VIII SA/Wa 891/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-05

Skład orzekający: Iwona Owsińska Gwiazda, Iwona Szymanowicz-Nowak, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób wykonywany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, przy braku statusu przedsiębiorcy i licencji, stanowi krajowy transport drogowy podlegający karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz osób wykonywany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet bez zarejestrowanej działalności gospodarczej i licencji, stanowi krajowy transport drogowy, jeśli jest odpłatny i zorganizowany. Brak wymaganego statusu przedsiębiorcy lub licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Ponadto, pojazd używany do przewozu okazjonalnego musi spełniać określone kryteria konstrukcyjne i formalne, a umowa musi być zawarta pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, z ustaleniem opłaty ryczałtowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na kierowcę A. W. za wykonywanie zarobkowego przewozu osób samochodem osobowym bez wymaganej licencji oraz niespełnienie kryteriów przewozu okazjonalnego. Kontrola wykazała, że kierowca przewoził pasażerów za pośrednictwem aplikacji mobilnej, a płatność była dokonywana przez aplikację. Organy uznały, że był to krajowy transport drogowy, a pojazd nie spełniał wymogów dla przewozu okazjonalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2019 r. o nałożeniu na A. W. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Decyzja wydana została w następującym stanie sprawy: W dniu [...] kwietnia 2019 r. w L. przy ulicy Z. miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. W. (dalej: strona, kierowca, skarżący). Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów. Przewóz odbywał się samochodem osobowym zarejestrowanym na 5 osób. Płatności za wykonany kurs w wysokości [...] zł dokonano za pośrednictwem aplikacji [...]. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu, niepoświadczoną kopię licencji nr 004 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną na rzecz firmy [...] Spółka z o.o. Spółka k. w R., a także umowę najmu samochodu oraz umowę zlecenia zawartą z firmą [...] w K.. Kontrola została udokumentowana protokołem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.) oraz art. 93 ust. 1, ust. 4-5 w związku z art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, dalej: u.t.d.), nałożył na kierującego karę pieniężną w wysokości [...] zł. WITD ustalił, że skarżący dopuścił się naruszenia określonego w art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w związku z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz naruszenia określonego w art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w związku z lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Organ I instancji podał, że z ustaleń dokonanych podczas kontroli wynikało, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej na telefonie komórkowym pasażera. Pasażer na aplikacji [...] utworzył konto, do którego dodał swoją kartę płatniczą, i poprzez tę aplikację zamówił przejazd, wskazując miejsce początkowe i końcowe. Podczas zamawiania kursu na aplikacji wyświetliły mu się: numer rejestracyjny, marka pojazdu jaki ma pod niego podjechać oraz imię kierowcy i jego zdjęcie. Przy zamawianiu kursu aplikacja zablokowała mu na koncie kwotę [...] zł, a następnie po zakończonym przewozie kwota ta została pobrana z konta. Pasażer podał, że nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani innym przedsiębiorstwem w siedzibie przedsiębiorstwa. Skarżący z kolei wyjaśnił, że za wykonane przewozy otrzymuje środki pieniężne od aplikacji [...] za pośrednictwem PHU [...], który przelewa mu pieniądze po odjęciu prowizji i podatku. Z firmą tą ma podpisaną umowę zlecenia. W ciągu tygodnia musi przedstawić faktury za paliwo i eksploatację pojazdu. Wysokość jego wynagrodzenia uzależniona jest od ilości kursów, które wykona. W pojeździe nie posiada zainstalowanego taksometru ani kasy fiskalnej, jak również oznaczeń charakterystycznych dla taksówek. Na podstawie informacji uzyskanych z Biura ds. Transportu Międzynarodowego, Starostwa Powiatowego w K., Urzędu Miasta L. oraz Urzędu Miejskiego w K. ustalono, że skarżący nie posiadał uprawnienia na wykonywanie transportu drogowego osób. Zdaniem WITD skarżący wykonywał krajowy transport drogowy osób w imieniu własnym i w celu zarobkowym, w ramach przewozu okazjonalnego. Kontrolowany pojazd dopuszczony został do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd ten nie spełnia kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Rozpoznając odwołanie strony, decyzją z [...] października 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1. oraz 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Podał, że postępowanie toczy się wobec skarżącego jako podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez stronę jako wykonawcę przewozu. Z uwagi na fakt, że łączna wysokość kary za naruszenia popełnione przez wykonawcę przewozu wyniosła [...] zł, to zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. została ona ograniczona do kwoty [...] zł. Nie budziło wątpliwości GITD, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli była strona. P. K., z którym skarżącego łączy umowa zlecenia, jedynie pośredniczył w przekazywaniu mu wynagrodzenia za zrealizowane przewozy, przy czym wynagrodzenie było pomniejszane o podatki i prowizję. Z treści umowy zlecenia wynika jednak, że skarżący wykonuje przewozy osób w sposób samodzielny, bez nadzoru ze strony zleceniodawcy. Stąd też przypisanie stronie odpowiedzialności za realizację przewozu z dnia kontroli organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Strona nie przedłożyła innego dowodu na wykonywanie przewozu w imieniu innego podmiotu. Okazanie do kontroli kopii licencji nr 004 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonej [...] Spółka z o.o. Spółka k. z siedzibą w R., nie daje podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia powiązań między stroną a ww. spółką, w szczególności w sytuacji, gdy treść zeznań skarżącego nie wskazuje na to, żeby współpracował ze spółką przy realizacji przewozów. Zdaniem organu odwoławczego z całokształtu materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny, że przewóz był przewozem zarobkowym podlegającym przepisom u.t.d. Zasadnie zatem organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy. Zdaniem GITD bezspornym było również, że wykonany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny oraz to, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy była zaś okoliczność, że strona na dzień kontroli nie posiadała statusu przedsiębiorcy. Nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza bowiem odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Dokonana przez organ odwoławczy analiza zebranego materiału dowodowego wykazała także, że kontrolowany przewóz nie spełniał wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do tej ustawy. Końcowo GITD stwierdził, że w sprawie nie ma również podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji jej poprzedzającej. Zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1) art. 5b u.t.d. w związku z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., głównie ze względu na to, że nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej; 2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w związku z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym; 3) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...]; 4) art. 92a ust. 1 i 6 w związku z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; II. przepisów postępowania: 5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak: - ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz brak zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; - ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] kwietnia 2019 r.), brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; - uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; - pominięcie tej części materiału dowodowego, tj. umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z PHU [...], z której wynika, że ewentualny przewóz osób miał być świadczony na rzecz ww. podmiotu. 6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 7) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy oraz wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...]; 8) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d., która określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Stosownie do art. 4 ust. 1 u.t.d. krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, dalej: rozporządzeniem (WE) nr 561/2006) (art. 4 ust. 6a u.t.d.). Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym - wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Natomiast stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl zaś art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy, zgodnie z ust. 7 ww. przepisu. Wykonanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł, co określa lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, przewidziano karę pieniężną w kwocie 8.000 zł, zgodnie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że z zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej, tj. [...] kwietnia 2019 r., skarżący wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą był skarżący, który przewoził dwóch pasażerów. Przewóz został wykonany na zamówienie klienta poprzez aplikację [...] samochodem osobowym, który nie był taksówką. O odpłatnym, a więc zarobkowym charakterze kontrolowanego przejazdu, przesądza fakt, że pasażerom opłata za wykonanie usługi przewozu została określona w aplikacji na kwotę [...] zł. Bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji pozostaje przy tym fakt, że zapłata została określona za pośrednictwem platformy internetowej [...] i nie została uiszczona bezpośrednio kierowcy, zwłaszcza jeśli mieć na względzie treść protokołu z przesłuchania strony, z którego wynika, że za kontrolowany kurs skarżący otrzymuje wynagrodzenie od firmy [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie miał obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata. To zaś ustalenie jest w sprawie bezsporne. Rację ma organ odwoławczy wskazując, że przedłożona do akt sprawy umowa zlecenia zawarta [...] listopada 2018 r. nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego skutków. Z umowy tej nie można wyprowadzić wniosku, iż skarżący był zatrudniony w ww. podmiocie, a jedynie że wykonywał w sposób samodzielny usługi m.in. poprzez platformę [...]. Zasady współpracy z firmą PHU [...] oraz umowa najmu przedmiotowego samochodu nie świadczą o tym, że podmiotem wykonującym przewóz jest kto inny niż kierowca. Z dokumentów tych trudno wywieść także i to, że wykonywanie przewozów następowało w imieniu i na rzecz tej firmy. Bezspornym pozostaje natomiast, że podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypisu z licencji. Dlatego organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz 1p. 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego przewóz wykonywany przez skarżącego był transportem drogowym w rozumieniu przepisów u.t.d. wykonywanym bez wymaganej licencji, odpłatnie. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że skarżący nie prowadził zarejestrowanej działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że przedsięwzięcie, polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę Bolt, ma charakter zorganizowany i ciągły. W ramach tego przedsięwzięcia skarżący świadczył sporną usługę przewozu we własnym imieniu i na własny rachunek. Okoliczności powyższe jednoznacznie przesądzają o tym, że działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia "krajowy transport drogowy", czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Ugruntowane jest stanowisko judykatury, że wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W przeciwnym razie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, publ. CBOSA). Co więcej, wykonywanie transportu drogowego podlegające karze pieniężnej, rozumiane jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, nie musi być wykonywane w sposób ciągły (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, publ. CBOSA). Wykonywanie nawet po raz pierwszy transportu drogowego musi odbywać się na podstawie licencji. Przywołane wyżej poglądy orzecznictwa Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w pełni podziela i przyjmuje za własne. W ocenie Sądu każdorazowy przewóz osób, za który realizujący go podmiot ma otrzymać zapłatę i to bez względu na sposób jej otrzymania (w formie gotówkowej czy bezgotówkowej), jest przewozem odpłatnym i zarobkowym, do którego konieczne jest posiadanie odpowiednich licencji. Już sam zamiar pobierania opłaty za przejazd dowodzi zarobkowego charakteru działalności wykonywanej przez skarżącego, który pełnił rolę przewoźnika, nie prowadząc działalności gospodarczej. Z powyższych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro skarżący nie podejmował i nie wykonywał zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, to nie spełnia kryteriów podmiotowych, pozwalających na zastosowanie na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., taryfikatora kar pieniężnych lp. 1.1. oraz lp. 2.11. z załącznika nr 3 do u.t.d. Skarżący nie udowodnił, by przewóz osób miał charakter grzecznościowy lub by kierowała nim wyłącznie uprzejmość. W sprawie niniejszej nie budziło wątpliwości, że zarówno kierujący jak i pasażer mieli świadomość konieczności uiszczenia opłaty za przejazd. W świetle powyższych ustaleń nie ma podstaw, by zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego, a skarżący wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu i na swoją rzecz. Na uwagę zasługuje fakt, że przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, był bowiem przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynikało z protokołu kontroli oraz dowodu rejestracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Okazjonalny transport drogowy to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego lub przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d). Definicja ta jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewóz okazjonalny należy odczytać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod red. prof. M. Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, publ. CBOSA). Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter okazjonalny. Przewóz ten w dniu kontroli nie spełniał jednak wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., ponieważ jego warunki nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że kontrolowany przewóz spełniał wymogi wskazane w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., przyjmując, że był przejazdem okazjonalnym samochodem osobowym wykonanym po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia łącznie wszystkich trzech warunków określonych pod lit. a, b i c (por. wyrok WSA w Lublinie z 6 lutego 2020 r., III SA/Lu 489/19; wyrok WSA w Białymstoku z 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 716/19, publ. CBOSA). W sprawie niniejszej z całą pewnością nie został spełniony warunek dokonania przejazdu na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy, tylko na rzecz platformy internetowej [...]. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że prawidłowo nałożona została na skarżącego kara pieniężna w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do tej ustawy. Nie ulega wątpliwości, że wykonywanym przewozem skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, ponieważ naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4a u.t.d., nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego. Podsumowując, w ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności, wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy w sposób pełny i wyczerpujący odniósł się do postulatu skarżącego w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy. Rozważania w tym przedmiocie znajdują się na stronie 6 decyzji GITD i poparte zostały orzecznictwem sądowym. Ponadto, wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego, organ ustalił, w jaki sposób zainicjowano realizację usługi, co nastąpiło za pośrednictwem aplikacji Bolt zarejestrowanej na telefonie pasażera (str. 4 zaskarżonej decyzji). Sam skarżący przyznał natomiast, że za wykonane przejazdy otrzymuje wynagrodzenie od PHU Evelstar. Twierdzenie zatem, że płatność za kontrolowany przejazd nie nastąpiła na jego rzecz, a na rzecz aplikacji jest pozbawione podstaw. Organ odwoławczy dokonał nadto analizy umowy zlecenia zawartej przez kierującego z PHU [...] (str. 5 zaskarżonej decyzji). Zarzut pominięcia rzeczonego dowodu był więc chybiony. Bezzasadny także jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Skoro GITD uznał prawidłowość skarżonej decyzji organu I instancji, to jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem było utrzymanie tejże decyzji w mocy. Pozbawiony podstaw jest także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji GITD odniósł się do każdego z zarzutów w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy, w tym wyjaśniono dostatecznie zasady działania aplikacji [...], które są możliwe do poznania przez każdą osobę potencjalnie korzystającą z niej (w szczególności przez korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu smartfonów). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. W ocenie Sądu okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej zarówno kierowca jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. To dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 grudnia 2019 r., II SA/Rz 1191/19; wyrok WSA w Białymstoku z 5 grudnia 2019 r., II SA/Bk 695/19, publ. CBOSA). Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 1 k.p.a. Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 k.p.a., gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu" czy "carpoolingu". "Carsharing" bowiem to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei "carpooling" polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Definicja tych pojęć nie odpowiada prawidłowo ustalonemu przez organy administracji publicznej stanowi faktycznemu niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło