I SA/Bd 35/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-03-02
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski, Jarosław Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewystąpienie organu podatkowego do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Niewystąpienie organu podatkowego do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Obowiązek współdziałania organów na podstawie art. 209 i 240 § 1 pkt 6 O.p. dotyczy wyłącznie organów administracji publicznej, a nie sądów powszechnych. W konsekwencji decyzja organu odwoławczego o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący J. P. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z września 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z grudnia 2016 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do lipca 2014 r. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania podatkowego, zarzucając, że organ nie wystąpił do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 O.p., mimo że Sąd Rejonowy w Elblągu wydał wyrok w sprawie dotyczącej umów między stronami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] lipca 2014r. w wysokości [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych o kodach CN 2710 19 81 i CN 2710 19 83.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] września 2017 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Decyzja ta została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który postanowieniem z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 967/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na wskazaną powyżej decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I GZ 411/18 oddalił zażalenie strony na postanowienie WSA w Bydgoszczy o odrzuceniu skargi.
W dniu [...] stycznia 2019 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w B. skarżący złożył wniosek o "stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących podatku akcyzowego za od stycznia do lipca 2014 r. z uwagi na zaistnienie nowych istotnych w sprawie okoliczności", wskazując m.in. decyzję ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał stronę do usunięcia braku formalnego wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r., poprzez sprecyzowanie treści żądania, tj. o wskazanie, czy strona wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r., czy o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] marca 2019 r. strona wskazała, że wnosi zarówno o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r., jak też i wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Odnośnie żądania wznowienia postępowania wskazała, że decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, w tym przypadku sądu powszechnego. Strona podniosła, że to co powinien wykonać organ kontrolny zostało zrealizowane dopiero w dniu [...] maja 2018 r. przez Sąd Rejonowy w E. Wydział V Gospodarczy, który wydał wyrok w sprawie o sygn. akt V GC 608/18 z powództwa B. O. przeciwko J. P.. Zdaniem strony, Sąd uznał stosunki prawne zawarte w umowach ramowych i umowach sprzedaży w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2015 r. zawartych z J. P., co ma dowodzić, iż wszystkie wystawione faktury dla firmy B. O. w wymienionym okresie są obowiązujące w obrocie prawnym i gospodarczym, a to w ocenie strony diametralnie zmienia wyniki kontroli. Natomiast organy podatkowe zaniechały skorzystania z treści przepisu art. 199a § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p."), co pozwoliłoby na ustalenie zgodnej woli stron.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r.,
w oparciu o przesłankę wskazaną w treści art. 240 § 1 pkt 6 O.p., tj. wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B., działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., zawiesił postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r., ze względu na konieczność zachowania zasady pierwszeństwa dla postępowania w sprawie nieważności decyzji w przypadku otwartych postępowań zarówno w przedmiocie stwierdzenia nieważności jak i wznowienia postępowania dotyczących tej samej decyzji. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem (prawomocnym) z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 540/19 oddalił skargę strony na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r.
Odrębnie prowadzone postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. zakończyło się na etapie postępowania administracyjnego wydaniem decyzji ostatecznej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji. W wyniku zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem (prawomocnym) z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 573/19 oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r.
Postanowieniami z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podjął z urzędu zawieszone postępowanie wznowieniowe i decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r. w wysokości [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu strony, że organ pominął całkowicie przy rozstrzyganiu sprawy wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawie sygn. V GC 608/18, który powinien być potraktowany, jako stanowisko innego organu, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 6 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w wyroku z dnia 29 maja 2018r., sygn. akt V GC 608/18 Sąd Rejonowy w Elblągu wskazał, że z uwagi na uznanie zmodyfikowanego powództwa przez pozwanego, Sąd na podstawie przepisu art. 213 § 2 k.p.c. był nim związany. Wyjaśnił, że uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności materialnej pozwanego, który za zasadne uznaje zarówno roszczenie powoda, jak i przyznaje uzasadniające je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne. Zatem w tej sytuacji, sąd co do zasady związany jest granicami uznania powództwa i w toku postępowania nie bada okoliczności faktycznych sprawy, a jedynie to, czy sama czynność uznania powództwa jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył, że organy podatkowe nie są zwolnione z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa podatkowego oraz oceny skutków prawnopodatkowych jakie one wywierają. Z tych powodów, obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p. powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa.
W przedmiotowej sprawie ostateczna decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. została wydana po przeprowadzeniu postępowania, w którym zebrano obszerny materiał dowodowy,
a okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, zdaniem organu, jednoznacznie wynikało, że J. P. nie dokonywał na rzecz B. O. sprzedaży oleju. Nabywany u łotewskich firm wyrób akcyzowy faktycznie był transportowany głównie do G. na ulicę P. [...], gdzie siedzibę miała firma "A. O. i S.". Wprowadzenie B. O. do łańcucha transakcji w roli tzw. "słupa", miało na celu uniknięcie opodatkowania w zakresie podatku akcyzowego. W tym kontekście organ podatkowy nie badał skuteczności umów zawartych między jej stronami w znaczeniu cywilistycznym, a jedynie pod kątem skutków podatkowych.
Mając zatem na uwadze sytuację, że stan faktyczny w sprawie określenia wysokości podatku akcyzowego wyjaśniony został w stopniu, który w całości pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia, to art. 199a § 3 O.p. nie mógł mieć zastosowania. Przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego jest stwierdzenie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. Natomiast w przedmiotowej sprawie takich wątpliwości nie było, co zostało wyartykułowane również w treści decyzji ostatecznej, której uchylenia w trybie wznowienia domaga się strona. W wyniku rozpatrzenia zarzutu naruszenia art. 199a § 3 O.p. organy nie widziały potrzeby zastosowania tego przepisu w sprawie podatkowej.
Organ wyjaśnił też, że przedłożony wyrok Sąd Rejonowego w Elblągu z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt V GC 608/18 podlegał już ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 610/19 w sprawie dot. odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętej równolegle wraz z wnioskiem o wznowienie postępowań z wniosku J. P.. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 603/20 oddalił skargę kasacyjną J. P. od powyższego wyroku.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia [...] września 2017 r. nie została wydana z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 6 O.p.
W skardze do tut. Sądu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 233 §1 pkt 1 w zw. z art. 240 §1 pkt 6 oraz w zw. z art. 245 §1 pkt 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i odmowę uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. w wyniku błędnego uznania, że nie zaszły wskazane w tym przepisie przesłanki do wznowienia postępowania,
- art. 233 §1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo braku stosownego uzasadnienia faktycznego i prawnego tej decyzji, co umożliwia kontrolę jej prawidłowości;
- naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego mające wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 O.p., poprzez działanie w sprawie w sposób niebudzący zaufania do organu oraz zaniechanie obowiązku udzielania informacji oraz wyjaśnień w zakresie zasadności przesłanek, którymi kieruje się załatwiając przedmiotową sprawę;
- art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację dotychczas prezentowaną w sprawie.
W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. strona odniosła się do odpowiedzi na skargę organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p.
Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu uchylenia decyzji ostatecznej, z uwagi na brak istnienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 6 O.p. Wskazany przepis stanowi, że sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Przesłanka ta jest związana z regulacją zawartą w art. 209 O.p., w myśl której, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzje wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1). Przepis ten formułuje obowiązek współdziałania organu podatkowego z innymi organami. Obowiązek współdziałania polega na zasięgnięciu opinii, uzyskaniu zgody albo stanowiska wyrażonego w innej formie. Istnieje on wtedy, gdy wyraźny przepis prawa tak stanowi.
W rozpatrywanej sprawie wznowienie postępowania odnosi się do ostatecznej decyzji wydanej wobec J. P. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r., na podstawie której utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] grudnia 2016 r. określająca skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r. w wysokości [...] zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia wyrobów akcyzowych. Z zaskarżonej decyzji wynika, że w postępowaniu wymiarowym zakwestionowano transakcje między skarżącym a B. O. dotyczące sprzedaży olejów smarowych. Ten ostatni miał pełnić rolę tzw. "słupa". W wyniku wniesionej skargi na decyzję organu drugiej instancji, WSA w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 967/17 odrzucił skargę na decyzję organu z dnia [...] września 2017 r., a NSA postanowieniem z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I GZ 411/18 oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi.
W ocenie skarżącego podstawę wznowienia postępowania podatkowego, w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 6 O.p., stanowi wydanie przez organ decyzji wymiarowej bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, tj. sądu powszechnego. Skarżący powołał się w tym względzie na zawarcie umów między nim a B. O. i wskazał na zaniechanie przez organ podatkowy wystąpienia do sądu powszechnego, na podstawie art. 199a § 3 O.p., o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego (umów sprzedaży między J. P. a B. O.). Jednocześnie podkreślił, że Sąd Rejonowy w Elblągu w wyroku z dnia 29 maja 2018r., sygn. akt GC 608/18 zasądził od pozwanego (J. P.) na rzecz powoda (B. O.) kwotę [...]zł należnej na podstawie zawartych pomiędzy wskazanymi osobami umów dotyczących sprzedaży wyrobów akcyzowych w okresie od stycznia 2011 r. do grudnia 2015 r., przy czym – jak wynika z treści tego wyroku - zapadł on w następstwie uznania powództwa przez pozwanego.
Należy zauważyć, że w myśl art. 199a § 3 O.p., jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. W judykaturze podkreśla się, że przepis art. 199a § 3 O.p. zawiera swoisty środek dowodowy, bowiem w określonych w tym przepisie okolicznościach - o istnieniu lub nieistnieniu stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, zdecyduje sąd powszechny (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 523/07). Organ podatkowy pomimo regulacji zawartej w art. 199a § 3 O.p., nie został jednak zwolniony z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa podatkowego oraz oceny skutków prawnopodatkowych, jakie one wywierają (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1133/08; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 4071/14. Do obowiązków organów podatkowych należy ustalenie rzeczywistego przebiegu transakcji pomiędzy podmiotami gospodarczymi. W sytuacji, gdy organ ocenił treść stosunku prawnego umów wyłącznie w aspekcie podatkowym, a ocena mieściła się w granicach wyznaczonych w art. 191 O.p., to nie ma w tym zakresie podstaw do wystąpienia w tym zakresie do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2007/10). Obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie tego przepisu powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa. Z zaskarżonej decyzji wynika, że w postępowaniu wymiarowym organy nie znalazły podstaw do zastosowania art. 199a § 3 O.p.
Abstrahując od tego, czy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2017 r. istniały podstawy do wystąpienia przez organ podatkowy do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, należy stwierdzić, że niewystąpienie na podstawie art. 199a § 3 O.p. przez organ podatkowy do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 6 O.p. Instytucja współdziałania przy wydaniu decyzji podatkowej uregulowana w art. 209 i art. 240 § 1 pkt 6 O.p. dotyczy wyłącznie współdziałania pomiędzy organami pozostającymi w strukturze aparatu administracji publicznej. Współdziałania nie można odnosić do sytuacji, gdy do załatwienia sprawy administracyjnej wymagane jest orzeczenie sądu powszechnego. Obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p. powstaje jedynie wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego bądź prawa. Niezastosowanie się do dyspozycji z art. 199a § 3 O.p. nie oznacza, że wydano decyzję bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I FSK 208/10; S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. IX, Lex, Komentarz do art. 240). W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 6 O.p.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 29 maja 2018r., sygn. akt GC 608/18 nie może być także potraktowany jako zajęcie przez inny organ stanowiska, które nie zostało uwzględnione przez organy podatkowe, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 6 O.p. W wyroku tym Sąd Rejonowy w Elblągu wskazał, że z uwagi na uznanie powództwa przez pozwanego, Sąd na podstawie przepisu art. 213 § 2 k.p.c. był nim związany. Wyjaśnił, iż instytucja uznania powództwa stanowi wyraz tego, że pozwany rezygnując z obrony, korzysta z zasady autonomii w dysponowaniu swoim prawem podmiotowym, a Sąd jest nim związany. Stwierdził również, że uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności materialnej pozwanego, który za zasadne uznaje zarówno roszczenie powoda, jak i przyznaje uzasadniające je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne. W rezultacie, z uwagi na uznanie powództwa przez pozwanego, Sąd nie badał okoliczności faktycznych sprawy, w tym rzetelności transakcji pomiędzy skarżącym a B. O., a jedynie to, czy sama czynność uznania powództwa nie jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Do podobnych konkluzji doszedł tut. Sąd w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 610/19 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W orzeczeniu tym wskazano, że wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt V GC 608/18 został wydany wyniku uznania powództwa jako aktu dyspozycyjności materialnej pozwanego w zakresie swobody kształtowania zawieranych stosunków prawnych, a zatem w sytuacji, gdy sąd co do zasady związany jest jego granicami, a w toku postępowania nie bada okoliczności faktycznych sprawy, a jedynie to, czy sama czynność uznania powództwa nie jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W orzeczeniu z dnia 4 grudnia 2019 r. Sąd podkreślił też, że przedmiotem postępowania przez Sąd Rejonowy w Elblągu nie było w istocie ustalenie istnienia stosunku prawnego, z uwagi na dokonane modyfikacje roszczenia. Zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 603/20 NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
W rezultacie stwierdzić należy, że wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt V GC 608/18 nie może mieć przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 6 O.p.
Organ nie naruszył także wskazanych w skardze przepisów O.p. Organ podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W zaskarżonej decyzji szczegółowo odniesiono się do braku podstaw zastosowania art. 199a § 3 O.p. i przekonująco wskazano powody braku istnienia przesłanki wznowienia postepowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 6 O.p. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia też wymogi określone w art. 210 § 4 O.p. To, że skarżący nie zgadza się z ustaleniami organu, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nie został również naruszony art. 2 i art. 7 Konstytucji.
W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. strona odniosła się do odpowiedzi na skargę organu. Należy jednak zauważyć, że pismo do wpłynęło do Sądu w dniu [...] marca 2021 r., a więc po wydaniu wyroku na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2021 r. Pokreślić trzeba, że pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącego został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od jego doręczenia, co nastąpiło w dniu [...] lutego 2021 r. (k. 33 akt sądowych). Zatem termin do wypowiedzenia się w sprawie mijał w dniu [...] lutego 2021 r. Pismo stanowiące replikę odpowiedzi na skargę zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] marca 2021 r. Z uwagi na to, że pismo to wpłynęło po wydaniu wyroku, Sąd nie ma obowiązku odniesienia się do niego. Niemniej w piśmie tym powtórzone zostały zawarte w skardze zarzuty, które z podanych wyżej względów nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło