I SA/Kr 161/21
WyrokWSA w Krakowie2021-06-17
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego szkołę oraz dyrektora zarządzającego, a także wydatki nieudokumentowane lub niezwiązane bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką, mogą być finansowane z dotacji oświatowej?Ratio decidendi
Wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego szkołę lub dyrektora zarządzającego, którzy nie pełnią jednocześnie funkcji dyrektora szkoły lub nie prowadzą zajęć dydaktycznych, nie mogą być finansowane z dotacji oświatowej, gdyż stanowią one zysk prowadzącego. Podobnie, wydatki nieudokumentowane lub niezwiązane bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką, a także wydatki na cele inne niż określone w ustawie o systemie oświaty, są uznawane za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej przyznanej w 2016 r. organowi prowadzącemu placówki oświatowe (O.S.). Organy administracji uznały część wydatków za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, w tym wynagrodzenia organu prowadzącego i dyrektora zarządzającego, wydatki nieudokumentowane, wydatki na cele niezwiązane z kształceniem oraz wydatki na wynajem i dostosowanie budynków, które nie były zgłoszone jako placówki lub nie spełniały wymogów. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 161/21. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Inga Gołowska sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 30.11.2020r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej przyznanej w 2016 r.; skargę oddala.
Prezydent Miasta T. decyzją z dnia 29 maja 2019 r., znak [...] określił należną do zwrotu wysokość dotacji przyznanej w 2016 r. na prowadzenie M., D., S., G., oraz C., dla których organem prowadzącym w 2016 r. był O.S. W decyzji tej organ określił zarówno wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w łącznej kwocie [...] zł jak i wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w łącznej kwocie [...] zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 20 sierpnia 2019 r., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Realizując dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien uwzględnić następujące okoliczności:
- przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego w sprawie w sposób pozwalający na ustalenie okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w zakresie liczby uczniów, w stosunku do których dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości,
- zebranie i zgromadzenie w aktach sprawy materiału dowodowego pozwalającego na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie,
- jednoznaczne ustalenie, które wydatki i w jakim zakresie zostały potraktowane, jako wydanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wskazując przy tym dokładne przyczyny takiego ustalenia oraz sposób ustalenia kwoty dotacji do zwrotu - organ winien podzielić wydatki na określone kategorie, a uzasadnienie decyzji powinno dawać możliwość precyzyjnego ustalenia kwoty dotacji do zwrotu każdego z zakwalifikowanych w ten sposób wydatków,
- ustalenie, czy O.S. i B.S. pełnili funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki i byli zgłoszeni do stosownego rejestru oraz, czy wydatki na wynagrodzenie tych osób podlega zakwalifikowaniu, jako wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 w rozumieniu art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia 22 kwietnia 2020 r., znak [...] orzekł o określeniu należnej do zwrotu wysokości dotacji przyznanej w 2016 r. na prowadzenie M., D., S., G., C., dla których organem prowadzącym w 2016 r. był O.S. - wykorzystanej niezgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w łącznej kwocie [...] zł.
Natomiast sprawa pobrania dotacji w nadmiernej wysokości została rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia 20 kwietnia 2020 r. znak [...].
W złożonym odwołaniu od decyzji z dnia 22 kwietnia 2020 r., znak [...] O.S. zarzucił organowi pierwszej instancji:
1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organ l instancji postępowania dowodowego w sposób niepełny, a nadto dowolnej a nie swobodnej ocenie zgromadzonych dowodów, czego konsekwencją było wydanie decyzji błędnej co do istoty, co wymaga korekty i przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego w całości,
2) błąd w ustaleniach faktycznych - polegający na ustaleniu błędnej kwoty wykorzystanej przez skarżącego niezgodnie z przeznaczeniem na poziome [...] zł przy braku dowodów na tę okoliczność oraz wysokość dotacji określonej, jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 252 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. póz. 869), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem dotyczyło:
1) D. w kwocie [...] zł, na którą składają się:
a. wydatki na zapłatę rachunków za prąd w budynku przy ul. [...], gdzie mieściła się poprzednia siedziba L., które były pokrywane z dotacji, mimo iż od dnia 2 listopada 2015 r. jego siedziba została przeniesiona do budynku przy ul. [...] sfinansowane z dotacji w łącznej kwocie [...] zł,
b. wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego (właściciela) O.S. w kwocie [...] zł oraz dyrektora zarządzającego B.S. w kwocie [...] zł,
c. wydatek, którego faktycznego poniesienia organ prowadzący nie udowodnił ani w czasie trwania kontroli ani na etapie zastrzeżeń do protokołu z kontroli – organ prowadzący nie udostępnił kontrolującym potwierdzenia zapłaty faktury nr [...] z dnia 30 marca 2016 r. na kwotę [...] zł, z czego w rozliczeniu dotacji udzielonej D. ujęto kwotę [...] zł,
d. wydatki poniesione na inne cele, aniżeli wynikające z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, a więc na cele niezwiązane z kształceniem, wychowaniem i opieką w zakresie, jaki dotyczy szkoły policealnej - polisa nr [...] na kwotę [...] zł, z czego z dotacji sfinansowano [...] zł
2) M. w kwocie [...] zł, na którą składają się:
a. wydatki na zakup aparatu do elektrostymulacji na kwotę [...] zł, kapsuły do masaży podwodnych na kwotę [...] zł oraz 6 sztuk stołów do masażu na kwotę [...] zł - wymienione przedmioty w czasie trwania kontroli nie znajdowały się w kontrolowanej jednostce. Sprzęt został zakupiony po zlikwidowaniu kierunku "technik masażysta", a kolejny nie został utworzony z uwagi na brak zainteresowania,
b. wydatki na zapłatę rachunków za prąd w budynku przy ul. [...], gdzie mieściła się poprzednia siedziba L., które były pokrywane z dotacji, mimo iż od 2 listopada 2015 r. jego siedziba została przeniesiona do budynku przy ul. [...] sfinansowane z dotacji w łącznej kwocie [...] zł,
c. wydatek na catering dla szkoły policealnej dla młodzieży - zorganizowanie wigilii w kwocie [...] zł,
d. wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego (właściciela) O.S. w kwocie [...] zł oraz dyrektora zarządzającego B.S. w kwocie [...] zł,
e. wydatek w kwocie [...] zł uznany za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż organ prowadzący nie wykazał, którzy konkretnie pracownicy, bądź uczniowie szkoły uczestniczyli w szkoleniach
f. wydatki w łącznej kwocie [...] zł na zakup przedmiotów i usług niezwiązanych z kształceniem, wychowaniem i opieką w zakresie, jaki dotyczy szkoły policealnej takich jak narzuta, kapcie, świece, podkładki korkowe, ścierki, serwetki, uchwyt na serwetki, zioła w doniczce, pudełko plastikowe, świecznik szklany, narzuta na łóżko 4 szt, poduszka, poszewka 2 szt., pled czy ubezpieczenie mienia ruchomego,
g. wydatki na wynagrodzenia nauczycieli prowadzących zajęcia dydaktyczne, w stosunku do których stwierdzono rozbieżności pomiędzy liczbą godzin ustaloną przez kontrolujących w oparciu o przedłożone dzienniki lekcyjne w łącznej kwocie [...] zł,
3) C. w kwocie [...] zł, na którą składają się:
a. wydatki w kwocie [...] zł poniesione w związku z wynajmem domu przy ul. [...] w T., który miał stanowić lokal zastępczy na czas remontu w budynku przy ul. [...], a także miał być wykorzystywany, jako lokal mieszkalny dla dyrektora L. i innych pracowników stale zamieszkałych poza T., podczas gdy tymczasowa zmiana miejsca świadczenia usług nie została zgłoszona do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta T.,
b. wydatki poniesione w związku z prowadzeniem przez organ prowadzący poradni w T.2, a więc wydatki niezwiązane z działalnością poradni w T. w łącznej kwocie [...] zł, w tym kwota [...] zł z tytułu najmu nieruchomości położonej w T.2 przy ul. [...] oraz kwota [...] zł z tytułu remontu łazienki poradni w T.2 w celu jej dostosowania dla potrzeb osób niepełnosprawnych,
c. wydatki poniesione na przejazdy taksówką w kwocie [...] zł,
d. wydatki poniesione w związku z organizacją szkolenia dla pracowników C. w miejscowości S. w kwocie [...] zł, w stosunku do których organ prowadzący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, że powyższe szkolenie się odbyło i że uczestniczyli w nim pracownicy poradni,
e. wydatki poniesione w związku z prowadzeniem zajęć z dziećmi nieobjętymi wczesnym wspomaganiem rozwoju w kwocie [...] zł - odpowiadającej ilości godzin zajęć terapeutycznych, które nie miały pokrycia w dziennikach zajęć prowadzonych z podopiecznymi objętymi wczesnym wspomaganiem rozwoju, a były realizowane w ramach działalności komercyjnej Poradni i finansowano je ze środków dotacji oraz ujmowano w jej rozliczeniu,
f. wydatki w łącznej kwocie [...] zł poniesione na prowadzenie zajęć, które nie znajdują odzwierciedlenia w przedstawionej przez organ prowadzący dokumentacji z przebiegu zajęć,
g. wydatki na zapłatę rachunków za prąd w budynku przy ul. [...] , gdzie mieściła się poprzednia siedziba C., które były pokrywane z dotacji mimo, iż od 2 listopada 2015 r. jego siedziba została przeniesiona do budynku przy ul. [...] sfinansowane z dotacji w łącznej kwocie [...] zł,
h. wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego (właściciela) O.S. w kwocie [...] zł oraz dyrektora zarządzającego B.O. w kwocie [...] zł,
i. wydatki w łącznej kwocie [...] zł na zakup przedmiotów i usług niezwiązanych z kształceniem, wychowaniem i opieką w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju takich jak dostosowanie budynku przy ul. [...] w T. na potrzeby gimnazjum, narzuta, kapcie, świece, podkładki korkowe, ścierki, serwetki, uchwyt na serwetki, zioła w doniczce, pudełko plastikowe, świecznik szklany, narzuta na łóżko 4 szt., poduszka, poszewka 2 szt., pled czy ubezpieczenie mienia ruchomego,
j. wydatki w łącznej kwocie [...] zł, w stosunku do których organ prowadzący nie przedstawił potwierdzenia zapłaty w odniesieniu do uwzględnionych w rozliczeniu dotacji faktur,
4) G. w kwocie 90 737,34 zł, na którą składają się:
a. wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego (właściciela) O.S. w kwocie [...] zł oraz dyrektora zarządzającego B.S. w kwocie [...] zł,
b. wydatek w kwocie [...] zł, w stosunku do którego organ prowadzący nie przedstawił potwierdzenia zapłaty w odniesieniu do uwzględnionej w rozliczeniu dotacji faktury,
c. wydatki w łącznej kwocie [...] zł na zakup przedmiotów i usług niezwiązanych z kształceniem, wychowaniem i opieką w zakresie, jaki dotyczy szkoły gimnazjalnej, w tym w szczególności kwota [...] zł stanowiąca zaliczkę na wykonanie dokumentacji architektonicznej i powykonawczej do zmiany przeznaczenia obiektu na internat/szkołę przy ul. [...] w T.,
d. wydatki w łącznej kwocie [...] zł poniesione na prowadzenie zajęć, które nie znajdują odzwierciedlenia w przedstawionej przez organ prowadzący dokumentacji z przebiegu zajęć,
5) S. w kwocie [...] zł, przy czym ze względu na fakt, iż suma przypisanych do zwrotu wydatków przekroczyła kwotę dotacji pobranej w 2016 r., do zwrotu z tytułu wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem przypisano kwotę [...] zł, na którą składają się:
a. wydatki poniesione na sfinansowanie dostosowania budynku przy ul. [...] w T. na potrzeby całodobowego M. w kwocie ogółem [...] zł - całodobowy M. z internatem dla dziewcząt został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Miasta T. w dniu 18 listopada 2016 r., natomiast dotacja otrzymywana przed tą datą była przeznaczona jedynie dla M. dziennego i na ten cel powinna zostać wykorzystana. Co więcej, budynek przy ul. [...] nigdy nie został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, jako miejsce prowadzenia działalności, a ponadto nie spełniał podstawowych warunków bezpieczeństwa w zakresie wymagań p.poż.,
b. wydatki poniesione na sfinansowanie dostosowania budynku przy ul. [...] w T. na potrzeby całodobowego M. oraz wydatki na zakup wyposażenia internatu w łącznej kwocie [...] zł,
c. wydatki na wynagrodzenie organu prowadzącego (właściciela) O.S. w kwocie [...] zł, oraz dyrektora zarządzającego B.S. w kwocie [...] zł,
d. wydatki poniesione na inne cele, aniżeli wynikające z art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a więc na cele niezwiązane z kształceniem, wychowaniem i opieką w zakresie, jaki dotyczy młodzieżowego ośrodka socjoterapii w łącznej kwocie [...] zł,
e. wydatki w łącznej kwocie [...] zł poniesione na prowadzenie zajęć, które nie znajdują odzwierciedlenia w przedstawionej przez organ prowadzący dokumentacji.
W zakresie zakwestionowania wydatków z tytułu wynagrodzenia organu prowadzącego O.S. oraz dyrektora zarządzającego B.S., z brzmienia art. 90 ust. 3d pkt 1a ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę może być sfinansowane z środków pochodzących z dotacji, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej i formie wychowania przedszkolnego. Akta postępowania jednoznacznie wskazują, że w okresie, na który przyznana była dotacja w odniesieniu do wszystkich placówek dyrektorem zgłoszonym do właściwego rejestru była E.Ć., a ani O.S. ani B.S. nie byli zgłoszeni jako dyrektorzy placówek, ani nie prowadzili w tych placówkach zajęć dydaktycznych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dotacja oświatowa nie może być przeznaczona na wynagrodzenie organu prowadzącego. Wyjątek zachodzi tylko wtedy, gdy jednocześnie pełni on funkcję dyrektora szkoły. Wydatki na rzecz podmiotu prowadzącego szkołę, niebędącego jednocześnie kadrą nauczycielską, nie mogą być sfinansowane z dotacji, gdyż w istocie stanowią one zysk prowadzącego szkołę (tak wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 kwietnia 2019 r. l SA/Ol 38/19). W odniesieniu natomiast do B.S. jej wynagrodzenie również nie może być sfinansowane z dotacji. W poszczególnych placówkach funkcjonował bowiem dyrektor w osobie E.Ć., który odpowiadał za działalność oświatową i to jej wynagrodzenie powinno zostać sfinansowane z dotacji. W analogicznej sprawie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22 stycznia 2019 r. III SA/Po 565/18 stwierdził, że z literalnego brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. wynika, że dotacje mogą być wykorzystane na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, jeżeli odpowiednio pełni ona funkcję jego dyrektora. Jeżeli w przedszkolu funkcjonuje więcej niż jeden dyrektor to nie można uznać, że wynagrodzenie jednego z nich winno być rozliczane z dotacji. Istnienie dyrektora ds. pedagogicznych oznacza, że to on, a nie dyrektor administracyjny odpowiada za działalność oświatową i to jego wynagrodzenie winno być rozliczane z dotacji. Dyrektor ds. pedagogicznych realizuje bowiem funkcję kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Podobnie należy ocenić zasadność zakwalifikowania, jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wydatków, które nie znajdują pokrycia w dokumentacji przedstawionej przez organ prowadzący. Dotyczy to zarówno wydatków, w stosunku do których organ prowadzący nie wykazał zasadności ich poniesienia, jak i wydatków poniesionych na prowadzenie zajęć, które nie znajdują odzwierciedlenia w przedstawionej przez organ prowadzący dokumentacji z przebiegu zajęć. Prowadzący działalność zobowiązany jest w toku postępowania wykazać nie tylko sam fakt poniesienia wydatku, który wydatkowany jest ze środków publicznych, ale także zasadność takiego wydatku z perspektywy treści art. 90 ust. 3d u.s.o. Dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji organizacyjnej, dotyczącej przebiegu procesu kształcenia, wychowania i opieki oraz finansowania jednostek. Nie może dojść do sytuacji, w której beneficjent otrzyma dotację bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania samego faktu wydatkowania tej dotacji oraz faktu wydatkowania tej dotacji zgodnie z jej celami (tak wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 lutego 2018 r. l SA/Lu 1046/17). Kontrolując wykorzystanie dotacji na realizację zadań wskazanych w art. 90 ust. 3d u.s.o. organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność prawidłowości działań podjętych przez podmiot prowadzącą szkołę (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 lipca 2017 r. l SA/Sz 199/17). W przypadku kontroli dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji księgowej, finansowej, organizacyjnej i dokumentacji z przebiegu nauczania. Ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie. Jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków, poprzez przedłożenie dowodów je potwierdzających. Zarówno w odniesieniu do nauczycieli jak i terapeutów sfinansowaniu z dotacji mogą podlegać jedynie wydatki bezpośrednio związane z prowadzeniem zajęć dydaktycznych lub terapeutycznych. Pozostałe czynności nauczycieli lub terapeutów wynikają z ich obowiązków związanych z prowadzeniem tych zajęć i nie podlegają odrębnemu wynagrodzeniu. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że "ostatecznym beneficjentem" dotacji ma być uczeń (słuchacz) (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2016 r. l SA/G11029/15). W aktach sprawy znajduje się m.in. płyta CD z tabelami, w których organ na etapie kontroli dokonał szczegółowych zestawień i wyliczeń m.in. w zakresie ilości godzin zajęć, które nie znalazły potwierdzenia w przedłożonej przez organ prowadzący dokumentacji w odniesieniu do poszczególnych nauczycieli i terapeutów. Poszczególne kwoty wskazane w decyzji korespondują z wyliczeniami wskazanymi w tych tabelach.
Nie znajdują żadnego uzasadnienia wydatki poniesione na zakup przedmiotów i usług niezwiązanych bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką, a tym samym nie stanowiących wydatków, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów, przez konkretną szkołę. Beneficjent może więc przeznaczyć dotację tylko na ww. cele. Nie można z tej dotacji ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani tym bardziej twierdzić, że wystarczy dotację przeznaczyć na bieżącą działalność szkoły bez wskazania konkretnego celu (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2018 r. III SA/Po 762/17, tak również wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2018 r. l SA/Rz 133/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r. l SA/Sz 235/18). Podkreśla się także, że koszty zakupu gadżetów, artykułów spożywczych, rat leasingowych, usługi gastronomiczne, noclegi, koszty usług doradczych, obsługi prawnej nie mogą być uznane za bieżące wydatki szkoły określone w art. 90 ust. 3d u.s.o. (tak wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r. II GSK 1858/12). Podobnie należy ocenić pokrywanie z środków pochodzących z dotacji wydatków na przejazdy taksówkami. Wydatki na te cele, biorąc pod uwagę regularność przejazdów oraz wysokość wydatkowanych w tym zakresie kwot, nie tylko nie były w sposób bezpośredni związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, ale stanowiły nieracjonalne gospodarowanie środkami publicznymi (tak również z dnia 6 kwietnia 2017 r. l SA/Ol 745/16). Nie znajdował również jakiegokolwiek uzasadnienia zakup środków trwałych w postaci aparatu do elektrostymulacji, kapsuły do masaży podwodnych oraz 6 sztuk stołów do masażu, podczas gdy kierunek "technik masażysta" nie został utworzony, a zakupiony sprzęt w czasie przeprowadzonej kontroli nie znajdował się na terenie placówki M. w T. Nie było jakichkolwiek podstaw, aby w 2016 r. z dotacji finansowane były wydatki na dostawę prądu do budynku położonego przy ul. [...], skoro w związku ze zmianą siedziby C., jaka miała miejsce 2 listopada 2015 r., w roku na który została przyznana dotacja podlegająca rozliczeniu, budynek ten nie był już wykorzystywany do prowadzenia zadań związanych bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką. Nie było także celowe wydatkowanie z dotacji środków na najem budynku przy ul. [...] w T. w sytuacji, gdy budynek ten nie został zgłoszony do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta T., jako tymczasowe miejsce świadczenie usług przez dotowane placówki i jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, nie był wykorzystywany na cele związane bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką. Za taki sposób korzystania z tego budynku nie można uznać zapewnienia lokalu mieszkalnego dla dyrektora, jak i pracowników nieposiadających stałego miejsca zamieszkania w T. Uzasadnienia nie znajduje także pokrywanie z dotacji wydatków wiązanych z dostosowaniem budynków położonych w T. przy ul. [...] i ul. [...] oraz zakupu wyposażenia dla potrzeb całodobowego S., skoro całodobowy S. z internatem dla dziewcząt został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Miasta T. w dniu 18 listopada 2016 r., natomiast dotacja otrzymywana przed tą datą była przeznaczona jedynie dla S. dziennego i na ten cel powinna zostać wykorzystana. Co więcej, budynek przy ul. [...] nigdy nie został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, jako miejsce prowadzenia działalności a ponadto nie spełniał podstawowych warunków bezpieczeństwa w zakresie wymagań p.poż., a co za tym idzie nigdy nie powinien w ogóle zostać wykorzystany, jako placówka całodobowego zakwaterowania dla podopiecznych.
Nieuprawnione było także finansowanie z dotacji udzielonej przez Gminę Miasta T. funkcjonowania placówki Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej "C." w T.2. W takiej sytuacji Gmina Miasta T. była bowiem podmiotem dotującym realizację zadań własnych należących do innej jednostki samorządu terytorialnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie O.S. zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
a. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo wadliwości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, która przesądza o konieczności jego uchylenia przy jednoczesnym niezrealizowaniu przez organ I instancji wytycznych organu II instancji po uprzednim skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania celem ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a co uszło uwadze Kolegium w toku ponownej kontroli instancyjnej, gdyż w dalszym ciągu organ I instancji w treści uzasadnienia wydanej ponowne decyzji nie dał organowi odwoławczemu możliwości skontrolowania prawidłowości toku postępowania, który doprowadził organ do powzięcia ustaleń faktycznych, które następnie zostały błędnie przyjęte przez organ lI instancji za własne, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności i uniemożliwiło wydanie przez organ odwoławczy decyzji, co do istoty,
b. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez:
1) powielenie przez organ odwoławczy nieprawidłowej oraz dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającej na odstąpieniu od jego weryfikacji celem poczynienia własnych ustaleń, co doprowadziło do powielenia błędnych ustaleń faktycznych i wymaga w dalszym ciągu korekty poprzez konieczność przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego w całości,
2) powielenie przez organ odwoławczy nieprawidłowej oraz dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego prowadzącej do błędnych ustaleń faktycznych opartych wyłącznie na wnioskach kontroli w zakresie wykorzystania przez skarżącego dotacji w roku 2016, w sytuacji gdy wszystkie wydatki na wynagrodzenia dla nauczycieli sfinansowane z dotacji wypłacone zostały w związku z przeprowadzeniem przez nich zadeklarowanej liczby godzin, skarżący prowadził placówkę pod adresem przy ul. [...] w T. i zobowiązany był do pokrycia opłat za dostawy energii nawet po zmianie siedziby, O.S. oraz B.S. pełnili funkcje zarządcze w placówkach wymienionych w zaskarżonej decyzji, a ich zakres kompetencji nie krzyżował się z kompetencjami dyrektor E.Ć., urządzenia w postaci aparatu do elektrostymulacji, kapsuły do masaży podwodnych, 6 sztuk stołów do masażu znajdowały się na wyposażeniu placówki, zamówienie cateringu świątecznego służyło integracji słuchaczy, a nie zabezpieczeniu ich potrzeb żywieniowych, pracownicy skarżącego odbyli szkolenie z zakwaterowaniem w miejscowości S., remont pomieszczeń przy ul. [...] w T. przeprowadzony został w związku z uprzednim prowadzeniem dotychczasowej dziennej działalności S. w placówce, a remont pomieszczeń przy ul. [...] w T. wynikał z konieczności natychmiastowego przeniesienia dotychczasowej placówki,
c. naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w instancji odwoławczej i pominięcie złożonego przez stronę wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań O.S. oraz B.S., osób pełniących funkcje zarządcze w kontrolowanych placówkach,
d. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i odstąpienie od odniesienia się w nim do stawianych w odwołaniu zarzutów, czego konsekwencją jest niemożność kontroli toku rozumowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. przy ograniczeniu się przez ten organ - w zakresie oceny prawidłowości wykorzystania przez skarżącego dotacji w roku 2016 - do lakonicznego uzasadnienia wysokości i podstaw określenia należnej do zwrotu dotacji, przy jednoczesnym nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżący we wniesionym odwołaniu nie kwestionował ustaleń faktycznych organu I instancji, w sytuacji gdy błędy w tych ustaleniach są oczywistą konsekwencją podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia prawa procesowego w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego i oceny dowodów stanowiących w tej sprawie uchybienia o charakterze pierwotnym,
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a. naruszenie art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty obowiązującego w czasie wydatkowania środków) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie wykorzystania przez kontrolowany podmiot dotacji niezgodnie z ich przeznaczeniem, w sytuacji kiedy wszystkie opisane w zaskarżonej decyzji środki wykorzystane zostały zgonie z celem ustawowym i przeznaczone na potrzeby w zakresie kształcenia, wychowania i opieki nad podopiecznymi, o których mowa w powołanym przepisie,
b. art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowania i nałożenie skarżącego obowiązku zwrotu dotacji, w sytuacji kiedy udzielona dotacja nie została pobrana niezgodnie z celem ustawowym, a organ kontrolujący nie wykazał ziszczenia się przesłanek naruszonego przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga jest nieuzasadniona.
Organy uznały szczegółowo opisane w decyzjach środki za niewłaściwie wykorzystane, w rozumieniu art. 252 ust. 5 ustawy o finansach publicznych i orzekły o należnej do zwrotu wysokości dotacji przyznanej w 2016 r. na prowadzenie M., D., S., G. oraz C., dla których organem prowadzącym w 2016 r. był O.S., jako wykorzystanej niezgodnie z celem, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w łącznej kwocie [...] zł.
Zasadniczy problem prawny dotyczył potraktowania wydatków z tytułu wynagrodzenia organu prowadzącego O.S. oraz dyrektora zarządzającego B.S., jako wydatków nie spełniających kryteriów, o których mowa w art. 90 ust. 3d ustawy z 7.09. 1991r. o systemie oświaty.
Do 1 stycznia 2014 r. przywołany przepis ten stanowił, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.
Na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 827) art. 90 ust. 3d u.s.o. otrzymał nowe brzmienie i stanowił, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły (...) w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących szkół (...), obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły (...), w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę (...), jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, (..) albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego; 2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących: książki i inne zbiory biblioteczne, środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach, sprzęt sportowy i rekreacyjny, meble, pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.
Nowelizacji tej należy przypisać charakter doprecyzowujący. Za poglądem tym przemawia między innymi treść uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej z dnia 13 czerwca 2013 r. (pub.Lex) gdzie wskazano, że "zmiana art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty polega na zdefiniowaniu wydatków, które mogą być pokrywane z dotacji."
Kolejna zmiana art. 90 ust. 3d u.s.o. została dokonana ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 357). Zgodnie z tą nowelą, w przykładowym wyliczeniu wydatków bieżących szkół, które mogą być pokrywane z dotacji, obok wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej szkołę i pełniącej odpowiednio funkcję dyrektora szkoły, wymieniono sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7. Do zadań organu prowadzącego zgodnie z art. 5 ust. 7 u.s.o. należy między innymi zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły lub placówki.
Również i ta nowela ma charakter doprecyzowujący określenie wydatków, które mogą być pokrywane z dotacji ujętej w ust.1a-3b. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej (Druk nr 2957, publ.: http://www.sejm.gov.pl/Sejm7, str. 83) gdzie zapisano, że "art. 80 ust. 3d i art. 90 ust. 3d – proponowana zmiana brzmienia ma charakter doprecyzowujący, potwierdzając (zgodnie z dotychczasową praktyką w interpretacji tego przepisu), że w ramach wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, które mogą być pokrywane z dotacji, można uwzględniać również wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty.
Środki przeznaczone na utrzymanie podmiotu prowadzącego szkołę, jak słusznie oceniły organy, nie mieszczą się w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3 d ustawy o systemie oświaty i należy takie środki uznać za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynagrodzenie podmiotu prowadzącego szkołę, o ile nie jest on osobą fizyczną i nie pełni jednocześnie funkcji dyrektora placówki, nie może być pokrywane z dotacji. Z treści art. 90 ust. 1 b i ust. 3d u.s.o. wynika, że dotacja przyznawana na podstawie art. 90 ust. 1 b u.s.o. ma charakter dotacji podmiotowo-celowej. Przysługuje ona na każdego ucznia i w tym zakresie ma charakter podmiotowy, jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań szkoły, takich jak kształcenie, wychowanie i opieka, w tym profilaktyka społeczna i w tym zakresie ma charakter celowy. Oznacza to, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów, przez konkretną placówkę. Dodatkowo z brzmienia przepisu art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. wynika, że w zakresie zadań obciążających organ założycielski i nie należących do zadań realizowanych przez szkołę (placówkę) mieszczą się zadania obejmujące zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej placówki. Ten ostatni przepis obliguje organ prowadzący placówkę do zapewnienia warunków działalności, w tym także poprzez zapewnienie odpowiednich środków finansowych.
Zatem wydatki na prowadzenie spraw kadrowo–osobowych stanowiłyby w istocie dotowanie organu prowadzącego szkołę, co byłoby sprzeczne z celem takich dotacji. Celem dotacji, nie jest bowiem dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego szkołę, lecz dofinansowywanie zadań szkoły w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3d u.s.o. Zbieżny pogląd, co do kwalifikacji wydatków na funkcjonowanie przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie usług edukacyjnych prezentują sądy administracyjne (por. wyrok WSA w Kielcach z 26 października 2011 r. sygn. akt: I SA/Ke 369/11 oraz WSA w Krakowie z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt: I SA/Kr 1304/12).
Dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły, a zakwestionowane wydatki nie realizują tych celów. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę, bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków. Przedstawiona wykładnia przepisów prawa materialnego kształtujących instytucję dotacji oświatowej wyklucza możliwość jej rozszerzenia na inne stany faktyczne (czego próbę podejmuje skarżąca) w oparciu o akty wykonawcze do ustawy o systemie oświaty, czy ustawę o finansach publicznych.
W poddanej sądowej kontroli sprawie nie budzi wątpliwości, że w okresie, na który przyznana była dotacja w odniesieniu do wszystkich placówek dyrektorem zgłoszonym do właściwego rejestru była E.Ć., a skarżący ani B.S. nie byli zgłoszeni, jako dyrektorzy placówek, ani nie prowadzili w tych placówkach zajęć dydaktycznych. Dotacja oświatowa, co wyżej akcentowano, nie może być przeznaczona na wynagrodzenie organu prowadzącego. Wyjątek zachodzi tylko wtedy, gdy jednocześnie pełni on funkcję dyrektora szkoły. Wydatki na rzecz podmiotu prowadzącego szkołę, niebędącego jednocześnie kadrą nauczycielską, nie mogą być sfinansowane z dotacji, gdyż w istocie stanowią one zysk prowadzącego szkołę (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 kwietnia 2019 r. l SA/Ol 38/19).Także wynagrodzenie B.S. nie może być sfinansowane z dotacji. Uprawnione jest stanowisko organów, że skoro w placówkach funkcjonował dyrektor w osobie E.Ć., który odpowiadał za działalność oświatową, to jej wynagrodzenie powinno zostać sfinansowane z dotacji. Przedstawione wywody korespondują z kwestią wydatków związanych z zatrudnieniem menadżera; wszak pełni on funkcje, które nie są bezpośrednio związane z kształceniem uczniów. Jest to funkcja administracyjna i organizacyjna, a zatem nie podlegająca finansowaniu ze środków pochodzących z dotacji. Jak wskazuje orzecznictwo prowadzenie sekretariatu szkoły, ewidencji uczniów, archiwum szkolnego, zakładanie arkuszy ocen, wypisywanie, wydawanie oraz ewidencjonowanie legitymacji szkolnych, zabezpieczenie dokumentacji szkolnej, prowadzenie działalności związanej z promocją szkoły, wysyłanie i przyjmowanie pism, sprzątanie sal po zajęciach lekcyjnych, porządkowanie dokumentacji biurowej, rozdzielanie i wysyłka korespondencji nie stanowi zajęć z uczniami w cyklu kształcenia, natomiast są to zadania, o jakich mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o. Obligatoryjne zadania wymienione w tym przepisie nałożone na organ prowadzący względem szkoły - nie mogą być utożsamiane z zadaniami, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., wypełnianymi przez szkołę - względem jej uczniów. Menadżer nie prowadzi zajęć z uczniami w cyklu kształcenia i nie jest dyrektorem szkoły będącym jednocześnie osobą prowadzącą szkołę.(vide: wyrok WSA w Krakowie z 5.08.2020r., sygn. akt I SA/Kr 595/19, z 13.08.2020r., sygn. akt 1160/20).
Niewadliwie zinterpretowały organy charakter wydatków, które nie znajdują pokrycia w dokumentacji przedstawionej przez organ prowadzący. Dotyczy to wydatków, w stosunku do których organ prowadzący nie wykazał zasadności ich poniesienia, jak i poniesionych na prowadzenie zajęć, które nie znajdują potwierdzenia w przedstawionej dokumentacji z przebiegu zajęć. Ponieważ dotacja na cele oświatowe pochodzi ze środków publicznych prowadzący działalność zobowiązany jest w toku postępowania wykazać nie tylko sam fakt poniesienia wydatku, ale także jego tożsamość z normatywną treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. Słusznie akcentują organy, że dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji organizacyjnej, dotyczącej przebiegu procesu kształcenia, wychowania i opieki oraz finansowania jednostek. Nie może dojść do sytuacji, w której beneficjent otrzyma dotację bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania samego faktu wydatkowania tej dotacji oraz faktu wydatkowania tej dotacji zgodnie z jej celami. Kontrolując wykorzystanie dotacji na realizację zadań wskazanych w art. 90 ust. 3d u.s.o. organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność prawidłowości działań podjętych przez podmiot prowadzącą szkołę ( vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 lipca 2017 r. l SA/Sz 199/17). W przypadku kontroli dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji księgowej, finansowej, organizacyjnej i dokumentacji z przebiegu nauczania. Ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie. Jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków, poprzez przedłożenie dowodów je potwierdzających. Zarówno w odniesieniu do nauczycieli jak i terapeutów sfinansowaniu z dotacji mogą podlegać jedynie wydatki bezpośrednio związane z prowadzeniem zajęć dydaktycznych lub terapeutycznych. Pozostałe czynności nauczycieli lub terapeutów wynikają z ich obowiązków związanych z prowadzeniem tych zajęć i nie podlegają odrębnemu wynagrodzeniu. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że "ostatecznym beneficjentem" dotacji ma być uczeń (słuchacz) (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2016 r. l SA/G11029/15). Podkreślenia wymaga, że do akt załączona została płyta CD z tabelami, w których organ na etapie kontroli dokonał szczegółowych zestawień i wyliczeń m.in. w zakresie ilości godzin zajęć, które nie znalazły potwierdzenia w przedłożonej przez organ prowadzący dokumentacji w odniesieniu do poszczególnych nauczycieli i terapeutów. Poszczególne kwoty wskazane w decyzji korespondują z wyliczeniami wskazanymi w tych tabelach.
Chybione są zarzuty skargi ukierunkowane na kwestionowanie charakteru zakupu przedmiotów i usług ocenionych przez organy, jako niezwiązane bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką, a tym samym nie stanowiące wydatków, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. Organy zasadnie wywodziły, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów, przez konkretną szkołę. Beneficjent może więc przeznaczyć dotację tylko na ww. cele. Nie można z tej dotacji ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani tym bardziej twierdzić, że wystarczy dotację przeznaczyć na bieżącą działalność szkoły bez wskazania konkretnego celu. Wskazywały także, że koszty zakupu gadżetów, artykułów spożywczych, rat leasingowych, usługi gastronomiczne, noclegi, koszty usług doradczych, obsługi prawnej nie mogą być uznane za bieżące wydatki szkoły określone w art. 90 ust. 3d u.s.o. Podobnie należy ocenić pokrywanie z środków pochodzących z dotacji wydatków na przejazdy taksówkami. Wydatki na te cele, biorąc pod uwagę regularność przejazdów oraz wysokość wydatkowanych w tym zakresie kwot, nie tylko nie były w sposób bezpośredni związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, ale stanowiły nieracjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Trafnie także oceniły, że nie znajdował uzasadnienia zakup środków trwałych w postaci aparatu do elektrostymulacji, kapsuły do masaży podwodnych oraz 6 sztuk stołów do masażu, podczas gdy kierunek "technik masażysta" nie został utworzony, a zakupiony sprzęt w czasie przeprowadzonej kontroli nie znajdował się na terenie placówki M. w T. Przedstawiane przez organy wywody znajdują potwierdzenie w przywołanym orzecznictwie sądowo-administracyjnym.
Sąd przyjmuje za własny pogląd, iż nie było podstaw, aby w 2016 r. z dotacji finansowane były wydatki na dostawę prądu do budynku położonego przy ul. [...], skoro w związku ze zmianą siedziby C., jaka miała miejsce 2 listopada 2015 r., w roku na który została przyznana dotacja podlegająca rozliczeniu, budynek ten nie był już wykorzystywany do prowadzenia zadań związanych bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką. Niecelowe tez było wydatkowanie z dotacji środków na najem budynku przy ul. [...] w T., skoro budynek ten nie został zgłoszony do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta T., jako tymczasowe miejsce świadczenie usług przez dotowane placówki i nie był wykorzystywany na cele związane bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką. Oczywiście nieuzasadnione było również pokrywanie z dotacji wydatków wiązanych z dostosowaniem budynków położonych w T. przy ul. [...] i ul. [...] oraz zakupu wyposażenia dla potrzeb całodobowego S., skoro całodobowy S. z internatem dla dziewcząt został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Miasta T. w dniu 18 listopada 2016 r., natomiast dotacja otrzymywana przed tą datą była przeznaczona jedynie dla S. dziennego i na ten cel powinna zostać wykorzystana, zwłaszcza że budynek przy ul. [...] nigdy nie został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, jako miejsce prowadzenia działalności i nie spełniał podstawowych warunków bezpieczeństwa w zakresie wymagań przeciwpożarowych.
Nie budzi także zastrzeżeń ocena, że nieuprawnione było finansowanie z dotacji udzielonej przez Gminę Miasta T. funkcjonowania placówki C. w T.2. W takiej sytuacji Gmina Miasta T. była bowiem podmiotem dotującym realizację zadań własnych należących do innej jednostki samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy, który w wyczerpujący i wręcz drobiazgowy sposób oceniły, omówiły też bardzo dokładnie cały ustalony stan faktyczny oraz dowody, na których te ustalenia zostały oparte. Powyższe znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, gdzie w wyczerpujący sposób przedstawiły swój tok rozumowania. Dotyczy to w szczególności omówienia, które dowody i z jakich przyczyn uznane zostały za wiarygodne i wzięte za podstawę ustaleń faktycznych, a którym dowodom i z jakich powodów odmówiono mocy dowodowej. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego t.j., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie, niż oczekiwała tego strona skarżąca nie świadczy o naruszeniu powołanych w skardze zasad postępowania.
W nakreślonym kontekście, to jest wystarczającego wykazania przez organy już przeprowadzonymi dowodami istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów i okoliczności, postrzegać należy zarzuty wskazujące na konieczność przeprowadzenia w sprawie dodatkowych czynności dowodowych i uznać je za chybione. Należy zauważyć, że w toku postępowania skarżący nie składał wniosków dowodowych, które nie zostałyby rozpoznane. Odmawiając przeprowadzenia określonych dowodów, czy też odmawiając im wiarygodności organy prawidłowo motywowały w tym zakresie swe stanowisko, wypowiadając się w przedmiocie odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a stanowisko to, jako niewadliwe należy podzielić.
Nieuprawniony jest zarzut naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo wadliwości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, która przesądza o konieczności jego uchylenia przy jednoczesnym niezrealizowaniu przez organ I instancji wytycznych organu II instancji po uprzednim skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania celem ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rolą organu, miało być ustalenie okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności zebranie i zgromadzenie w aktach sprawy materiału dowodowego pozwalającego na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia oraz ustalenie, które wydatki i w jakim zakresie zostały potraktowane, jako wydanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wskazując przy tym dokładne przyczyny takiego ustalenia oraz sposób ustalenia kwoty dotacji do zwrotu. Organ wskazaniom powyższym uczynił zadość.
Wskazać należy, że w świetle przepisów ustawy o rachunkowości wymagane jest nie tylko bieżące księgowanie zdarzeń powodujących koszty, ale także wskazywanie i przechowywanie dokumentacji potwierdzającej te zdarzenia. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o., skoła winna była prowadzić księgowość w sposób umożliwiający dowiedzenie nie tylko poniesienia właściwych kosztów, ale również ich sfinansowanie ze środków udzielonej dotacji. Organ uwzględnił, iż wydatki udokumentowane fakturami, które odnoszą się do zdarzeń nie mających potwierdzenia w rzeczywistości nie mogą stanowić podstawy do rozliczenia ich środkami z dotacji oświatowej. Niezależnie od obowiązku podmiotu dotowanego określenia wydatku, spoczywa na nim także powinność takiego jego udokumentowania, by organy dotacyjne mogły dokonać kontroli prawidłowości wydatkowania przyznanej na ten cel dotacji. W takiej perspektywie przedłożenie, dla wykazania omówionych wyżej wydatków samych tylko rachunków, faktur czy not księgowych, które nie dokumentowały faktycznych zdarzeń, tym wymaganiom nie może sprostać.
Odrzucić należy zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zasada ta oznacza, że rolą organu odwoławczego jest nie tylko kontrola decyzji organu pierwszej instancji, ale i ponowne rozpoznanie merytoryczne sprawy, czemu organ drugiej instancji uczynił zadość.
Nie doszło także do naruszenia wskazywanych w skardze norm materialnoprawnych.
W następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego organy dokonały właściwych ustaleń faktycznych, a następnie adekwatnej subsumpcji faktografii względem przywołanych przepisów dotyczących dotacji. Zaakcentować przy tym należy, że wobec dwukrotnej doprecyzowującej nowelizacji art. 90 ust. 3d ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty w procesie jego wykładni niedopuszczalna jest interpretacja rozszerzająca.
W świetle przedstawionych wywodów nieuprawnione są zatem zarzuty w przedmiocie obrazy art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty, a także przepisów ustawy o finansach publicznych.
Mając powyższe na uwadze skargę zgodnie z art. 151 ustawy o p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło