VI SA/Wa 1674/20

WyrokWSA w Warszawie2021-05-12

Skład orzekający: Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz, Dorota Pawłowska, Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nazwa apteki zawierająca wyrażenie sugerujące niższe ceny niż u konkurencji stanowi reklamę podlegającą zakazowi z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, a w konsekwencji czy decyzja nadająca taką nazwę jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 Kpa?
Ratio decidendi
Nazwa apteki zawierająca wyrażenie sugerujące niższe ceny niż u konkurencji stanowi reklamę w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Wykonanie decyzji nadającej taką nazwę aptece wywołałoby czyn zagrożony karą pieniężną na podstawie art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 6 Kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (WIF) stwierdzającą nieważność decyzji z 2012 r. w części dotyczącej nadania aptece nazwy "[...] [...]". GIF uznał, że nazwa ta stanowi reklamę apteki, narusza art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego i w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą pieniężną (art. 156 § 1 pkt 6 Kpa). Skarżąca kwestionowała tę ocenę, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi Indra J. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "Organ", "GIF"), na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1, art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 499, dalej "Upf" lub ,,Prawo farmaceutyczne") oraz art. 158 § 1 w zw.z art. 157 i art. 156 § 1 pkt 6 i art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej "Kpa"), po rozpatrzeniu wniosku I. J.Spółka jawna z siedzibą w S. (dalej "Skarżąca", "Strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2019 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. (dalej "WIF", ,,Organ I instancji") z [...] lipca 2012 r. nr [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w D., przy ul. [...] [...] nazwy " [...]". Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] lipca 2012 r. WIF decyzją nr [...] dokonał na wniosek Strony zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w D., przy ul. [...] [...] (nr zezwolenia [...]). Przedmiotowa zmiana polegała na zmianie nazwy apteki w ten sposób, że dotychczasową nazwę w brzmieniu: "Apteka [...]" zastąpiono nazwą: "[...] [...]". Pismem z 9 listopada 2017 r., [...] Okręgowa Izba Aptekarska w K. zwróciła się z wnioskiem do GIF o zbadanie w ramach posiadanych kompetencji i ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w D. przy ul. [...] [...]. Po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją, GIF uznał za zasadne wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WIF z [...] lipca 2012 r. wydanej w przedmiocie zmiany nazwy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w D. przy ul. [...] [...]. Pismem z 9 lipca 2019 r. GIF zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie, Strona w dniu 19 lipca 2019 r. dokonała przeglądu akt w przedmiotowej sprawie w siedzibie GIF. Jednocześnie, pismem z 22 lipca 2019 r., wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Do pisma załączyła protokół kontroli apteki. Pismem z 9 sierpnia 2019 r. Organ poinformował Skarżącą o zamiarze zakończenia postępowania i wydania decyzji oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w postępowaniu dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również o możliwości zapoznania się z aktami. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. GIF, decyzją z [...] września 2019 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji WIF z [...] lipca 2012 r., w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w D. przy ul. [...] [...], nazwy " [...]". W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że decyzja WIF z [...] lipca 2012 r., w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w D. przy ul. [...] [...], nazwy " [...]" obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa tj. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, a ponadto nieważność decyzji zaistniała już w dacie orzekania o niej przez Organ I instancji. Pismem z 1 października 2019 r. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIF z [...] września 2019 r. Skarżąca zaskarżyła decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 156 § 1 pkt 6 Kpa oraz art. 94a Upf. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania. Zaskarżoną decyzją GIF utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2019 r. W uzasadnieniu ww. decyzji Organ wskazał, że zgodnie z art. 157 § 1 Kpa organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia. Postępowanie w tym przedmiocie może zostać wszczęte z urzędu (art. 157 § 2 Kpa). Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 6 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Natomiast nie stwierdza się nieważności decyzji administracyjnej z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1 (naruszenie przepisów o właściwości), pkt 3 (uprzednie rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją albo załatwienie sprawy milcząco), pkt 4 (skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną) i pkt 7 (wada nieważności z mocy przepisu szczególnego), jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 Kpa). GIF zaznaczył, że wszczął postępowanie w zakresie zbadania decyzji WIF pod kątem przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. Zgodnie z treścią powołanego przepisu decyzja administracyjna jest nieważna wtedy, gdy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Organ podkreślił, że dotyczy to takich sytuacji, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz przystąpienie do jego realizacji. Nie jest przy tym istotne czy adresat podjął takie działania. Organ wyjaśnił, że przez pojęcie czynu zagrożonego karą należy rozumieć czyny zagrożone sankcją karną, przewidzianą w Kk, Kks, Kw oraz w innych przepisach pozakodeksowych, czyny zagrożone karami administracyjnymi, wymierzanymi przez organy administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej oraz delikty dyscyplinarne. W ocenie GIF, decyzja WIF z [...] lipca 2012 r. w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w D. przy ul. [...] [...], nazwy " [...]" jest dotknięta wadą nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. W razie jej wykonania (tj. w razie posługiwania się w obrocie gospodarczym nazwą " [...]") wywołałaby czyn zagrożony karą. Organ wskazał, że według art. 94a ust. 1 Upf zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Natomiast nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Jak zaznaczył GIF, możliwe jest zamieszczanie jedynie danych mających charakter informacyjny. GIF podkreślił, że ze względu na brak definicji legalnej pojęcia "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności", sposób jego rozumienia został wypracowany z pomocą orzecznictwa sądów administracyjnych. W zakresie rozumienia pojęcia reklamy apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 Upf przyjmuje się, że reklamą może być nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupu w tej aptece. GIF stoi zatem na stanowisku, że informacje niewyłączone wprost przez art. 94a ust. 1 zd. 2 Upf spod zakazu, powinny być oceniane przy uwzględnieniu celu omawianej regulacji. Przepis art. 94a ust. 1 Upf wprowadza zakaz reklamy aptek (aby ograniczyć zjawisko nabywania i spożywania leków ze względów czysto ekonomicznych, a nie realnych potrzeb zdrowotnych). Stąd niedozwolone jest podawanie informacji (oraz prowadzenie innych działań) zachęcających do dokonania zakupów w konkretnej aptece. Zdaniem Organu, nie można z góry przyjąć, że żadna nazwa apteki nie narusza zakazu reklamy aptek. Przepisy nie wyłączają wprost nazwy apteki spod zakazu, który nie jest także ograniczony ze względu na formę (reklamą mogą być wszelkie działania). W konsekwencji, nazwa apteki może naruszać art. 94a ust. 1 Upf, o ile zawiera w sobie zwroty wartościujące (hasła reklamowe), zachęcające do dokonania zakupów w określonej aptece. Przyjęcie przeciwnego stanowiska umożliwiłoby obejście przepisów, obniżając skuteczność zakazu reklamy i godząc w założenie o racjonalności ustawodawcy. Wydaje się, że bezwzględny zakaz reklamy aptek i ich działalności nie został ustanowiony po to, by jednocześnie umożliwić nieograniczone "ukrywanie" haseł reklamowych w nazwach aptek. Powstałaby bowiem nieuzasadniona różnica pomiędzy "hasłami reklamowymi" (zachęcającymi do zakupu w konkretnej aptece) umieszczanymi obok nazw aptek (w folderach, ulotkach, na szyldzie, itd.), a tymi które w istocie nazwa zawiera. W świetle powyższego, według Organu należy uznać, że nazwa apteki zawierająca wyrażenie " [...]" stanowi hasło reklamowe, zatem oznaczenie apteki taką nazwą jest sprzeczne z brzmieniem art. 94a ust. 1 Upf i może wywołać czyn zagrożony karą. GIF uznaje, że nazwa apteki " [...]" narusza art. 94a ust. 1 Upf jednoznacznie opisując prowadzoną przez Skarżącą aptekę jako miejsce gdzie oferowane produkty są "tanie" (w domyślnie tańsze niż w konkurencyjnych aptekach), a więc bardziej atrakcyjne z punktu widzenia konsumenta. W konsekwencji, eksponowanie nazwy apteki " [...]" w treści szyldu, plakatów, ulotek itd. zachęca odbiorców do zakupu w konkretnej aptece. Organ podkreślił dalej, że przedsiębiorca, w przypadku wykonania decyzji poprzez posługiwanie się reklamową nazwą " [...]", np. na folderach, szyldach, ulotkach, mógłby zgodnie z art. 129b ust.1 Upf podlegać karze pieniężnej w wysokości do 50.000 zł. Wykonanie przedmiotowej decyzji nadającej aptece "reklamową nazwę" może realnie prowadzić do popełnienia deliktu administracyjnego. GIF nie podzielił argumentacji Strony, że wykonanie decyzji WIF wywołałoby czyn zagrożony karą tylko i wyłącznie w sytuacji, w której Strona posługiwałaby się nazwą apteki nadmiernie eksponując określoną część nazwy apteki - sytuacja taka dotyczyłaby więc nie samej decyzji, a sposobu jej wykorzystania. Zdaniem Organu posługiwanie się nazwą apteki zawierającą hasło reklamowe narusza zakaz reklamy. W konsekwencji, GIF pozostaje na stanowisku, zgodnie z którym decyzja WIF w części nadającej nazwę aptece: " [...]" jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. Organ nie podziela zatem zarzutu naruszenia art. 156 §1 pkt 6 Kpa. Jednocześnie, GIF przyjął, że decyzja WIF nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto uznał, że niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne, wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie podziela także zarzutów podniesionych przez Skarżącą odnośnie naruszenia art. 6 Kpa, art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 Kpa. GIF uznał, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo. W trakcie prowadzonego postępowania nie doszło również do uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy. Na ww. decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła Organowi, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył: 1. przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 Upf polegające na błędnym przyjęciu, iż sama treść zezwolenia na prowadzenie apteki w zakresie jej nazwy z chwilą jego wydania stanowi reklamę apteki lub jej działalności; 2. przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 Kpa, art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, 77 Kpa, art. 156 § 1 pkt 6 Kpa poprzez błędne ustalenie, iż każde wykonanie - bez względu na jego sposób, czy charakter, czy zakres - decyzji, której dotyczyć ma rzekoma nieważność, a szczególnie wykonanie poprzez prowadzenie apteki pod nazwą określoną w zezwoleniu, wywołałoby czyn zagrożony karą, a tym samym niezasadne utożsamienie samego faktu treści wydanego zezwolenia na prowadzenia apteki z prowadzeniem reklamy apteki lub jej działalności; 3. art. 129b ust. 1 w zw. z art. 129b ust. 2 Upf w postaci braku właściwości rzeczowej i kompetencji GIF w zakresie orzekania, co jest, a co nie jest reklamą apteki lub jej działalności podlegającej karze pieniężnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2019 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości, czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ,,Ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta naruszeniami, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c Ppsa obligowałyby Sąd do jej uchylenia. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Mocą zaskarżonej decyzji, utrzymującej mocy decyzję z [...] września 2019r., Organ podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności stwierdzenia nieważności w części decyzji WIF tj. w zakresie w jakim decyzją tą nadano aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w D. przy ul. [...] [...] nazwę ,, [...]". W ocenie GIF, decyzja WIF dotknięta jest bowiem wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa zgodnie z którym stwierdza się nieważność decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Zasadności zajętego w tym zakresie stanowiska Organ upatruje w postanowieniach przepisu art. 94a ust. 1 zd. 2 w związku z art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Istota sprawy sprowadza się zatem do rozważenia, czy dodanie w nazwie apteki wyrażenia ,, [...]" naraża Stronę na zarzut dopuszczenia się czynu zagrożonego karą. Innym słowy, czy prowadzi to do naruszenia zakazu reklamy ustanowionego w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego z którym związana jest kara określona w art. 129b ust. 1 tej ustawy. Na wstępie należy zaznaczyć, że w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego ustawodawca wprowadził całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności, stwierdzając jednocześnie, że reklamy nie stanowi tylko informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Prawo farmaceutyczne nie zawiera przy tym definicji reklamy apteki. Jednakże już z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego wynika, że ustawodawca potraktował pojęcie reklamy apteki dość szeroko, skoro wyłączył z jej zakresu jedynie informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Tym samym uprawnione jest przyjęcie (zgodne z doktryną oraz licznym orzecznictwem sądów administracyjnych traktującym o tym problemie), że reklamą jest każde działanie - niebędące informacją o lokalizacji i godzinach pracy apteki – mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług w konkretnej aptece lub sieci aptek, w tym także a może przede wszystkich z uwagi na atrakcyjność cen, jakie w takiej aptece są oferowane a które są niższe od cen w innych aptekach. Z tych też względów Sąd stoi na stanowisku, że sformułowanie ,, [...]" wkracza w zakaz reklamy ustanowiony postanowieniem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż przeciętny odbiorca mógłby uznać, że ceny oferowane w ramach sprzedaży w aptece położonej w D. przy ul. [...] [...] są niższe od oferowanych w pozostałych aptekach. Wspomniane zatem wyrażenie składające się na nazwę apteki stanowi zachętę do dokonania zakupów właśnie w tej aptece. Użycie w tym celu, nie budzącego wątpliwości komunikatu o stosowaniu cen niższych niż u konkurencji nie może być bowiem rozumiane inaczej, jak wynikające z intencji zachęcenia potencjalnego klienta do kierowania swoich kroków do apteki, gdzie leki są tanie. Nie jest przy tym istotne, czy stosowane ceny to faktycznie ceny najniższe a leki są tańsze od tych kupowanych w innych aptekach. Istotne bowiem jest samo, wynikające z takiej nazwy zachęcenie do zakupów i związana z tym intencja zwiększenia tym samym sprzedaży. Liczne orzecznictwo sądowe rozważające naruszenie zakazu reklamy poprzez posługiwanie się pojęciami analogicznymi potwierdza słuszność takiego wnioskowania (zob. wyroki WSA w Warszawie z 22 września 2016r., sygn. akt VI SA/Wa 456/15; z 26 lutego 2015r. sygn. akt VI SA/Wa 2300/14; z 7 maja 2015r., sygn. akt VI SA/Wa 2601/14; z 18 grudnia 2014r., sygn. akt VI SA/Wa 1807/14). Sąd stoi przy tym na stanowisku, że do naruszenia wspomnianego zakazu reklamy aptek może dojść nie tylko poprzez posłużenie się przez aptekę – jak to najczęściej bywa - ulotkami, broszurami czy powszechnie dostępnym przekazem wykraczającym poza informację o lokalizacji i godzinach pracy w aptece. Reklamą apteki może być zatem każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny związany z kierowaniem do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego (zob. art. 94a ust.1 zd. 2 Prawa farmaceutycznego). W ocenie Sądu, naruszenie takiego zakazu może nastąpić także w drodze posługiwania się nazwą apteki zawierającą w sobie niedozwolony przekaz reklamowy (zob. wyrok NSA z 29 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2310/15). Uzasadniając powyższe trzeba zauważyć, że Prawo farmaceutyczne wprowadza szczególny reżim prawny dotyczący prowadzenia działalności aptecznej, ograniczając w konsekwencji swobodę działania przedsiębiorcy prowadzącego ten szczególny rodzaj działalności gospodarczej. Jak wynika z przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 Prawa farmaceutycznego apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Stosownie zaś do postanowienia ust. 2 tego artykułu, nazwa apteka zastrzeżona jest wyłącznie dla miejsca sprawowania opieki farmaceutycznej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (Dz. U. z 2021 r. poz. 97), świadczenia usług farmaceutycznych, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy, i wykonywania zadań zawodowych, o których mowa w art. 4 ust. 4 pkt 1, 2, 4-10 i 13-16 tej ustawy. Należy także zauważyć, że jak wynika z postanowienia art. 102 pkt 4 Prawa farmaceutycznego zezwolenie na prowadzenie apteki określa jej nazwę, o ile taka jest nadana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż nazwa apteki jest elementem zezwolenia i wchodząc w jego skład nie może pozostawać w sprzeczności z samym zezwoleniem, jak i regulacjami dotyczącymi prowadzenia apteki, wynikającymi z Prawa farmaceutycznego. Przedsiębiorca ma zatem co do zasady swobodę w wyborze nazwy apteki, z ograniczeniami płynącymi z regulacji wynikających z przepisów reglamentujących prowadzenie tego rodzaju działalności. Analogiczne ograniczenie obciąża organy inspekcji farmaceutycznej przy akceptacji wnioskowanej przez przedsiębiorcę nazwy apteki w ramach wydawanego zezwolenia lub jego zmiany. Zdaniem Sądu nie zasługują na uznanie twierdzenia zawarte w skardze, że dopóki apteka nie wykorzysta poprzez stosowne zachowanie a nie samo prowadzenie apteki zawartej w zezwoleniu nazwy apteki do prowadzenia reklamy apteki lub jej działalności w wyniku czego zostanie ukarana, dopóty nie zostanie ukarana karą i nie zajdzie przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. W tym zakresie należy wskazać, że nazwa apteki wynika z treści udzielonego zezwolenia. Z tego też względu jej prowadzenie nie powinno następować pod inną nazwą niż wynikająca z uzyskanego uprawnienia. Nazwą apteki Strona legitymuje się zaś powszechnie przy prowadzeniu działalności związanej z jej funkcjonowaniem. W konsekwencji, Skarżącej przysługuje prawo do posługiwania się nadaną nazwą apteki i jednocześnie zakaz posługiwania się nazwą inną niż wynikająca z uzyskanego zezwolenia, o ile taka nazwa została w nim określona. Także gdy dochodzi do wydania decyzji zmieniającej zezwolenie w zakresie nazwy apteki i nadania nazwy naruszającej przepisy Prawa farmaceutycznego, Strona zachowuje uprawnienie do posługiwania się nazwą określoną w takim zezwoleniu. Nie następuje automatyczna zmiana jej prawa w tym zakresie, nawet wówczas gdy nowa nazwa narusza zakaz reklamy z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Stąd też twierdzenia Strony ujęte w skardze co do dopuszczalnego, ewentualnego pominięcia nazwy apteki przy jej prowadzeniu czy też zaistnienia stanu naruszenia zakazu reklamy dopiero na skutek określonego ,,stosownego zachowania" (jak podnosi Skarżąca) nie są zasadne. Idąc dalej należy podkreślić, że to iż w imię realizacji zasady pogłębiania zaufania do obywateli sądy administracyjne opowiadają się za niekaraniem podmiotów prowadzących aptekę opatrzoną nazwą naruszającą przepisy prawa a wynikającą z udzielonego zezwolenia (lub jego zmiany) nie oznacza, że nie dochodzi tutaj do zaistnienia czynu niedozwolonej reklamy apteki sankcjonowanego karą pieniężną zgodnie z art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego. W tym zakresie należy bowiem odróżnić sytuację gdy obiektywnie, na skutek wadliwej decyzji organu administracji publicznej powstało naruszenie podlegające karze administracyjnej od tego, czy faktycznie do tego ukarania by doszło. Dla zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 6 Kpa wystarczające jest bowiem powstanie czynu zagrożonego karą, niezależnie od tego, czy w praktyce skutkowałoby to dla strony karą administracyjną tj. obowiązkiem uiszczenia kary pieniężnej. Niedozwolona reklama apteki jest zaś taką karą zagrożona (art. 94a ust 1 w związku z art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego) czyli mamy do czynienia z ,,czynem zagrożonym karą". W tym przypadku zaś z karą administracyjną do której także odnosi się art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. Podsumowując, Organ zasadnie przyjął, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie ten przepis prawa a skoro tak to należało stwierdzić nieważność decyzji WIF w przyjętym zakresie. Nie zasługują nadto na uznanie twierdzenia Strony, że Organ nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy dany stan faktyczny stanowi niedozwoloną reklamę (str. 4 skargi). Za niezasadnością takiego poglądu Skarżącej przemawia chociażby treść art. 129b Prawa farmaceutycznego na mocy którego GIF wydaje decyzje w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Zgodnie bowiem w postanowieniem art. 129b ust. 1 i ust. 2 Prawa farmaceutycznego karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności zaś karę tę nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. GIF zaś, stosownie do postanowienia art. 115 ust. 1 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, pełni funkcję organu II instancji w stosunku do decyzji wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych. W ramach natomiast prowadzenia wspomnianego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy, Organ został zobowiązany do rozstrzygnięcia, czy do naruszenia reklamy doszło czy też nie. Stąd też niezasadne są zarzuty skargi naruszenia art. 129b Prawa farmaceutycznego formułowane w oparciu o odmienną w tym zakresie tezę. W treści wniesionej skargi Strona przedstawiła swojej stanowisko co do wadliwego ograniczenia stwierdzenia nieważności decyzji WIF tylko do części nazwy tj. w zakresie zawartego w nazwie wyrażenia ,,[...]". Zdaniem Skarżącej, w sytuacji pozostawienia wyrażenia ,,CENTRUM" dochodzi do wadliwości lingwistycznej pozostawionej części nazwy apteki i z tego też powodu powinno dojść do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2019r. Odnosząc się do stanowiska Strony w tym zakresie wypada podkreślić, że stwierdzeniem nieważności, w przypadku zaistnienia jednej z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa, powinny być objęte tylko te postanowienia wzruszanej w ten sposób decyzji, które dotknięte są zaistniałą wadliwością. Zasada trwałości decyzji administracyjnych przemawia za przyjęciem, że nie może dochodzić do stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie w jakim jest ona niewadliwa o ile w tym pozostałym zakresie może utrzymać samodzielny byt prawny (por. wyrok NSA z 24 maja 2016r., sygn. akt II OSK 2314/14; z 28 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 2520/14 i powołane w nim orzecznictwo; uchwałę składu Siedmiu Sędziów NSA z 23 lutego 1998 roku, sygn. akt OPS 6/97). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Decyzja WIF, w zakresie niedotkniętym stwierdzoną nieważnością (nazwa ,,[...]"), może bowiem samodzielnie funkcjonować w obrocie. Z tym, że jeżeli Strona uznaje, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji nazwa apteki nie jest taka pod jaką chciałaby ją prowadzić, pozostaje jej wystąpienie z wnioskiem o zmianę zezwolenia w zakresie nazwy apteki (por. wyroki WSA w Warszawie z 1 października 2009r., sygn. akt VIII SA/Wa 329/09; z 14 czerwca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 576/06). Podnoszone zaś przez Stronę argumenty nie mogą przemawiać za wnioskowanym w skardze uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z niestwierdzeniem przez GIF nieważności decyzji WIF także w zakresie wyrażenia ,,CENTRUM" składającego się na nazwę apteki a nienaruszającego zakazu reklamy, nie jest związane naruszenie prawa materialnego czy procesowego, które obligowałoby Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Właściwość GIF, jak również możliwość wszczęcia z urzędu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, wobec treści art. 157 § 1 i 2 Kpa nie budzi wątpliwości Sądu. Nie zaszły także okoliczności wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 2 Kpa. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to w szczególności art. 6, art. 7 i art.8 i art. 77 Kpa. Organ obowiązany był do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa a wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Zdaniem Sądu, ocena dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i poprzedziło ją wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana (art. 77 i art. 80 Kpa). Należycie wyjaśnione zostały także motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona w tym zakresie argumentacja jest przekonywująca, co odpowiada także wymogom art. 107 § 3 Kpa. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2021r. i zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło