszczą się w ramach wydatków bieżących związanych z funkcjonowaniem i realizacją statutowych zadań przedszkola, jak również strona nie przedstawiła dowodów by wydatki te były przeznaczone na działalność dydaktyczną, wychowawczą bądź opiekuńczą. W ocenie Kolegium nie uzasadnia rozliczenia tych wydatków z dotacji wyjaśnienie strony, że wydatki na użytkowanie pojazdów umożliwiały zapewnienie nadzoru nad realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. W ocenie SKO wydatki te nie są bezpośrednio związane z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą (art. 80 ust. 3d u.s.o.), a więc nie mogły one zostać rozliczone z dotacji. Na przedstawienie swoich racji Kolegium przywołało poglądy judykatury i doktryny, z których wynika, iż do wydatków bieżących w zakresie działalności dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej nie będą mogły być zaliczane wydatki na użytkowanie samochodów i związanych z tym opłat oraz serwisu technicznego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było wsparcie całokształtu działalności przedszkola czy placówki oświatowej z racji jej statusu podmiotowego - wówczas przepis nie zawierałby ograniczenia wskazującego na określone zadania, a to w sferze "kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" oraz zbędne byłoby zdanie drugie tego przepisu - zastrzegające wykorzystanie dotacji jedynie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.
Na tym tle przyjąć należy, że zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż wskazane w przepisach ustawy o systemie oświaty winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Za zasadnością tegoż twierdzenia przemawia również to, iż ustawodawca wyraźnie rozdzielił zadania wykonywane przez przedszkole lub placówkę na dwie kategorie. Pierwsza z nich dotyczy wyłącznie realizacji przez jednostkę oświatową funkcji dydaktycznych, wychowawczych oraz opiekuńczych. Druga wiąże się z pozostałą działalnością związaną co prawda z procesem kształcenia, ale tego procesu nie realizującą. Podział taki w konsekwencji wpływa również na kwestię odpowiedzialności za realizację wskazanych kategorii zadań przedszkola.
W takim kontekście niewątpliwie trafne jest zdaniem Kolegium zakwestionowanie przez organ I instancji ww. wydatków z tytułu opłat leasingowych w kwocie 2.004,94 zł i najmu samochodów w kwocie 4.876,38 zł oraz opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej w kwocie 162,88 zł i uznanie, że zostały one wykorzystane niezgodnie z celem dotacji. Stanowią one zaś realizację zadań, o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o., obligujących organ prowadzący przedszkole do zapewnienia obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej przedszkola. Zdaniem Kolegium Strona, nie wykazała, że będący przedmiotem leasingu samochód osobowy oraz będące przedmiotem najmu, dwa samochody były wykorzystywane ściśle w celach kształcenia, wychowania i opieki nad dziećmi.
Zdaniem Kolegium, nie są wystarczające dla uznania, że wydatki na używanie samochodów związane były z zadaniami przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej wyjaśnienia dyrektora przedszkola złożone w toku kontroli. Wynika z nich bowiem, że samochody użytkowane przez pracowników służyły zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania placówek oświatowych prowadzonych przez "A", tj.:
- samochód marki Volkswagen [...], nr rej. [...] wykorzystywany był przez dyrektora [...] Oddziału "A" w celu kontroli całościowej placówek edukacyjnych, dojazdu na spotkania z różnymi podmiotami (m.in. władzami miasta, radami osiedli, przedstawicielami firm), które związane były z rozwojem, nadzorem im realizacją procesu edukacji na terenie W., kontroli pracy dyrektorów pedagogicznych w jednostkach oświatowych, dojazdu na konferencje, do sklepów, hurtowni w celu zakupu pomocy dydaktycznych, materiałów plastycznych, środków czystości, czy dojazdu do instytucji w sprawach związanych z bieżącym funkcjonowaniem placówek edukacyjnych;
- samochód marki Volkswagen [...], nr rej. [...] użytkowany był przez pracownika ds. techniczno-gospodarczych w celu transportu mebli, maszyn do koszeni trawy, dojazdu do przedszkoli w celu usuwania bieżących awarii, transportu pomocy dydaktycznych i elementów wyposażenia;
- samochód marki Fiat [...], nr rej. [...] wykorzystywany był przez dyrektora ds. technicznych m.in. w celu kontroli stanu technicznego punktów przedszkolnych i przedszkoli, dostarczania środków sprzątania, artykułów biurowych, wyjazdów na kontrole sanepidu, udziału w obowiązkowych próbnych ewakuacjach, zakupu sprzętu AGD, RTV, spotkań z przedstawicielami handlowymi firm, nadzoru nad pracami zleconymi różnym podmiotom, dojazdu do awarii, do placówek w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia dzieci.
Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. wydatki w sposób bezpośredni umożliwiały zapewnienie odpowiedniego nadzoru nad realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w placówkach.
Zdaniem Kolegium, ww. cele oraz zapewnienie nadzoru przez dyrektora nad działalnością prowadzonych przez niego przedszkoli mieszczą się w pojęciu obsługi administracyjnej oraz organizacyjnej przedszkola. Oznacza to tym samym, że wykorzystanie samochodów w celu realizacji ww. zadań oraz zapewnienie w tym celu środka transportu stanowi obowiązek organu prowadzącego przedszkole i nie można takich wydatków zaliczyć, jako realizację zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.
W ocenie SKO w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak jest możliwości powiązania prowadzenia działalności z koniecznością posiadania samochodów. Wydatki na przedmiotowe samochody osobowe można byłoby uznać za kwalifikowane, gdyby pojazdy te były używane jako środki dydaktyczne, związane bezpośrednio z procesem nauczania, czy gdyby można było uznać, że mają one związek ze sprawowaniem opieki, a nie w sytuacji, gdy służyły one na potrzeby organu prowadzącego przedszkole (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2016 r., II GSK 2447/14, CBOSA).
Zdaniem Kolegium również wydatki na usługi serwisu technicznego w zakresie pielęgnacji terenów zielonych i prac remontowo-budowlanych oraz usług porządkowych, w łącznej kwocie 5.559,20 zł, nie podlegają rozliczeniu z dotacji. Związane są one bowiem z zapewnieniem prawidłowej obsługi administracyjnej i organizacyjnej przedszkola i jako takie nie są związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, lecz związane są z działalnością organu prowadzącego przedszkole. Nie mieszczą się one wobec powyższego również w zakresie przyznanej dotacji.
Wskazano ponadto, jak słusznie zauważyć miał to organ I instancji, że strona przedłożyła zbiorcze zestawienia wykonanych prac z kategorii "naprawy, remonty i utrzymanie budynku" tylko za okres styczeń-luty 2013 r., natomiast za marzec-grudzień 2013 r. brak było takiej dokumentacji potwierdzającej wykonanie przedmiotu umowy. Kolegium wskazało także na zasadność twierdzeń organu, iż kwota dotacji dotycząca usług prania dywanów, sprzątania obiektów, utrzymania zieleni i odśnieżania realizowanych od września 2013 r. do grudnia 2013 r. na podstawie rachunków wystawionych przez "C" oraz "D", stanowiła również przedmiot umowy zawartej w dniu 1 stycznia 2013 r. ze spółką "E" sp. z o.o.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanym decyzjom zarzucono naruszenie:
- art. 251 ust. 4 u.f.p., poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że wykorzystanie dotacji następuje wyłącznie przez zapłatę za zrealizowane zadanie przy niezasadnym pominięciu dyspozycji tego przepisu, zgodnie którą wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, a w rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że do końca 2013 r. Strona prowadziła przedszkole [...] i ponosiła związane z tym zobowiązania, w tym w związku z zatrudnianiem pracowników w przedszkolu i zobowiązana była do uiszczania z tego tytułu zaliczek na podatek dochodowy i składek ZUS,
- art. 251 ust. 4 w zw. z ust. 1 u.f.p., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niezasadne przyjęcie, że wykorzystanie dotacji następuje wyłącznie poprzez zapłatę za zrealizowane zadanie przy niezasadnym pominięciu dyspozycji tego przepisu, zgodnie z którą wykorzystanie dotacji może nastąpić także poprzez realizację celów wskazanych w odrębnych przepisach, które to cele były realizowane w okresie na jaki dotacja została przyznana, tj. do 31 grudnia 2013 r., co skutkowało nieprawidłowym określeniem kwoty dotacji niewykorzystanej do końca 2013 r. przez skarżącą wysokości 59.184,12 zł,
- art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 80 ust. 3d u.s.o., poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie w związku z uznaniem, że skarżąca wykorzystała dotację w kwocie 13.850,04 zł niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem przeznaczyła ją na wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Kolegium błędnie uznało, iż fakt zapłaty składek ZUS i zaliczę na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników przedszkola w wysokości 59.184,12 zł należy kwalifikować jako niewykorzystanie dotacji w 2013 r. Skarżąca zauważyła, że celem ustawodawcy był zapewnienie beneficjentom dotacji wykonania zadań na jakie dotacje zostały udzielone. Dotacja udzielona skarżącej w kwocie 59.184,12 zł została wykorzystana na pokrycie składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników przedszkola, co potwierdzają zaświadczenia o niezaleganiu i składkami ze stycznia, lutego i czerwca 2014 r., decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożeniu na raty płatności podatku oraz zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, z dnia 15 września 2014 r. Cel dotacji został więc zrealizowany.
Zdaniem skarżącej ustawa o finansach publicznych oraz umowa z finansującym wiążą prawidłowość wykonania zadania nie z wydatkowaniem środków, jak uznały organy, lecz z wykorzystaniem środków, których to pojęć nie można ze sobą utożsamiać. W przekonaniu skarżącej, przy interpretacji pojęcia "dokonywanie wydatku" należy odstąpić od wykładni gramatycznej. Skarżąca wskazała, ż przyjęcie stanowiska organów doprowadziłoby do sytuacji, że skarżąca dwukrotnie zapłaciłaby za składki ZUS i zaliczki na podatek dochodowy. Zauważyła też, że organ przyjął metodę kasową, uwzględniającą jedynie faktycznie poniesione wydatki pomimo, że;
1) pokrycie pewnych wydatków dotyczących danego roku jest czasem niemożliwe i musi zostać przeniesione na początkowy okres roku następnego,
2) wydatki te zostały zgodnie z prawem i planem faktycznie zrealizowane,
3) ich wydatkowanie nie było ponad miarę przeciągnięte w czasie gdyż nastąpiło w pierwszych miesiącach roku następnego.
Zdaniem skarżącej, organ nie wziął pod uwagę celu, w jakim udzielono dotacji oświatowej, krycia określonych wydatków poniesionych w danym roku. W ocenie strony w celu odkodowania znaczenia pojęcia "poniesiony" należy zastosować wykładnię systemową i celowościową. Zauważyła, że nie można narzucać obowiązków, które są niemożliwe do wykonania i wyjaśniła, że rozliczenie składek ZUS za grudzień danego roku następuje dopiero w styczniu następnego roku. Zatem w świetle wykładni celowościowej skoro skarżąca wykazała, że cała dotacja została przeznaczona na wydatki dotyczące danego roku to należy je uwzględnić, niezależnie od tego, że ich część została poniesiona w roku następnym. Skarżąca wskazała, że w przypadku gdy rozliczenie dotacji regulują odrębne przepisy, to jej wykorzystanie następuje poprzez realizację celów określonych w tych przepisach. Skoro zatem kwestie regulowania zobowiązań podatkowych i składek na ubezpieczenie społeczne regulują odpowiednio ustawa o podatku dochodowym od fizycznych i ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, to ocena terminowego wykorzystania dotacji może być dokonana tylko poprzez zbadanie czy skarżąca dokonała zapłaty składek na ubezpieczenie i zaliczek na podatek dochodowy. W ocenie skarżącej, najistotniejszy jest fakt osiągnięcia celów dotacji.
Uzasadniając z kolei zarzut naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 80 ust. 3d u.s.o., strona w pierwszej kolejności wskazała, że w złożonym odwołaniu zakwestionowała decyzję pkt 2 ale tylko w części. Odwołanie nie obejmowało wątku z pkt 2.2 odnoszącego się do kwot wydatkowanych m.in. na serwis techniczny i prace porządkowe, usługi sprzątania i pielęgnacji w łącznej kwocie 5.559,20 zł. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (str. 15 i 16) wynika, że SKO odniosła się także do tej niezakwestionowanej przez skarżącego części decyzji. Stąd też skarżąca zaakcentowała, że kwestionuje tylko część orzeczonej do zwrotu kwoty – tj. 8.290,84 zł.
W kontekście powyższego zarzuciła, że organy opierają swoje stanowisko na wąskiej interpretacji art. 80 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 124 u.f.p. W ocenie skarżącej stanowisko to nie jest prawidłowe, albowiem, jak wskazała, już przy poprzednim brzmieniu tego przepisu brak było podstaw do kwestionowania możliwości finansowania z dotacji wydatków na koszty organu prowadzącego. Na poparcie stanowiska powołała wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Po 894/12 oraz kolejne nowelizacje art. 80 ust. 3d u.s.o. Wskazała też, że uzasadnienie ostatniej zmiany tego przepisu (druk rządowy nr 2957, z dnia 26 listopada 2014r.) potwierdza dotychczasową, prawidłową jego interpretację. Zauważyła, że z uwagi na wprowadzenie przez ustawodawcę przepisu względniejszego dla beneficjenta organ I instancji powinien odwołać się do wykładni celowościowej i zastosować przepisy korzystniejsze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii rozliczenia części dotacji, jaką skarżąca otrzymała na rok 2013, a dokładniej:
- zasadności twierdzeń organu co do niewykorzystania dotacji w kwocie 37.364,00 zł, wykazanego w pozycji dotyczącej pochodnych od wynagrodzeń (składki ZUS);
- zasadności twierdzeń organu co do niewykorzystania dotacji w kwocie 20.906,65 zł wskazanego jako zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych;
- zasadności twierdzeń organu co do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem co do kwoty 8.290,80 zł przeznaczonej na zapłatę kosztów użytkowania samochodów przez pracowników przedszkola oraz opłatę za zajecie pasa drogowego drogi publicznej
Zgodnie z art. 80 ust. 2 u.s.o. przedszkola, szkoły, placówki publiczne otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego.
W zamyśle ustawodawcy dotacja taka przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 80 ust. 3d u.s.o.). Zgodnie z art. 251 ust. 4 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizacje celów wskazanych w tych przepisach.
Niewykorzystanie dotacji do końca roku budżetowego rodzi konieczność jej zwrotu do dnia 31 stycznia następnego roku (art. 251 ust. 1 u.f.p.). Ponadto obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami ma miejsce również wówczas, gdy udzielona dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p.).
Przywołany wyżej reżim prawny pozwala na konstatację, iż dotacja oświatowa ma mieszany charakter podmiotowo – celowy, gdyż udzielana jest jednostkom spoza sektora finansów publicznych na każdego ucznia, ale jednocześnie przeznaczona jest na ściśle określony cel polegający na realizacji konkretnych zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Rolą dotacji nie jest zatem subsydiowanie wszelkiej działalności placówki czy też wsparcie podmiotu prowadzącego taką placówkę, a twierdzenie to znajduje swoje uzasadnienie w wypracowanej przez sądy administracyjne linii orzeczniczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1002/13, 8 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 229/13, i 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1858/12).
W kontekście zatem przywołanych regulacji, stwierdzić należy, że dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, chociaż samo pojęcie wydatków bieżących ma szersze znaczenie i obejmuje nie tylko wydatki realizujące ustawowe zadania jednostki oświatowej, ale także wydatki, które takiej funkcji nie pełnią. W myśl przywołanych regulacji nie może jednak budzić wątpliwości to, że podmiot prowadzący przedszkole nie mógł przeznaczyć przyznanych środków finansowych na pokrycie każdego rodzaju wydatków związanych z prowadzoną przez siebie placówką, co też zasadnie zauważyły organy. Ustawodawca bowiem skonkretyzował, że jedyną kategorią wydatków bieżących, które będą mogły zostać sfinansowane ze środków dotacyjnych będą te poniesione na realizację zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Środki pochodzące z dotacji nie mogą stanowić źródła finansowania wydatków na utrzymanie podmiotu będącego organem prowadzącym szkołę, a także na pokrycie kosztów związanych z jej ogólną organizacją i funkcjonowaniem, gdyż wydatki te nie są związane bezpośrednio z działalnością oświatową rozumianą jako proces kształcenia, wychowania i opieki. Celem dotacji jest dofinansowanie realizacji zadań placówki, a nie dofinansowanie realizacji zadań organu prowadzącego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1105/16).
Z powyższych względów nie sposób uznać, aby do tak rozumianych wydatków bieżących, na które została przyznana dotacja oświatowa zaliczyć poniesione przez skarżącą kwoty związane z koniecznością opłat za zajęcie pasa drogowego (162,88 zł), kwoty dotyczące kosztów eksploatacji pojazdów (6 881,32 zł), kwoty dotyczące wypłat ryczałtów z tytułu użytkowania samochodów (1 246, 64 zł), które to są sporne w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu jakkolwiek na podstawie udzielonych przez dyrektora wyjaśnień wynika, iż użytkowane przez stronę pojazdy samochodowe wykorzystywane były w związku z prowadzoną działalnością, ale charakter wymienionych przez niego działań realizowanych za ich pomocą był organizacyjno – administracyjny. W takich bowiem kategoriach należy rozumieć czynności polegające na kontroli i nadzorze działalności placówek edukacyjnych przez dyrektora, dojazdu na spotkania biznesowe, konferencje lub do instytucji w związku z prowadzeniem przedszkola, jak również przewożenia pomocy dydaktycznych, sprzętu AGD i RTV, mebli, maszyn do koszenia trawy, czy dojazdów w celu usunięcia awarii. Stąd zasadnie organ uznał, iż pozostają one poza zakresem działań polegających na kształceniu, wychowaniu, opiece oraz profilaktyce społecznej. Wyczerpują one natomiast dyspozycję art. 5 ust. 7 u.s.o., który wskazuje, że organ prowadzący przedszkole odpowiada za jego działalność, a do jego zadań należy w szczególności zapewnienie warunków działania przedszkola, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Można jeszcze nadmienić, iż potrzeba spotkań biznesowych, dojazdu do określonych punktów, dowozu wyposażenia oraz artykułów na potrzeby prowadzonej działalności, jak również konieczność realizacji zadań z zakresu serwisu technicznego stanowi oczywiste koszty związane z prowadzeniem większości działalności gospodarczych i obciąża podmioty ją wykonujące.
Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń wskazać trzeba, iż tut. Sąd absolutnie nie neguje możliwości uznania kwalifikowalności wydatków na zakup samochodu czy windy – jak to wynika z przywołanych w skardze orzeczeń – jeżeli określony podmiot realizuje przez to zadania na jakie dotacja została udzielona. Stąd w realiach niniejszej sprawy sporne wydatki można byłoby uznać za kwalifikowalne gdyby wiązały się z realizacją zadań dydaktycznych, bezpośrednio z procesem nauczania, czy pozostawałyby w związku z koniecznością sprawowaniem opieki. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca, co też rodzi obowiązek zwrotu oznaczonej kwoty jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów skarżącej sformułowanych względem zasadności twierdzeń organu co do niewykorzystania dotacji w kwocie 37.364,00 zł, wykazanej w pozycji dotyczącej pochodnych od wynagrodzeń (składki ZUS) oraz w kwocie 20.906,65 zł, wskazanej jako zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych, trzeba zauważyć, że z hipotezy ust. 1 w art. 251 u.f.p. wynika, że zwrotowi podlega ta część dotacji, która nie została wykorzystana do końca roku budżetowego, w którym została ona przyznana i przekazana. Natomiast z niewykorzystaniem dotacji, mamy do czynienia, gdy beneficjent, któremu dotacja została udzielona, nie udowodnił, że ją przeznaczył na określony cel, czyli, że nastąpiła faktyczna zapłata za zadania albo za realizację wskazanych w przepisach celów, na które dotacja została udzielona. Z postanowień ust. 4 w art. 251 u.p.f. wynika z kolei, że dla oceny wykorzystania dotacji istotne znaczenie ma zapłata za zrealizowane zadanie publiczne (pierwsza cześć zdania z art. 251 ust. 4 u.f.p.). Stąd zasadnie organy wskazały, a czego to nie akceptuje skarżąca, że sytuacja niewykorzystania dotacji ma miejsce wówczas, gdy określonego wydatku strona rzeczywiście nie sfinansowała w roku budżetowym, na który dotacja została przyznana. Nie można więc podzielić twierdzeń skarżącej, iż wykorzystanie dotacji następuje przez samą realizację celów w zakresie kształcenia, wychowania, opieki i jest niezależnie od terminów płatności. Obowiązkiem bowiem strony jest rozliczyć się z otrzymanej ze środków publicznych dotacji oświatowej w określonym roku budżetowym i precyzyjnie wskazać, jakie wydatki zostały faktycznie z niej pokryte przez co nastąpiło przekazanie środków pozostających w dyspozycji beneficjenta. Innymi słowy wykorzystanie dotacji to taka sytuacja, w której w roku budżetowym, na który strona ją otrzymała następuje rzeczywiste jej wydatkowanie, co też wymaga przestrzegania dyscypliny finansowej, o której mowa w art. 251 u.f.p. Rzeczą beneficjenta jest przy tym dbałość o dokumentację potwierdzającą pokrycie wydatków ze środków pochodzących z dotacji.
W realiach badanej sprawy strona, której dotacja została udzielona, nie udowodniła, że kwotę tą wykorzystała w roku budżetowym, czyli, że w okresie tym nastąpiła faktyczna zapłata za zadania albo za realizację wskazanych w przepisach celów, na które dotacja została udzielona. Nie sposób bowiem nie przyznać racji twierdzeniom organów, że skarżąca nie udokumentowała dokonania zapłat w 2013 r. w łącznej kwocie 58.270,65 zł, w tym składki ZUS w kwocie 37.364,00 zł i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń osób wykazanych na listach płac w sporządzanych przez stronę zestawieniach wydatków rozliczonych z dotacji za 2013 r. w kwocie 20.906,65 zł. Z pozyskanych w toku postępowania danych wynika, iż strona nie zapłaciła składek do ZUS w całości w 2013 r., gdyż część z nich (za październik, listopada, grudzień 2013) uiściła dopiero po złożeniu korekt deklaracji w lipcu i sierpniu 2014 r. Ponadto prowadzona przez skarżącą dokumentacja również nie pozwala na określenie jaka kwota zapłaconych w 2013 r. składek ZUS wynika z listy płac wykazanych w zestawieniach wydatków za 2013 r.
Z kolei w kwestii zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych trzeba wskazać, że zaliczki te ujęte w deklaracji PIT-4R za 2013 r. zostały częściowo zapłacone w 2013 r., tj. w kwocie 213.344,61 zł, a częściowo w 2014 r., tj. w kwocie 626.081,45 zł. Ponadto w niniejszej sprawie istotnym jest fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego P. rozłożył na raty zaległość "A" ustalając termin ostatniej raty na 5 września 2014 r. Z zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z dnia 15 września 2014 r. wynika, iż zostały one przez skarżącą uregulowane.
Powyższe okoliczności dowodzą, iż skarżąca nie uiściła w całości zaliczek na podatek dochodowy w 2013 r. Część z nich wpłaciła dopiero w 2014 r., czego to nie kwestionuje. W tych też okolicznościach racje mają organy, iż w 2013 r. nie nastąpiła faktyczna zapłata ze środków dotacji całości zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń. Skoro zatem wydatki pokrywa sią dotacją i muszą one zostać poniesione w okresie, na który dotację przyznano, to nie sposób przyjąć, iż niniejsza kwota została wykorzystana. Stąd stanowi dotację niewykorzystaną i jako taka podlegała zwrotowi do budżetu Miasta W..
Na zakończenie wskazać trzeba, iż nie ma racji skarżąca wskazując na naruszenie proceduralne organu odwoławczego, który badał instancyjnie sprawę również w części nieobjętej odwołaniem, gdyż zadaniem organu odwoławczego nie jest dokonanie oceny prawidłowości decyzji wydanej przez organ administracji właściwy w pierwszej instancji, ale ponowne rozpatrzenie sprawy. Skonkretyzowanie zarzutów w odwołaniu ułatwia organowi odwoławczemu rozpoznanie sprawy i pozwala na uniknięcie powtórzenia uchybień popełnionych przez organ pierwszej instancji. Zakres i sposób rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego ogranicza jedynie art. 139 k.p.a., który zakazuje organowi odwoławczemu wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 u.p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło