I GZ 5/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Go 696/19 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Go 696/19 odrzucił skargę L. Sp. z o.o. w Z.(dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych na rok 2017 oraz zwrócił uiszczony wpis od skargi. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: Zgodnie z zarządzeniem z 10 października 2019 r. wezwano skarżącą spółkę, do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie dokumentu określającego umocowanie prokurenta do reprezentowania strony skarżącej - odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS, oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi doręczono spółce w dniu 18 października 2019 r. Spółka w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.a.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz uznanie, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego w postaci przesłania dokumentu wskazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, podczas gdy strona skarżąca wezwana została jedynie do uzupełnienia braku formalnego w postaci uiszczenia opłaty od skargi, a nie do przesłania ww. dokumentu. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Natomiast w korespondencji otrzymanej z Sądu I instancji skarżąca otrzymała jedynie zarządzenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co też uczyniła. Do zażalenia dołączyła kopię otrzymanych pism z Sądu I instancji oraz odpis pełny KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że w sprawie nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie odpisu KRS, nie otrzymała stosowanego wezwania. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 16 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania KRS spółki. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Przede wszystkim należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Po otrzymaniu wezwania skarżąca przesłała pismo z dnia 24 października 2019 r. wraz z potwierdzeniem uiszczenia wpisu sądowego (k. 18-19 akt sądowych). Spółka nie przesłała natomiast żądanego przez Przewodniczącego Wydziału odpisu KRS, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – jej odrzucenie. Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 18 października 2019 r. nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania jej odpisu KRS z dnia 6 grudnia 2019 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżącej, która – gdyby założyć, iż została prawidłowo wezwana zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – wykonałaby tylko wezwanie w zakresie braków fiskalnych skargi, pomijając braki formalne - nie nadsyłając odpisu KRS (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 92/17). Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do złożenia odpisu z KRS (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1411/15). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.