II SA/Po 832/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-08-04
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie terenu działki budowlanej, na którym parkują samochody osobowe i ciężarowe, stanowi parking wymagający pozwolenia na budowę, czy też plac postojowy będący urządzeniem budowlanym, a jeśli tak, to czy liczba stanowisk postojowych przekracza dopuszczalny limit 10 miejsc, co determinowałoby konieczność uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporna powierzchnia utwardzona kostką brukową, na której parkują samochody, stanowi plac postojowy będący urządzeniem budowlanym, a nie parkingiem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Kluczowe znaczenie ma brak wyznaczonych stanowisk postojowych oraz funkcjonalny związek placu z obiektem budowlanym (przedsiębiorstwem produkcyjnym). Ponadto, sąd ustalił, że na przedmiotowym placu znajduje się około siedmiu miejsc postojowych dla samochodów osobowych, co nie przekracza limitu 10 miejsc. W związku z tym, roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu i utworzeniu placu postojowego nie wymagały pozwolenia na budowę. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa.Stan faktyczny
Skarżący zawiadomili o budowie nielegalnego parkingu dla ośmiu samochodów. Po kontrolach i postępowaniach, PINB nakazał rozbiórkę parkingu, a następnie umorzył postępowanie dotyczące utwardzenia terenu. Po ponownym zawiadomieniu o odbudowie parkingu, PINB nakazał doprowadzenie terenu do stanu zgodnego z prawem poprzez zainstalowanie odbojnic. WINB uchylił decyzję w części dotyczącej terminu i utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów co do rodzaju pojazdów, powierzchni parkingu i liczby stanowisk postojowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi J. D. i T. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budowli do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Dnia [...] grudnia 2016 r. J. D. i T. D. (zwani dalej łącznie "wnioskodawcami" lub "Skarżącymi") zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji") o wykonaniu nielegalnego parkingu dla ośmiu samochodów na terenie przedsiębiorstwa "S. " mieszczącego się w Z. przy ul. [...], działka nr [...].
Dnia [...] kwietnia 2017 r. PINB powiadomił wnioskodawców oraz właściciela parkingu – M. S. (zwanego dalej "inwestorem") o kontroli, którą zaplanowano na dzień [...] maja 2017 r.
Podczas kontroli inwestor był nieobecny. Ustalono, że w zbliżeniu do granicy z działką [...] i [...] na wyznaczonych miejscach parkują samochody osobowe. Odległość między parkingiem a granicą działki [...] wynosi [...] m.
PINB zwrócił się do Wójta Gminy S. z pytaniem, czy na terenie, na którym znajduje się działka [...] dopuszcza się budowę parkingu na podstawie istniejącego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo czy wydano decyzję o warunkach zabudowy dla takiej inwestycji. Zapytano także, czy w Urzędzie Gminy S. toczy się postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy dla rzeczonej inwestycji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie parkingu na działce [...] położonej w Z. , przy ul. [...], gm. S. zrealizowanego od strony działek [...] Na dzień [...] sierpnia 2017 r. zaplanowano kolejną kontrolę.
Wójt Gminy S. odpowiedział w dniu [...] lipca 2017 r. na zapytanie PINB – nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zostały wydane żadne decyzje o warunkach zabudowy dot. parkingu i nie toczy się postępowanie o ustalenie takich warunków.
Dnia [...] sierpnia 2017 r. odbyła się kontrola, w której stwierdzono, że odległość parkingu od płotu wynosi jednak [...] m. Wymiary stanowisk postojowych to [...] x [...] m. Pierwsze stanowisko ma wymiary [...] x [...] m.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę parkingu o wymiarach [...] x [...] m na działce nr [...].
W związku z niewykonaniem obowiązku, dnia [...] grudnia 2017 r. inwestorowi doręczono upomnienie, a dnia [...] stycznia 2018 r. postanowienie o nałożeniu grzywny celem przymuszenia wraz z odpisem tytułu wykonawczego.
Dnia [...] lutego 2018 r. przeprowadzono kontrolę, w której stwierdzono, że parking został zlikwidowany.
Dnia [...] grudnia 2018 r. wnioskodawcy ponownie zawiadomili PINB o realizacji parkingu. Jak stwierdzono, parking został rozebrany tylko na czas toczącego się postępowania.
Na dzień [...] stycznia 2019 r. zaplanowano kontrolę. W jej toku stwierdzono, że parking został odbudowany z kostki betonowej utwardzonej. Realizacja nowego parkingu nastąpiła w marcu 2018 r.
O wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego legalności wykonania utwardzenia terenu działki [...] zawiadomiono pismem z dnia [...] stycznia 2019 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. PINB umorzył postępowanie w całości. Jak stwierdził, utwardzenie powierzchni gruntu nie wymaga pozwolenia na budowę.
W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "[...]WINB" lub "organem II instancji") uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] PINB nakazał inwestorowi doprowadzić utwardzenie terenu działki nr [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zainstalowanie odbojnic zabezpieczających przed parkowaniem samochodów w pasie o szerokości 3 m od granicy z działkami nr [...] Wyznaczono czas dwóch miesięcy na realizację tego zadania. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny i stwierdzono, że nastąpiło utwardzenie terenu w miejsce rozebranego parkingu. Na tym utwardzeniu odbywa się postój samochodów osobowych. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zmianami, zwanej dalej "p.b.") wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Nie było zatem żadnego naruszenia p.b., jednak należy teren doprowadzić do stanu zgodnego z prawem tj. § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, zwanego dalej "rozporządzeniem") – stanowiska postojowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki niż – dla samochodów osobowych – 3 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk włącznie.
W terminowo wniesionym odwołaniu Skarżący zakwestionowali decyzję organu I instancji żądając jej uchylenia i wydania nakazu doprowadzenia działki do stanu zgodnego z prawem przez zainstalowanie odbojnic zabezpieczających przed parkowaniem w pasie o szerokości [...] m od granicy z działkami nr [...] zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Zdaniem Skarżących rozebranie, a następnie położenie tej samej kostki betonowej zmieniło kwalifikację parkingu na teren utwardzony, co jest niezgodne z prawem. Skarżący wskazują, że na działce [...] parkują także samochody ciężarowe. To, że na zdjęciach satelitarnych widnieją tylko samochody osobowe nie oznacza, że nie ma tam też samochodów ciężarowych. Stąd w świetle § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, gdy jest więcej niż 4 miejsca postojowe, odbojnice powinny być ulokowane w odległości 16 m od granicy z działkami 117 i 118.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu realizacji zobowiązania i orzekł co do istoty sprawy przez wskazanie terminu [...] października 2020 r. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu [...]WINB wskazał, że istotą sporu jest wielkość przedmiotowego placu. Organ II instancji wskazał za PINB różnice pomiędzy placem postojowym (do 10 miejsc) a parkingiem (powyżej 10 miejsc). Na to pierwsze nie jest potrzebne ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. W przeciwieństwie do parkingu – pozwolenie jest niezbędne. Dokonując przeliczeń rozmiarów miejsc postojowych (sporna powierzchnia ma wymiary [...] m długości i [...] m szerokości) uznano, że parametry przedmiotowego placu postojowego kwalifikują się w ramach § 21 rozporządzenia i na tej podstawie można wykonać około siedmiu miejsc postojowych. Tym samym sporny plac ma mniej niż 10 stanowisk i nie jest potrzebne pozwolenie ani zgłoszenie. Natomiast zasadnie orzeczono, że niezbędne jest zainstalowanie odbojnic w odległości 3 m od granicy z działkami [...]
Skarżący reprezentowani przez pełnomocnika – adw. M. Z.-J. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 7 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a." [pełnomocnik Skarżących użyła skrótu "k.p.p." co zapewne miało oznaczać k.p.a. – uw. Sądu]), art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy pozwalających na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego tj.:
a) rodzaju pojazdów, które zajmują stanowiska postojowe i błędne przyjęcie, że są to wyłącznie samochody osobowe, podczas, gdy w rzeczywistości są to samochody ciężarowe i dostawcze, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia i błędne przyjęcie, że dla doprowadzenia utwardzenia ternu działki nr [...] do stanu zgodnego z prawem wystarczającym będzie zainstalowanie odbojnic zabezpieczających przed parkowaniem samochodów w pasie o szerokości 3 m od granicy z działkami nr [...],
b) błędne ustalenie powierzchni parkingu i przyjęcie, iż jego wielkość oscyluje wokół 98 m2 podczas, gdy powierzchnia ta dotyczy jedynie części parkingu, w miejscu z działką Skarżących, a nie całego przedsięwzięcia, które łącznie ma około 300 m2 co doprowadziło do naruszenia art. 3 pkt 3 i 9 oraz art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. przez błędne przyjęcie, że parking jest urządzeniem budowlanym, niewymagającym pozwolenia na budowę,
c) błędne ustalenie ilości samochodów, których zaparkowanie jest możliwe na terenie utwardzonym przez właściciela działki nr [...], co doprowadziło do naruszenia art. 3 pkt 3 i 9 i art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. przez błędne przyjęcie, że utwardzony przez inwestora plac jest urządzeniem budowlanym niebędącym obiektem budowlanym u tym samym nie wymaga pozwolenia na budowę;
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 11 k.p.a. przez nieodniesienie się do poczynionych przez stronę w odwołaniu zarzutów i rezygnację tym samym z realizacji zasady przekonywania, a w szczególności przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ pominą twierdzenia strony, iż na działce [...] parkują samochody ciężarowe.
Na tej podstawie Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję PINB oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ponadto Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów z decyzji PINB z dnia [...] października 2017 r. oraz kserokopii [...] zdjęć.
Zdaniem Skarżących organy nadzoru budowlanego błędnie obliczyły powierzchnię parkingu. Jest ona większa niż 98 m2. Wskazuje na to zdjęcie nr [...], na którym uwieczniono samochody stojące po obu stronach działki nr [...]. W związku z nowelizacją rozporządzenia (rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [Dz. U. z 2017 r. poz. 2285]), przewiduje się zwiększenie odległości parkowania samochodów innych niż osobowe od granicy działki sąsiedniej. Dla samochodów ciężarowych wynosi to 16 m w sytuacji, gdy są ponad cztery stanowiska. Organ powinien przedstawić zatem wielkość parkingu, rodzaj parkowanych samochodów i ilość stanowisk na parkingu.
Organ zaniechał ustaleń o parkowaniu samochodów ciężarowych, mimo iż Skarżący zgłaszał to do protokołu. Niewzięcie pod uwagę faktu, iż na terenie działki nr [...] parkują samochody po obu jej stronach uprawnia do twierdzenia, że nie zbadano tej okoliczności. Ze zdjęć wynika, że na jej terenie parkuje więcej niż 25 samochodów, a nie 10 jak twierdzą PINB i [...]WINB. To przesądza o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, co oznacza, zdaniem Skarżących, naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 3 pkt 3 i 9 p.b.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2021 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] sierpnia 2021 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej: "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji [...]WINB orzekającej co do istoty w zakresie terminu realizacji obowiązku doprowadzenia budowli do stanu zgodnego z prawem i utrzymująca w mocy w pozostałym zakresie decyzję PINB w przedmiotowej sprawie.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie jest p.b. oraz rozporządzenie. Natomiast sporną kwestią jest to, czy inwestor posiada parking czy plac postojowy, a także, czy mowa jest o jednym z tych obiektów, czy o większej ilości, gdyż to determinuje ilość miejsc postojowych, co przekłada się następnie na ewentualną konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Sporny jest także rodzaj pojazdów zatrzymujących się na działce nr [...], gdyż to z kolei determinuje odległość odbojnic od granicy z działkami nr [...] Odpowiedź na te wszystkie pytania ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. przesądza o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Reguły wnioskowania prawniczego prowadzą do wniosku, że w sytuacji gdy jest więcej niż 10 miejsc postojowych, inwestor jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie należy mieć na względzie treść art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. Zgodnie z powołanym przepisem, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych.
Pierwszą kwestią sporną, jaka wyniknęła na gruncie niniejszej sprawy to kwalifikacja powierzchni, na której zatrzymują się pojazdy. Na podstawie ostatecznej decyzji PINB z 2018 r. nakazano inwestorowi dokonać rozbiórki parkingu na terenie swojej nieruchomości znajdującego się w granicy działek nr [...] W wyniku ponownego położenia kostki brukowej, organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że doszło do zmiany kwalifikacji tej powierzchni i jest to teren, na którym dochodzi do postoju i parkowania pojazdów samochodowych.
Sąd w składzie orzekającym uznał, że twierdzenie organów nadzoru budowlanego jest prawidłowe. Zgodnie z § 3 pkt 25 rozporządzenia parking stanowi wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują. Definicja legalna jest wyrazem statycznej koncepcji wykładni prawa. Znaczenie określonego terminu jest rozumiane w sposób, w jaki prawodawca wyznaczył jego treść. Definicja parkingu zakłada istnienie następujących elementów: musi występować łącznie powierzchnia terenu przeznaczona do postoju i parkowania, która ma być wydzielona oraz muszą znajdować się na niej stanowiska postojowe. Dojazd do tych stanowisk jest elementem obowiązkowym, jeżeli zostały w ogóle przewidziane. Przedmiotowa powierzchnia sporna istotnie jest powierzchnią, na której odbywa się postój i parkowanie. Zarówno Skarżący jak i organy nadzoru budowlanego udokumentowały fakt postoju i parkowania przez samochody osobowe. Co do pojazdów ciężarowych, Sąd powróci do tych rozważań poniżej.
"W ramach regulacji p.b. przez utwardzenie gruntu należy rozumieć wszelkiego rodzaju prace, które wiążą się z utwardzeniem powierzchni gruntu z wykorzystaniem materiałów budowlanych, a więc np. wylanie płyty betonowej, ułożenie kostki brukowej. Tak scharakteryzowane prace kwalifikowane są jako roboty budowlane, o których stanowi art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. Należy od nich odróżnić roboty ziemne, przy których realizacji nie są wykorzystywane żadne materiały budowlane, a które polegają np. na wyrównaniu terenu." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 41/18, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). W wyniku wykonanej rozbiórki po zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny celem przymuszenia, inwestor zlikwidował parking. Kostkę brukową z rozbiórki wykorzystał do utwardzenia tej samej powierzchni z tą różnicą, że nie ma już na niej stanowisk postojowych, które byłyby wyznaczone liniami. Obowiązek wyznaczenia stanowisk postojowych przesądza o istnieniu elementu obligatoryjnego dla parkingu. Warte odnotowania jest znaczenie słownikowe "stanowiska" – "pozycja zajmowana przez kogoś (rzadziej coś) w danym środowisku, otoczeniu" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 956).
Brak stanowisk, które byłyby dedykowane dla postoju i parkowania pojazdów samochodowych sprawia, że teren ten nie jest przeznaczony do tych celów. Fakt, iż ten proceder jest kontynuowany po rozbiórce parkingu nie przesądza, że przedmiotowa powierzchnia jest nadal parkingiem. Ponadto, powierzchnia utwardzona nie jest wyznaczona do postoju i parkowania w świetle § 3 pkt 25 rozporządzenia. Zlokalizowanie jej w rogu działki nie sprawia, że jest to miejsce wyłącznie przeznaczone dla pojazdów samochodowych tak jak w przypadku np. opłotowania z zaznaczeniem wjazdu. Tym samym zasadna jest konstatacja, że powierzchnia, na której wcześniej znajdował się parking, stanowi obecnie powierzchnię utwardzoną, którą można określić mianem placu postojowego. Roboty budowlane, których skutkiem jest wyłącznie utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, są zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 693/18, dostępny w CBOSA).
O braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, a także dokonania zgłoszenia realizacji placu postojowego z uwagi na traktowanie go jako urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 2 pkt 9 p.b. świadczy funkcja jaką sprawuje przedmiotowy plac w niniejszej sprawie. Na marginesie, zgodnie z definicją urządzenia budowlanego, plac postojowy można zakwalifikować do tej kategorii – urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
"Jeżeli pomiędzy utwardzeniem gruntu działki a innym obiektem budowlanym na tej działce brak jest bezpośredniego związku funkcjonalnego (utwardzenie pełni samodzielną lub dominującą - a nie służebną, funkcję), wtedy zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. jest nieuzasadnione." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 283/19, dostępny w CBOSA). Jeżeli utwardzenie terenu nie jest powiązane z konkretnym obiektem budowlanym, a powstało wyłącznie w celu zrealizowania samodzielnego parkingu, to samo przeznaczenie wskazuje, że nie jest to urządzenie budowlane, lecz odrębny samodzielny obiekt budowlany (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1144/16, dostępny w CBOSA). Okoliczności wskazane w cytowanych orzeczeniach nie zachodzą w niniejszej sprawie. Nie może uchodzić z pola widzenia Sądu, że na terenie działki nr [...] znajduje się przedsiębiorstwo produkcyjne, które dokonuje także obrotu towarami. Obrót jest związany z transportem. Udało się zaobserwować i utrwalić momenty, gdy na terenie działki znajdowały się ciężarowe pojazdy samochodowe. Ich postój/parkowanie było związane z załadunkiem. Na tym gruncie następuje także postój przyjeżdzających interesantów, czy też pracowników inwestora. Bezspornym jest więc związek pomiędzy obiektem budowlanym (zakładem produkcyjnym na działce nr [...]) a utwardzonym gruntem (przylegającym do zakładu).
Dotychczasowa analiza pozwoliła na ustalenie, że inwestor zrealizował plac postojowy, który nie jest parkingiem i stanowi on urządzenie budowlane, gdyż umożliwia wykonywanie podstawowej funkcji obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...]. Pozostaje jeszcze ustalenie, czy na plac postojowy posiada więcej niż 10 stanowisk postojowych, czy też mniej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Jednak to zwolnienie nie dotyczy sytuacji urządzenia na utwardzonym gruncie parkingu dla ponad 10 samochodów (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2019 r., sygn. akt 409/19, dostępny w CBOSA).
Wymaga zaznaczenia, że ustawodawca odrębnie traktuje parking, plac postojowy i stanowiska postojowe. Świadczy o tym sama treść art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. gdzie odrębnie traktuje się utwardzenie powierzchni oraz miejsca postojowe. Mimo, iż plac postojowy nie zawiera wyznaczonych stanowisk, co przesądza o niemożności traktowania go jako parkingu, postój i parkowanie pojazdów, które są bezsporne w niniejszej sprawie wymaga ustalenia ilości miejsc pod pojazdami parkującymi, co będzie determinowało konieczność uzyskania pozwolenia na budowę albo jego brak.
Wymaga to jednocześnie odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze. Pierwszy dotyczy domniemanego błędu organów nadzoru budowlanego w zakresie ustalenia powierzchni, na której odbywa się postój i parkowanie pojazdów samochodowych. Zdaniem Skarżących, powierzchnia jest bliska 300 m2. Zdaniem Sądu tak nie jest. Na uwagę zasługuje fakt, że na teren działki nr [...] prowadzą dwie bramy wjazdowe. Same bramy jak i wjazdy za nimi są od siebie odseparowane drzewami. Ten fakt prowadzi do wniosku, że oba wjazdy prowadzą w inne części działki nr [...], a względem pojazdów ciężarowych stanowią rozwiązanie umożliwiające wjazd i zawrócenie na stosunkowo wąskiej, ale podłużnej działce. Manewry, jakie mają miejsce na działce nr [...] i parkowanie pojazdów ciężarowych we wjazdach, a nie jak twierdzą Skarżący na placu postojowym w granicy z działkami nr [...] uniemożliwia wyciągnięcie wniosku, że cała powierzchnia niezabudowana, acz utwardzona kostką brukową stanowi jeden wielki plac postojowy, na którym znajduje się więcej niż 10 stanowisk postojowych. Ten plac jest odseparowany od pozostałej części utwardzonej wspomnianym już wjazdem, drzewami do niego przylegającymi, a także murem w granicy z działkami 117 i 118, a także obiektem budowlanym należącym do inwestora. Lewa brama i jej wjazd prowadzą w południową część działki nr [...]. Zwężenie wywołane murem i zabudowaniami ciężko uznać z właściwe miejsce do postoju. Utrudnia dostęp do zachodniej części działki. Fakt parkowania tam pojazdów musi być znoszony przez inwestora. Tym samem, tylko plac znajdujący się w granicy z działkami nr [...] może być rozpatrywany pod kątem ilości miejsc dla pojazdów samochodowych. Z tego względu, zarzut, iż dokonano błędnych ustaleń co do powierzchni placu postojowego jest niezasadny.
Ponadto należy odnieść się krytycznie do zarzutu nieustalenia pojazdów parkujących na działce nr [...]. Na samym placu postojowym w granicy z działkami nr [...] często parkują samochody osobowe, do których należą także pojazdy typu minivan oraz bus. Wyróżnione typy pojazdów nie są pojazdami ciężarowymi. Pojazdy ciężarowe ze względu na swoje rozmiary zatrzymują się jedynie we wjazdach znajdujących się za bramą, ponieważ nie ma możliwości, aby wjechały i swobodnie manewrowały na rzeczonym placu postojowym podczas załadunku. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły rodzaj pojazdów zatrzymujących się na placu postojowym jak i na całej działce nr [...].
Przechodząc do liczby stanowisk postojowych, należy uznać, że obliczenia dokonane przez PINB są prawidłowe. Wyliczenia dokonane podczas pierwszej kontroli zostały zweryfikowane w postępowaniu o nakaz rozbiórki, a następnie w postępowaniu, w którym wydano sporną decyzję PINB. Potwierdzone rozmiary całej powierzchni nie wymagały ponownego sprawdzania przez [...]WINB. Uznano, że w świetle § 21 rozporządzenia, przy wymiarach 19,35 m na 5,05 m można zrealizować około 7 miejsc postojowych. Ilość 10 miejsc postojowych stanowi granicę rozdzielającą urządzenie budowlane w postaci placu postojowego od obiektu budowlanego służącego parkowaniu pojazdów. Utwardzony plac o ilości miejsc postojowych większej niż 10, jako będący obiektem budowlanym, podlega reżimowi określonemu w art. 48 p.b. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 12/20, dostępny w CBOSA).
Wyliczenia organów nadzoru budowlanego są wiarygodne. Skarżący nie podnosili w toku postępowania administracyjnego zarzutu o wadliwości obliczeń. Jedyny przypadek miał miejsce, gdy w 2017 r. zweryfikowano długość miejsc postojowych (z 2,40 m na 2,30 m). Nigdy później nie podnoszono wadliwości ustaleń wymiarów placu postojowego. Należy zatem uznać, że ustalone wymiary pozwalają na lokalizację siedmiu miejsc postojowych. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. wykonanie miejsc postojowych do 10 stanowisk oraz utwardzenia na działkach budowlanych, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Nie oznacza to jednak, że w przypadku realizacji tego rodzaju inwestycji z naruszeniem przepisów prawa organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do działania i ingerencji poprzez wydanie decyzji w celu usunięcia powstałej niezgodności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2978/18, dostępny w CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym wspomniał już powyżej, że ustawodawca odrębnie traktuje parking, plac postojowy (urządzenie budowlane) oraz miejsca postojowe. Mimo, iż przedmiotowy plac nie zawiera wyznaczonych stanowisk, to faktyczne przeznaczenie na cele postojowe i parkingowe wymaga stosowania przepisów rozporządzenia, które będą normować prawidłową lokalizację miejsc postojowych. Z tego względu zastosowanie § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia jawi się jako zasadne. Chociaż przepisy rozporządzenia (§ 19-21) dotyczą stanowisk postojowych na parkingach i garażach, to wyższość p.b. nad rozporządzeniem wymaga zastosowania tych przepisów do samoistnej realizacji miejsc postojowych, mimo iż inwestor nie zrealizował parkingu w marcu 2018 r. Organy nadzoru budowlanego zasadnie oceniły, że w sytuacji gdy na placu postojowym zatrzymują się około siedmiu pojazdów osobowych, należy zainstalować odbojnice w odległości 3 m od granicy z działkami nr [...] Postój i parkowanie pojazdów ciężarowych następuje we wjazdach, a nie na placu. Długość zatrzymywania jest zdeterminowana wyłącznie długością załadunku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. należy zauważyć, że Skarżący nie sformułowali jasnych zarzutów w treści odwołania. Nie powołano żadnej podstawy prawnej, która miała zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy. Organ II instancji w swojej decyzji odniósł się do konieczności zastosowania § 19 rozporządzenia, który jako jedyny został wspomniany przez Skarżących w odwołaniu. W pozostałym zakresie, [...]WINB nie będąc związanym treścią odwołania odniósł się do całokształtu niniejszej sprawy. Organ II instancji wyjaśnił okoliczności sprawy ukazując podstawy rozstrzygnięcia. Subiektywna ocena jakoby argumentacja [...]WINB była nieprzekonująca nie może świadczyć o naruszeniu art. 11 k.p.a.
Na marginesie Sąd pozwala sobie na uwagę, że ziszczenie się woli Skarżących dotyczącej zainstalowania odbojnic w odległości 16 m od granicy z działkami nr [...] doprowadzi do poważne utrudnienie prowadzenia dalszej działalności przez inwestora, co będzie stanowiło dalekie ograniczenie jego prawa. Odbojnice w odległości 16 m sprawią, że żaden pojazd (nieistotne czy osobowy, czy ciężarowy) nie będzie mógł wjechać na teren działki nr [...]. Tym samym obrót towarami produkowanymi w zakładach przedsiębiorstwa będzie w zasadzie uniemożliwiony. Tego typu rodzaj działalności gospodarczej musi się wiązać z koniecznością wjazdu pojazdów ciężkich.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów podniesionych w skardze. Nie znaleziono także innych podstaw uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji PINB. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło