III OSK 6779/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-08-04

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Piotr Korzeniowski, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długotrwała nieobecność funkcjonariusza Policji w służbie z powodu choroby, uzasadnia jego zwolnienie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji przełożonego na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, nawet jeśli nie przeprowadzono dodatkowych dowodów z zeznań zastępców tego funkcjonariusza?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że długotrwała nieobecność funkcjonariusza Policji w służbie z powodu choroby stanowi uzasadnioną przesłankę do zwolnienia go z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji uznaniowych nie polega na ocenie słuszności wybranego przez organ rozwiązania, lecz na prawidłowości procesu decyzyjnego, w tym przestrzeganiu przepisów proceduralnych i prawidłowości ustaleń faktycznych. W ocenie NSA, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wykazały interes służby, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego nie były zasadne, ponieważ kompleksową wiedzę o potrzebach kadrowych posiada przełożony, a nie zastępcy funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji. Rozkaz ten zwalniał skarżącego ze stanowiska Dowódcy Oddziału Prewencji Policji i przenosił go do dyspozycji z powodu trzymiesięcznej nieobecności w służbie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania jednostki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów osobowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2453/20 w sprawie ze skargi A. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 30 września 2020 r., nr 3479 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASDNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2453/20 oddalił skargę X.X. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 30 września 2020 r., nr 3479 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek I Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z 25 maja 2020 r., w którym wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] (dalej: "KWP" lub "organ pierwszej instancji") o zwolnienie X. X. (dalej: "skarżący") z zajmowanego stanowiska Dowódcy [...] i przeniesienie go do dyspozycji KWP, z uwagi na długotrwałą (trzymiesięczną) nieobecność funkcjonariusza w służbie. Zdaniem wnioskodawcy, absencja skarżącego w służbie uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie tej jednostki i powoduje nadmierne obciążenie obowiązkami służbowymi jego zastępców. Organ pierwszej instancji uwzględnił powyższy wniosek i 20 lipca 2020 r. wydał rozkaz personalny nr 2622/2020, którym z 21 sierpnia 2020 r. zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska i z 22 sierpnia 2020 r. przeniósł do swojej dyspozycji na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, bez zmiany składników uposażenia. Ponadto w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a., rozkazowi personalnemu nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania skarżącego, rozkazem personalnym z 30 września 2020 r., nr 3479 utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa, stanowiące podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego (art. 32 ust. 1, art. 37a pkt 1 i art. 121 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., dalej: "ustawa o Policji"), wskazał na cele i zadania Policji, szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji) oraz podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej. Podniósł, że przełożeni policjantów odpowiadają za właściwy dobór i liczebność funkcjonariuszy w poszczególnych jednostkach (komórkach organizacyjnych) Policji i odwołując się do wyroków WSA w Warszawie z 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 298/09 i z 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 730/13 stwierdził, że ustawa o Policji nie określa przesłanek (kryteriów) przeniesienia do dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych policjanta, a decyzja o przeniesieniu nie musi wskazywać, w jakim celu jest ono dokonywane. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na podstawową dla stosunków służbowych zasadę podległości służbowej, dyspozycyjności i podporządkowania funkcjonariuszy, co może się wiązać z możliwością jednostronnej zmiany warunków służby funkcjonariusza. Następnie, odwołując się do art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, podał, że KWP, będący kierownikiem jednostki policji nadrzędnej nad wszystkimi jednostkami garnizonu dolnośląskiego, zgodnie z interesem służby, tożsamym z interesem społecznym, jest obowiązany "zagospodarować" policjanta, zgodnie z aktualnymi potrzebami służby, zwalniając z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przenosząc do dyspozycji na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Organ odwoławczy podzielił zapatrywanie organu pierwszej instancji, że za przeniesieniem skarżącego do dyspozycji KWP przemawiała absencja skarżącego w służbie. Służba na stanowisku Dowódcy [...] wymaga od funkcjonariusza większej dyspozycyjności aniżeli od innych policjantów, będących jego podwładnymi. Oddział [...], którym kieruje skarżący, posiada 342 stanowisk policyjnych (załącznik nr 14 do decyzji nr 12 Komendanta Głównego Policji z 22 stycznia 2016 r. w sprawie utworzenia, struktury organizacyjnej i etatowej oddziałów prewencji Policji oraz samodzielnych pododdziałów prewencji Policji, Dz. Urz. KGP z 2016 r., poz. 2). Jest jednostką Policji zorganizowaną na sposób wojskowy, a jego obszar działania nie ogranicza się tylko do garnizonu [...]. Dowódca [...] jest obowiązany m. in. do utrzymywania podległej jednostki w stanie gotowości do realizacji zadań oraz do właściwej organizacji służby. W ocenie Komendanta Głównego Policji, nie jest możliwa prawidłowa organizacja służby w Oddziale [...], którym kieruje dowódca długotrwale nieobecny w służbie (niezależnie od przyczyn tej nieobecności). Jest oczywiste że jego absencja wymaga wyznaczenia innych policjantów, którzy zobowiązani będą do wykonywania jego obowiązków. Przejęcie tych zadań przez innych funkcjonariuszy nie może być w sposób oczywisty ani skuteczne ani efektywne, bowiem będą oni obciążeni dodatkowymi obowiązkami, które muszą wypełnić w trakcie pełnionej służby. Zwiększona liczba zadań służbowych po stronie obecnych w służbie funkcjonariuszy, w tym jego zastępców, wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich służby, rodzi konflikty oraz napięcia i nie leży w interesie Policji. Organ dodał, że nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że skarżący podał w odwołaniu, że proces leczenia nie jest jeszcze zakończony i nie jest możliwe określenie daty, kiedy będzie mógł powrócić do służby. Okoliczności wskazane przez niego w odwołaniu nie dają nie tylko należytej, ale również jakiejkolwiek gwarancji jego powrotu do służby, a tym bardziej gwarancji trwałego powrotu do służby i pełnienia jej w sposób ciągły. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że nie bez znaczenia dla wyniku postępowania jest również obecny charakter relacji skarżącego z jego przełożonym właściwym w sprawach osobowych, któremu zarzuca niewłaściwe prowadzenie polityki kadrowej w podległej mu jednostce Policji oraz dyskryminację. Współpraca między przełożonym właściwym w sprawach osobowych, który jest jednocześnie kierownikiem jednostki organizacyjnej Policji nadrzędnej wobec jednostki jaką jest Oddział [...], a podwładnym, który jest Dowódcą [...] musi opierać się na wzajemnym zaufaniu. Trudno zakładać możliwość dalszej właściwej współpracy pomiędzy skarżącym, a jego bezpośrednim przełożonym, w okolicznościach, gdy ten pierwszy nie posiada pełnego zaufania do zasadności i prawidłowości podejmowanych przez swojego przełożonego decyzji. Komendant Główny Policji dodał, że nie może być mowy o automatycznym mianowaniu skarżącego na inne stanowisko służbowe, w sytuacji zwolnienia z poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego. Skarżący piastował stanowisko kierownicze. Dlatego konieczne jest przeprowadzenie przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych wnikliwej analizy przebiegu dotychczasowej służby skarżącego, jego doświadczenia i predyspozycji, tak aby mógł efektywnie i w sposób prawidłowy wykonywać obowiązki służbowe. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 30 września 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonym rozkazie personalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Wyjaśnił, że instytucja określona w przepisie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia na podstawie art. 37a ustawy oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia. Natomiast sama możliwość podjęcia takiego działania przez przełożonych służyć ma należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Osiągnięcie tego celu w realiach służby mundurowej jaką jest Policja wymaga niekiedy podejmowania decyzji personalnych o niezwłocznym skutku. Zastosowanie art. 37a ustawy nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się na uznaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w sposób przekonujący wykazał istnienie w sprawie interesu służby, związanego z polityką kadrową, wykonywaniem obowiązków i zadań ustawowych, poprzez podanie powodów i przyczyn, dla których zwalniając skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego przeniósł go do swojej dyspozycji. Powodem podjęcia decyzji w trybie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, była nieobecność skarżącego w służbie. Sąd pierwszej instancji przyznał organowi rację, że nieobecność w służbie, mimo jej usprawiedliwienia, uniemożliwia skarżącemu realizację podstawowych zadań związanych z zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania i kierowania Oddziałem [...], a zatem brak jest gwarancji co do dalszego, prawidłowego funkcjonowania Oddziału kierowanego przez skarżącego. Innymi słowy, długotrwała absencja skarżącego w służbie w pełni uzasadniała podjęcie przez przełożonego działań, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań przez podległych naczelnikowi wydziału funkcjonariuszy. Konkludując Sąd stwierdził, że absencja chorobowa skarżącego niewątpliwie dezorganizuje pracę jednostki organizacyjnej Policji, w której funkcjonariusz dotychczas pełnił służbę. Trudno mówić o możliwości prawidłowego wykonywania takich zadań, gdy policjant wykazuje brak niezbędnej dyspozycyjności oraz przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie oraz gdy przełożony nie ma pewności kiedy i na jaki ewentualnie okres podwładny wróci do służby. Nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, że nieobecność nawet jednego funkcjonariusza w służbie dezorganizuje pracę każdej jednostki. Skarżący nie zgadzając się z wyrokiem Sądu pierwszej instancji wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nienależyte skontrolowanie działalności organów administracji publicznej i w konsekwencji - nieuwzględnienie skargi, pomimo tego, że organy administracji publicznej nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nie dopuściły i nie przeprowadziły zawnioskowanych przez skarżącego dowodów osobowych, mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a tym samym pomimo tego, że organy administracyjne ustaliły stan faktyczny niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, tj.: z pominięciem dyspozycji art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. (przedmiotem ww. dowodów miały być okoliczności mające znaczenie dla sprawy i zmierzające do wykazania arbitralności podjętej decyzji, a tym samym mające na celu potwierdzenie bądź wykluczenie istnienie obiektywnych przesłanek podjętej decyzji), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało oddaleniem skargi w sytuacji, gdy prawa skarżącego w zakresie postępowania dowodowego zostały rażąco naruszone w toku postępowania administracyjnego, zaś decyzja organu obu instancji została wydana z rażącym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i 77 k.p.a., a w konsekwencji także: 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi sądowoadministracyjnej i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo tego, że doszło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, co miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia a w konsekwencji także błędne przyjęcie przez WSA (niewynikające z materiału dowodowego sprawy), że: a) "oczywistym jest, że czynności związane z zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem musieli wykonywać jego zastępcy. Obciążenie ich takimi czynnościami często musiało odbywać się kosztem ich własnego stanu zdrowia i zakłócało prawo do wypoczynku, a ponadto nie pozostawało bez wpływu na terminowość i jakość realizowania powierzonych zadań", b) "nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, że nieobecność osoby, do której zadań należy kierowanie daną jednostką, dezorganizuje prace tej jednostki [...]", podczas gdy wyprowadzenie powyższych wniosków (lit. a-b) wymagało uprzedniego przeprowadzenia dowodu z zeznań zastępców skarżącego. Mając na uwadze wyżej określone zarzuty, skarżący wniósł o rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Ponadto, na podstawie art. 176 § 2 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości. Jednocześnie wnioskował o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (zrzeka się rozprawy). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bada tylko, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z wad, która świadczyłaby o nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem. Analizując środek odwoławczy w tym zakresie, uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż postawione w nim zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Skarga kasacyjna rozpoznawana w sprawie niniejszej oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania odnoszących się do postępowania dowodowego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję nie uwzględnił, iż organy administracji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nie dopuściły i nie przeprowadziły zawnioskowanych przez skarżącego dowodów osobowych. Zgodnie z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, stanowiącym podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć, policjanta w przypadku zwolnienia ze stanowiska można przenieść do dyspozycji przełożonego do spraw osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Instytucja określona w tym przepisie, jak zasadnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak jest podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia na podstawie art. 37a ustawy oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia. Natomiast sama możliwość podjęcia takiego działania przez przełożonych służyć ma należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Zastosowanie art. 37a ustawy nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, na konstrukcji uznania administracyjnego. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie wypracowano zasady sądowej kontroli decyzji opartych na uznaniu administracyjnym. Można wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę decyzji uznaniowych pod względem: 1) przestrzegania przepisów o postępowaniu administracyjnym; 2) prawidłowości ustaleń faktycznych w świetle zgromadzonych dowodów; 3) prawidłowości oceny przesłanek załatwienia sprawy; 4) dopuszczalności stosowania danej instytucji prawnej; 5) dokonania wyboru w ramach wyznaczonych przepisami stosowanymi w sprawie; 6) adekwatności zastosowanego środka do okoliczności sprawy indywidualnej (por. J. Orłowski, Uznanie administracyjne w prawie podatkowym, Gdańsk 2005, s. 156 i 157). Ocena przez sądy administracyjne uznania administracyjnego nie polega na ocenie słuszności wybranego przez organ rozwiązania, lecz prawidłowości samego procesu decyzyjnego. Dokonując kontroli decyzji uznaniowych sąd może badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania, czy rozstrzygnięcie nie było dowolne oraz wszelkie te elementy, które w danym akcie nie wiążą się z luzem decyzyjnym pozostawionym organom przez ustawodawcę (por. T. Bigo, Kontrola uznania administracyjnego, "Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego" 1959, nr 14A). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny sprowadza się tym samym w pierwszej kolejności do ustalenia przestrzegania przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek wynikających z prawa materialnego. Kontrola wiąże się z oceną, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono przepisy postępowania administracyjnego, a jeśli je naruszono, to czy w taki sposób, że mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie takiego stanu daje podstawę do uchylenia decyzji. Sąd nie dokonuje natomiast oceny wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia słuszności, czy sprawiedliwości, lecz sprawdza tylko, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalania stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2010 r., I OSK 130/10). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w pełni podziela te poglądy i stoi na stanowisku, że w sprawach dotyczących zwolnienia z zajmowanego stanowiska na podstawie przepisów art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, sądy nie mogą wkraczać w kompetencje właściwych organów i oceniać, czy dana osoba powinna piastować dalej określone stanowisko. Badają one jedynie, czy decyzja o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska nie jest arbitralna albo podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w działaniach organów złamania elementarnych standardów procesowych podnosząc, iż organy wskazały okoliczności faktycznych, które uzasadniały podjęcie obu rozkazów personalnych i ocenę tę należy podzielić. Przepisy art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii danej sprawy, po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Powyższe elementy mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, o czym stanowi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji winno zawierać określenie podstaw faktycznych rozstrzygnięcia, ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz subsumcję przyjętego stanu faktycznego pod określony przepis (lub normę) obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69; wyrok NSA z 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15). Brak określenia przez ustawodawcę w art. 37 a ust. 1 ustawy o Policji kryteriów uzależniających podjęcie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska nie może być utożsamiany z sytuacją braku obowiązku organu do wskazania adresatowi rozkazu personalnego okoliczności faktycznych, które uzasadniały takie rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie organy z tego obowiązku się wywiązały. Funkcjonariusz w czasie całej służby pozostaje podporządkowany przełożonym, którzy w zależności od bieżących potrzeb kadrowych i organizacyjnych mogą kształtować warunki służby w celu zagwarantowania optymalnej realizacji zadań służbowych. O ile wystąpią rzeczywiste i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu określonego funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie można przypisać cechy dowolności. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności danego funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku i z tych względów, jeżeli zdaniem przełożonego interes służby wymaga zwolnienia policjanta z konkretnego stanowiska w celu zapewnienia realizacji zadań przypisanych do tego stanowiska, organ może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Jedynym ograniczeniem w takiej sytuacji jest obowiązek wskazania prawdziwych i skonkretyzowanych okoliczności faktycznych uzasadniających decyzję organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie został ustalony stan faktyczny uwzględniający istotne dla wydanego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, zaś decyzje organów miały charakter swobodny lecz nie dowolny, nieprzekraczający granice swobodnego uznania. Organ oparł zaskarżoną decyzję na stwierdzeniu, że skarżący przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, zaś termin jego powrotu do służby nie jest znany. Jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji okoliczności te nie były kwestionowane przez skarżącego. W orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego utrwalone jest już stanowisko, zgodnie z którym nie może ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań i sprawne funkcjonowanie omawianej formacji utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie, w tym także długotrwała nieobecność w służbie z powodu choroby. Skutki absencji funkcjonariusza w służbie dla sprawnego funkcjonowania Policji i dla interesu społecznego są oczywiste oraz nie wymagają szerszego dowodzenia (por. np. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r, I OSK 648/17). Podkreślenia wymaga, że w zaskarżonym rozkazie personalnym organ obszernie i szczegółowo objaśnił, dlaczego nieobecność skarżącego w służbie bezpośrednio oddziałuje na służbę, zaś przedstawiona argumentacja jest w pełni przekonująca i zasługująca na podzielenie. Niewątpliwie istotną w sprawie okolicznością było to jakie stanowisko zajmował skarżący – Dowódcy Oddziału [...]. Oddział [...] jest jednostką organizacyjną Policji posiadającą 342 stanowiska policyjne, zorganizowaną na wzór wojskowy. Stanowi odwód centralny Komendanta Głównego Policji przeznaczony do działania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres działania Oddziału [...] nie ogranicza się do obszaru garnizonu [...], bowiem oddziały [...] Policji mogą być koncentrowane na całym obszarze kraju, jeżeli prowadzona operacja policyjna wymaga użycia oddziałów [...] z kilku województw. Charakter służby policjanta na stanowisku dowódcy takiej jednostki zobowiązuje go zatem do zachowania większej dyspozycyjności aniżeli wymagana jest od innych policjantów będących jego podwładnymi. Absencja skarżącego w służbie w sposób naturalny zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei niewątpliwie prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów, w szczególności jego zastępców. Kompleksową wiedzę o potrzebach kadrowych podległych jednostek i zasadności obsadzania poszczególnych stanowisk służbowych w tych jednostkach Policji posiada wyłącznie Komendant Wojewódzki Policji [...], będący kierownikiem jednostki Policji nadrzędnej nad wszystkimi jednostkami garnizonu dolnośląskiego. Decydując o odwołaniu skarżącego z zajmowanego stanowiska i przenosząc go do swojej dyspozycji Komendant Wojewódzki Policji [...] w sposób przekonujący i dostateczny uargumentował swoje stanowisko. Nie było zatem zasadne przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego wniosków dowodowych – przesłuchania jego zastępców, albowiem to nie zastępcy Dowódcy Oddziału [...] posiadają kompleksową wiedze o potrzebach danej jednostki Policji, a nadzorujący jej pracę Komendant Wojewódzki Policji [...]. Okoliczności przedstawione przez zawnioskowanych świadków w żadnym wypadku nie mogłyby być zatem przeciwstawione ocenie przełożonego skarżącego, odnoszącego potrzeby kadrowe jednostki do zakresu realizowanych przez nią zadań. Uprawnione jest stanowisko organu, że absencja chorobowa dowódcy jednostki Policji nie gwarantuje, co oczywiste, należytego wykonywania obowiązków przez policjanta, ale też przez jednostkę, która dowodzi. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że osoby pełniące służbę, w odróżnieniu od osób wykonujących pracę na podstawie umownego stosunku pracy, pozostają z władzą służbową w takim stosunku podporządkowania, który charakteryzuje się wysoka dyspozycyjnością, zarówno co do sposobu wykonywania służby, w tym pod względem pory i miejsca, jak i innych warunków należących do treści tego stosunku prawnego. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji to właściwy organ decyduje o tym komu powierzyć określone stanowisko, ma też wyłączne prawo do zdecydowania, jak długo dana osoba pozostanie na tym stanowisku. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie i dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło