III SA/Gl 626/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-07-26
Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Orzepowska-Kyć, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych na liście projektów ocenionych pozytywnie, ale niewybranych do dofinansowania, było uzasadnione, pomimo uzyskania przez wnioskodawcę wymaganej liczby punktów w ocenie merytorycznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozostawienie wniosku na liście projektów niezakwalifikowanych do dofinansowania było uzasadnione. Pomimo pozytywnej oceny merytorycznej, wniosek skarżącego uzyskał 19 punktów, podczas gdy minimalna liczba punktów wymagana do otrzymania dofinansowania w danej rundzie konkursowej wynosiła 21,5 punktów. Brak wystarczających środków na dofinansowanie wszystkich projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów, a także kolejność na liście rankingowej decydują o przyznaniu dofinansowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa. Po ponownej ocenie merytorycznej, wniosek uzyskał 19 punktów, co nie wystarczyło do zakwalifikowania go do dofinansowania ze względu na niewystarczające środki. Spółka wniosła protest, kwestionując ocenę poszczególnych kryteriów, m.in. analizy potrzeb, efektywności projektu i opisu konkurencji. Po rozpatrzeniu protestu i ponownej ocenie, wynik wniosku nie uległ zmianie na tyle, aby zakwalifikować go do dofinansowania. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej i zasadę równego dostępu do środków unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Protokolant starszy referent Izabela Maj-Dziubańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w Z. na ponowną ocenę [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ponownej pozytywnej oceny merytorycznej i nie wybrania wniosku o dofinansowanie środkami unijnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 ze względu na niewystarczające środki oddala skargę.
Pismem z [...] r. [...] [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. (dalej określane również jako Instytucja Pośrednicząca lub IP) działając na podstawie art. 58 ust. ust. 4 pkt 2 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 – dalej jako ustawa wdrożeniowa) poinformował A z o.o. z siedzibą w Z. (dalej określanej jako wnioskodawca lub skarżąca), że po ponownej pozytywnej ocenie merytorycznej projekt o numerze [...] uzyskał wynik 19 pkt. Lecz ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów nie został zakwalifikowany do otrzymania dofinansowania. W konsekwencji wniosek o dofinansowanie projektu został umieszczony na liście ocenionych projektów w części: Wnioski ocenione pozytywnie — niewybrane do dofinansowania, pod numerem [...] zgodnie z Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z [...] r.
Do ponownej oceny merytorycznej wniosku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] r. [...] Centrum Przedsiębiorczości poinformowało wnioskodawczynię, że jej wniosek o numerze [...] przeszedł pozytywnie etap oceny merytorycznej, jednakże ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów nie został zakwalifikowany do otrzymania dofinansowania. Projekt uzyskał 17 punktów i został umieszczony na liści projektów ocenionych w części: Wnioski ocenione pozytywnie — niewybrane do dofinansowania, pod numerem [...] zgodnie z Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z [...] r.
Wnioskodawca złożył protest na powyższą ocenię nie zgadzając się z punktacją, jaka otrzymał wniosek oraz nieotrzymaniem dofinansowania. Zakwestionował ocenę kryteriów merytorycznych punktowych podstawowych:
1) Projekt opiera się na przeprowadzonej analizie potrzeb Wnioskodawcy i odpowiada na te potrzeby,
2) Efektywność projektu,
3) Dodatkowe efekty projektu.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu Zarząd Województwa [...], jako instytucja właściwa do rozpatrzenia protestu (dalej określany jako Instytucja Zarządzająca lub IZ) przytoczył treść ocen ekspertów oraz zarzuty wnioskodawczyni nie zgadzającej się z przyznaniem przez oceniającego nr 1 dwóch z sześciu możliwych do otrzymania punktów, a który uznał, że wnioskodawca nie wskazał jednoznacznie potrzeb, problemów i barier, które warunkują realizację przedmiotowego projektu. Stwierdził także, że wnioskodawca nie przedstawił w należyty sposób istniejącej konkurencji. Wskazał jedynie 3 firmy z nazwy bez wskazania ich zaplecza technologicznego i produktowego w odniesieniu do planowanego wdrażania nowego produktu, wskazując jednocześnie, że jest jedynym płodu centem w Europie [...] pary czystej na [...], posiadającym w ofercie wszytkę rodzaje urządzeń wytwarzających parę czystą. Dlatego ekspert stwierdził, że nie potwierdzono, iż zaplanowane działania doprowadzą do wzrostu konkurencyjności na rynku, gdyż konkurencję pominięto. W punkcie B.15 , zidentyfikowano ewentualne ryzyka/zagrożenia związane z realizacją projektu, ale do wskazanych ryzyk nie przewidziano żadnych działań eliminujących lub łagodzących ich skutki, co wskazywałoby, że zaplanowane działania służą realizacji celów i rezultatów planowanego projektu. Łącznie przyznał 2 punkty
Z kolei drugi z ekspertów drugi z ekspertów zaznaczył, że inwestycja w środki trwałe wpłynie na zaspokojenie potrzeb przedsiębiorcy. W celu sprawnej obsługi klientów krajowych i zagranicznych podjęto decyzję o wprowadzeniu nowej technologii, dzięki dywersyfikacji działalności. Firma wprowadzi rozwiązania o wyższej marżowości i istotnych korzyściach dla firny, przez co utrzyma swoją koniunkcyjność. Zapisy wniosku, w ocenie tego eksperta pozwalają na wniosek, że projekt pozwoli na dostosowanie się do realiów rynkowych.
Wnioskodawca odniósł się także do konkurencji, ale wskazał firmy tylko z nazwy bez opisu (oceniający nie przyznał z tego tytułu punktu). Nadto, po analizie treści wniosku, nie można potwierdzić, że zaplanowane działania służą realizacji celów i rezultatów planowanego projektu - wpłyną na wzrost konkurencyjności. Jest to niemożliwe, gdyż brak jest odniesienia do konkurencji, a wskazanie, że wnioskodawca jest jedynym producentem, stawia go na pozycji lidera (oceniający nie przyznał 1 pkt ) Rozwiązanie istniejących barier przyczyni się do realizacji celów oraz rezultatów projektu; wzrośnie konkurencyjność przedsiębiorstwa, utworzone zostanie nowe miejsce pracy, nastąpi wzrost przychodów i zysków, dzięki inwestycji dotychczasowa oferta produktowa zostanie poszerzona. Przyznał z tego tytułu 2 pkt.. Odjął 1 punkt, gdyż duży wpływ na utrzymanie i wzrost konkurencyjności wnioskodawcy mają podmioty konkurencyjne w branży a wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej nie zawarł ich charakterystyki, nie wskazał elementów przewagi konkurencyjnej planowanego przedsięwzięcia ( w stosunku do konkurencji), co jest bardzo istotne dla osiągniecia zaplanowanych wielkości sprzedaży. Łącznie przyznał 3 punkty
Protestujący wnioskodawca nie zgodził się z tymi ocenami.
Odnośnie oceny pierwszego eksperta zauważył, ze rożni się ona od oceny drugiego eksperta, który uznał, że potrzeby, problemy firmy zostały przedstawione we wniosku. Świadczy o tym m. in zapis pozycji B.15 wniosku. Wnioskodawca wskazał także, że potrzebna jest większa zdolność produkcyjna, dodatkowa powierzchnia produkcyjna oraz poprawa technicznych możliwości produkcji, bowiem etap wdrożeniowo badawczy został wdrożony kilka lat wcześniej. Dotacja pozwala w możliwie krótkim czasie wykonać zaplanowane prace nie wyłączając normalnej działalności finy na okres niż 1 miesiąc. Obecnie uzyskanie środków finansowych baz dotacji z marży na cel objęty wnioskiem Jest długotrwale ze względu na małą wydajność produkcji, dlatego zwiększenie zdolności produkcyjnych jest tak istotne.
W kwestii opisu konkurencyjności wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem obu ekspertów. W jego ocenie we wniosku znajdują się zapisy jasno wskazujące na przeprowadzoną analizę i zdefiniowanie potrzeb realizacji projektuj.
Wniósł o ponowną ocenę i przyznanie 3/3 punktów w ramach przedmiotowego obszaru kryterium przez obu oceniających.
W odniesieniu do drugiego obszaru "czy zaplanowane działania służą realizacji celów i rezultatów planowanego projektu - 0-3 pkť' pierwszy ekspert stwierdził, że wnioskodawca nie dokonał opisu konkurencji - wskazał Jedynie 3 firmy z nazwy bez wskazania ich zaplecza technologicznego i produktowego w odniesieniu do planowanego wdrożenia nowego produktu, wskazując jednocześnie, że jest jedynym producentem w Europie [...] pary czystej na [...], posiadającym w ofercie wszystkie rodzaje urządzeń wytwarzających parę czystą".
W ocenie wnioskodawcy w pkt B.22 wniosku dokonał on analizy konkurencji. Należy wziąć pod uwagę przy charakterystyce konkurencji fakt, że przy rozbudowanym marketingu firmy, także zagraniczne oferują produkty, które nie spełniają wymagań higienicznych lub spełniają je przy bardzo wysokich cenach produktów, Na tyłku polskim są dostępne głównie produkty, które nie spełniają wymagań prawnych pod względem higieniczności, a obecnie zostały wprowadzone nowe akty prawne na poziomie europejskim I krajowym w celu ochrony zdrowia konsumentów i zdrowia publicznego. W związku z tym pojawiło się zapotrzebowania na takie urządzenia. wnioskodawca posiada w swojej ofercie urządzenia spełniające takie wymagania - ale by spełnić oczekiwania rynkowe pod względem zwiększonej ilości sprzedaży takich urządzeń i ich wydajności potrzebna jest dodatkowa przestrzeń produkcyjna wraz z wyposażeniem.
Podkreślił, że jest liderem w swojej branży i na rynku krajowym nie ma firm stanowiących dla niego konkurencję.
Z kolei drugi oceniający w ramach tego samego kryterium stwierdził, że można, po analizie treści wniosku, potwierdzić, że zaplanowane działania służą realizacji celów i rezultatów planowanego projektu, że wpłyną na wzrost konkurencyjności. Brak jest bowiem odniesienia do konkurencji, a wskazanie, że wnioskodawca jest jedynym producentem stawia go na pozycji lidera (oceniający nie przyznaje 1 pkt). Rezultaty wskazane przez wnioskodawcę jako wdrożenie innowacji, poprawa możliwości produkcyjnych wskazują, że projekt jest przemyślany. Wnioskodawca wskazał zidentyfikowane ryzyka jednak brakuje informacji o sposobach na ich eliminację/niwelację".
Wnioskodawca, polemizując z tymi stwierdzeniami podkreślił, że w pkt. B.21 wniosku wskazał, że na niwelację ryzyka poprzez wdrożenie technologii nowoczesnych skomputeryzowanych maszyn. Raz jeszcze wskazał na swoją dominującą pozycję na rynku.
Biorąc pod uwagę prace własne, badawczo-rozwojowe Wnioskodawca wypracował nowoczesną technologię, która umożliwia produkcję innowacyjnych urządzeń. Wnioskodawca pokonał w/w trudności I bariery w szczególności z wykorzystaniem środków z kredytów bankowych oraz środków własnych, więc obecnie pozyskanie tej dotacji jest stosowne i potrzebne, bowiem wsparcie kredytowe zostało wyczerpane.
Odnosząc się do powyższych zarzutów i ocen oraz biorąc pod uwagę całość dokumentacji w ramach procedury odwoławczej IZ, odwołując się do zapisów Instrukcji wypełniania wniosków dla punktów B.14, B15. i B.16 stwierdziła, ze wnioskodawca – projektodawca ma za zadanie opisać istniejącą konkurencję, poprzedzoną analizą rynku, która uzasadnia realizację projektu. Winien także zidentyfikować i opisać ewentualne ryzyka związane z projektem, ale także przewidzieć działania eliminujące lub łagodzące Ich skutki. Instrukcja jest elementem dokumentacji konkursowej.
Z powyższych powodów nie uznała za zasadne zarzutów, że dokumentacja konkursowa nie precyzuje wymogów przedstawienia opisu konkurencji oraz, że argumenty oceniających wychodzą poza zakres kryteriów, a to stanowi naruszanie zasady równości.
Protest w tym zakresie IZ uznała za bezzasadny.
Za bezpodstawny uznała także zarzut braku wezwania wnioskodawcy na etapie uzupełnień formalnych czy merytorycznych do uszczegółowienia przedmiotowych zapasów. Wprawdzie Regulamin konkursu w rozdziale 5.3 Etap oceny spełnienia kryteriów merytorycznych w ramach danej rundy w punkcie 6 przewiduje, że eksperci mają prawo wezwania wnioskodawcy do wyjaśnień w ramach oceny poszczególnych zagadnień, jeżeli uznają, że jest to niezbędne do przeprowadzenia oceny wniosku o dofinansowanie. Jednak przedstawienie przez wnioskodawcę wyjaśnień, o które został poproszony, nie jest równoznaczne z pozytywną oceną spełnienia kryteriów oceny". Zapis regulaminu uprawnia ekspertów do wyjaśnienia wątpliwości warunkujących prawidłową ocenę wniosku. Taki przypadek w sprawie jednak nie zaistniał.
Rozważając kwestie opisu konkurencyjności IZ przytoczyła zapisy wniosku zgodnie z którymi:
B.8 i B.9.1: Na polskim rynku funkcjonuje wiele przedsiębiorstw, których specyfikacja zawiera się w branży produkcji pary, lecz liderem nie tylko krajowym, lecz wschodnio-europejskim w produkcji urządzań pary czystej jest wnioskodawca. Jej prężny rozwój odnosi sukcesy krajowe i za granicą.
B.10.: Wnioskodawca jest wiodącym w Europie producentem urządzeń wytwarzających parę stosowaną do różnych procesów i technologii, a także jedyną firmą w Europie posiadającą w swojej ofercie jednocześnie: [...] [...] oraz [...], wymiennikowe [...] oraz elektryczne [...]".
B.14: "Z kolei największą konkurencję stanowią firm. B, C Sp. z o.o. D.
W ocenie IZ te dane to jedynie stwierdzenia, zapewnienia wnioskodawcy, wskazujące pośrednio, że dokonał analizy rynku i, że jest liderem. Jednak nie poparł tych stwierdzeń żadnymi konkretnymi informacjami, mogącymi potwierdzić, udowodnić, jak doszedł do takiego wniosku. Tymczasem instrukcja wypełniania wniosku aplikacyjnego podkreśla, że nie należy prezentować informacji ogólnikowych, ponieważ opis taki może zostać uznany za niewystarczający do oceny projektu. Zatem w odniesieniu do przytoczonych wyżej zapisów pkt, B.8, B. 9, B.10 i B.14, ale także całości opisu wniosku, które sam wskazuje wnioskodawca, broniąc się w proteście, że dokonał analizy konkurencji a całokształt zapisów wniosku jasno wskazuje na przeprowadzoną analizę, IZ przyznała rację spostrzeżeniom obu ekspertom w tym temacie. Wnioskodawca nie zastosował się w pełni do wytycznych regulaminowych. Opis wniosku w tym zakresie eksperci właściwe uznali za niewystarczający. I mieli prawo odjąć punkty. Zwłaszcza, że instrukcja wypełniana wniosku zobowiązuje wnioskodawców do odniesienia się w opisie i uzasadnienia potrzeby realizacji projektu poprzedzonej analizą rynku m.in, poprzez opis istniejącej konkurencji iI co prawda nie definiuje poziomu szczegółowości takowej charakterystyki — co zarzuca także protestujący— to jednak wymaga przedstawienia opisu, zaś stwierdzenie, że wnioskodawca jest wiodącym w Europie producentem urządzeń wytwarzających parę stosowaną do różnych procesów i technologii pozostaje jednak w dalszym ciągu stwierdzeniem, które w żaden sposób nie wypełnia znamion opisu - w tym przypadku opisu konkurencji.
IZ za nietrafny uznała argument wnioskodawcy, iż na wskazanie firm występujących na rynku w tym samym obszarze handlowym nie pozwalała zawężona liczba znaków, która była niezależna od wnioskodawcy. Bowiem, jeżeli ilość znaków, jaka jest przewidziana w każdym polu formularza wniosku nie pozwalała na przedstawienie szerszych informacji dotyczących konkurentów, to wnioskodawcy mają możliwość dołączenia dodatkowych załączników, które mogą stanowić uzupełnienie opisu wniosku. Wnioskodawca zresztą z takiej możliwości skorzystał, o czym świadczy szereg dodatkowych dokumentów, dołączonych do dokumentacji aplikacyjnej.
Dlatego i w tym zakresie protest uznała za niezasadny.
Oprócz kwestii analizy konkurencji, wnioskodawca w proteście nie zgodził się ze stwierdzeniem pierwszego eksperta, który uznał w ramach pierwszego podkryterium, że wnioskodawca nie wskazał jednoznacznie potrzeb, problemów i barier, a jedynie ogólnikowo wskazał, że odczuł zmniejszenie ilości zamówień i utrudniony kontakt z klientem. Na 3 możliwe punkty przyznał 1.
Odnosząc się do tego zarzutu IZ zaznaczyła, że zapisy konkursowe obligują wnioskodawcę, aby w swoich projektach opisali, czy realizacja projektu spowoduje rozwiązanie określonych problemów, zaspokojenie zdefiniowanych potrzeb oraz likwidację barier, występujących w przedsiębiorstwie (w tym np. dostosowanie się do realiów rynkowych obowiązujących na moment aplikowania.
We wniosku w pozycji B.8 wnioskodawca wskazał, że: "Odpowiedzią na zapotrzebowane rynku z tak wielu branż jest jego urządzenie. [...] parły czystej [...]to najbardziej zaawansowany technologicznie [...] pały czystej na [...], [...] dla przemysłu spożywczego, klimatyzacji oraz sterylizacji medycznej w Europie oraz jedyny taki produkowany w Polsce. (i[pic]
Ustawa o Modernizacja pomieszczenia podzespołów, połączeń hydraulicznych j punktów przyłączeniowych poprawiła funkcjonalność, ułatwiło obsługę i uprościła prace instalacyjne. Poprzez zastosowanie wysokiej jakości materiałów (część ciśnieniowa wykonana jest ze stali nierdzewnej [...]) oraz poprzez unowocześnienia technologii spawania znacząco wzrosła trwałość urządzenia. Produkcja, materiały, jak i zastosowania urządzenia jest zgodna z normami i przepisami. Typ [...] spełnia wymagania dyrektywy ciśnieniowej, prawa Żywnościowego UE oraz sterylizacji medycznej: WE nr 17892002, WE nr 852/2004, WE nr 1935/2004 oraz nom 1672-2 (materiały I wyroby do kontaktu z żywnością), EN 285 (sterylizacja medyczna), certyfikatami jednostki notyfikowanej TUV Rheinland.(..)
W B.9.1 zapisano, że: "Wnioskodawcy zależy na zakupie szerokiego asortymentu maszyn I narzędzi, które posłużą do wyprodukowania generałom pary czystej. Maszyny to zajmują kilkumetrowe gabaryty do poddawania rury z prawej i lewej strony do urządzenia wiąże z zapotrzebowaniem (2 miejsca), w związku z czym potrzebna jest antresola nad obecną halą produkcyjną. Bez antresoli i zakupu wnioskodawca nie jest w stanie produkować urządzeń o większych gabarytach. Celem projektu jest produkcja [...] pary o wydajności większej 1000 kWh lub większej - wdrożenie tej innowacji pozwoli' na: zwiększenie grupy docelowej klientów, poszerzenie tynków zbytu, przedstawienie lepszej cenowo oferty dla podmiotów o dużym zapotrzebowaniu na parę czystą, zwiększenie wartości sprzedaży, zwiększenie udziału w rynku, promocji regionu śląskiego, na którym zlokalizowana jest inwestycja".
Wreszcie w pkt B.16 wskazano, że: "Wnioskodawca, poprzez realizację przedmiotowego projektu, zamierza przygotować się do skutecznego konkurowania gospodarczego na rynku krajowym i międzynarodowym. On i jego rynek branżowy mocno odczuli spowolnienie, a wręcz zatrzymanie gospodarcze wynikające z COVID-19.
Firmy prowadzące eksport i opierające swoje przychody w głównej mierze o rynki zagraniczne zostały momentalne odcięte od możliwość realizacji zamówień, a nawet bezpośredniego kontaktu z klientem. Wpłynęło to również negatywnie na obrót towarami na rynku krajowym, Przestój w eksporcie spowodował nagłą lukę w kontaktach wewnętrznych i swoisty efekt domina. Rynek polski jest b. mocno oparty o podwykonawstwo i kooperację dla dużych koncernów - nagłe zatrzymanie współpracy spowodowało problemy z płynnością I obiegiem pieniądza między firmami. Wnioskodawca odczuł też zmniejszenie ilości zamówień i utrudniony kontakt z klientem".
Z przytoczonych zapisów wynika, że wnioskodawca, aby móc spełnić wszystkie specyficzne branżowe normy oraz oczekiwania różnych branż, dla których dostarcza urządzenia do produkcji pary, opracował urządzenie - [...] pary czystej [...], który powstał w celu spełnienia w/w wymagań. Wdrożenie przez wnioskodawcę produkcji nowych, większych modeli [...] pary czystej typu [...] pozwoli zaspokoić potrzeby rynku dzięki urządzeniom większym niż 800 kg/h. By je wyprodukować, musi zwiększyć powierzchnie hali produkcyjnej. Dlatego budowa antresoli pozwoli mu przenieść część biurową właśnie na antresole i tym samym zwiększy się powierzchnia produkcyjna w hali. Dlatego w ocenie IZ, biorąc pod uwagę powyższe wiadomości, należy zauważyć, że wbrew temu, co wskazał ekspert nr 1 wnioskodawca wskazał potrzeby, problemy i bariery, które rozwiąże realizacja projektu, a które występują w przedsiębiorstwie. Wobec czego w tym zakresie protest uznała za zasadny.
W zakresie braku opisu działań powodujących niwelację ryzyk, wnioskodawca stwierdziła, że odniósł się do nich iI zawdzięcza to technologii maszyn, o czym pisze w pkt B.21 : "Wdrożenie pracy skomputeryzowanych maszyn eliminuje ewentualne stosowanie maszyn ręcznych, a co za tym idzie spada ryzyko pomyłek, eksploatacji maszyn, oszczędza czas pracy i umożliwia wykonanie bardziej skomplikowanych detali.
Biorąc pod uwagę zapisy Instrukcji wypełniania wniosku w pkt. B.15 , zgodnie z którymi wnioskodawca winien odnieść się w tym miejscu do zagadnienia: czy zidentyfikowano i opisano ewentualne ryzyka związane z projektem i przewidziano działalna eliminujące lub łagodzące ich skutki, IZ uznała, że stanowiska ekspertów zasługują na aprobatę, a protest w tym zakresie jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących efektywności projektu IZ stwierdziła, że z kopii kart oceny merytorycznej (dalej KOM), wynika, że ekspert nr 1 przyznał 3 pkt, natomiast ekspert nr 2 przyznał 4 pkt na 6, jakie można zdobyć maksymalnie. Eksperci przedstawili następujące uzasadnienia:
Ekspert 1: Planowane efekty (m.in. finansowe) są nie w pełni proporcjonalne w stosunku do planowanych do poniesienia lub zaangażowania nakładów inwestycyjnych, zasobów infrastrukturalnych, ludzkich, know-how itp. Wnioskodawca przy średnich nakładach na poziomie [...] zł PLN (wydatki całkowite) nabędzie środki trwałe w postaci wielu urządzeń do wytwarzania [...] pary czystej o większych gabarytach, będzie to wdrożenie własnego know - how, co zostało udokumentowane w postaci załączników, min. patenty na wynalazki. Wnioskodawca wdroży innowację technologiczną produktową w skali kraju do lat trzech (nie dokonano analizy rynku światowego, która potwierdzałaby zasięg wskazanej skali, a załączone patenty nie obejmują zasięgiem świata), nie wdroży natomiast innowacji procesowej (nie przedstawiono na czym polega innowacyjność procesu, a opisy nabywanych maszyn i urządzeń nie wskazują na ich cechy innowacyjne) - odjęto I pkt. Nastąpi wzrost konkurencyjności Wnioskodawcy, nastąpi również wzrost zatrudnienia wg. F.3. 0 1 etat (nie będzie to etat dla osoby z niepełnosprawnością wg F.3 - odjęto 1 pkt.).
Nastąpi utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia w 100%. Z analizy finansowej wynika wg 1.1.b bardzo długi okres zwrotu inwestycji - w trakcie n+4 nastąpi zwrot ok 25% wydatków kwalifikowanych (odjęto 1 pkt.) - mając na uwadze powyższe przyznano 3 pkt. zamiast 6 pkt. Oceny dokonano w oparciu o całą dokumentację projektową, a w szczególności: [...]; [...]; [...]; [...], [...]; [...]; [...]; [...]; [...]. Ekspert nie widzi podstaw do przyznania dodatkowych punktów.
Ekspert 2 Nakłady w projekcie będą skierowane na zwiększenie aktywów trwałych przedsiębiorcy poprzez zakup środków trwałych. - oceniający przyznaje 1 pkt,
Zdaniem Wnioskodawcy w ramach realizacji projektu nastąpi wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa a nakłady przewidziane w projekcie są adekwatne do założonych prognoz - oceniający przyznaje 2 pkt.
Stworzenie 1 miejsca pracy przy nakładzie [...] zł jest mało efektywne. Gdyby w ramach projektu powstały minimum 2 miejsca pracy oceniający przyznałby 1 pkt. - w obecnej sytuacji 0 pkt.
W ramach projektu nie zostaną utrzymane miejsca pracy. Potwierdza to także brak wartości wskaźnika. Liczba przedsiębiorstw utrzymujących miejsca pracy w przedsiębiorstwach szt. - oceniający nie przyznaje punktów - O pkt.
Projekt prowadzi do wdrożenia rozwiązań o wysokim stopniu innowacji, przekraczającą skalę kraju wskazano skalę świata - oceniający przyznaje 1 pkt. Oceniający analizując założenia projektu nie doszukał się innych aspektów mających wpływ na efektywność.
Wnioskodawca z ta oceną się nie zgodził. Bowiem dokonał w pkt B.8 wniosku szerokiej analizy rynku, którego dotyczy projekt. Jako firma w 100% kapitału polskiego, skupia się na rynku europejskim w szczególności krajowym, nie skupia się natomiast na rynku światowym ze względu na specyfikę produktu. Misją wnioskodawcy jest wspieranie polskiej gospodarki, w szczególności branż, które muszą stosować czystą parę. Analiza rynku światowego jest zatem bezprzedmiotowa, jeżeli maksymalny planowany zasięg dla sprzedaży naszych urządzeń to rynki europejskie. Najbardziej atrakcyjne rynki to europejskie. W innych obszarach świata nie spotyka się tak wysokiej technologii produkcji takich urządzeń ciśnieniowych,
Na rynku europejskim nie są obecne urządzenie z innych krajów, niż kraje europejskie. Priorytetem jest zatem rynek polski.
Nadto, w ocenie wnioskodawcy, realizacja projektu przyczyni się do odejścia od stanowisk wymagających sprawności fizycznych na stanowisk wymagających wiedzy i kompetencji. Robotyzacja pozwala na wspomaganie pracy I dostosowanie stanowisk do potrzeb osób niepełnosprawnych. Znaczna część maszyn jest skomputeryzowana tak, aby mogły obsługiwać je osoby niepełnosprawne. Menu maszyn jest szeroko rozwinięte pod kątem powiększania czcionki czy kontrastu, co zapewnia szerszy dostęp do urządzeń. Z kolei zakupione maszyny i urządzenia klasyfikują się do bezpiecznych jakościowo, przez co wzrasta poziom BHP. W tym zakresie wnioskodawca wychodzi naprzeciw potrzebom pracownikom potencjalnie dyskryminowanym, zatrudniając pracowników z uwzględnieniem ich doświadczenia, wyksztalcenia i kompetencji, przełamując tym samym bariery społeczne.
Wnioskodawca nie zgodził się z oceną pierwszego eksperta, iż z analizy finansowej wynika bardzo długi okres zwrotu inwestycji - w trakcie n+4 nastąpi zwrot ok 25% wydatków kwalifikowanych oraz z poglądem drugiego oceniającego który nie doszukał się innych aspektów mających wpływ na efektywność". W jego ocenie w sposób racjonalny i doświadczony odniósł się do tej części wniosku mając na względzie aktualną sytuację gospodarczą spowodowaną przez COVID, w wyniku której wzrosło zapotrzebowanie na [...] pary czystej, co przekładać się będzie na rosnącą sprzedaż w sposób znaczny. Ponadto, usprawnienie produkcji utrzyma dotychczasową konkurencyjność zwiększenia produkcji, szybsza produkcja, więcej czasu na prace nad nowymi rozwiązaniami technicznymi, może [pic]ułatwić szersze wejście na rynek sterylizacji medycznej.
Nadto, odwołując się do definicji kryterium wnioskodawca zarzucił, że z kryterium jasno wynika, iż poza dodatkowymi efektami, punkty powinny zostać przyznane za każdy z poszczególnych obszarów, wykazanych i przedstawionych przez wnioskodawcę w dokumentacji: [pic] zakup środków trwałych [pic] wzrost konkurencyjności [pic] wzrost zatrudnienia. Natomiast oceniający nie uwzględnili tych aspektów, co więcej, oceniający Il wskazał - Stworzenie 1 miejsca pracy przy nakładzie [...] zł jest mało efektywne oraz w ramach projektu nie zostaną utrzymane miejsca pracy. Tym samym wyszedł poza zakres kryterium określony w dokumentacji konkursowej, z której wynika, że dla uzyskania punktu wystarczającym powinno być zaplanowanie wzrostu zatrudnienia. Co więcej, podkreślić należy, że kryterium jako otwarte, nie precyzuje konkretnych dodatkowych efektów, których spełnienie rzutuje na przyznanie maksymalnej liczby punktów. Tymczasem obaj oceniający wyartykułowali swoiste zarzuty w zakresie braku określonych efektów, sformułowanych w sposób wybiórczy I subiektywny, w oparciu o które obniżyli punktację jednocześnie nie biorąc pod uwagę dodatkowych efektów przedstawionych i wynikających z dokumentacji.
Odnosząc się do tych zarzutów IZ podkreśla na wstępie, że w ramach spornego kryterium zweryfikowane zostanie czy planowane efekty projektu są proporcjonalne do planowanych do poniesienia lub zaangażowania nakładów Inwestycyjnych. Oceniający wezmą pod uwagę wpływ realizacji projektu na osiągnięcie m.in. następujących efektów: nabycie ś10dków trwałych/wartości niematerialnych i prawnych, wzrost lub utrzymanie konkurencyjności przedsiębiorstwa czy tworzenie bądź utrzymanie miejsc pracy.
Jak podkreśla definicja kryterium Efektywność projektu jest kryterium otwartym i rozwiązania, które zostały w definicji wymienione, nie stanowią katalogu zamkniętego. Takie sformułowanie w definicji oznacza, że ekspert ma zagwarantowaną definicją podstawę do indywidualnego podejścia do kwestii efektywności projektu, zarówno do zauważonych efektów projektu, opisanych we wniosku, jak i sposobu przyznania punktacji.
Biorąc pod uwagę stanowisko wnioskodawcy IZ zauważyła, że jego argumenty nie dotyczą meritum sporu. Wydaje się, że Wnioskodawca nie zrozumiał, czego od niego wymagają zapisy konkursu.
Wnioskodawca w pkt B.9.2 na pytanie czy projekt prowadzi do wdrożenia Innowacji odpowiedział, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji stosowanej w skali świata, w okresie do trzech lat. Zatem jego obowiązkiem w tym miejscu było uzasadnić wybrany zasięg i okres stosowania. Wobec czego jeżeli wnioskodawca ocenił, że jego innowacyjny proces czy produkt nie jest stosowany w świecie w okresie 3 lat, to miał udowodnić, na jakiej podstawie tak uznał. Nie chodzi przy tym o charakter praw patentowych, ale o fakt, czy takie rozwiązanie jakie przedstawia w projekcie jest rozwiązaniem nowym na skalę świata,
Projektodawca w pkt B.9.2, że: "Realizacja projektu prowadzi do wdrożenia innowacyjności na skalę światową. stosowaną w okresie do 3 lat wnioskodawca jest europejskim liderem w dostarczaniu wysokiej jakości innowacyjnych i ekologicznych [...]. Tymczasem we wniosku chodzi o zasięg stosowania innowacji jaką zamierza wdrożyć wnioskodawca w ramach projektu na tle stosowanych przez inne firmy konkurencyjne tego typu urządzeń, innymi słowy czy na świecie ktoś już nie stosuje podobnego do tego typu urządzenia w okresie 3 lat.
Ponadto, skoro sam wnioskodawca w proteście stwierdził. że "w innych obszarach świata nie spotyka się tak wysokiej technologii produkcji takich urządzeń ciśnieniowych, to należało tę tezę jeszcze poprzeć odpowiednimi dokumentami, jak tego wymaga Instrukcja wypełniana wniosku.
W ocenie IZ, wbrew temu co twierdzi w proteście wnioskodawca nie dokonał analizy rynku branżowego w pkt B.8. Z informacji tam zawartych nie można dowiedzieć się, na jakich źródłach, na jakiel podstawie swoje stwierdzenie dotyczące skali wdrażanej innowacji. Także z załączonych do wniosku opinii NOT oraz certyfikatów, co sam przyznał wnioskodawcą nie obejmujących całego świata, nie wynikają treści pozwalające określić zasięg oddziaływania projektu. Ponadto podzieliła pogląd oceniających o braku wdrożenia innowacji procesowej. Dlatego zarzut uznano za nietrafiony.
Kolejnym zakwestionowanym w proteście aspektem jest stanowisko oceniającego nr 1, który odjął 1 pkt za zatrudnienia osoby niepełnosprawnej. W tym zakresie IZ uznała, ze oceniający nie uzasadnił, jaki wpływ na efektywność projektu miałby fakt zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością i w tym zakresie uznała oceną za niewyczerpującą.
Ponadto przychyliła się do argumentacji wnioskodawcy, iż w pkt B.21 wskazał, on że realizacja projektu przyczyni się do odejścia od stanowisk wymagających sprawności fizycznych na rzecz stanowisk wymagających wiedzy i kompetencji. Robotyzacja pozwala na wspomaganie pracy i dostosowanie stanowisk do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Z zapisów pkt B. 21 wynika zatem że wnioskodawca przewiduje możliwość zatrudnienia osoby [pic]z niepełnosprawnością i stwarza ku temu warunki. Jeżeli taka osoba będzie oferowanym stanowiskiem zainteresowana. Natomiast w przypadku braku zainteresowania, taka deklaracja wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla wnioskodawcy w przypadku braku osiągnięcia wskaźnika.
W konsekwencji zarzut w tym zakresie IZ uznała za zasadny.
Z kolei za niezasadny uznała zarzut kwestionujący przyjęta przez obu ekspertów punktację odnoszącą się do efektywności projektu ocenianą przez pryzmat ilości stworzonych nowych miejsc pracy i kosztów ich utworzenia.
Wreszcie, odnosząc się do ostatniego zarzutu dotyczącego dodatkowych efektów projektu IZ podkreśliła, że w myśl definicji, wskazane kryterium stanowi katalog zamknięty, w ramach którego ocenie podlegają następujące aspekty:
- wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych umożliwiających utrzymanie konkurencyjności przedsiębiorstwa - 2 pkt; czy projekt wprowadza innowację technologiczną co najmniej w skali regionu województwa śląskiego — 2 pkt; czy w rezultacie realizacji projektu nastąpi zmiana profilu działalności wynikająca z konieczności przebranżowienia czy dostosowania się do sytuacji na rynku — 2 pkt.;
Inne dodatkowe efekty projektu (np. poprawa BHP, wprowadzenie rozwiązań umożliwiających pracownikom zdalne wykonywanie obowiązków) - 2 pkt;
Wnioskodawca zakwestionował oceny ekspertów w zakresie trzeciego podkryterium. Tymczasem już z deklaracji wnioskodawcy zawartych w punkcie B. 22 wniosku wynika, że realizacja projektu nie wiąże się ze zmianą profilu działalności, która podyktowana była znany branży czy dostosowania się do sytuacji na rynku, a argumentacja, że wnioskodawca poszerza ofertę handlową o Innowacyjne [...] pary czystej, dotąd nieoferowane jest tylko nietrafioną polemiką z jasno postawionym warunkami do uzyskania 2 punktów. W istocie wnioskodawca nie zmienia profilu działalności.
Dlatego zarzut ten uznała za nietrafiony.
Pismem z [...] r. [...]CP poinformowało wnioskodawcę, że w wyniku ponownej oceny wniosek uzyskał 19 punktów, lecz ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów nie został zakwalifikowany do otrzymania dofinansowania. W konsekwencji wniosek o dofinansowanie projektu został umieszczony na liście ocenionych projektów w części: Wnioski ocenione pozytywnie — niewybrane do dofinansowania, pod numerem [...] zgodnie z Uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z [...] r. Do oceny dołączono karty ponownej oceny projektu. Ekspert pierwszy w zakresie kryterium Projekt opiera się na analizie przeprowadzonej analizie potrzeb wnioskodawcy i odpowiada na te potrzeby podwyższył punktację z dwóch do czterech punktów, zaś drugi z trzech do czterech punktów. Obaj ekspercie podtrzymali zarzuty dotyczące opisania konkurencyjności wnioskodawcy na rynku. Brak przedstawienia analizy. Ograniczenie się do wniosków nie popartych szerszymi informacjami. Obaj wskazali także nas to, ze co prawda wnioskodawca opisał ryzyka związane z realizacją projektu ale nie uwzględnił sposobów ich minimalizacji.
Z kolei w odniesieniu do kryterium: Efektywność projektu pierwszy ekspert podwyższył punktację z trzech do czterech punktów, zaś drugi pozostawił ją bez zmian.
Wnioskodawca, co prawda deklaruje, że realizacja projektu wpłynie na utrzymanie dotychczasowych miejsc pracy, np. w pkt. B.9.1 wskazuje, że "Realizacja projektu wpłynie na charakter organizacyjny Wnioskodawcy, poprzez poprawę wydajności i warunków pracy, możliwość utrzymania wszystkich dotychczasowych miejsc pracy, a nawet jego zwiększenia o I stanowisko" oraz w pkt. B.22 "wzrost zatrudnienia i utrzymanie wszystkich obecnych stanowisk w firmie", niemniej jednak Wnioskodawca w potu F.2 przy wskaźniku Liczba przedsiębiorstw utrzymujących miejsca pracy w przedsiębiorstwach szt. podał wartość docelową "O", a w polu opisowym ww. wskaźnika Wyszczególnienie i uzasadnienie wartości docelowej wskaźnika oświadcza "w przypadku osiągnięcia wskaźnika w trakcie realizacji projektu zobowiązuję się do poinformowania o tym fakcie IP RPO W[...]." Biorąc pod uwagę ww. zapisy nie można uznać, że Wnioskodawca na pewno utrzyma dotychczasowe zatrudnienie, stąd brak jest możliwości oceny efektywności projektu w aspekcie utrzymania zatrudnienia - O pkt. (nie przyznano 1 pkt.) Łącznie za kryterium przyznano 4 pkt.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący wnioskodawca wskazanej ocenie i informacji o pozostawieniu wniosku na liście wniosków ocenionych pozytywnie, ale nie wybranych do dofinansowania zarzucił naruszenie art. 59 ust. 1 pkt. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyznanie dofinansowania pomimo uzyskanej minimalnej wymaganej liczby punktów na etapie oceny merytorycznej.
W oparciu o powyższy zarzut wniósł o stwierdzenie, że pozostawienie wniosku na liście projektów nie wybranych do dofinansowania pomimo uzyskania przez Wnioskodawcę wymaganej liczby punktów w ocenie merytorycznej na poziomie przekraczającym minimalny poziom punktacji było nieuzasadnione i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania według norm [pic]przepisanych.
W uzasadnieniu podkreślił, ze organ nie wziął pod uwagę argumentów przytoczonych przez skarżącego w proteście. W wyniku oceny merytorycznej, której wynik Wnioskodawca otrzymał dnia [...] roku, wniesione zostało odwołanie od decyzji [...]CP.
Wskazana przez organ decyzja o nie przyznaniu dofinansowania dla projektu skarżącego ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów jest w ocenie skarżącego decyzją wysoce krzywdzącą. Takie praktyki [...]CP, w ocenie skarżącego, naruszają również zasadę równości dostępu do środków unijnych.
Przepisy i zasady gwarantują powszechny, równy dostęp do funduszy UE, a za pomocą narzędzi służących przejrzystości i rozliczalności działań sprawdza się, czy środki unijne są właściwie wydatkowane. Wszyscy wnioskodawcy sq traktowani zgodnie z zasadami przejrzystości i równego traktowania. Jest tak bez względu na to, czy starają się oni o dotacje, którymi zarządza Komisja Europejska lub instytucja zarządzająca, czy też biorą udział w zaproszeniu do składania ofert.
Skarżący stoi zatem na stanowisku, że złożył projekt którego forma i zakres treści winna pozwolić mu na przyznanie dofinansowania z uwagi na pozytywny wynik oceny merytorycznej przeprowadzonej przez organ.
W odpowiedzi na skargę [...]CP wniosło o jej oddalenie podtrzymując ponowną ocenę wniosku skarżącego i akcentując to, ze w skardze w istocie nie zawarto zarzutów zwalczających ta ponowną\a ocenę wniosku. Ponadto podkreślono, ze w ramach konkursu przewidziano cztery rundy naboru wniosków. W ramach każdej rundy ustalano listę pozytywnie ocenionych projektów zakwalifikowanych do dofinansowania. Skarżący złożył wniosek w ramach III rundy. Minimalna liczba punktów do zakwalifikowania wniosku do dofinansowania wynosiła w tej rundzie 21, 5 pkt. Wniosek skarżącego otrzymał punktów 19 i dlatego został umieszczony na liście wniosków ocenionych pozytywnie lecz nie zakwalifikowanych do dofinansowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
W przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej określanej skrótem P.p.s.a), określony został przez ustawodawcę katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym na zasadzie art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Takim przepisem szczególnym jest art. 61 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 818, dalej zwanej ustawą wdrożeniową).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wspominana ustawa obok sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz procedury odwoławczej w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego, reguluje również postępowanie sądowoadministracyjne i to pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w P.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 P.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w P.p.s.a. poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów P.p.s.a.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Zaś przepisem zakreślającym granice sprawy i kontroli sądowej, w razie złożenia skargi od nieuwzględnienia protestu (negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia) jest art. 61 ust. 5 i ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało rozstrzygnięcie zawarte w informacji Instytucji Pośredniczącej – [...] Centrum Przedsiębiorczości o wyniku procedury ponownej pozytywnej oceny wniosku skarżącego o dofinansowanie projektu lecz nie satysfakcjonującego skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
W wymienionym przepisie określono ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione w tym przepisie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję, co trafnie w skardze wskazał skarżący, równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej.
Podkreślić w tym miejscu należy, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania ma charakter normatywny i stanowi gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma ponadto charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17).
Zauważyć także należy, że ustawa wdrożeniowa nie zawiera definicji zasady rzetelności. Została ona jednak sformułowana w "Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020", w Rozdziale 4 pkt 1 lit. a, dotyczącym ogólnych warunków wyboru projektów. Stosownie do Wytycznych, właściwa instytucja podczas procesu wyboru projektów zobowiązana jest do przestrzegania zasady rzetelności, rozumianej jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu.
Podstawową metodą realizacji tej zasady rzetelności jest ocenianie projektów na podstawie danych zawartych, opisanych we wnioskach aplikacyjnych. To bowiem gwarantuje także równe traktowanie wszystkich uczestników konkursu.
Wreszcie, w myśl art. 57 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Zgodnie z ostatnio wymienionymi przepisami protest zawiera wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem. Konsekwencja takiego formalistycznego podejścia do protestu i jego granic jest to, że sąd badając kwestię zgodności z prawem dokonanej oceny projektu jest związany oceną nie zakwestionowaną przez wnioskodawcę w proteście.
Po drugie zgodnie z art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej Komisja Oceniająca Projekty przy ponownej ocenie w wyniku uwzględnienia protestu, jest zobowiązana do wzięcia pod uwagę wyniki pierwotnej oceny, zapoznania się z treścią protestu, wnikliwego przeanalizowania nieprawidłowości stwierdzonych przez IZ, dokonania ponownej oceny projektu i pisemnego ustosunkowania się do zarzutów. Ponowna ocena projektu, w ocenie sądu, może odnosić się zatem jedynie do uprzednio zakwestionowanych kryteriów wyboru. Niezależnie od powyższego, a nawet przede wszystkim, godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 57 ustawy wdrożeniowej ponowna ocena, powinna prowadzić do ponownego przeanalizowania, sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie weryfikacji prawidłowości oceny spornego kryterium wyboru projektu. Taka ocena powinna jednak odbywać się z uwzględnieniem zarzutów i argumentacji zawartej w proteście. Wnioskodawca powinien bowiem otrzymać klarowny przekaz z jakich powodów jego wniosek o dofinasowanie nie został uwzględniony, względnie, jak w niniejszej sprawie, oceniony poniżej oczekiwań. W związku z tym, ocena, która, w żadnym stopniu nie odnosi się do zarzutów protestu, nie podtrzymuje wprost ani też nie odwołuje się do zastrzeżeń z oceny pierwotnej, nie może zostać uznana za rzetelną i obiektywną w rozumieniu art. 17 ust. 2 w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej.
Dalej należy również podkreślić, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 § 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin Konkursu, określający - w myśl art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektu (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., II GSK 1517/17). Należy bowiem mieć na uwadze, że wnioskodawca - przystępując do naboru wniosków o dofinansowanie - zna jego zasady naboru i wyraża akceptację dla tych warunków, a chcąc uzyskać wsparcie ze środków unijnych, godzi się postępować ściśle według tych zasad. De facto postanowienia zawarte w szeroko pojmowanych dokumentach systemu realizacji projektu mogą więc stanowić podstawę praw i obowiązków wnioskodawców (por. Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, pod red. R. Poździka; Wyd. sejmowe, 2016; komentarz do art. 6 teza 4-5 i powołane tam orzecznictwo).
Załącznikami do Regulaminu konkursu, do którego aplikował skarżący była instrukcja wypełniania wniosku oraz wzór umowy o dofinansowanie projektu w ramach tego konkretnego konkursu, wraz z załącznikami. Są to dokumenty wiążące tak wnioskodawcę, jak i [...]CP, IZ oraz sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Biorąc pod uwagę wyżej opisane zasady sąd nie dopatrzył się w sposobie procedowania wniosku skarżącego oraz w jego ocenie naruszenia tychże zasad. Protest został należycie rozpatrzony. Z uzasadnienia rozpatrzenia w proteście poszczególnych zarzutów jasno wynika, dlaczego IZ uznała je za niezasadne, a w dwóch przypadkach za zasadne. Lektura uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu daje jednoznaczną odpowiedź na pytanie, co legło u podstaw w istocie pozytywnej, ale nie satysfakcjonującej skarżącego oceny projektu przez Instytucję Zaradzającą. Podobnie lektura kart ekspertów dokonujących ponownej oceny wniosku z uwzględnieniem wyników protestu pozwala na wniosek, że zastrzeżenia IZ zostały przy tej ocenie uwzględnione. Przyczyny stwierdzenia, iż skarżący w niedostateczny sposób opisał kwestie konkurencyjności, innowacyjności, zasięgu jej oddziaływania zostały wyraźnie wskazane, w powiązaniu z konkretnymi zapisami wniosku.
Opisy przytoczone przez skarżącego w pkt B.8. B 9.1 i B.9.2. wniosku nie zawierają żadnej analizy rynku ani informacji, w oparciu o które przyjęto zachowanie 3 letniego okresu w skali świata. Wskazanie innych krajowych producentów nie wyczerpuje tego zagadnienia.
Należy podkreślić, że dokumentacja konkursowa zobowiązuje każdego wnioskodawcę do przedstawienia analizy rynku, opisu istniejącej konkurencji, aby móc udokumentować należycie wdrażane rozwiązanie w zakresie m.in. poziomu deklarowanej innowacji. To w jaki sposób należy opisać projekt w poszczególnych punktach wniosku szczegółowo opisane zostało w instrukcji wypełniania wniosku. Stosowne zapisy, w szczególności dotyczące wypełniania pkt B.9 wniosku przytoczono już w rozstrzygnięciu protestu.
Jak wynika z instrukcji wypełniania wniosku w pkt B.9.2 : "Należy wybrać z listy rozwijanej odpowiednią opcję określającą skalę i okres stosowania innowacji oraz uzasadnić swój wybór w polu tekstowym poniżej wskazanej opcji.
W przypadku wdrożenia innowacji o różnym charakterze (np. innowacji produktowej oraz procesowej lub produktowej oraz nietechnologicznej) należy z listy rozwijanej wybrać innowację o najwyższym poziomie zasięgu, a w uzasadnieniu należy wskazać skalę i okres stosowania każdej wybranej innowacji.
Należy również określić, na czym wnioskodawca opiera stwierdzenie dotyczące skali i okresu stosowania wprowadzania w ramach projektu innowacji. Należy wymienić wszystkie źródła potwierdzenia tego faktu (np. opinie jednostek naukowo — badawczych o wdrażanej technologii, dokumenty patentowe, dokumenty określające standardy i normy, publikacje naukowe, dostępne badania, wyniki przeszukiwania baz danych, literatura fachowa, raporty marketingowe, opinie stowarzyszeń branżowych, oświadczenie producenta)".
Z kolei oceniający projekt dokonali analizy w oparciu o konkretne dane dotyczące przedsiębiorstwa i wynikające z zapisów samego wniosku, a także w oparciu o założenia konkursu oraz swoją wiedzę i doświadczenie. Obaj oceniający w wyczerpujący sposób uzasadnili swoje stanowiska. Jak zauważono już na etapie rozpatrywania protestu, oceniający wzięli pod uwagę zapisy dokumentacji aplikacyjnej. Ponownie oceniając zakwestionowane w rozstrzygnięciu protestu kryteria uwzględnili wskazania IZ.
Także w przypadku oceny drugiego z kryteriów zakwestionowanych w rozstrzygnięciu protestu tj., Efektywności projektu eksperci w swoich ocenach uwzględnili uwagi IZ, zapisy wniosku w szczególności w pkt B.9.1, B.22. Ich oceny są spójne, logicznie uzasadnione. Nie wykraczają poza zapisy wniosku.
Raz jeszcze należy podkreślić, że wnioski oceniane są wyłącznie na podstawie zawartych w nich zapisów i wymaganych załącznikach do wniosku lub dodatkowych dokumentów złożonych wraz z wnioskiem i stanowiących załączniki do niego.
Raz jeszcze należy podkreślić, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie narusza reguł z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13, CBOSA).
Podobnie sądowa ocena opinii eksperta polega na badaniu, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Treść merytoryczna oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2011 r., II GSK 1115/10).
Fakt, że dokonana przez [...]CP ponowna weryfikacja nie przyniosła oczekiwanych przez skarżącego rezultatów sam w sobie nie może przesądzać o zasadności skargi. Proces oceny wniosków reguluje Regulamin Konkursu i Komisji Oceny Projektów. Liczba uwag ekspertów dokonujących oceny projektu nie jest równa liczbie punktów możliwych do uzyskania w ramach oceny danego kryterium. Wynika to m.in. z tego, że liczba uwag zależy od indywidualnego stanu faktycznego opisanego we wniosku. Kluczowa dla oceny projektu jest przyznana przez ekspertów punktacja, czynione przez nich uwagi wskazują zaś na motywy jakimi kierowali się eksperci przyznając określoną liczbę punktów. Należy podkreślić, że poszczególne uwagi mogą mieć różną wagę i istotność. Ich ilość nie determinuje przyznanej punktacji, tego typu walor przypisać można ich merytorycznej treści. Wreszcie każdy z oceniających ma prawo do formułowania własnych uwag, istotnych w jego ocenie dla spełnienia danego kryterium. To Regulamin Konkursu oraz konstrukcja karty oceny merytorycznej narzuca przyznawanie punktów całkowitych za dane kryterium.
Wobec powyższego, w ocenie sądu, na etapie oceny wniosku aplikacyjnego skarżącego, jak również na etapie rozstrzygania protestu i ponownej oceny wniosku, nie doszło do naruszenia zasad, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu konkursu, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej należy stwierdzić, ze jest on nieczytelny i nietrafiony. Zgodnie z powołanym przepisem protest pozostawia się bez rozpatrzenia, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia, o którym mowa w art. 45 ust. 5, został wniesiony po terminie. Skarżący wniósł protest w terminie i został on rozpatrzony. Od ponownej oceny wniosku dokonanej w następstwie uwzględnienia w części lub w całości protestu nie przysługuje już kolejny protest lecz skarga do sądu administracyjnego. O tym trybie zaskarżania ponownej oceny wniosku skarżący został prawidłowo pouczony w piśmie [...]CP z [...]r. i z tej możliwości skorzystał. Zatem do naruszenia prawa w tym zakresie nie skorzystał.
Rozważając wreszcie kwestię niezakwalifikowania wniosku skarżącego do otrzymania dofinansowania w sytuacji, gdy wniosek został pozytywnie oceniony należy wyjaśni, że dla każdej rundy konkursu, do którego skarżący zgłosił swój wniosek, tych rund było 4, przewidziano określona pule środków do alokacji w ramach konkretnej rundy. Wynika to zarówno z ogłoszenia o konkursie jak i z Regulaminu konkursu – rozdział 5.4 Rozstrzygnięcie rund konkursu. Podział konkursu na rundy jest zgodny z art. 39 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. Nadto dla każdej rundy ustalana jest odrębna lista rankingowa. Na jej czele umieszczane są wnioski, które osiągnęły najwyższą punktację w sytuacji, gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie nie wystarcza na pokrycie wszystkich wniosków, które otrzymały wymaganą liczbę punktów (12 w przypadku spornego konkursu). O kolejności na liści decyduje zatem otrzymana punktacja. Zaś o przyznaniu dofinansowania miejsce na liście powiązane z wielkością puli środków przewidzianych na dofinansowania w ramach rundy. W trzeciej rundzie do dofinansowania przyjęto wnioski, które uzyskały 21,5 pkt. Wykaz tych wniosków, jak również wniosków niezakwalifikowanych do dofinansowania znajduje się w Internecie na stronie [...]CP i jest powszechnie dostępny. Ta okoliczność jest powszechnie znana. Zatem pula środków znajdujących się w poddziałaniu 3.2. nie wystarcza na dofinansowanie wniosku skarżącego znajdującego się na pozycji 46 listy. Powyższe wywód, w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wskazuje na zaistnienie sytuacji odpowiadającej "wyczerpaniu środków".
Zarówno w przypadku pierwszej oceny jak i ponownej oceny otrzymana przez wniosek skarżącego punktacja – ostatecznie 19 pkt. na 30 możliwych - nie kwalifikowała go do otrzymania dofinansowania. W przypadku skarżącego zmiana in plus punktacji nie przesunęła go na pozycję, która kwalifikowałaby go do dofinansowania.
Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w związku z 151 P.p.s.a. oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło