I SA/Ol 379/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-07-28

Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Jolanta Strumiłło, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o ilość zużytej wody narusza zasadę równości wobec prawa, jeśli nie uwzględnia zróżnicowania w zużyciu wody niezwiązanym z ilością wytwarzanych odpadów?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przeliczeniu na zużytą wodę narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), jeśli nie przewiduje mechanizmów zapobiegających nadmiernemu obciążeniu osób zużywających większe ilości wody z przyczyn niezwiązanych z ilością wytwarzanych odpadów. Brak określenia minimalnej lub maksymalnej kwoty opłaty w zależności od zużycia wody prowadzi do nierównego traktowania mieszkańców.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. zaskarżył uchwałę Rady Miasta A. ustalającą stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przeliczeniu na zużytą wodę. Zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) poprzez ustalenie stawki opłaty zależnej od ilości zużytej wody, co prowadzi do dyskryminacji osób zużywających więcej wody z przyczyn niezwiązanych z ilością wytwarzanych odpadów. Podniósł również zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1, § 2 i § 8 zaskarżonej uchwały oraz zasądził od Gminy A. na rzecz A. J. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na uchwałę Rady Miasta A. z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie ustalenia stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek opłat za pojemniki i worki o określonej pojemności I. stwierdza nieważność § 1, § 2, § 8 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy A. na rzecz A. J. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Ol 379/21 UZASADNIENIE W dniu 24 lutego 2021r. Rada Miasta Olsztyna. podjęła uchwałę nr XXXI/522/2021 w sprawie ustalenia stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek opłat za pojemniki i worki o określonej pojemności. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 6j ust. 3b, art.6k ust. 1 pkt 1,2, ust.2a oraz ust. 3, ust. 4 i 4a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. DZ.U. z 2020 r., poz. 1439i poz. 2361). W §1 uchwały określono, iż ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w wysokości 8,40 zł. za 1m3 zużytej wody miesięcznie; w § 2 określono, że ustala się stawkę opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny w wysokości 25,20zł za 1m3 zużytej wody miesięcznie; w § 8 określono zwolnienie w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, zwolnienie to określono w wysokości 0,40zł. za 1m3 zużytej wody miesięcznie. W § 3 i § 4 ustalono ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy zaś w § 5 i § 6 ustalono stawki za pojemniki i worki o określonej pojemności. W § 7 ustalono zwolnienie w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej rodzin wielodzietnych w wysokości 5 zł. miesięcznie za każdego członka rodziny wielodzietnej zamieszkującego w danej nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. J. (dalej jako: skarżący, strona) zaskarżył powyższą uchwałę Rady Miasta Olsztyna w całości, żądając jej uchylenia i orzeczenia na jego rzecz kosztów postępowania. Uchwale w skardze zarzucił: 1. naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez złamanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wszystkich obywateli oraz zakazu dyskryminacji obywatela z jakiegokolwiek powodu przez ustalenie zaskarżoną uchwałą stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w wysokości 8,40zł za 1 m3 zużytej wody miesięcznie, bez uwzględnienia w tym zakresie faktu, iż zwiększone zużycie wody nie zawsze oznacza większą liczbę osób zamieszkujących wspólnie nieruchomość. Podkreślił, że w jego sytuacji zwiększone zużycie wody wiąże się z korzystaniem urządzeń zmiękczających wodę i mimo, że w nieruchomości zamieszkują dwie osoby to zużycie wody wynosi około 21m3 co za tym idzie zgodnie z zaskarżoną uchwałą koszty miesięczne za gospodarowanie odpadami będą rzędu 176,40zł. albo i większe, w zależności od ilości zużytej wody. Skarżący argumentował, że brak jakiegokolwiek zróżnicowania ustalonej stawki prowadzi do tego sytuacji, gdzie gospodarstwa domowe składające się z takiej samej liczby osób będą płacić odmienne stawki za gospodarowanie odpadami, a to stanowi przejaw braku równości wobec prawa oraz dyskryminacji osób zużywających większe ilości wody, pomimo iż osoby te ponoszą dodatkowe koszty z tytułu dostarczanej i zużytej wody. Zdaniem skarżącego sprawiedliwość daninowa oznacza, że nie można różnicować zasad opodatkowania obywateli znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej; 2. art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez złamanie konstytucyjnej zasady dotyczącej nakładania podatków i innych danin publicznych wyłącznie w drodze ustawy, podczas gdy obciążenie mieszkańców dodatkową opłatą zależną od ilości wody stanowi de facto kolejne opodatkowanie ilości zużytej przez mieszkańców wody i odprowadzania ścieków i nakładanie na nich dodatkowej opłaty nie ma żadnego uzasadnienia i jest sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym; W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że uchwała prowadzi do dyskryminacji i pokrzywdzenia gospodarstw domowych zużywających większe ilości wody, które to zużycie nie przekłada się do większe ilości wytwarzanych odpadów. Podkreślił, że nie ma żadnego ograniczenia w zużywaniu wody, a to prowadzi do nieokreślonych w wysokości opłat za odpady bez powiązania z ich ilością. Gospodarstwo domowe składające się z dwóch osób może miesięcznie zużywać 6,56m3 wody lub 21m3 albo i więcej, a okoliczności te powinny mieć jedynie odzwierciedlenie w wysokości opłat ponoszonych z tytułu zużycia wody, a nie powinny mieć żadnego wpływu na wysokość opłaty z tytułu gospodarowania odpadami, bo faktycznie ilość zużytej wody nie przekłada się na ilość wytwarzanych odpadów. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Olsztyna wniosła o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do zaskarżenia całej uchwały, a z argumentów przez niego przedstawionych wynika, że spór dotyczy ustalenia §1 i § 2 zaskarżonej uchwały. Wskazano również, że wbrew zarzutom skargi, z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, opłaty te nie mogą być więc uznane za podatek, który z kolei jest daniną publiczną pobieraną bez wskazania konkretnego świadczenia zamiennego. Tak więc samej metody ustalania stawki opłaty za gospodarowanie odpadami, opartej na ilości zużytej wody nie można traktować jako podatku od zużytej wody. Co od zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa podkreślono, że tak jak dwa gospodarstwa domowe zamieszkane przez taką samą liczbę osób mogą zużywać różne ilości wody tak samo mogą wytwarzać różną ilość śmieci. Wskazano również, że nietrafne są zarzuty skargi, iż nie uwzględniono faktu większego zużywania wody z uwagi na konieczność dbania o ogród, podlewania trawnika, fakt posiadania basenu itp. Bowiem w uchwale nr XXI/359/20 Rady Miasta Olsztyna z 19 czerwca 2020r. r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w § 2 ust.3 wprowadzono zasadę, że przy określeniu ilości zużytej wody, nie uwzględnia się wody zużytej bezpowrotnie to jest takiej, która nie trafia do kanalizacji lub innych urządzeń służących do gromadzenia nieczystości ciekłych. Ilość wody zużytej bezpowrotnie ustalana jest na podstawie wskazań dodatkowego wodomierza. Nie można więc mówić o naruszeniu zasady równości wobec prawa. Równość wobec prawa musi być rozumiana w znaczeniu obiektywnym i ma dotyczyć równego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji ustalonej w oparciu o obiektywnie określone cechy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021.137 t.j. z 21.01.2021), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część danego aktu lub czynności (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., I OSK 73/10; dostępne w CBOSA), przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13, CBOSA) - oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie z treścią art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie tak więc gmina ma uprawnienie do uchwalania aktów prawa miejscowego regulujących określone sfery życia społeczności lokalnej w ściśle wyznaczonych przepisami prawa granicach przedmiotowych. Materia regulowana wydanym przez organ aktem normatywnym ma wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie, że dany akt istotnie narusza prawo skutkuje jego nieważnością orzekaną przez sąd administracyjny w wyroku. Chodzi w tym przypadku o sankcję nieważności uchwały rady gminy rozumianą w sposób zgodny z jurysdykcyjnie i doktrynalnie przyjmowaną koncepcją "nieważności aktu" jako stwierdzenia, że akt ten zostaje zniesiony, nie wywołując skutków prawnych od momentu jego wydania. Orzeczenie sądu stwierdzające nieważność ma tym samym charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego wywołującego skutek ex tunc. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy, wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. W myśl art.91 ust.1 zdanie pierwsze ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak : w Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w art.156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku natomiast nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 u. s. g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Legitymacja skargowa opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2859/14, LEX nr 2118266). Tak więc legitymację do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone" uchwałą rady gminy. Pod pojęciem "każdy" mieszczą się zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Przez pojęcie interesu prawnego należy zaś rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Dlatego przyjmuje się, że interes prawny powinien być aktualny, osobisty (własny, indywidualny) i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Aktualność interesu prawnego oznacza, że w dacie wejścia w życie takiego aktu interes ten w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie istnieje. Wymóg ten wiąże się z "realnością" interesu prawnego. Powinien on rzeczywiście istnieć we wskazanej dacie. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny. "Naruszenie interesu konkretnej osoby ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały, a jeżeli nie zostanie zniwelowane na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Naruszenie to nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości" (wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2008 r., I OSK 277/08, LEX nr 490092). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarżący wykazał na czym polega jego interes prawny w powyższym znaczeniu. Skarżący wskazał bowiem jaki wpływ konkretnie na jego sytuację jako właściciela nieruchomości ma zaskarżona uchwała, tj. w jaki sposób wprowadzone zaskarżoną uchwałą zmiany wpłyną na jego konkretną sytuację tzn. czy i o ile wzrosną jego opłaty po wprowadzeniu zmian. Sąd przyjął, że kwestie związane z opłatami za odbiór odpadów komunalnych dotyczą interesu prawnego i ekonomicznego strony, co umożliwiało rozpoznanie złożonej skargi. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6k ust. 1 ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2020. 1439 t.j. z 20 sierpnia 2020r. ze zm. dalej jako: u.c.p.g.) rada gminy, w drodze uchwały powinna: 1) dokonać wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustalić stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy; 2) ustalić stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Jednocześnie na mocy art. 6k ust. 2 u.c.p.g. rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r. ust. 2-2b i 2d; 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. Zgodnie z art. 6j ust. 1 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 (tj. nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Tak więc Rada gminy jest uprawniona do dokonania wyboru metody ustalenia opłaty - spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 - co oznacza, że może wybrać metodę, zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi po pierwsze, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g., po drugie, stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1, po trzecie, stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1, po czwarte, jest określona w jednej stawce dla gospodarstwa domowego, po piąte wreszcie, dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy spośród ww. metod. Uchwała w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została podjęta przez Radę Miasta Olsztyna z 27 maja 2020r. i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 19 czerwca 2020r. poz. 2689 i nie jest przedmiotem procedowania w niniejszej sprawie. Zaskarżona została uchwała Rady Miasta Olsztyna z 24 lutego 2021r. w sprawie ustalenia stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (...) która określa stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości w przeliczeniu za 1m3 zużytej w danej nieruchomości wody. Zdaniem Sądu ustalenia przyjęte w §1, § 2 i § 8 tej uchwały prowadzą do naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przez naruszenie zasady równości wobec prawa wszystkich obywateli. Zgodnie z dyrektywami unijnymi wydawanymi regularnie w sprawie odpadów i składowania odpadów przyjęto zasadę "zanieczyszczający płaci", a co za tym idzie, koszty gospodarowania odpadami muszą być ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzednich posiadaczy odpadów. Sens tej zasady oddaje zapis art. 6j ust. 3 ustawy o u.c.p.g. Podkreślić należy, że u podstaw określenia opłaty za wywóz odpadów i dopuszczenia różnych metod jej określania legły między innymi wskazówki z wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-254/08 z 16 lipca 2009r. (Lex nr 505795), gdzie wskazano na obiektywne kryteria, bezpośrednio związane z kosztem tych usług, takie jak zdolność do wytwarzania odpadów lub rodzaj tych odpadów. Zauważyć należy, że sam mechanizm liczenia opłaty od ilości zużytej wody nie jest sprzeczny z przepisami u.c.p.g. jednak przypomnieć należy, że ustalenie ilości zużytej wody miało służyć weryfikacji ilości osób wytwarzających odpady. Bezspornie oszacowanie rzeczywistej ilości odpadów jest trudne, ale nie może ujść uwadze, że opłata musi pozostawać w racjonalnej proporcji do wytwarzanych odpadów i nie może prowadzić do obciążania nadmiernymi, nieproporcjonalnymi kosztami niektórych "wytwarzających" odpady, a w niniejszej sprawie zużywających wodę. Rację ma pełnomocnik uchwałodawcy, że kwestię opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy w niniejszej sprawie oceniać w oparciu o dwie uchwały tj. uchwałę Rady Miasta Olsztyna z 27 maja 2020r. nr XXI/359/20 w sprawie wyboru metody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zaskarżoną uchwałę. Przy czym wskazać należy, że to zaskarżona uchwała różnicuje sposób liczenia opłaty w stosunku do różnych grup podmiotów bez racjonalnych powodów. Bezspornym w sprawie jest, że różni odbiorcy wody z różnych względów zużywają jej różne ilości i te okoliczności częściowo uwzględnia uchwała Rady Miasta Olsztyna z 27 maja 2020r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, rozróżniając wodę zużytą bezpowrotnie np. na podlewanie terenów zielonych, napełnianie basenów i oczyszczanie nieruchomości, której nie uwzględnia się przy ustalaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (§2 pkt 3 uchwały), pod warunkiem, że ilość wody zużytej bezpowrotnie ustalana jest na podstawie wskazań dodatkowego wodomierza i jest ujęta w fakturach lub rozliczeniach wystawionych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne. Jednocześnie w §2 pkt 4 tej uchwały przyjęto, że w przypadku braku na nieruchomości wodomierza lub gdy na nieruchomości używana jest woda z własnego ujęcia lub nieruchomość jest wyposażona w wodomierz główny, ale w okresie krótszym, niż jeden miesiąc, ilość zużytej wody stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość i przeciętnej normy zużycia wody w wysokości 3, 28m3 . Podkreślić więc trzeba z całą stanowczością, że zapis ten stanowi określenie górnej granicy – maksymalnej stawki wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie można bowiem przyjąć wyższej normy zużycia wody przez mieszkańców danej nieruchomości niż wskazane 3,28m3 , a co za tym idzie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi może być określana iloczynem liczby zamieszkujących osób i wskazanej normy zużycia wody. Jeśli zaś chodzi o ustalenia przyjęte w zaskarżonej uchwale, to wskazać należy, że żaden z jej zapisów nie określa ani minimalnej, ani maksymalnej kwoty, ani sposobu określenia maksymalnej kwoty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, a której metodą ustalenia opłaty jest iloczyn zużytej wody w danej nieruchomości i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie wskazano ani maksymalnej ilości zużycia m3 wody możliwych do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ani konkretnej kwoty opłaty określonej w złotówkach. W tej sytuacji zasadne są zarzuty skargi o nierównym traktowaniu mieszkańców nieruchomości przez zróżnicowanie metod liczenia opłaty w stosunku do różnych grup podmiotów bez racjonalnych powodów. Mieszkańcy nieruchomości "nieopomiarowanych" wodomierzami, bez względu na ilość zużytej wody, określoną mają opłatę zarówno minimalną jak i maksymalną przez uwzględnienie ilości osób zamieszkałych w danej nieruchomości. Mieszkańcy nieruchomości posiadających wodomierze takiej możliwości nie mają. Bez względu bowiem na ilość osób zamieszkujących nieruchomość jak i na sposób zużycia wody nie mają określonej ani minimalnej, ani maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Argumenty pełnomocnika uchwałodawcy, iż skarżący nie uwzględnił zapisów §2 ust.3 uchwały Rady Miasta Olsztyna z 27 maja 2020r., a więc po zamontowaniu dodatkowego wodomierza, do ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami, nie będzie wliczał wody zużytej bezpowrotnie, należało uznać za nieskuteczne. Z treści skargi wynika bowiem wprost, że skarżący zużywa wodę, która trafia do kanalizacji lub innych urządzeń służących do gromadzenia nieczystości ciekłych, a więc jej zużycie ma znaczenie dla wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co w dalszej kolejności może prowadzić do obciążenia skarżącego oczywiście nieproporcjonalnymi kosztami opłaty za odpady. Równość wobec prawa musi być rozumiana w znaczeniu obiektywnym i ma dotyczyć równego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji ustalonej w oparciu o obiektywnie określone cechy. W realiach niniejszej sprawy sytuacją tą jest zużywanie wody w danej nieruchomości, a co za tym idzie określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd nie uznał za skuteczne pozostałych zarzutów skargi, gdyż jak opisano powyżej, Rada Miasta ustalając stawki opłat w zaskarżonej uchwale działała na podstawie ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zarzuty dotyczące naruszenia art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w istocie swojej nie dotyczyły zaskarżonej uchwały, a uchwały z 27 maja 2020r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która nie była przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art.147 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło