II SA/Wa 2018/20

WyrokWSA w Warszawie2021-06-16

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Karolina Kisielewicz, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, który stanowi materialnoprawną przesłankę zwrotu pomocy finansowej w przypadku zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat, mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, ponieważ wprowadza dodatkową materialnoprawną przesłankę zwrotu pomocy finansowej, która nie została przewidziana w ustawie. W związku z tym, decyzje organów oparte na tym przepisie naruszają prawo materialne, co skutkuje ich uchyleniem i umorzeniem postępowania.
Stan faktyczny
Policjantka M. K. otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Po 9 latach i kilku miesiącach służby została zwolniona ze służby w Policji, nie nabywając uprawnień emerytalnych. Organ I instancji orzekł o zwrocie części pobranej pomocy finansowej, obniżając kwotę zwrotu o 1/10 za każdy pełny rok służby. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Policjantka zaskarżyła decyzję, kwestionując brak możliwości dobrowolnego zwrotu całej kwoty pomocy finansowej i zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji, a także umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pobranej pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] lipca 2020 r., 2. umarza postępowanie administracyjne. Komendant Rejonowy Policji [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "Komendant Rejonowy Policji") działając na podstawie art. 97 ust. 5, art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 360, z późn. zm.) w związku z § 5 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3, § 3a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 864, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie MSWiA z dnia 17 października 2001 r.") orzekł o zwrocie pobranej przez M. K. (dalej jako "strona", "policjantka" lub "skarżąca") pomocy finansowej w kwocie brutto: 1 020,00 zł. (słownie: jeden tysiąc dwadzieścia złotych 00/100 gr.). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona pełniła służbę w Policji od [...] sierpnia 2010 r. Funkcjonariuszem w służbie stałej została zaś mianowana [...] sierpnia 2013 r. Na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji z [...] listopada 2013 r. przyznano jej pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] w kwocie 9 004,00 zł. Rozkazem personalnym z [...] grudnia 2019 r. Komendant Rejonowy Policji zwolnił stronę ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2020 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. W dniu zwolnienia ze służby policjantka nie posiadała uprawnień emerytalnych, bowiem jej wysługa wynosiła 9 lat, 5 miesięcy i 1 dzień. Następnie pismem z [...] lutego 2020 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przyznanej decyzją Komendanta Rejonowego Policji z [...] listopada 2013 r., z uwagi na wystąpienie przesłanek wskazanych w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., tj. zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia. W myśl bowiem § 5 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie, zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia, z uwzględnieniem okresów służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, o ile nie nabył uprawnień do emerytury, renty policyjnej lub renty przyznanej na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227, z późn. zm.). Z kolei § 5 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że do ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę tej pomocy obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wysokość kwoty pomocy finansowej, która została ustalona zgodnie z ust. 2, obniża się o 1/10 za każdy pełny rok służby (§ 5 ust. 3 cyt. rozporządzenia). Komendant Rejonowy Policji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie jest rzeczą bezsporną, iż strona nie posiada prawa do policyjnej emerytury lub renty. Policjantka służyła w Policji pełnych 9 lat. W świetle dyspozycji § 5 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia zaistnienie takiej sytuacji obliguje organ I instancji do wydania decyzji o zwrocie pobranej przez stronę pomocy finansowej. Zgodnie z decyzją Komendanta Rejonowego Policji z [...] listopada 2013 r. o przyznaniu pomocy finansowej policjantka posiadała prawo do 2 norm zaludnienia. Stawka pomocy finansowej obowiązująca w dniu powstania obowiązku jej zwrotu wynosi 5 100 zł na jedną normę zaludnienia. Podstawą do wyliczenia jest więc kwota 10 200,00 zł. Ponieważ strona służyła w Policji pełnych 9 lat, obniża się kwotę podlegającą zwrotowi o 9/10 za każdy pełny rok służby, natomiast do zwrotu pozostaje 1/10 z kwoty 10 200,00 zł. Stąd kwota pomocy finansowej podlegającej zwrotowi wynosi 1 020,00 zł. brutto. Pismem z [...] lipca 2020 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu wniosła o wyrażenie zgody na zwrot w całości pobranej pomocy finansowej wskazując, że przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. nie zawierają zapisu, że takiej pomocy finansowej policjant nie może zwrócić w całości. Komendant [...] Policji (dalej jako "organ odwoławczy" lub "K[...]P"), po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia K[...]P w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Podtrzymując co do zasady argumentację prawną organu I instancji wskazał, że kwestia trybu postępowania w sprawach zwrotu pomocy finansowej została uregulowana w art. 97 ust. 5 ustawy o Policji. Z przepisu tego wynika, że załatwianie spraw o których mowa w art. 94, następuje w formie decyzji administracyjnej. Właściwy jest zatem w tym przedmiocie, tryb administracyjny. Na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, Minister właściwy do spraw wewnętrznych określił, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. Na mocy ustawowego upoważnienia, zostało wydane rozporządzenie MSWiA z dnia 17 października 2001 r. Następnie organ odwoławczy zauważył, że na podstawie § 3a ust. 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., decyzje w sprawach cofania oraz zwrotu pomocy finansowej wobec byłego policjanta nieposiadającego prawa do policyjnej emerytury lub renty wydaje organ, o którym mowa w ust. 1 ( § 3a), właściwy ze względu na ostatnie miejsce pełnienia przez niego służby. Biorąc pod uwagę powyższe, organem właściwym do wydania decyzji o zwrocie pobranej pomocy finansowej przez stronę był Komendant Rejonowy Policji. W związku ze zwolnieniem strony ze służby w Policji, przed upływem 10 lat, Komendant Rejonowy Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., zasadnie wezwał skarżącą do zwrotu pobranej pomocy finansowej w wysokości 1.020,00 zł. Organ I instancji wyliczył kwotę podlegającej zwrotowi zgodnie z przepisami § 5 ww. rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że policjantka przepracowała w służbie w Policji 9 pełnych lat, organ I instancji przy wyliczeniu obniżył o 9/10 kwoty 10.200,00 zł, co stanowi umorzenie kwoty 9.180,00 zł za pełne 9 lat służby orzekając, że do zwrotu przez stronę pozostaje kwota 1.020,00 zł, którą stanowi 1/10 z kwoty 10.200,00 zł. K[...]P wskazał, że przesłanki zwrotu pomocy finansowej zostały enumeratywnie określone w ustawie o Policji (art. 94 ust. 1a i art. 96) oraz § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. Zgodnie z przepisem ww. rozporządzenia pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie: 1) jej nienależnego pobrania; 2) zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat (....); 3) gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust.1a ustawy o Policji. Z powyższego wynika, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak też ww. rozporządzenia nie przewidują możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu pobranej już pomocy finansowej. Przesłanki zwrotu pomocy finansowej mają zatem charakter restrykcyjny i organ nie ma tu również możliwości swobody działania. Zwrot pomocy finansowej w pełnej wysokości, w świetle przepisów ustawy o Policji i rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., występuje w dwóch przypadkach, gdy pomoc finansowa jest nienależnie pobrana i gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana wyrokiem sądu za przestępstwo wymienione w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji. Z powyższego wynika wprost, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków, który stanowiłby podstawę żądania przez organ zwrotu pomocy finansowej w pełnej wysokości przez stronę. Skoro strona otrzymała na podstawie decyzji z [...] listopada 2013 r. pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, to Komendant Rejonowy Policji w przypadku zwolnienia policjantki ze służby w Policji w 2020 r., nie mógł sprawy rozpatrzyć inaczej, jak wydając decyzję o zwrocie pobranej pomocy finansowej przez stronę, z uwzględnieniem umorzenia za jej przepracowane 9 pełnych lat służby w Policji, która jest decyzją związaną, z przyczyn określonych w § 5 ust. 1 pkt 2 powoływanego wyżej rozporządzenia. Przy wydawaniu decyzji związanych, organ jest bowiem ściśle związany przepisami prawa i które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Dalej K[...]P wskazał, że § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., należy traktować jako przepis szczególny, w którym ustawodawca wprost wskazuje przesłanki warunkujące możliwość oraz wysokość zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie § 5 ww. rozporządzenia, czy w sprawie występuje interes strony dotyczący dobrowolnego zwrotu w całości pobranej pomocy finansowej, gdyż brak jest przepisów prawa materialnego żądania zwrotu pomocy finansowej w takim przypadku przez organ Policji. Wydanie przez organ Policji decyzji zgodnej z żądaniem skarżącej, prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy, tym samym decyzja taka naruszałaby prawo i sankcjonowała stan niezgodny z prawem. W takim wypadku, doszłoby do podważenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.  W ocenie organu odwoławczego, niezasadny jest zarzut strony podniesiony w odwołaniu, że pobraną pomoc finansową można zwrócić dobrowolnie w wysokości pobranej, co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie zostały prawidłowo zastosowane przepisy i szczegółowo wyjaśniona podstawa prawna rozstrzygnięcia organu I instancji. Przywołany przez stronę § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., który stanowi, że na pisemny wniosek policjanta zwrot pomocy finansowej może nastąpić w ratach, których ilość i wysokość ustala się w decyzji o zwrocie pomocy finansowej, odnosi się tylko do decyzji o zwrocie pomocy finansowej wydanej w oparciu o cytowany przepis § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, a nie do dobrowolnego zwrotu w całości pobranej pomocy finansowej przez policjanta. Konkludując, K[...]P stwierdził, że brak jest podstaw do skutecznego zakwestionowania prawidłowości decyzji Komendanta Rejonowego Policji z [...] lipca 2020 r., gdyż organ orzekający w sprawie nie dopuścił się naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. : 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;  2) art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji; 3) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego decyzji; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 94 ust. 2 ustawy o Policji w zw. § 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ pominął kwestię żądania skarżącej w zakresie wniosku w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej w pełnej otrzymanej wysokości. Skarżąca nie kwestionuje prawa żądania zwrotu otrzymanej pomocy przez organ, lecz uznaje że w przypadku złożenia wniosku przez skarżącą o zwrocie w pełnej wysokości pobranej pomocy finansowej, organ jest związany jej wnioskiem. Skarżąca nie wyrażała bowiem zgody na umorzenie 9/10 z kwoty przyznanej. Ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania pomocy finansowej, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy tym funkcjonariuszom w uzyskaniu lokalu mieszkalnego lub domu w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej funkcjonariuszy, jako uprzywilejowanej grupy zawodowej, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. To zaś mogłoby być sprzeczne z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). W przypadku skorzystania z uprawnień funkcjonariuszowi przysługuje prawo do cofnięcia skorzystania z uprawnień w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Cytowany akt wykonawczy jednoznacznie wskazuje kiedy i w jakich przypadkach organ z urzędu musi zareagować wydając decyzje w przedmiocie zwrotu. Dlatego też skarżąca ma prawo złożenia wniosku w przedmiocie zwrotu w pomocy finansowej otrzymanej przez Komendanta Rejonowego Policji w pełnej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 2019, poz. 2167) w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W tej sytuacji, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że wydano go wskutek naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać na wstępie należy, że uprawnienie sądu do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdza on niezgodność z normą ustawową, wynika bezpośrednio z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom, a nie wszelkim innym aktom prawnym, nawet jeśli mają one charakter aktów powszechnie obowiązujących. Dotyczy to także sądów administracyjnych, sprawujących na gruncie art. 175 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje nie tylko kontrolę stosowania, ale także kontrolę stanowienia prawa przez organy administracji. Uprawnienie do odmowy zastosowania przepisu aktu wykonawczego w przypadku uznania go za naruszającego ustawę lub Konstytucję RP stanowi zasadę wielokrotnie potwierdzoną w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zasadę powyższą potwierdził przykładowo Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 13 stycznia 1998 r. sygn. akt U. 2/97 (OTK 1998, nr 1, poz. 4), stwierdzając, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Norma prawna zawarta w rozporządzeniu MSWiA z dnia 17 października 2001 r. i uznana przez orzekający Sąd za niezgodną z delegacją ustawową stanowi wadliwą podstawę prawną aktu wydanego przez organ administracji. Przyjąć należy, że upoważnienie do wydania rozporządzenia musi spełniać następujące wymogi konstytucyjne: 1) charakter szczegółowy pod względem podmiotowym, tj. musi określać organ właściwy do wydania rozporządzenia; 2) charakter szczegółowy pod względem przedmiotowym, tj. ma wskazywać zakres spraw przekazanych do uregulowania; 3) charakter szczegółowy pod względem treściowym, tzn. wskazywać ma wytyczne dotyczące treści aktu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 1999 r., sygn. K. 12/99, OTK ZU nr 6/1999, poz.1). Podstawę prawną wezwania skarżącej do zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowił, wskazany przez organy, przepis § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., który stanowi, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia, z uwzględnieniem okresów służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, o ile nie nabył uprawnień do emerytury, renty policyjnej lub renty przyznanej na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...). Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, minister właściwy do spraw wewnętrznych określić miał, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K 7/04, dotyczącym oceny konstytucyjności art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, "zasady cofania i zwracania przedmiotowego świadczenia mają zatem precyzować tryb postępowania w tej kwestii. Mogą więc regulować techniczno-proceduralne zagadnienia związane z cofnięciem lub zwrot przedmiotowego świadczenia od momentu wystąpienia braku prawa do przedmiotowej pomocy finansowej, a wyjątkowo materialnoprawne, np. wskazując późniejszy punkt czasowy w tym zakresie, a nie samodzielnego określania materialnoprawnych przesłanek zwrotu". Jedyna materialnoprawna przesłanka zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (...) rangi ustawowej została określona w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji. Dotyczy ona sytuacji skazania policjanta za określone przestępstwa i nie pozostaje w związku ze stanem faktycznym niniejszej sprawy. Określenie w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. dodatkowej, materialnoprawnej przesłanki zwrotu przyznanej pomocy finansowej, czyni zasadnym stwierdzenie, że regulacja ta wykracza poza zakres udzielonego ministrowi w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji upoważnienia. Skoro tak, to brak było podstaw prawnych do żądania zwrotu od skarżącej uzyskanej przez nią pomocy finansowej, gdyż nie mógł podstawy takiej stanowić § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z przyczyn przedstawionych powyżej. Oparcie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na przepisie rozporządzenia wykraczającym poza ramy upoważnienia ustawowego stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stanowisko powyższe ma oparcie w dotychczasowej linii orzeczniczej, prezentowanej m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2018 r. , sygn. akt IV SA/Gl 1075/17, z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 260/19 , z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 853/19 , WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 459/20, WSA w Gdańsku z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 220/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe stanowisko, nie było potrzeby odnoszenia się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawidłowości ustalonej do zwrotu wysokości pomocy finansowej. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji ( pkt 1 wyroku). Sąd, uwzględniając skargę, stwierdził podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, które stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., wobec czego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło