I GZ 130/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 448/20 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi W. na decyzję D. z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 10 września 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 448/20 umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie W.. W uzasadnieniu wskazał, że Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Następnie Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 2 września 2020 r. uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie uznając, że było ono przedwczesne, bowiem wydane zostało przez rozpoznaniem przez referendarza sądowego wniosku Skarżącej, zawartego w skardze, o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 4 sierpnia 2020 r. Sąd odrzucając to zażalenie wskazał, że zgodnie z art. 195 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Następnie WSA stwierdził, że z uzasadnienia projektu do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) wynika, że dodanie § 3 w art. 195 p.p.s.a. miało na celu uzupełnienie luki, jaką jest brak regulacji prawnej dotyczącej sytuacji, gdy postępowanie zażaleniowe stanie się bezprzedmiotowe jeszcze przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W takim przypadku sąd ten będzie umarzał to postępowanie, bez konieczności przekazywania zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, skoro zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. zostało uchylone, to niecelowe było rozpoznawanie zażalenia Skarżącej na to zarządzenie. W związku z powyższym Sąd uznał, że postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję D. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 4 sierpnia 2020 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, które następnie uchylił zarządzeniem z 2 września 2020 r., z uwagi na jego przedwczesne wydanie, tj. przed rozpoznaniem przez referendarza sądowego wniosku Skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie Sądu I instancji w tej kwestii należy uznać za prawidłowe. Wskazać należy, że zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09; 24 marca 2010 r., I OSK 444/10; 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10; 26 stycznia 2015 r., II OSK 66/15). Tak sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie dlatego też zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 4 sierpnia 2020 r. wzywające Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przedwczesne, w konsekwencji czego kolejnym zarządzeniem z 2 września 2020 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W tym stanie sprawy zażalenie Skarżącej na zarządzenie z 4 sierpnia 2020 r. stało się bezprzedmiotowe z uwagi na jego wyeliminowanie późniejszym zarządzeniem. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.