I SA/Ol 437/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-08-18

Skład orzekający: Katarzyna Górska, Jolanta Strumiłło, Anna Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, pomimo twierdzeń strony o faktycznym prowadzeniu innej działalności, która kwalifikowałaby ją do wsparcia w ramach Tarczy Antykryzysowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ rentowy nie zbadał faktycznego zakresu prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Opieranie się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG, bez umożliwienia stronie wykazania rzeczywistego stanu faktycznego, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Pomoc w ramach Tarczy Antykryzysowej powinna trafiać do podmiotów faktycznie dotkniętych skutkami pandemii, a nie tylko formalnie spełniających kryteria wpisu do rejestru.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. Z. zwolnienia z opłacania składek za styczeń 2021 r., wskazując, że według danych z CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalnością była sprzedaż wynajmu nieruchomości (PKD 68.20.Z), a nie sprzedaż obuwia (PKD 47.72.Z), która kwalifikowałaby do wsparcia. Strona skarżąca podniosła, że faktycznie prowadzi działalność objętą pomocą, a spadek obrotów wynosił 80%, co uniemożliwia regulowanie bieżących kosztów. ZUS w odpowiedzi na skargę argumentował, że przepisy jednoznacznie wskazują na konieczność weryfikacji danych w rejestrze.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za styczeń 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: "Zakład", "ZUS"), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawy COVID-19") oraz § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z poz. 371), a także § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152, dalej: "rozporządzenie"), odmówił M. Z. (dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 do 31 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu ZUS podniósł, że we wniosku z 16 marca 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach RDZ-B7 skarżący wskazał, że na dzień 30 listopada 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.72.Z – sprzedaż detaliczna obuwia i wyrobów skórzanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Według zaś ustaleń organu, na dzień 30 listopada 2020 r. wnioskodawca zgłosił w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: "CEIDG") jako rodzaj przeważającej działalności kod PKD 68.20.Z - wynajem i zarządzanie nieruchomości własnymi lub dzierżawionymi, który nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podniósł, że prowadzi od ponad 20 lat działalność gospodarczą, która została objęta pomocą Państwa. Spadek obrotów w działalności gospodarczej w styczniu 2021 r. wynosił 80%, przy stałych kosztach czynszów, wynagrodzeń oraz składek ZUS, których skarżący nie jest w stanie regulować w sytuacji zamknięcia sklepów z przyczyn od niego niezależnych. Dodał, że inne podmioty prowadzące tego samego rodzaju działalność uzyskały pomoc z Tarczy Antykryzysowej. Skarżący zaś został pozbawiony tej pomocy na skutek niedopatrzenia. Dodał, że aktualnie realna jest wizja bankructwa działalności podlegającej subwencji rządowej, która jest niemożliwa do realizacji. W odpowiedzi na skargę ZUS, wnosząc o jej oddalenie, podniósł, że przepisy prawa jednoznacznie wskazują sposób ustalenia przeważającej działalności przedsiębiorcy, dlatego nie ma podstaw do weryfikacji danych w oparciu o inne dowody. Nałożone w art. 30 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 649) obowiązki służyć mają zachowaniu aktualności zgłaszanych danych i jednolitości stosowanej kwalifikacji prowadzonej działalności. Przyjęcie poglądu o możliwości weryfikacji działalności według PKD z rzeczywistym stanem faktycznym prowadziłoby do sanowania sytuacji, kiedy inna kwalifikacja PKD przyjęta zostałaby w postępowaniu przed organem rentowym, a inna byłaby ujawniona w rejestrze REGON, co jest sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisów normujących zasady przyznawania pomocy oraz z normami prawa statystycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy COVID-19, uznając rozpoznanie niniejszej sprawy za konieczne i przyjmując jednocześnie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnych bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, co zostało poprzedzone poinformowaniem stron postępowania o możliwości składania pism procesowych. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga jest zasadna. W zaskarżonej decyzji Zakład, po przytoczeniu podstaw prawnych decyzji, tj.: art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wskazał, że według danych zawartych w CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającym rodzajem prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej była działalność oznaczona kodem PKD 68.20.Z, a nie kodem PKD 47.72.Z, co implikowało wniosek, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Skarżący wskazał natomiast, że w rzeczywistości prowadził działalność gospodarczą objętą pomocą Państwa. Mając na uwadze tak zarysowany spór, przypomnieć należy, że zgodnie z § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z poz. 371), do wniosków złożonych na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nierozpatrzonych stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, do którego stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. Stosownie zaś do § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o zwalczaniu COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia, oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo zredagowaną sentencję po której następuje uzasadnienie. W uzasadnieniu zacytowano pełną treść § 10 ust. 1 rozporządzenia, a następnie sformułowano stwierdzenie, że na dzień 30 listopada 2020 r. wnioskodawca zgłosił w CEIDG jako rodzaj przeważającej działalności kod PKD 68.20.Z, który nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek. Taki sposób uzasadnienia, w ocenie Sądu, nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. W szczególności organ całkowicie pominął twierdzenia wniosku, że strona prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.72.Z. Organ przedwcześnie przyjął, że skarżący podlegał wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że spełniał kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanych w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Skład orzekający akceptuje i uznaje za własne stanowisko przedstawione w orzeczeniach sądów administracyjnych, zgodnie z którym istotne jest ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) wnioskodawca faktycznie prowadził we wskazanej przez ustawodawcę dacie, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności gospodarczej figurował w tej dacie w rejestrze REGON. Stanowisko to podzieliły m.in.: WSA w Szczecinie w wyroku z 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, WSA w Rzeszowie w wyrokach: z 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 255/21 i I SA/Rz 214/21, WSA w Białymstoku w wyrokach: z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21, z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 171/21, WSA w Lublinie z 13 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 162/21, WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 210/21, WSA w Warszawie w wyrokach: z 14 maja 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 385/21, z 25 maja 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1178/21, WSA w Bydgoszczy w wyrokach z 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 194/21 i I SA/Bd 195/21, WSA w Olsztynie w wyroku z 26 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 259/21, WSA w Opolu w wyroku z 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Op 96/21 (orzeczenia opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne rozumienie pojęcia "przeważającej działalności" mogłoby powodować, że pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w przepisie prawa (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), mimo że faktycznie nie prowadził takiej działalności gospodarczej na dzień złożenia wniosku, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności" oraz dokonanie wykładni przepisu § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ma doniosłe znaczenie w kontekście celów Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Odwołując się natomiast do literalnego brzmienia § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wskazać należy, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym na dzień 30 listopada 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności...". Przesłanki materialnoprawne udzielenia wsparcia w postaci zwolnienia z opłacania składek zostały unormowane w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wśród przesłanek tych nie uregulowano obowiązku legitymowania się przez wnioskodawcę odpowiednim wpisem w rejestrze REGON. W ocenie Sądu, § 10 ust. 2 rozporządzenia normuje środek dowodowy o charakterze formalnym, za pomocą którego ma nastąpić ustalenie zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku (...) dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON"). Normując w szczególny sposób zakres postępowania dowodowego w analizowanej kategorii spraw, uwzględniono istnienie domniemania faktycznego zakładającego, że wpis w rejestrze REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Określenie przez samego przedsiębiorcę rodzaju przeważającej działalności gospodarczej powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z datą wpisu działalność gospodarcza była prowadzona w oznaczonym zakresie. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne (wyrok NSA z 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06). Nie chodzi więc o niedopuszczalność korygowania wynikającego z rejestru czasokresu prowadzenia działalności gospodarczej w określonym zakresie, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego. Podkreślenia wymaga, że rejestr REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej. Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze REGON. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem), ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2215/05, Lex nr 257125; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1010/13, Lex nr 1572566). Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Sam wpis do rejestru nie kreuje działalności per se. Nie tworzy on stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyrokach wydanych w sprawach, w których organ rentowy uzależniał stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe od uwidocznionego w rejestrze REGON rodzaju działalności w określonej dacie (wyroki SN: z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12, i 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15), oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach k.p.a. (art. 31zq ust. 7 i ust. 8 ustawy COVID-19), a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez Zakład w trybie określonym w § 10 ust. 2 rozporządzenia mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 ustawy o statystyce publicznej) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru REGON. Zdaniem Sądu, przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania wsparcia przedsiębiorcom, ale nie stanowi on o istotnej modyfikacji procesu dowodowego unormowanego w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Na gruncie k.p.a. nie obowiązuje bowiem formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony wszczynającej postępowanie administracyjne, ale Zakład przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zakład powinien zatem przed wydaniem decyzji odmownej wskazać stronie przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Wskazać przy tym należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009). Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Zdaniem Sądu, pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadziły określony rodzaj działalności gospodarczej, a nie tym, które legitymują się określonym rodzajem wpisu w rejestrze REGON, niezależnie od tego, czy działalność taką faktycznie prowadziły. Takie formalne ograniczenie nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową, jak również prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Wpis w rejestrze REGON nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, w toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy skarżący prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.72.Z. Postępowanie dowodowe w sprawie ograniczono wyłącznie do sprawdzenia wpisu skarżącego w CEIDG w ujęciu historycznym (z dnia 30 listopada 2020 r.). Co więcej, jak wiadomo Sądowi z notorii sądowej (sprawa o sygn. akt I SA/Ol 278/21), skarżący w dniu 7 stycznia 2021 r. dokonał zmiany wpisu w CEIDG odnoszącego się do przeważającego kodu działalności od 2 stycznia 2018 r. Nawet więc przy wykładni omawianej regulacji, której hołduje organ, powinien on uwzględnić, że zmiana wpisu została dokonana z datą wsteczną. W konsekwencji organ powinien uznać, że od 2 stycznia 2018 r., a więc także w dacie wskazanej w przepisach § 10 ust. 2 rozporządzenia, przeważającym rodzajem działalności wnioskodawcy według PKD był kod PKD 47.72.Z, który uprawniał do skorzystania ze zwolnienia. Z podanych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą. Wydano ją przedwcześnie, z naruszeniem przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (pominięcie art. 79a § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.). Rozpatrując ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu, w szczególności organ powiadomi stronę o przesłankach, które nie zostały spełnione lub wykazane, umożliwiając jej tym samym realizację inicjatywy dowodowej. Organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W przypadku zaś wydania decyzji sporządzi jej uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło