II SA/Kr 1390/20
WyrokWSA w Krakowie2021-06-22
Skład orzekający: SWSA Jacek Bursa, SWSA Tadeusz Kiełkowski, SWSA Paweł Darmoń (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w danym roku, zarejestrowanych w określonym repertorium, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, czy wnioskodawca wykazał jej szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, ze względu na ich obszerny zakres i konieczność anonimizacji, stanowi informację przetworzoną. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał, aby uzyskanie tej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego, organy administracji zasadnie odmówiły jej udostępnienia. Sąd podkreślił, że prawo do informacji przetworzonej jest ograniczone i wymaga wykazania szczególnego znaczenia dla dobra ogółu, a nie tylko prywatnego interesu wnioskodawcy.Stan faktyczny
R. S. wnioskował o udostępnienie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2019 roku, zarejestrowanych w repertorium C. Organ I instancji (Prezes Sądu Rejonowego w T.) odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną, ponieważ wymagałaby anonimizacji ponad 400 stron dokumentów, a wnioskodawca nie wykazał jej szczególnej istotności dla interesu publicznego. Organ II instancji (Prezes Sądu Okręgowego w T.) utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędne zakwalifikowanie informacji jako przetworzonej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w T. z dnia 19 listopada 2020 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej skargę oddala
Wnioskiem z dnia 15 września 2020r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w T. - 23.09.2020r.) R. S. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019 zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...]
W dniu 28 października 2020r. - po rozpoznaniu tego wniosku -Prezes Sądu Rejonowego w T. działając w oparciu o art. 16 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2019.1429) wydał decyzję o odmowie udostępnienia wnioskodawcy żądanej przez niego informacji publicznej.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, że na podstawie danych zgromadzonych w systemie informatycznym ustalono, iż uczynienie zadość żądaniu wnioskodawcy oznaczałoby konieczność zanonimizowania 45 wyroków i 38 uzasadnień wyroków, przy czym uzasadnienia te zwykle liczą około 10 stron. Jak łatwo zatem wywnioskować procesowi anonimizacji należałoby poddać ponad 400 stron dokumentów.
R. S., wezwany do wykazania, że żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego okoliczności tej nie wykazał, a jedynie wyraził stanowisko, że dokonanie anonimizacji wyroków i uzasadnień sądowych nie przesądza, że taka informacja ma charakter informacji przetworzonej.
Po rozpoznaniu odwołania R. S. wniesionego od tej decyzji Prezes Sądu decyzją z 19 listopada 2020 r., znak Adm. -[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2019.1429) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020.256 ze zm.).
W jej uzasadnieniu wskazano, że organ II instancji w całości przyjmuje argumentację zawartą w uzasadnieniu do decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w T. z dnia 28 października 2020r. [...]).
Prezes Sądu podzielił ocenę organu I instancji, że żądana informacja w zakresie kopii wyroków wraz z uzasadnieniem, wydanych w roku 2019r. w sprawach prowadzonych pod symbolem 056 i 056s, zarejestrowanych w repertoriach C jest informacją przetworzoną.
Dalej wskazano, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by móc ją następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13).
Skoro zatem żądane informacje posiadają przymiot informacji przetworzonej - ustawodawca udostępnienie takiej informacji ograniczył tylko do takich przypadków, w których ich wydanie przez organ do tego zobowiązany jest istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji swoich struktur i zasad pracy w przypadku żądania przez wnioskodawcę informacji przetworzonej dla jego celu prywatnego. Uznanie przez Sąd Rejonowy w T., że żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informację przetworzoną rodziło pod stronie wnioskodawcy - w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązek wykazania, że ich udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - czego de facto wnioskodawca nie wykazał.
Podkreślono, iż informacją przetworzoną jest informacja przygotowana "specjalnie: dla wnioskodawcy wedle kryteriów przez niego wskazanych (zob. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 5.04.2013r. I OSK 89/13). Co więcej na przetworzony charakter żądanej informacji wpływ ma również poniesienie określonych kosztów, wysiłku zwłaszcza o charakterze organizacyjnym (kadrowym, czasowym), trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami danego organu (por. wyrok WSA w Poznaniu, IV SA/Po 940/14).
Nie można pominąć okoliczności, że R. S. systematycznie składa kolejne wnioski o udostępnienie orzeczeń należących do różnych kategorii spraw i w ten sposób angażuje w wysokim stopniu pracę administracji sądów. Dotyczy to zarówno wniosków składanych do Prezesa Sądu Rejonowego w T. jak i Prezesa Sądu. Akceptując wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przyjętą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015r. sygn. akt I OSK 1645/14 oraz wyroku z dnia 5 marca 2015r. sygn. akt I OSK 863/14, a także mając na uwadze zjawisko uporczywego składania przez tę samą stronę kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, należało uznać żądaną przez niego informację publiczną za informację przetworzoną.
Zdaniem organu II instancji - skoro informacja publiczna, której domagał się wnioskodawca jest informacją przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał, by była ona szczególnie istotna dla interesu publicznego, to odmowa jej udostępnienia przez organ I instancji była zasadna.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. S., zarzucając jej błędne zakwalifikowanie żądanej przez niego informacji jako przetworzonej.
Rozwinięcie zarzutów nastąpiło w piśmie z 13 maja 2021 roku, sporządzonym przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla skarżącego. W piśmie tym zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej jako "u.d.i.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że informacja publiczna dotycząca udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019 zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 056 i 056s stanowi informację przetworzoną, w sytuacji gdy konieczne do jej udostępnienia działania nie stanowią niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe Organu, a zatem ww. informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej przetworzonej;
2. art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przesłanką kwalifikującą daną informację publiczną jako "przetworzoną" jest "zjawisko uporczywego składania przez tę samą stronę kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej", w sytuacji gdy taka przesłanka nie została określona w u.d.i.p., orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ani doktrynie prawniczej.
Zaskarżonej Decyzji zarzucono naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 107 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej, poza art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
W przypadku nieuwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, określonego w punktu 1, zaskarżonej Decyzji zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1-4 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Europejska Konwencja Praw Człowieka) w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z § 144 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uzyskanie wnioskowanej w sprawie informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w sytuacji gdy interes publiczny w niniejszej sprawie przejawia się w zapewnieniu obywatelom konstytucyjnego prawa do sądu oraz należytego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
W oparciu o te zarzuty wniesiono o
1. uchylenie Zaskarżonej Decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. decyzji ją poprzedzającej;
2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego;
3. przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na uzasadnienie tych zarzutów wskazano na naruszenie przez Organ art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że informacja publiczna dotycząca udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2019 zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem [...] stanowi informację przetworzoną, w sytuacji gdy konieczne do jej udostępnienia działania nie stanowią niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe Organu, a zatem ww. informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej przetworzonej. Organ mylnie zakwalifikował wskazaną powyżej informację jako "informację przetworzoną", w sytuacji gdy wnioskowane informacje stanowiły informacje proste, choć przekształcone. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że czym innym jest "informacja przetworzona", a czy innym "informacja przekształcona". W wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1070/17 stwierdzono, że "Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji (pozbawienie danych wrażliwych, podlegających ochronie, np. danych osobowych), bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Również wtedy, gdy organ administracji publicznej posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, wykonanie prostych czynności technicznych, polegających np. na zliczeniu decyzji, nie może być uznane za przetworzenie informacji publicznej".
Ponadto podkreślono, że "Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wymaga wykazania, że uwzględnienie wniosku obejmującego żądanie udostępnienia przetworzonej informacji publicznej wymagałoby podjęcia niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odmawiającego udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, z powołaniem się na złożony jej charakter, winno zostać tak skonstruowane, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń, iż żądana informacją jest informacją o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p." Organ nie sprostał wykazaniu, że wnioskowana informacja publiczna stanowi "informację przetworzoną" z uwagi na konieczność podjęcia niestandardowych czynności absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe Organu.
Zdaniem skarżącego czynność polegająca na kwerendzie wyroków oraz ich anonimizacji nie stanowi czynności niestandardowej. Wskazano, że czynności te dokonywane są chociażby w ramach publicznego udostępniania orzeczeń w Portalu orzeczeń, o którym mowa w § 144 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych.
Organ nie wykazał, że realizacja wniosku Skarżącego wymagałaby podjęcia czynności "absorbujących znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe".
Organ co do zasady realizuje wnioski o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami w trybie udostępnienia "prostej" informacji publicznej, jednakże w analizowanej sprawie w ocenie Organu nakład czasy był zbyt duży. Tym samym, powstaje pytanie, gdzie leży granica pomiędzy nakładem czasu kwalifikującym informację publiczną jako "prostą", a "przetworzoną". Organ nie przedstawił w tym przedmiocie żadnych wyjaśnień. Dalej wskazano należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Mając powyższe regulacje na uwadze stwierdzono, iż poświęcenie około dziesięciu godzin pracy pracownika w ramach ustawowych 2 miesięcy na realizację wniosku nie należy uznawać jako czynności absorbującej znaczny czas, siły osobowe oraz finansowe. Ponadto przyjęcie przez Organ kryterium ilościowego rodzi zdaniem skarżącego pytanie, czy wnioski Skarżącego byłoby zrealizowane, gdyby Skarżący składał je pojedynczo w zakresie konkretnego wyroku?
Zaskarżonej decyzji również zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przesłanką kwalifikującą daną informację publiczną jako "przetworzoną" jest "zjawisko uporczywego składania przez tę samą stronę kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej", w sytuacji gdy taka przesłanka nie została określona w u.d.i.p., orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ani doktrynie prawniczej.
Organ dopuścił się również naruszenia art. 107 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej poza art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
W przypadku uznania przez Sąd, iż wnioskowana przez Skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej "przetworzonej", to zdaniem skarżącego - i tak Zaskarżona Decyzji, jak i decyzja ją poprzedzająca są wadliwe, albowiem Organ dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1-4 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Europejska Konwencja Praw Człowieka - zwanej dalej jako "EKPC") w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z § 144 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uzyskanie wnioskowanej w sprawie informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w sytuacji gdy interes publiczny w niniejszej sprawie przejawia się w zapewnieniu obywatelom konstytucyjnego prawa do sądu oraz należytego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Wskazano, że informacja publiczna w postaci wyroków z uzasadnieniami ma zapewniać ochronę dwóch podstawowych praw konstytucyjnych, tj. prawa dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) oraz prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ponadto ochronę tych wartości zapewniają również normy prawa międzynarodowego, tj. prawo do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC) oraz wolność wyrażania opinii (art. 10 EKPC).
Wobec braku publikowania przez Sąd Rejonowy w T. wyroków wraz z uzasadnieniami na Portalu orzeczeń, obywatele, w tym Skarżący nie mają faktycznej możliwości zapoznania się z ich treścią. Tym samym, jedyną możliwością realizacji konstytucyjnego prawa do sądu jest tryb uregulowany u.d.i.p. poprzez składanie wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Jak zarzucono w skardze - odmowa Skarżącemu udostępnienia wyroków z uzasadnieniami, przy jednoczesnym braku publikacji wyroków z uzasadnieniami w Portalu orzeczeń, stanowi nie tylko naruszenie prawa dostępu do informacji publicznej, ale również prawa do sądu. Interes publiczny w niniejszej sprawie przejawia się w zapewnieniu obywatelom konstytucyjnego prawa do sądu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 maja 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na istniejące zagrożenie epidemiczne nie uwzględniono wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję na podstawie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że jest ona prawidłowa a wywiedziona skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w T., jako organ I instancji oraz Prezes Sądu, jako organ II instancji są podmiotami obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.
Organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowali żądaną przez skarżącego informację, jako informację publiczną przetworzoną, a następnie, że jej uzyskanie nie było szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p.– prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny.
Informacją przetworzoną jest również ta udzielona na wniosek który obejmuje wprawdzie informacje proste, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że jest to informacja przetworzona. To szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana, jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (na konieczność analizowania pojęcia informacji przetworzonej w kontekście obu powyższych sytuacji wskazał WSA Krakowie w wyroku z dnia 17 marca 2017 r., II SA/Kr 1612/16 oraz w wyroku z dnia 9 lutego 2021 r., II SA/Kr 924/20 CBOSA).
W orzecznictwie podkreśla się, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369; a także wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14 – dostępne w CBOSA).
W pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06.10.2011 r., I OSK 1199/11, CBOSA; podobnie wyrok NSA z 17.05.2012 r., I OSK 416/12, CBOSA).
Także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16 – CBOSA). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wyżej przedstawiany pogląd.
Ponadto Sąd podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym przy ocenie zaistnienia przesłanek do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na przedmiot i zakres żądanych informacji należy brać pod uwagę także m.in. ilość i częstotliwość wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę oraz jego postawę, mogącą wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej, a także wpływ składanych przez tego wnioskodawcę licznych wniosków na normalną pracę sądu, powołanego do rozstrzygania spraw o różnym charakterze (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 października 2020 r., II SA/Łd 493/20, CBOSA).
Wniosek skarżącego z 15 września 2020 r. uzupełniony z pismem z dnia 12 października 2020 r nie był jedynym takim jego wnioskiem skierowanym do Prezesa Sądu Rejonowego, bowiem skarżący sukcesywnie występuje z analogicznymi wnioskami obejmującymi kolejne lata kalendarzowe. W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że skarżący wnioskował w rzeczywistości o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, nie zaś informacji prostej. Takie stanowisko zajmował też Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznych sprawach (por. np. wyroki NSA: z 28 października 2016 r., I OSK 1656/15; z 25 listopada 2016 r., I OSK 908/15, I OSK 1297/15 i I OSK 1513/15; z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1362/17; z 22 listopada 2018 r., I OSK 2587/16 i I OSK 2622/16 – dostępne w CBOSA).
Z dostępnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu bazy orzeczniczej sądów administracyjnych (CBOSA) wynika, że skarżący tego rodzaju wnioski, jak w niniejszej sprawie, złożył do sądów powszechnych w całej Polsce (por. przykładowo wyroki w sprawach: WSA w Łodzi sygn. akt: II SA/Łd 626/20, II SA/Łd 493/20, II SA/Łd 425/20; WSA w Opolu sygn. akt II SA/Op 297/20; WSA we Wrocławiu sygn. akt: IV SA/Wr 237/20, IV SA/Wr 358/20, IV SAB/Wr 221/20; WSA w Gdańsku sygn. akt: II SAB/Gd 53/20, II SAB/Gd 61/20; WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SAB/Bd 35/20; WSA w Gliwicach sygn. akt III SAB/Gl 136/20; WSA w Poznaniu sygn. akt: IV SA/Po 462/20, IV SAB/Po 36/16; WSA w Rzeszowie sygn. akt: II SA/Rz 639/16, II SAB/Rz 41/20, II SAB/Rz 25/20).
Podkreślenia wymaga, że norma zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma na celu przeciwdziałanie lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wyjaśnić, w jaki sposób zamierza ją wykorzystać dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego (zob. wyroki NSA: z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1768/10, LEX nr 1612055; z 7 grudnia 2010 r., I OSK 1737/10, LEX nr 745157).
Organ słusznie wezwał R. S. do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby udostępnienie mu wnioskowanych informacji – jak tego wymaga art. 3 ust. 1 pkt u.d.i.p. Skarżący tej przesłanki przekonująco nie wykazał. Powoływane ogólnie i obszernie w uzasadnieniu skargi, na podstawie poglądów doktryny prawa argumenty o odmowie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, potrzebie efektywnej kontroli nad prawidłowością procesów zachodzących podczas orzekania, ujednolicenia i przewidywalności orzecznictwa, społecznego odbioru wymiaru sprawiedliwości i zwiększenia jego powagi w oczach obywateli, a także poprawy jakości skarg i skarg kasacyjnych oraz roli "barometru społecznego" – w żaden sposób nie zostały odniesione do indywidualnej sytuacji skarżącego R. S., składającego wiele wniosków do różnych sądów o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wydanych w sprawach wpływających do tych sądów wraz z uzasadnieniami w różnych latach. Nie wiadomo, w jaki sposób skarżący zamierza spożytkować ten ogrom informacji, zgodnie z interesem publicznym.
Dodatkowo wskazać należy, że ilość i zakres objętych wielokrotnymi wnioskami skarżącego R. S. informacji, może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez wymiar sprawiedliwości. Może to zostać zakwalifikowane, jako próba skorzystania z prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu zupełnie innego, niż troska o dobro publiczne i rozpatrywane w kategorii nadużycia prawa.
W konsekwencji Prezes Sądu Rejonowego w T., jako organ I instancji, zasadnie odmówił R. S. udostępnienia wnioskowanych informacji, a Prezes Sądu Okręgowego, występując w roli organu odwoławczego, prawidłowo tę odmowną decyzję utrzymał w mocy i uzasadnił.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło