III SA/Kr 757/20

WyrokWSA w Krakowie2020-09-11

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Krystyna Kutzner, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego, które zostało dokonane z powodu zaległości czynszowych, ale następnie zaległości te zostały spłacone, może być uznane za bezskuteczne w kontekście ubiegania się o najem lokalu z zasobu gminy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie uznał wypowiedzenie umowy najmu za bezskuteczne tylko z powodu braku zaległości czynszowych w momencie składania wniosku o pomoc mieszkaniową. Skoro umowa najmu została wypowiedziana na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, a skarżący nie posiadał już tytułu prawnego do lokalu, organ powinien był uwzględnić ten fakt przy rozpatrywaniu wniosku. Brak należytej weryfikacji wniosku i błędna wykładnia przepisów doprowadziły do naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Prezydent Miasta odmówił przyznania lokalu, uznając, że skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, mimo wcześniejszego wypowiedzenia umowy najmu. Organ argumentował, że wypowiedzenie jest bezprzedmiotowe, ponieważ nie wykazano zaległości czynszowych w momencie składania wniosku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów uchwały Rady Miasta i ustawy o ochronie praw lokatorów, twierdząc, że utracił tytuł prawny do lokalu i spełnia kryteria do ubiegania się o najem gminny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony akt Prezydenta Miasta z dnia 26 maja 2020 r. Zasądzono od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SWSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi M. C. na akt Prezydenta Miasta z dnia 26 maja 2020 r. ([...]) w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie: Pismem z dnia 26 maja 2020 r. ([...]) Prezydent Miasta poinformował M. C., że jego wniosek z dnia 28 kwietnia 2020 r. o udzielenie pomocy mieszkaniowej został rozpatrzony negatywnie, ponieważ wnioskodawca nie spełnia kryteriów uprawniających do starania się o wynajem lokalu z zasobu Gminy. Uzasadniając powyższe organ podał, że osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku braku tytułu prawnego do lokalu oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów. Zdaniem organu analiza wniosku wykazała, że M. C. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu przy ul. P w K, wynikający z umowy najmu zawartej 1 marca 2010 r. na czas nieoznaczony. Podniesiono, że w złożonym 28 kwietnia 2020 r. wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej, wypełnionym przez administrację budynku przy ul. P w zakresie opłat czynszowych i występujących zadłużeń, nie wykazano żadnych zaległości czynszowych. Dołączone wypowiedzenie umowy najmu ww. lokalu z dnia 9 października 2017 r. na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.2020 poz. 611) jest zatem bezprzedmiotowe. Powyższa okoliczność według organu wyklucza skuteczność starań o zawarcie umowy najmu gminnego lokalu mieszkalnego. Na ww. akt M. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kwestionowanemu aktowi zarzucił naruszenie przepisów: - § 1 ust. 1 i 6 zd. 1, § 2 oraz § 7 ust. 1, 2 i 4 załącznika nr 1 do uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta K z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Woj. Małop., poz. 9006), zwanej dalej "uchwałą RMK", poprzez niedokonanie weryfikacji wniosku mieszkaniowego o całokształt informacji pozostających w dyspozycji Wydziału, w szczególności o wypowiedzenie umowy najmu skarżącemu, a zamiast tego dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i bezpodstawnym stwierdzeniem, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów określonych uchwałą RMK, co prowadziło do negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego; - art. 11 ust. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego zwanej dalej "u.o.p.l." oraz § 12 uchwały RMK, poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że brak zaległości czynszowych po dokonaniu wypowiedzenia stosunku najmu powoduje, że wypowiedzenie dokonane na podstawie przepisu art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l. jest "bezprzedmiotowe" (bezskuteczne) i skarżącemu przysługuje tytuł prawny do lokalu, przez co nie przysługuje mu prawo do ubiegania się o najem socjalny lokalu z zasobu gminy, co prowadziło do negatywnego rozpatrzenia wniosku mieszkaniowego skarżącego, podczas gdy wypowiedzenie spełniało wymogi zawarte w art. 11 ust. 2 pkt 2, zatem skarżący utracił tytuł prawny do lokalu i nadal go nie ma. Podniesiono, że organ błędnie stwierdził, iż z analizy wniosku wynika, że skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu przy ul. P w K. Błędne rozumowanie organu polega na tym, że : - w części wniosku wypełnionej przez administrację, nie wykazano zaległości czynszowych; - załączone przez skarżącego do wniosku mieszkaniowego wypowiedzenie umowy najmu ww. lokalu z dnia 9 października 2017 roku dokonano na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 u.o.p.l. - przepisu, który umożliwia właścicielowi wypowiedzenie umowy najmu nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli lokator "jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności" - zatem, według organu, wypowiedzenie jest bezprzedmiotowe, co wyklucza skuteczność starań o zawarcie umowy najmu gminnego lokalu mieszkaniowego. Tymczasem, w rzeczywistości skarżący spełniał obie wyżej przesłanki wymienione w § 12 uchwały RMK i art. 23 ust. 2 u.o.p.l. Okoliczność, że przed 9 października 2017 r. istniała zaległość, wskutek której wypowiedziano stosunek najmu, nie oznacza, że ta zaległość musiała istnieć później, a w szczególności w chwili składania wniosku mieszkaniowego. W niniejszej sprawie, skarżący spłacił zadłużenie już po dokonaniu wypowiedzenia. Stąd informacja we wniosku o braku zaległości. Jednocześnie, skarżący obecnie reguluje należności na bieżąco. Przy tym, żeby być precyzyjnym, należy stwierdzić, że obecnie skarżący nie płaci czynszu, tylko odszkodowanie za używanie lokalu bez tytułu prawnego. W tym stanie rzeczy, organ powinien był stwierdzić występowanie po stronie skarżącego braku tytułu prawnego do lokalu na podstawie załączonego przez skarżącego wypowiedzenia umowy najmu. Nieuwzględnienie tego dowodu, jako "bezprzedmiotowego", czy też opatrzne rozumienie art. 11 ust. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 2 u.o.p.l. oraz § 12 uchwały RMK nie może prowadzić do negatywnego rozpatrzenia wniosku. Jednocześnie, wobec lakoniczności stanowiska organu, zawartego w zaskarżonym piśmie, konieczne stało się jednoczesne postawienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Podniesiono nadto, że skarżący zamieszkuje w lokalu o złym stanie technicznym i w trudnych warunkach mieszkaniowych. Fatalny stan techniczny budynku i lokalu w szczegółowy sposób został opisany w uzasadnieniu do wniosku mieszkaniowego i poparty właściwymi dowodami. Ponadto, skarżący osiąga niskie dochody, określone w uchwale RMK, uprawniające go do uzyskania lokalu z zasobu Gminy, co również nie było kwestionowane przez organ. W związku z powyższym skarżącemu przysługuje prawo do ubiegania się o najem socjalny lokalu z zasobu Gminy. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ podał co, następuje: W toku podjętych czynności organ ustalił, że wnioskodawca posiada tytuł prawny do zajmowanego przez siebie lokalu przy ul. P w K, wynikający pierwotnie z umowy najmu zawartej 1 marca 2010 r. na czas nieoznaczony. W złożonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej, wypełnionym przez administrację budynku przy ul. P w zakresie opłat czynszowych i występujących zadłużeń, nie wykazano żadnych zaległości czynszowych. Załączone przez wnioskodawcę wypowiedzenie umowy najmu ww. lokalu z dnia października 2017 r. na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego zostało przez organ uznane za bezprzedmiotowe, także z tego względu iż właściciel lokalu od października 2017 r. nie skierował przeciwko M. C. pozwu o eksmisję. Wyklucza to skuteczność starań o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z zasobu Gminy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku o pomoc mieszkaniową został uwzględniony całokształt informacji pozostających w dyspozycji Wydziału Mieszkalnictwa, w tym aktualne na dzień rozpatrywania wniosku okoliczności faktyczne. Po wypowiedzeniu stosunku najmu w październiku 2017 r. właściciel lokalu nie dokonał jakichkolwiek czynności mających na celu doprowadzenie do opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu i tym samym zgodził się na dalsze zamieszkiwanie w nim przez skarżącego na tych samych zasadach. Doszło zatem w sposób dorozumiany do zawarcia ponownego stosunku najmu, czego potwierdzeniem jest naliczanie przez kolejne lata należności związanych z korzystaniem lokalu, będących w istocie czynszem najmu, bez względu na nazwę. Między wynajmującym a najemcą jest zgoda co do używanie lokalu i wysokości należności z tym związanych (czynszu). Zachowanie właściciela przedmiotowego mieszkania po upływie terminu wynikającego z wypowiedzenia umowy najmu pozwala na stwierdzenie, iż skarżący był przez cały okres zamieszkiwania w nim traktowany jako najemca, a skarżący się z tym godził. Bezzasadne jest także stanowisko skarżącego, iż rozpatrując wniosek złożony w 2020 r. organ winien wziąć pod uwagę wypowiedzenie, które skarżący otrzymał w 2017 r., pomijając aktualne okoliczności faktyczne i prawne w sprawie, co pozostaje w sprzeczności z zarzutem zawartym w pkt 1 skargi. Nie zasługują także na uwzględnienie zastrzeżenia co do złego stanu technicznego zajmowanego lokalu, które powinny być kierowane do wynajmującego/właściciela, czego skarżący zaniechał. Na uwagę zasługuje z kolei fakt, iż M. C. zamieszkuje w lokalu przy ul. P na podstawie dobrowolnie zawartej umowy najmu i jego stan techniczny jest mu znany, a w złożonym wniosku w sprawie mieszkaniowej nie wskazano żadnych nieprawidłowości w zajmowanym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ppsa. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Nie budzi wątpliwości Sądu, że kwestionowane przez skarżących pismo Prezydenta Miasta z dnia z dnia 26 maja 2020 r. nr [...], to akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Akt ten stanowi bowiem przejaw władczej woli organu, obejmującej negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącemu, z powodu braku spełnienia przesłanek wskazanych w uchwale Rady Miasta K nr XXX/794/19 z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. Wykazuje on bowiem cechy aktu indywidualnego, dotyczy uprawnienia skarżących wynikającego z przepisu prawa oraz kreuje ich sytuację prawną (por. m. in. te kwestie wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1873/15). Skoro sądowi administracyjnemu poddane zostały kontroli akty z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, także i tego rodzaju jak kwestionowany skargą, to Sąd dokonując weryfikacji tego rodzaju aktu nie może pominąć aspektów związanych z prawidłowo przeprowadzoną wykładnią przepisów prawa, zwłaszcza, że kreują one sytuację prawną ich adresatów. Wskazać należy, że zgodnie z §12 powołanej w przedmiotowym akcie Uchwały osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku braku tytułu prawnego do lokalu oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów w rozumieniu niniejszej uchwały. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący spełnia jedną z przesłanek wymienionych w przepisie § 12 ww. uchwały, którą jest fakt osiągania niskich dochodów. Sporna jest okoliczność posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Prezydent Miasta przyjął, że skarżący nie spełnia przesłanki z ww. przepisu polegającej na braku tytułu prawnego do lokalu; Zdaniem organu M. C. posiada tytuł prawny do zajmowanego przez siebie lokalu przy ul. P w K, wynikający pierwotnie z umowy najmu zawartej dnia 1 marca 2010 r. na czas nieoznaczony. Wypowiedzenie skarżącemu umowy najmu lokalu z dnia 9 października 2017 r. na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego zdaniem organu jest bowiem bezprzedmiotowe, a to wyklucza skuteczność starań o zawarcie umowy najmu gminnego lokalu mieszkalnego. Przy czym bezprzedmiotowość tą organ uzasadnił brakiem wykazania zaległości czynszowych. Z kolei w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że po wypowiedzeniu stosunku najmu w październiki 2017 r. właściciel lokalu nie dokonał jakichkolwiek czynności mających na celu doprowadzenie do opuszczenia lokalu przez skarżącego i tym samym zgodził się na dalsze zamieszkiwanie w nim przez skarżącego na tych samych zasadach. Doszło zatem w sposób dorozumiany do zawarcia ponownego stosunku najmu, czego potwierdzeniem jest naliczanie przez kolejne lata należności związanych z korzystaniem lokalu, będących w istocie czynszem najmu. Tymczasem zdaniem strony skarżącej, została spełniona przesłanka braku tytułu prawnego do lokalu. Podniesiono, że wbrew twierdzeniom organu skarżący nie płaci czynszu, tylko odszkodowanie za używanie lokalu bez tytułu prawnego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że przepisy uchwały regulują w załączniku nr 1 tryb rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu. Zgodnie z §1 ww. załącznika. 1. Podstawą rozpatrzenia sprawy jest złożony przez osobę zainteresowaną wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów określonych niniejszą uchwałą. 2. Wniosek powinien być złożony na stosownym druku. 3. Wnioski o wynajem lokalu z zasobu przyjmuje i weryfikuje Wydział. 4. Weryfikacja wniosku następuje w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku wraz z kompletem wymaganej dokumentacji. 5. W uzasadnionych przypadkach, okres weryfikacji może być przedłużony o kolejne 30 dni. O przedłużeniu okresu weryfikacji należy zawiadomić wnioskodawcę wraz z podaniem terminu załatwienia sprawy oraz przyczyny zwłoki. 6. Wnioski niespełniające wymogów pozostają bez rozpoznania, po uprzednim pisemnym powiadomieniu wnioskodawcy. W przypadku ponownego ubiegania się przez wnioskodawcę o najem socjalny lokalu, konieczne jest złożenie nowego wniosku. 7. Wnioskodawcy są zobowiązani do poinformowania Wydziału o każdej zmianie adresu zamieszkania lub adresu do korespondencji. W razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, korespondencję wysłaną na ostatni podany adres, uważa się za doręczoną. Z ust. 4 tego przepisu wynika, że wstępna merytoryczna weryfikacja polega na stwierdzeniu, czy wnioskodawca spełnia kryteria określone uchwałą. Zawarte w załączniku nr 1 zasady weryfikacji wniosku mają służyć z jednej strony zgodnej z uchwałą i jednolitej realizacji zasad zawierania umów wynikających z uchwały, równemu traktowaniu wnioskujących o zawarcie umowy lokalu socjalnego, ale także z drugiej strony winny stanowić dla osób ubiegających się o zawarcie umowy gwarancję przejrzystego, dokładnego i rzetelnego działania organu przy wykonaniu postanowień uchwały. Wynika z tych przepisów, że wniosek wraz załączoną dokumentacją podlega bardzo dokładnej weryfikacji. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z §4 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do przedmiotowej uchwały niezbędnym elementem wniosku jest złożenie przez wnioskodawcę oraz wszystkie pełnoletnie osoby objęte wnioskiem oświadczenia o posiadaniu lub braku posiadania jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości. Z kolei w §5 ww. załącznika przewidziano środki służące weryfikacji wniosku. W myśl §5 ust. 1 załącznika nr 1 w przypadku złożenia wniosku, który nie spełnia wymogów formalnych wskazanych w §4 Wydział wzywa wnioskodawcę do ich uzupełnienia. W celu stwierdzenia spełnienia kryteriów określonych niniejszą uchwałą, w toku postępowania Wydział może wezwać wnioskodawcę lub każdą pełnoletnią osobę do przedłożenia wszelkich niezbędnych dowodów, a w szczególności dokumentów umożliwiających uzyskanie informacji o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę oraz wszystkie osoby pełnoletnie objęte wnioskiem; stawienia się w siedzibie Wydziału w celu złożenia wyjaśnień (§5 ust. Załącznika nr 1). Z akt niniejszej sprawy wynika, że M. C. zawarł w dniu 1 marca 2010 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego przy ul. P w K. W dniu 9 października 2017 r. na podstawie przepisu art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym o zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego skarżącemu wypowiedziano umowę najmu. Mimo wypowiedzenia umowy, skarżący dalej zamieszkuje w lokalu przy ul. P w K. Zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie organ nie wykazał okoliczności posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu w oparciu o zgromadzony w oparciu o ww. §5 ust. 2 załącznika materiał dowody. Nie wykazał, że nie doszło do wypowiedzenia umowy najmu, ani że skarżący nadal używa lokal za zgodą wynajmującego. W konsekwencji przedwcześnie przyjął, że posiada on tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Powyższe zaś skutkowało negatywnym rozpatrzeniem wniosku o pomoc mieszkaniową. Taki sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Organ winien mieć na uwadze zarówno szczegółową regulację dotyczącą weryfikacji wniosków, tj. przepisy procesowe zawarte w uchwale, jak i nie tracić z pola widzenia zasad wynikających z art. 6 i 7 kpa. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. III SA/Kr 392/17). Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 października 2017 r. doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy przez wynajmującego. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący płaci czynsz z tytułu najmu, a nie odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Okoliczność tą winien ustalić organ administracji. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w obrocie prawnym oświadczenia woli formułowane są w zasadzie w sposób wyraźny, a swoboda umów dopuszcza składanie oświadczeń rożnego typu. Jednocześnie, jeżeli wola kontrahenta nie została wyartykułowana w dość jasny sposób, to przepisy prawa dopuszczają uznanie pewnych zachowań jako wyrazów tej właśnie woli. Jakkolwiek w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r, 2325 ze zm.) sąd bada zaskarżoną decyzję/akt, a nie motywy uprzedniego rozstrzygnięcia wskazywane w odpowiedzi na skargę, to wskazać należy, że aby organ administracji mógł w omawianej sytuacji skorzystać z art. 674 k.c., powinien prawidłowo rozpoznać przesłanki, które warunkują zastosowanie tego przepisu. W jego treści wymieniono bowiem następujące okoliczności: używanie przez najemcę rzeczy wynajmowanej, przy czym używanie to następuje za zgodą wynajmującego, stan ten zachodzi po upływie terminu oznaczonego w umowie albo też po upływie okresu wypowiedzenia. Niewykorzystanie przez wynajmującego wszystkich dostępnych środków prawnych nie może przesądzać o tym, że rzeczywistą wolą wynajmującego było zawarcie umowy najmu z dotychczasowym najemcą. Zatem okoliczność, iż właściciel lokalu zajmowanego przez skarżącego i jego rodzinę nie wystąpił do tej pory na drogę sądową celem uzyskania tytułu do ew. prowadzenia czynności mających na celu usunięcie skarżącego z lokalu nie stanowi o posiadaniu przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu. W rezultacie nie można utożsamiać świadczenia wynajmującego ze świadczeniem usług, a należności uiszczanej przez najemcę na rzecz wynajmującego z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy - z czynszem najmu. W ocenie Sądu zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa także i z innej przyczyny. Wprawdzie ustawodawca nie wprowadził obowiązku uzasadniania zaskarżonego aktu, niemniej jednak brak jego uzasadnienia, powoduje, że taki akt uchyla się spod kontroli sądu, nie sposób bowiem dokonać oceny jego legalności. Obowiązek uzasadniania aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej (tam, gdzie obowiązek ten nie jest wyraźnie określony ustawowo) można wyprowadzić z ogólnej zasady ustrojowej związania organów administracji prawem, obowiązku odwoływania się do prawa oraz z kompetencji sądów administracyjnych, które - sprawując kontrolę - muszą znać motywy, jakimi kierował się organ, a także z zasady demokratycznego państwa prawnego i zasad szczegółowych, w tym zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa czy zasad "dobrej legislacji". Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że "w procesie interpretacji kompetencji władzy publicznej przepis art. 7 Konstytucji RP, stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z zasadą zaufania do Państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Obowiązek działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego." (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., II OSK 1468/08, LEX 490933, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2011 r., II OSK 2420/10, LEX nr 1071215, wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r., II OSK 1824/08, LEX nr 597395). Należy zatem przyjąć, że brak zaprezentowania motywów podjętego aktu może w konkretnej sytuacji prowadzić do jego wyeliminowania z obrotu prawnego, jeżeli nie jest możliwe ustalenie w inny sposób motywów jej podjęcia. Zwłaszcza dla oceny motywów działania organu nie może być wystarczająca sama treść podjętego aktu, z którego nie wynikają racje, jakimi kierował się organ podejmujący rozstrzygnięcie skierowane do adresatów stojących na zewnątrz administracji i dotyczące ich sytuacji prawnej (por. III SA/Kr 136/13). Stwierdzić zatem należało, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów dotyczących trybu rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu, tj. § 1 pkt. 1, § 5 Załącznika nr 1 do uchwały Nr XXX/704/19 Rady Miasta K z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń oraz w konsekwencji z naruszeniem § §12 tej uchwały. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c) ppsa orzeczono jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło