II SA/Ol 252/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-06-22
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, pomimo przeprowadzenia rokowań, które nie doprowadziły do porozumienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża zgody na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia. W takim przypadku, spełnione są przesłanki do wydania decyzji administracyjnej, a sąd nie bada przyczyn braku zgody stron ani zgodności z prawem przebiegu linii energetycznej, gdyż jest to przedmiot odrębnego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego w celu założenia i przeprowadzenia przez nią urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. Starosta wydał decyzję w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na cel publiczny inwestycji i brak zgody właściciela pomimo przeprowadzonych rokowań. Wojewoda utrzymał w mocy punkt dotyczący ograniczenia, uchylając pozostałe punkty decyzji Starosty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., w tym brak jednoznacznych ustaleń faktycznych, błędną wykładnię przepisów, brak dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z "[...]" r. Starosta Powiatu "[...]" (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") orzekł, że:
1) ogranicza sposób korzystania z części nieruchomości stanowiących własność M.G. (dalej: "skarżący"), to jest działki "[...]", w ten sposób, że udziela Spółce "[...]" (dalej: "inwestor", "spółka") zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość, urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej dwutorowej napowietrznej linii WN 110 kV relacji "[...]"– oraz na założenie i przeprowadzenie urządzeń kablowej linii SN 15 kV relacji "[...]"i dalsze funkcjonowanie tych linii w pasie technologicznym o łącznej powierzchni 0,0101 ha. Poinformował, że wnioskodawca w powyższym zakresie może korzystać z nieruchomości zgodnie z aktualnymi przepisami prawa;
2) zobowiązuje inwestora do poinformowania właścicieli nieruchomości o dniu rozpoczęcia prac, nie później niż 7 dni przed wejściem na działkę;
3) zobowiązuje inwestora do przywrócenia ww. nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wybudowaniu inwestycji. Stwierdził, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo będzie powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania przysługującego właścicielowi nieruchomości, które będzie odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie zostanie powiększone o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu wartości;
4) zobowiązuje każdoczesnego właściciela ww. nieruchomości do udostępnienia niezbędnej jej części, w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii dwutorowej napowietrznej linii WN 110 kV;
5) ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.
Starosta wywiódł w uzasadnieniu decyzji, że spełnione zostały przesłanki określone
w art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U.
z 2020 r. poz. 1999), dalej: "u.g.n.".
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", z uwagi na brak jednoznacznych ustaleń faktycznych, brak jakichkolwiek działań w zakresie zebrania materiału dowodowego, a także brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji;
- art. 124 u t. 1 u.g.n. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. przez błędną wykładnię i uznanie, że przedmiotowej prawie istnieją podstawy do ograniczenia korzystania z nieruchomości drodze decyzji administracyjnej;
- art. 84 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który wypowiedziałby się w przedmiocie możliwości innego rozmieszczenia urządzeń w tym również pod ziemią czy też wpływu planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości przez skarżącego oraz strefy ochronnej;
- art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez jego niezastosowanie
i wydanie decyzji sprzecznej z przysługującym prawem własności, podczas gdy przeprowadzenie planowanej inwestycji doprowadzi do wyrządzenia znacznej i realnej szkody polegającej na uniemożliwieniu lub ograniczeniu dotychczasowego sposobu użytkowania całej nieruchomości, w szczególności przedmiotowych działek;
- art. 140 kodeksu cywilnego przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie,
w sytuacji gdy stanowi on podstawę interesu prawnego odwołującego oraz przez wydanie decyzji, która dąży do ograniczenia prawa własności skarżącego, polegającego na utrudnieniu korzystania z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Wojewoda "[...]" (dalej "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z "[...]"r. utrzymał w mocy punkt 1 zaskarżonej decyzji i uchylił punkty 2 - 5 zaskarżonej decyzji i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tej części.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wywiódł z art. 124 u.g.n., że warunkami wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości są wyłącznie: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami i zgodność inwestycji z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda ocenił, że w sprawie spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z ww. działki. Podniósł, że planowana inwestycja jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Wskazał, że inwestycja ma polegać na podwieszeniu napowietrznych przewodów dwutorowej napowietrznej linii WN 110 kV "[...]". Inwestycja ma charakter użyteczności publicznej, gdyż jej celem jest zwiększenie pewności dostaw energii elektrycznej dla obecnych i przyszłych odbiorców regionu oraz poprawa infrastruktury elektroenergetycznej, która przyczyni się do dostosowania sieci elektroenergetycznej dla potrzeb rozwoju gospodarczego regionu. Wojewoda stwierdził, że inwestycja jest zgodna z § 10 i § 39 ust. 3 pkt 1 miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Iławy, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej "[...]"r.
Wojewoda zaznaczył, że wniosek o ograniczenie sposobu korzystania
z nieruchomości dotyczy przebudowy już istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia i średniego napięcia. Wskazał, że we wniosku podano, że obecnie przez ww. działki przebiega jednotorowa napowietrzna linia WN 110 kV i napowietrzna linia SN 15 kV. Projektowana inwestycja polegać ma na ich demontażu i podwieszeniu w miejsce jednotorowej linii WN 110 kV nowych przewodów dwutorowej linii WN 110 kV, z czego tylko jeden przewód będzie przebiegał nad ww. działkami oraz na ułożeniu
i przeprowadzeniu w ziemi kablowej linii SN 15 KV. Roboty nie będą miały na celu odtworzenia stanu pierwotnego, gdyż parametry linii ulegną zmianie, więc inwestycja nie może być zakwalifikowana jako remont.
Wskazując na cel art. 124 ust. 1 u.g.n. i jego usytuowanie w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz poglądy sądów administracyjnych, Wojewoda wywiódł, że bez znaczenia pozostaje czy prowadzone prace mają stanowić budowę nowej infrastruktury, czy przebudowę infrastruktury już istniejącej. Art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy
art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii. Tak więc istnienie napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową. Zaznaczył ponadto, że ustalenia planu miejscowego pozwalają na przebudowę istniejącej linii napowietrznej w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem organu drugiej instancji, spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami zmierzającymi do uzyskania zgody właściciela nieruchomości na założenie i przeprowadzenie przez ww. działki urządzeń dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV "[...]". Pismem z 17 lipca 2019 r. pełnomocnik spółki wystąpił do skarżącego o wyrażenie zgody na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji, informując, że będzie ona polegać na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej 110 kV i skablowaniu linii 15 kV w związku z planowaną przebudową obecnie istniejącej linii wysokiego napięcia oraz wskazując obszar nieruchomości niezbędny w celu budowy i dalszego funkcjonowania linii. Wskazał, że oczekiwaną przez inwestora formą wyrażenia zgody jest ustanowienie na nieruchomości odpłatnej służebności przesyłu, stosownie do art. 3051 Kodeksu cywilnego oraz zaproponował wynagrodzenie w wysokości 2.138 zł za wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie ww. przewodów i urządzeń w formie służebności przesyłu. Do pisma załączony został projekt porozumienia w sprawie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu oraz mapy z naniesionym przebiegiem linii i pełnomocnictwo. W odpowiedzi z 19 sierpnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, że proponowane wynagrodzenie jest dla skarżącego nie do przyjęcia, gdyż zostało niedoszacowane. W piśmie z 3 kwietnia 2020 r. inwestor podtrzymał przestawioną propozycję finansową i poinformował o zamiarze wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 124 u.g.n. w przypadku braku odpowiedzi. We wniosku z 11 maja 2020 r. inwestor poinformował ponadto, że 27 kwietnia 2020 r. doszło do rozmowy telefonicznej pomiędzy skarżącym i przedstawicielem spółki, w trakcie której właściciel oświadczył, że nie zgadza się na założenie i przeprowadzenie na jego nieruchomościach projektowanych urządzeń przesyłowych. W tej sytuacji inwestor uznał rokowania za zakończone z uwagi na brak zgody właściciela. Wojewoda wskazał ponadto, że Starosta przeprowadził rozprawę, na której stawiły się strony postępowania. W trakcie rozprawy skarżący wniósł o przesunięcie projektowanej linii kablowej SN 15 KV w pobliże granicy i wstępnie wyraził zgodę na ustanowienie służebności przesyłu na warunkach wspólnie ustalonych. Pełnomocnik inwestora zobowiązał się do weryfikacji przebiegu linii SN zgodnie z wnioskiem właściciela. Następnie pismem z 22 września 2020 r. Spółka przedstawiła skarżącemu propozycję zmiany trasy linii kablowej SN 15 KV na ww. działkach i podtrzymała stanowisko odnośnie do wysokości wynagrodzenia. Pismem z 7 grudnia 2020 r. pełnomocnik inwestora poinformował Starostę, że właściciel nieruchomości nie odpowiedział na ww. propozycję, a w trakcie rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej 7 grudnia 2020 r., poinformował, że zgadza się na zakres przebudowy linii SN, lecz nie wyraża zgody na przebudowę linii WN 110 kV. Uwzględniając powyższe Wojewoda uznał, że strony nie mogły dojść do porozumienia i w takiej sytuacji Starosta był uprawniony do wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. zauważył, że właścicielowi nieruchomości przestawiona została oczekiwana przez inwestora forma wyrażenia zgody na ustanowienie na nieruchomościach odpłatnej służebności przesyłu, co znalazło odzwierciedlenie w treści przedstawionej do podpisania umowy. Jeżeli w sprawie, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to uznać należało, że właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.
Wojewoda stwierdził, że kwestionowana decyzja określa przedmiot ograniczenia i jego zakres i jednoznacznie wskazuje przebieg inwestycji przez nieruchomości.
W ocenie Wojewody, nieprawidłowo organ pierwszej instancji zawarł w sentencji decyzji rozstrzygnięcia w zakresie pkt. 3, 4 i 5, zaś rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 decyzji, nie ma podstawy prawnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że na etapie wydawania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. nie ma możliwości kwestionowania usytuowania linii, której przebieg przesądzony został w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ani starosta, ani wojewoda nie ustala przebiegu linii energetycznej i nie kontroluje jej wyznaczenia. Odnosząc się zaś do kwestii obaw właściciela, dotyczących wpływu planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości
i uniemożliwieniu lub ograniczeniu dotychczasowego sposobu użytkowania całej nieruchomości, wyjaśnił, że w postępowaniu o wydanie zezwolenia z art. 124 ust. 1 u.g.n. należało zbadać uciążliwość ograniczenia dla właściciela nieruchomości w granicach zakreślonych w art. 112 ust. 3 u.g.n. Ocenił, że przedmiotowe nieruchomości są niezbędne na realizację celu publicznego zgłoszonego przez inwestora, gdyż przebudowa linii podyktowana jest względami poprawy bezpieczeństwa energetycznego oraz zwiększenia niezawodności i efektywności funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu przesyłowego, przebudowana linia będzie odporniejsza na ewentualne awarie. Ponadto inwestycja przebiegać będzie w miejscu aktualnie istniejących linii wysokiego i średniego napięcia, a szerokość pasa technologicznego dla obu linii mieści się w granicach wyznaczonej strefy ograniczonego zagospodarowania od linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, przebiegającej przez przedmiotowe działki. Ograniczenia dla przedmiotowego obszaru wynikają zatem już z samych ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
W złożonej na ww. decyzję Wojewody skardze skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 124 ust. 1 u.g.n. przez uznanie, że w sprawie istnieją przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy przesłanki wymienione w tym przepisie nie zostały spełnione;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez brak zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, dotyczącego usunięcia z innej działki urządzeń elektroenergetycznych i zaniechania dalszych naruszeń, mimo że fakt ten stanowi przesłankę zawieszenia postępowania;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy winien był ją uchylić i orzec we własnym zakresie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości;
- art. 84 § 1 k.p.a. przez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego, podczas gdy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga wiadomości specjalnych.
Uwzględniając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w sprawie decyzji stanowił art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, z późn. zm.), dalej: "u.g.n."., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania
z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie
z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego artykułu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami
z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Przywołany przepis wprowadza dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić tylko
i wyłącznie w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez ten podmiot nieruchomości
w sposób dobrowolny.
Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym w rozumieniu tej ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Planowana inwestycja, polegająca na przebudowie istniejących linii WN 110 kV i linii SN 15 kV, stanowi bez wątpienia inwestycję celu publicznego. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego.
Nie jest również sporne, że nałożone ograniczenie jest zgodne z § 10 i § 39 obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]", zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej "[...]"r. W tym więc zakresie przesłanka z art. 124 u.g.n. została spełniona.
Kolejnym warunkiem dopuszczalności wydania zaskarżonej decyzji jest brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na czasowe zajęcie jego nieruchomości i na posadowienie pod jej powierzchnią, na jej powierzchni lub nad jej powierzchnią stosownych urządzeń infrastruktury technicznej. W pierwszej kolejności inwestor powinien więc podjąć próbę uzyskania takiej zgody od właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a w przypadku gdy jest to niemożliwe dla skutecznego wnioskowania
o wydanie decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości konieczne jest przeprowadzenie formalnych rokowań.
Należy zaznaczyć, że art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, a także nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku ich zainicjowania. Ustawodawca w żaden sposób nie sformalizował też momentu zakończenia rokowań. Zatem rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. m.in. wyroki NSA z: 21.09.2017 r., I OSK 3236/15; 7.09.2016 r., I OSK 87/16; 06.07.2016 r., I OSK 179/15, dostępne pod adresem: http://orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Podkreślić należy, że rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron
o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw w celu zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości.
W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano, że "art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron. Okoliczność, iż w rokowaniach nie została zaproponowana konkretna suma pieniężna, nie stanowi o tym, że takie rokowania się nie odbyły" (zob. wyroki NSA z 24.04.2020 r., I OSK 999/19; 4 grudnia 2019 r., I OSK 3371/18, CBOSA). Zaznaczyć też trzeba, że art. 124
ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "skutecznych rokowań" (por. wyrok NSA z 17.09.2014 r., I OSK 296/13, CBOSA).
Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, niewątpliwie miało miejsce w okolicznościach badanej sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych inwestor zwrócił się do skarżącego pismem
z 17 lipca 2019 r. o wyrażenie zgody na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji, informując, że będzie ona polegać na podwieszeniu napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej 110 kV i skablowaniu linii 15 kV, w związku z planowaną przebudową istniejącej linii wysokiego napięcia. Wskazał jednocześnie obszar nieruchomości niezbędny do budowy i dalszego funkcjonowania ww. linii (101 m2) oraz poinformował, że oczekiwaną formą wyrażenia zgody jest ustanowienie na nieruchomości odpłatnej służebności przesyłu, stosownie do art. 3051 Kodeksu cywilnego. Inwestor zaproponował wynagrodzenie w wysokości 2.138 zł za wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie ww. przewodów i urządzeń w formie służebności przesyłu. Pełnomocnik skarżącego stwierdził w piśmie z 19 sierpnia 2019 r., że zaproponowane wynagrodzenie jest dla skarżącego nie do przyjęcia, jako niedoszacowane i wniósł o przeanalizowanie sprawy
i przedstawienie ostatecznego stanowiska w tej sprawie. W piśmie z 3 kwietnia 2020 r. inwestor podtrzymał swoją propozycję finansową. Następnie, jak wynika z wniosku
z 11 maja 2020 r., po otrzymaniu drogą elektroniczną informacji od skarżącego, że planuje on na swoich działkach budowę altany i szklarni, inwestor poinformował skarżącego
24 kwietnia 2020 r. o możliwości zmiany trasy linii SN. W trakcie przeprowadzonej
27 kwietnia 2020 r. rozmowy telefonicznej skarżącego z przedstawicielem inwestora, skarżący oświadczył, że nie zgadza się na założenie i przeprowadzenie na jego nieruchomościach projektowanych urządzeń przesyłowych. W tej sytuacji inwestor uznał rokowania za zakończone z uwagi na brak zgody właściciela. Jak wynika z akt administracyjnych, Starosta przeprowadził 2 września 2020 r. rozprawę administracyjną, w trakcie której skarżący wniósł o przesunięcie projektowanej linii kablowej SN/nn w pobliże granicy i wstępnie wyraził zgodę na ustanowienie służebności przesyłu na warunkach wspólnie ustalonych, a pełnomocnik inwestora podtrzymał co do zasady wniosek i zobowiązał się do weryfikacji przebiegu linii SN zgodnie z propozycją skarżącego. Pismem z 22 września 2020 r. Spółka przedstawiła skarżącemu propozycję zmiany trasy linii kablowej SN 15 KV na ww. działkach i podtrzymała stanowisko co do wysokości wynagrodzenia. Następnie, pismem z 7 grudnia 2020 r. pełnomocnik inwestora poinformował Starostę, że skarżący nie odpowiedział na przedstawioną mu w piśmie z 22 września 2020 r. propozycję, a w trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej 7 grudnia 2020 r. poinformował, że zgadza się na zakres przebudowy linii SN, lecz nie wyraża zgody na modernizację linii WN 110 kV.
Uwzględniając powyższe okoliczności należało uznać, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonymi rokowaniami, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Tym samym, zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.
W tej sytuacji, bez znaczenia są okoliczności podniesione w skardze. Wyartykułowany brak zgody skarżącego na ograniczenie jego prawa do korzystania z własności ww. działek potwierdza zasadność wydania zaskarżonej decyzji. Jak wyżej podkreślono, wynikające
z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, będącej inwestycją celu publicznego.
Kwestia korzystania z nieruchomości w złej wierze przez inwestora nie jest badana
w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, więc nie mogła mieć wpływy na rozstrzygnięcie sprawy. Bez znaczenia jest również okoliczność, że właściciele sąsiedniej działki wszczęli przeciwko inwestorowi postępowanie o usunięcie urządzeń elektroenergetycznych z ich działki i zaniechanie dalszych naruszeń, tym samym nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego.
W kontrolowanym postępowaniu organy administracji nie były zobowiązane do badania zgodności z prawem przebiegu linii sieci elektrycznej, wobec czego zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność innego rozmieszczenia urządzeń, w tym również pod ziemią, nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. nie może uwzględniać okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji i ewentualnych nieprawidłowości jakie zaistniały, przy ustalaniu tej lokalizacji, gdyż lokalizacja ta jest przedmiotem odrębnej decyzji, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonania inwestycji (zob. np. wyrok NSA z 15 maja 2014 r., I OSK 2587/12).
Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji nie uchybiły żadnym przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej, podobnie jak zastępowanie stron w dążeniu do polubownego załatwienia spraw związanych z wyznaczeniem pasa gruntu podlegającego zajęciu na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz ustaleniem odszkodowania za to zajęcie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., I OSK 1109/17). Jak wyżej zaznaczono, w niniejszym postępowaniu organ administracji jest zobowiązany wyłącznie do zbadania dwóch przesłanek przewidzianych w art. 124 ust. 1 u.g.n., to jest czy inwestycja stanowi realizację celu publicznego, zgodnego m.in. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz czy zostały przed złożeniem wniosku przeprowadzone z właścicielem nieruchomości rokowania, mające na celu udostępnienie przez ten podmiot nieruchomości w sposób dobrowolny. Zarzuty strony skarżącej nie podważają skutecznie prawidłowości ustaleń organów poczynionych w tym zakresie, wobec czego nie mogą one wpływać na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Prawidłowo organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej punktów
2 – 5. W art. 124 ust. 4 - 7 u.g.n. sam ustawodawca określił skutki wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepisy te są powszechnie obowiązujące, mają moc bezwzględnie wiążącą i nie ma potrzeby ich powielania w sentencji decyzji. Ponadto przepisy te muszą być interpretowane dosłownie, a w związku z tym niedopuszczalne jest formułowanie w zezwoleniu innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 22 lipca 2008 r., I OSK 1165/07).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący złożył wniosek w tym przedmiocie 6 kwietnia 2021 r., a pozostałe strony postępowania nie zażądały przeprowadzenia rozprawy we właściwym terminie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło