II GZ 209/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2338/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami oraz ustalenia wysokości opłaty związanej z badaniami laboratoryjnymi produktu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2338/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami oraz ustalenia wysokości opłaty związanej z badaniami laboratoryjnymi produktu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. (dalej: strona skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2020 r. W piśmie z dnia 10 grudnia 2020 r. strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku powołała się na zarzuty wobec zaskarżonej decyzji oraz na bardzo trudną sytuację finansową, powszechną i oczywistą w dobie pandemii, która może zostać udokumentowana dodatkowo, jeśli jest to konieczne, w kolejnych pismach. Zdaniem Sądu I instancji, spółka nie wyjaśniła w sposób należyty i przekonujący, dlaczego wykonanie decyzji nakładającej karę pieniężną, spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Strona skarżąca ograniczyła się do powołania na bardzo trudną sytuację finansową, powszechną i oczywistą w dobie pandemii. Nie przedstawiła jednak żadnych dowodów obrazujących jej obecną sytuację majątkową i finansową, co nie pozwala w szczególności na określenie wartości majątku strony skarżącej na dzień złożenia wniosku, w tym wartości środków pieniężnych i innych aktywów, których upłynnienie pozwoliłoby na zapłatę kary pieniężnej. WSA podkreślił, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie, przedstawienia materiału dowodowego potwierdzającego jego sytuację finansową i majątkową. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego rzecznikiem patentowym i radcą prawnym, który powinien mieć świadomość konieczności uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną oraz udokumentowania sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej w taki sposób, by Sąd mógł zweryfikować, czy zachodzi w sprawie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym ocenić zasadność wstrzymania zaskarżonego aktu. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia konieczne bowiem jest wykazanie, na czym polegać i z czego wynikać będą trudne do odwrócenia skutki oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wobec tego Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie rozpoznanie sprawy na rozprawie, albowiem istnieją okoliczności uzasadniające potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia sprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej; - art. 106 § 4 p.p.s.a. zgodnie z którym na Sądzie I instancji ciążył obowiązek uwzględniania faktów powszechnie znanych. Do zażalenia strona skarżąca załączyła rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 września 2020 r. (wariant porównawczy), "BILANS dla jednostek małych sporządzony na dzień: 30 września 2020 roku", oświadczenie Zarządu strony skarżącej, artykuł "Pyrrusowe zwycięstwo Trumpa" z 20 stycznia 2021 r. dot. sytuacji gospodarczej w USA, przykłady komunikatów na stronie rządowej www.gov.pl z dnia 24 marca 2020 r. oraz z dnia 5 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Zatem, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka we wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołała się na bardzo trudną sytuację finansową, powszechną i oczywistą w dobie pandemii. W ocenie NSA, podniesione przez spółkę okoliczności nie mogły przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości nałożonej kary pieniężnej do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje spółka) - nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia, że w jej przypadku zapłata kary wywoła straty materialne, które będą skutkować koniecznością postawienia spółki w stan upadłości. Natomiast spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na stronę skarżącą (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. W tym kontekście nie jest możliwe również odniesienie się do argumentacji strony skarżącej związanej z wpływem pandemii wirusa SARS-CoV-2 na jej możliwości w zakresie ewentualnego generowania dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. O ile bowiem pewne ogólne okoliczności związane z samą pandemią COVID-19 są faktami powszechnie znanymi i nie wymagają dowodzenia, o tyle skutki epidemii dla sytuacji materialnej indywidualnego podmiotu już niekoniecznie. Powyższej oceny nie zmienia przedstawiona na etapie postępowania zażaleniowego dokumentacja finansowa spółki. Zadaniem NSA nie jest bowiem ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez WSA (por. postanowienia NSA z dnia: 28 maja 2020 r., sygn. akt I GZ 95/20; 3 października 2019 r., sygn. akt I FZ 190/19). Należy podkreślić, że bardziej szczegółowe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czy też wskazanie nowych okoliczności na etapie postępowania zażaleniowego, nie czyni błędnym bądź też nieprawidłowym rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jest ono środkiem odwoławczym od orzeczenia WSA, co oznacza, że służy zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt I GZ 51/19). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.