II SA/Po 929/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-07-08
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powiększenie balkonu i wykonanie zadaszenia nad tarasem stanowi rozbudowę budynku wymagającą pozwolenia na budowę, czy też przebudowę lub urządzenie budowlane nie wymagające pozwolenia, a jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zakwalifikowały wykonane prace jako rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Konieczne jest ponowne zbadanie, czy balkon i zadaszenie stanowią jedną konstrukcję, czy odrębne elementy, a także czy zadaszenie można uznać za urządzenie budowlane lub wiatę, a balkon za element podlegający przebudowie, a nie rozbudowie.Stan faktyczny
Skarżący powiększyli balkon i wykonali zadaszenie nad tarasem bez uzyskania pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymał roboty budowlane, uznając je za rozbudowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżący zakwestionowali te rozstrzygnięcia, twierdząc, że prace stanowiły przebudowę lub realizację ganku/wiaty, a nie rozbudowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB i zasądził od WINB na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr/ Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2021 roku sprawy ze skargi K. M. i K. K. – M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Nr [...], II zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
W związku z zawiadomieniem o wykonanej samowoli budowlanej, pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (zwany dalej "PINB" lub "organem I instancji") wystosował zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] lipca 2020 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w L..
W protokole kontroli z dnia [...] lipca 2020 r. odnotowano, że K. M. oraz K. K. (zwani dalej "inwestorami" lub "Skarżącymi") powiększyli w 2020 r. balkon do wymiarów [...] m x [...] m. Zgodnie z oświadczeniami inwestorów nie uzyskano żadnych pozwoleń na to przedsięwzięcie. Wykonano także zadaszenie tarasu o pow. [...] m x [...] m. Również w tym przypadku nie było pozwolenia.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. PINB zawiadomił inwestorów o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L..
Tego samego dnia tj. [...] sierpnia 2020 r. PINB wydał postanowienie nr [...], w którym nakazał inwestorom wstrzymać roboty budowlane oraz przedstawić w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia: zaświadczenia Burmistrza M. L. o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwego samorządu oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że miała miejsce rozbudowa budynku o wskazane elementy. Zadaszenie nad tarasem nie stanowi wiaty, której posadowienie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz stosownego zgłoszenia. Zadaszenie zostało przytwierdzone do ściany budynku za pomocą kotew, nie opiera się wyłącznie na słupach. Funkcjonalne i konstrukcyjne związanie zadaszenia z budynkiem wskazuje na powiększenie powierzchni budynku, co prowadzi do wniosku, iż nastąpiła rozbudowa.
Podobne wnioski wiążą się z balkonem. W myśl § 3 pkt 24 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) do kubatury brutto zalicza się także kubaturę balkonów i tarasów obliczaną do wysokości balustrady. Z tego względu należało zastosować art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zmianami, zwanej dalej "p.b.").
W terminowo wniesionym zażaleniu inwestorzy wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i o umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając zażalenie inwestorzy wskazali, że ich przypadek nie jest rozbudową a przebudową. Zdaniem inwestorów twierdzenie, że doszło do powiększenia kubatury jest błędne. PINB miał nie wykazać, że faktycznie doszło do zmian powierzchniowych na terenie działki [...] przy ul. [...] w L.. Zarzucono także naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. Zdaniem inwestorów, uznając nawet, że nie doszło do przebudowy, to realizacja ganku zwalnia ich z obowiązku uzyskania stosowanych pozwoleń. Wybudowane zadaszenie ma na celu ochronę przed deszczem i słońcem, co ma potwierdzać orzecznictwo wskazując, iż jest to ganek, który nie ma pow. [...] m2.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "[...]WINB" lub "organem II instancji") uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu przedstawienia dokumentów i w tej części orzekł co do istoty przez wskazanie daty realizacji rzeczonego obowiązku do [...] grudnia 2020 r. W pozostałym zakresie utrzymał postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że zarówno balkon jak i zadaszenie są funkcjonalno-użytkową całością związaną z budynkiem mieszkalnym z uwagi na połączenie za pomocą kotew. [...]WINB uznał za PINB, że kubatura brutto uległa zwiększeniu, i że inwestycja jest rozbudową. Realizacja tej inwestycji wymagała, zdaniem [...]WINB, pozwolenia na budowę. Z tego względu zastosowanie art. 48 p.b. przez PINB było prawidłowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli Skarżący działając samodzielnie. Zakwestionowano postanowienie [...]WINB w całości. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB i umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie uchyleniu obu postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wniesiono także o wstrzymanie wykonania decyzji przez [...]WINB albo Sąd. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") przez niezastosowanie i wydanie przez [...]WINB postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia PINB podczas gdy wskazane przez Skarżących w zażaleniu uchybienia uzasadniały konieczność jego uchylenia;
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez [...]WINB oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z k.p.a. w szczególności przez zaniechanie pełnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia w przeprowadzonym postepowaniu dowodowym, że inwestycja na działce [...] nie stanowi rozbudowy a przebudowę budynku mieszkalnego ewentualnie doprowadziła do powstania ganku;
3) art. 48 ust. 2 i 3 p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w utrzymaniu w mocy postanowienia nakazującego wstrzymanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego oraz zobowiązującego przedłożenia określonych w nim dokumentów, podczas gdy wykonane prace nie stanowią rozbudowy budynku mieszkalnego i w związku z powyższym nie powinny podlegać regulacji w skazane ww. przepisach;
4) art. 29 ust. 2 pkt 1aa p.b. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zakres robót budowlanych wykonanych przez inwestorów dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego podczas gdy, zakres prac budowalnych obejmował jedynie przebudowę tegoż, ewentualnie;
5) art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, ze zakres robót budowlanych wykonywanych przez inwestorów dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego podczas gdy, zakres prac budowlanych obejmował jedynie realizację ganku, dla którego realizacji nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nadzoru budowlanego wyrywkowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i błędnie zakwalifikowano inwestycję jako rozbudowę, a nie przebudowę. Do podnoszonej kwestii ganku [...]WINB nie odniósł się. Dlatego organ II instancji miał dopuścić się naruszenia art. 7 k.p.a. Skoro nie jest to przebudowa, to organ II instancji powinien chociaż wskazać, dlaczego to nie jest ganek, co podnosili Skarżący. Ich zdaniem, inwestycja polegała na przebudowie budynku mieszkalnego, a nie na jego rozbudowie. Skarżący tak jak w zażaleniu podnoszą, że nie ma mowy o kubaturze brutto. Stąd rozumowanie organu II instancji jest błędne. Skarżący twierdzą, że inwestycję można potraktować jako ganek przydomowy. Pozostała część uzasadnienia skargi jest tożsama z uzasadnieniem zażalenia.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty były zasadne.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie." Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] lipca 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] lipca 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem sprawy jest postanowienie [...]WINB uchylające postanowienie organu I instancji w zakresie terminu realizacji obowiązków i w pozostałym zakresie utrzymujące w mocy postanowienie PINB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i zobowiązania inwestorów do przedłożenia wskazanych w sentencji dokumentów. Należy także podkreślić związanie organu II instancji stanem prawnym obowiązującym na dzień wydania decyzji przez PINB z uwagi na brzmienie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471).
Zdaniem organów nadzoru budowlanego realizacja inwestycji polegającej na powiększeniu balkonu i zbudowaniu zadaszenia pod balkonem bezpośrednio nad tarasem ogrodowym stanowi rozbudowę, która w myśl p.b. wymagała pozwolenia na budowę. Wobec braku pozwoleń wszczęto procedurę z art. 48 p.b.
Rozpoznanie skargi wymaga spojrzenia na inwestycję z dwóch punktów widzenia. Pierwszy z nich obejmuje balkon i zadaszenie jako jedną konstrukcję z uwagi na połączenie ich wspornikami, dzięki którym balkon spoczywa na zadaszeniu. Drugi punkt widzenia traktuje balkon i zadaszenie jako odrębne elementy.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że uwieczniona na fotografii załączonej do protokołu z kontroli (k. 17 akt administracyjnych organu I instancji) konstrukcja obejmuje balkon i zadaszenie. Poza tym, że balkon i zadaszenie są trwale połączone ze ścianą budynku mieszkalnego jednorodzinnego to jeszcze są zespolone za pośrednictwem wsporników, dzięki którym balkon spoczywa na zadaszeniu. Dla właściwej kwalifikacji tej konstrukcji należy ponownie przeprowadzić kontrolę, w której zostanie wykazane, czy oparcie się balkonu na zadaszeniu stanowi zasadniczą część konstrukcji nośnej, czy może też jest to jedynie element np. ozdobny. Trwałe połączenie obu elementów w ten sposób, że balkon bez oparcia się o zadaszenie nie mógłby samodzielnie funkcjonować będzie oznaczać konieczność zakwalifikowania ich jako jedną konstrukcję. Dopiero wówczas będzie możliwe określenie, czy ta konstrukcja stanowi rozbudowę czy przebudowę.
Jeżeli natomiast kontrola doprowadzi do wniosków, że wsporniki mają charakter inny niż nośny, należy potraktować balkon i zadaszenie jako dwa niezależne od siebie elementy. W takiej sytuacji niezbędne będzie zakwalifikowanie tych elementów w sposób następujący.
Traktując zadaszenie oraz balkon oddzielnie należy zwrócić uwagę, że argumentacja Skarżących, jakoby zadaszenie należało traktować jako ganek, czy też wiatę jest nieprawidłowa. Nie można uznać przedmiotowego zadaszenia jako wiata z art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b., gdyż nie posiada ona cech konstruktywnych wskazywanych konsekwentnie przez orzecznictwo. Przyjmuje się pogląd (akceptowany przez Sąd w składzie orzekającym), że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. II SA/Kr 973/10, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 800/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 973/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 628/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 800/08, dostępne w CBOSA). W toku kontroli wskazano, że zadaszenie zostało zakotwione w ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zostało osadzone na drewnianych słupkach łączących się z płytą tarasu, które nie są trwale związane z gruntem. Tym samym rzeczonej konstrukcji nie da się zakwalifikować jako wiaty. "Taras wraz z zadaszeniem przy domu nie stanowi wiaty wolnostojącej". (wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 880/20, dostępny w CBOSA). Jednocześnie samą realizację zadaszenia zespolonego z konstrukcją budynku traktuje się jako przebudowę budynku (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1870/17, dostępny w CBOSA).
Tak samo nie można uznać, że przedmiotowe zadaszenie jest gankiem. Rolą ganku jest ochrona wejścia do budynku przed oddziaływaniem warunków atmosferycznych tj. wiatru, deszczu oraz promieni słonecznych. W niniejszej sprawie nie można się oprzeć wrażeniu, że celem zadaszenia nie jest ochrona wejścia do domu, ale ochrona osób znajdujących się na tarasie ogrodowym przed tymi warunkami (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 176/19, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 785/19, dostępne w CBOSA). Ta funkcja również dyskwalifikuje zadaszenie jako ganek.
W orzecznictwie przyjmuje się, co Sąd w składzie orzekającym aprobuje, że zadaszenie znajdujące się na zewnątrz stanowi urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 9 p.b. "Wykonanie nad schodami zewnętrznymi zadaszenia jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b., a więc urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. O takiej kwalifikacji prawnej przesądzają przede wszystkim związek funkcjonalny zadaszenia z istniejącym budynkiem mieszkalnym, poza tym konieczność lub uzasadniona możliwość montażu zadaszenia w celu prawidłowego korzystania z budynku w zakresie schodów zewnętrznych i parametry techniczne wykonanego zadaszenia." (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 849/17, dostępny w CBOSA). Analiza art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 30 p.b. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zadaszenie, które jest urządzeniem budowlanym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (pod warunkiem uznania to za samodzielną konstrukcję).
Należy zwrócić uwagę na treść art. 3 pkt 7a p.b., gdzie "przebudowę" definiuje się jako wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Powołany przepis traktuje o kubaturze, jednakże organy nadzoru budowlanego konsekwentnie posługują się terminem "kubatura brutto budynku". "Wprawdzie w § 3 pkt 24 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) zdefiniowano pojęcie »kubatura brutto budynku« lecz nie ma podstaw prawnych, aby utożsamiać je z ustawowym pojęciem »kubatura«". (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 849/17, dostępny w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym podziela to stanowisko. Nie można stawiać znaku równości pomiędzy tymi dwoma terminami. Z uwagi na wyższość ustawy nad rozporządzeniem wynikającą z konstytucyjnego porządku aktów prawa powszechnie obowiązującego należy przyznać pierwszeństwo normie ustawowej i traktować kubaturę jako termin odrębny od kubatury brutto budynku.
Przechodząc do analizy balkonu jako inkryminowanej rozbudowy należy stwierdzić, że balkon (płyta balkonowa) stanowi element konstrukcyjny budynku (zob. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 581/20, dostępny w CBOSA). Za taki elementem uchodzi, gdyż spełnia zadania konstrukcyjne. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1b p.b. "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania tych budynków". Hipoteza tej normy znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Natomiast wykonywanie takich robót budowlanych wymaga zgłoszenia w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b.
Brak pozwolenia zadeklarowany przez Skarżących może prowadzić do wniosku, że nie dokonano także zgłoszenia realizacji inwestycji. Ta okoliczność powinna zostać sprawdzona w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.
Uznając balkon za element konstrukcyjny, a wykonanie robót budowlanych za przebudowę tegoż elementu, brak stosownego zgłoszenia z art. 29 ust. 2 pkt 1b p.b. będzie prowadzić do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej nie z art. 48 p.b., ale z art. 49b p.b. Ponadto, aby ocenić, czy przebudowany balkon nie stanowi zagrożenia w wyniku jego powiększenia organ nadzoru budowlanego powinien, z powołaniem na przepis art. 50 ust. 3 p.b., wezwać inwestorów do przedłożenia ekspertyzy określającej, czy powiększenie balkonu odbyło się z zachowaniem wymogów norm budowlanych, a tym samym czy jego użytkowanie jest bezpieczne.
Podsumowując, inwestycja zrealizowana przez Skarżących musi zostać poddana analizie, czy stanowi jedną konstrukcję, w której niezależnie od połączenia balkonu i zadaszenia z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, balkon ten spoczywa na zadaszeniu w sposób, w jaki jego konstrukcja jest przez to stabilniejsza. Udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie będzie oznaczać konieczność zakwalifikowania jej jako jednolitej formy architektonicznej, której realizacja będzie wymagać stosownego zgłoszenia. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego będzie mógł ponownie rozstrzygnąć, czy doszło do przebudowy i w jakim zakresie.
Jeżeli natomiast ponowna kontrola wykaże, że wsporniki, dzięki którym balkon opiera się na zadaszeniu mają charakter np. ozdobny, a balkon i zadaszenie są niezależnymi od siebie konstrukcjami, to zadaszenie nie może być kwalifikowane jako forma architektoniczna wymagająca pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W odniesieniu do balkonu, niezbędne będzie sprawdzenie, czy inwestorzy zgłosili przebudowę balkonu. Jeśli okaże się, że nie zgłoszono jego realizacji, będzie to wymagało zmiany kwalifikacji postępowania administracyjnego. Procedowana będzie wówczas legalizacja samowoli budowlanej obiektu, który nie wymagał pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Ponadto dla uzyskania pewności, że przebudowany balkon nie zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi oraz mieniu, organ I instancji powinien wezwać Skarżących do przedłożenia ekspertyzy, o której mowa w art. 50 ust. 3 p.b.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi, pomimo nieuwzględnienia niektórych zarzutów podniesionych w jej treści. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a także poprzedzające je postanowienie PINB (pkt I. sentencji wyroku).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł, co stanowi równowartość wpisu stałego od skargi (pkt II. sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę, PINB będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ I instancji dokona sprawdzeń, o których była mowa w uzasadnieniu. W zależności od wyników ponownie przeprowadzonej kontroli PINB zdecyduje, czy inwestycja stanowi jedną konstrukcję, czy dwie odrębne i w związku z tym podejmie działania zgodnie z wytycznymi Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło