I GZ 110/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-29

Skład orzekający: Dariusz Dudra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego jest prawidłowe, jeśli strona twierdzi, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia tego wpisu, mimo że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki wskazuje na doręczenie obu wezwań (formalnego i fiskalnego)?
Ratio decidendi
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. W sytuacji, gdy strona kwestionuje otrzymanie wezwania, a jej wyjaśnienia są wiarygodne, należy rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść strony, kierując się potrzebą merytorycznego zbadania sprawy i zagwarantowanym konstytucyjnie prawem do sądu. W związku z tym zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi należało uchylić.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę T. Sp. z o.o. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. nieuiszczenia wpisu sądowego i nieprzedłożenia odpisu z KRS, mimo wezwania. Strona złożyła zażalenie, twierdząc, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, a jedynie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, które uzupełniła. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 lutego 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Go 473/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Go 473/20 odrzucił skargę T.spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 grudnia 2020 r. wezwano Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) przez złożenie dokumentu określającego umocowanie prokurenta Spółki do reprezentowania Skarżącej – odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 grudnia 2020 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została doręczona w dniu 11 stycznia 2021 r. i odebrana przez pełnomocnika pocztowego (zpo - k. 41 akt sądowych). Tym samym siedmiodniowy termin do dokonania ww. czynności upłynął z dniem 18 stycznia 2021 r. Pomimo wezwania, wpis sądowy od skargi nie został uiszczony, co potwierdza informacja uzyskana z Oddziału Finansowo-Budżetowego. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 700, dalej: ustawa o KRS), poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że reprezentujący ją w postępowaniu sądowym pełnomocnik, uzupełnił brak formalny skargi w zakreślonym terminie poprzez złożenie wydruku komputerowego odpowiadającego odpisowi aktualnemu z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego a innego wezwania do uzupełnienia braków spółka nie otrzymała. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że Skarżąca ani pełnomocnik nie otrzymali wezwania do uiszczenia wpisu. Być może było to wynikiem omyłki w wysyłce. Do kancelarii dotarło wezwanie z dnia 31.12.2020 r. oraz odpowiedź organu z dnia 21.12.2020 r. i żaden inny dokument. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca spółka kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że w sprawie nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nieziszczenie wpisu sadowego od skargi, nie otrzymała stosowanego wezwania. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 41 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do nadesłania KRS spółki, także wezwanie. do uiszczenia wpisu sądowego. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Przede wszystkim należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Po otrzymaniu wezwania skarżąca przesłała (następnego dnia, tj. 12 stycznia 2021 r.) przesłała na adres Sądu odpis pełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka nie uiściła natomiast wpisu sądowego od skargi. Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 11 stycznia 2021 r. nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Gorzowie Wielkopolskim, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków fiskalnych. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżącej, która – gdyby założyć, iż została prawidłowo wezwana zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – wykonałaby tylko wezwanie w zakresie braków formalnych skargi, pomijając braki fiskalne - nie uiszczając wpisu sądowego od skargi. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I GZ 5/20). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło