IV SA/Wr 164/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej M.P., od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy M. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., nr [...], z dnia [...] grudnia 2019 r., odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło, że według ustaleń organu pierwszej instancji ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z przedłożonego przez skarżącą orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS wynika, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała po ukończeniu 18-roku życia. Zdaniem organu pierwszej instancji stanowi to negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem zgodnie z treścią art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Po zapoznaniu się z aktami sprawy i rozważeniu argumentów odwołania, w którym skarżąca podnosiła, że z tytułu sprawowania opieki nad matką nie może podjąć zatrudnienia – Kolegium stwierdziło, że [...]-letnia skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad matką ([...] lat), która posiada stwierdzoną przez lekarza rzeczoznawcę Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego okresową niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia [...] października 2017 r. do października 2022 r. Matka skarżącej jest mężatką, małżonek zaś ([...] lat), jak wskazano kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, prowadzi indywidualne gospodarstwo rolne, z którego dochód jest jego jedynym źródłem utrzymania. W związku z tym opiekę sprawuje córka (skarżąca). W ocenie Kolegium nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego, jednak z innych przyczyn niż wskazane przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Organ ten bowiem, odmawiając przyznania świadczenia, wskazał na datę powstania niepełnosprawności, tymczasem jak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt K 38/13, art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dalej organ podał, że w świetle natomiast ust. 5 pkt 2 lit. a) tego artykułu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak zauważył dalej organ - przesłanka negatywna, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnosząca się do krewnych osoby, legitymującej się znacznym stopniem niepełnosprawności i pozostającej w związku małżeńskim, których względem niej - obciąża obowiązek alimentacyjny ma - w przekonaniu ustawodawcy, oznaczać, że zobowiązanym do opieki nad taką osobą, powinien być w pierwszej kolejności jej małżonek, chyba, że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Ograniczenie zatem, prawa do otrzymania przez wymienione w art. 17 ust. 1 lub ust 1a) osoby świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim wyłącznie do sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi swego rodzaju, niemogący podlegać wykładni rozszerzającej wyjątek, uzasadniony, wynikającym z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru, istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Zdaniem składu orzekającego Kolegium, w rozpatrywanej sprawie zachodzi negatywna przesłanka ustanowiona w cytowanym przepisie. Bez wątpienia bowiem matka pozostaje w związku małżeńskim zaś jej małżonek nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, prowadzi indywidualne gospodarstwo rolne. Tym samym skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Przytaczając tezy z motywów wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w W.w wyroku z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt I OSK [...] Kolegium stwierdziło, że w świetle treści wymienionych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie podejmowanie przez małżonka obowiązku sprawowania opieki nad drugim małżonkiem, z innego powodu niż legitymowanie się znacznym stopniem niepełnosprawności, nie otwiera możliwości prawnej dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej sobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. To nie rodzina może decydować, komu spośród jej członków powinno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne a decyduje o tym przepis prawa. Z tego powodu zawarte w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) uregulowanie prawne, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, musi być rozumiane ściśle przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, które, jak już wskazano w zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie zachodzą. W skardze wydanej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 1 ust. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się skarżącej, faktycznie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez małżonka matki, podczas, gdy funkcjonalna wykładania przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Poza tym zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez przyjęcie, iż opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny winien sprawować małżonek matki, co skutkuje brakiem jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W związku z tak sformułowanymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Na poparcie skargi podniesiono, że skarżąca opiekuje się niepełnosprawną matką a z uwagi na konieczność stałej opieki nie może podjąć pracy. Nie sposób się zgodzić z interpretacją art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej przez organy w przedmiotowej sprawie. Wskazane regulacje należy rozpatrywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP. Zawarte w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.11.2012 r., I OSK 1700/12, LEX nr 1291354). Literalna interpretacja art, 17 ust. 1 i 1a jest niewystarczająca, albowiem celem wprowadzenia powołanych przepisów przez ustawodawcę było realne wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych z kręgu rodziny. W tej sytuacji literalna wykładnia przepisów jest sprzeczna z wynikami wykładni celowościowej, która ma umocowanie w przepisach Konstytucji RP (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.05.2017 r., I OSK 328/16). Rozstrzygnięcie organów zatem w sposób oczywisty i rażący narusza przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., albowiem niedostatecznie wnikliwie ustalono i przeanalizowano wszystkie okoliczności sprawy. Nie ulega wątpliwości, że organy te oparły się wyłącznie o założenie, że w przedmiotowej sprawie osoba wymagająca opieki ma męża. Organy jednakże nie dokonały ustaleń, czy mąż niepełnosprawnej ma obiektywną możliwość opiekowania się niepełnosprawną żoną, chociażby przez przeprowadzenie stosownego wywiadu przez pracownika socjalnego. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej zwaną "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na tle takich reguł kontroli Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz norm prawa procesowego. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest to, czy dopuszczalna była w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stronie skarżącej z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką, w sytuacji, gdy matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ drugiej instancji przyjął, że niedopuszczalne jest na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; zwana poniżej w skrócie "u.ś.r.") przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, że małżonek niepełnosprawnej matki skarżącej nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności w znacznym stopniu. Stosownie do tego przepisu prawa - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd jednakże nie podziela prezentowanej przez organy literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Generalnie ujmując, aktualnie dominujący jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. należy dokonywać wykładni celowościowej i systemowej normy tego przepisu, co oznacza, że pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno być uważane za przesłankę odmowy świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy współmałżonek tej osoby nie jest w stanie takiej opieki sprawować. Powyższe zapatrywanie wyrażono interpretując przepis art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit.a) ustawy o świadczeniach rodzinnych łącznie z odpowiednimi przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 23, art. 27 i art. 130 k.r.i.o.). Zgodnie z art. 23 k.r.i.o. małżonkowie są zobowiązani do wspólnego pożycia i wzajemnej pomocy. Jednocześnie stosownie do art. 27 k.r.i.o. małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast zgodnie z art. 130 k.r.i.o. obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Mając na uwadze przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a) ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazane przepisy k.r.i.o. argumentowano w orzecznictwie, że skoro obowiązek alimentacyjny rozwiedzionego małżonka wyprzedza obowiązek krewnych drugiego małżonka, to tym bardziej obowiązek zobowiązanego małżonka wyprzedza obowiązek krewnych uprawnionego małżonka w czasie trwania małżeństwa. Z istoty świadczenia pielęgnacyjnego wynika, że przysługuje ono nie osobie wymagającej opieki, ale osobie, która tę opiekę sprawuje. Ma ono za zadanie przynajmniej częściowo zrekompensować wydatki ponoszone przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnej osobie. Stąd też pozostawanie w związku małżeńskim przez osoby wymagające opieki nie może być uważane za przesłankę odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nie jest obiektywnie zdolny tego obowiązku wypełnić, a zrealizować tę pomoc jest w stanie - w zastępstwie współmałżonka nie mającego takiej możliwości - osoba zobowiązana do alimentacji w dalszej kolejności (vide wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. II SA/Rz 26/20; w Białymstoku z dnia 11 października 2012 r., sygn. II SA/Bk 642/12 i z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. II SA/Bk 987/12; we Wrocławiu z dnia z dnia 19 lutego 2015 r. IV SA/Wr 924/14; w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. II SA/Po 242/12; w Olsztynie z dnia 12 marca 2020 r., sygn. II SA/Ol 28/20 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl,). Wbrew zatem literalnemu brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a) u.ś.r. sam fakt, że osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie jest przesądzający. Istnieją bowiem sytuacje, w których pomimo pozostawania przez osobę niepełnosprawną w związku małżeńskim z osobą, która formalnie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, możliwe byłoby przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny. A mianowicie byłoby to dopuszczalne wówczas, gdy małżonek osoby niepełnosprawnej faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania nad nią opieki. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozumiany celowościowo, umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli (WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 11 października 2012 r., sygn. II SA/Bk 642/12 i z 4 kwietnia 2013 r. sygn. II SA/Bk 987/12). Chodzić może zasadniczo o takie przypadki, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia czy wiek lub inne obiektywnie istniejące okoliczności nie jest zdolny tej opieki wykonywać samodzielnie, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę. Należy bowiem mieć na uwadze, że obowiązek sprawowania opieki stanowiący element obowiązku alimentacyjnego ze względu na który ustala się krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (w dalszej i bliższej kolejności), nie ogranicza się wyłącznie do osobistych starań, ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych. W związku z powyższym, w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zachodzi konieczność wykazania obiektywnego braku zdolności małżonka do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem, zaś oceny niemożności sprawowania opieki nad drugim współmałżonkiem można dokonać kierując się zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, na kanwie wyczerpująco ustalonych okoliczności faktycznych sprawy. Odnosząc zaś powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji nie zadośćuczyniły wymogom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem zaniechały wnikliwego ustalenia oraz przeanalizowania wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Nie zbadano w szczególności, czy małżonek matki skarżącej, prowadzący gospodarstwo rolne, rzeczywiście nie ma obiektywnych możliwości opiekowania się niepełnosprawną małżonką. Nie poczyniono bowiem ustaleń co do wielkości gospodarstwa, charakteru wykonywanych prac w gospodarstwie i ich czasochłonności, dochodowości gospodarstwa, ponadto nie wyjaśniono jaki jest stan zdrowia współmałżonka, czy realnie byłby w stanie podołać równolegle prowadzeniu gospodarstwa i zarazem sprawowaniu należytej pieczy nad małżonką etc. Zaniechanie poczynienia w tym zakresie stosownych ustaleń wskazuje na to, że decyzje organów obu instancji są obarczoną wadą, wynikającą z naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy organy powinny mieć uwadze powyższe wskazania i dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Z przedstawionych względów, skoro zarzuty skargi okazały się zasadne, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego obie wydane w sprawie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c p.p.s.a. (pkt I sentencji). Orzeczenie o kosztach znajduje wsparcie w art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.