I GZ 411/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. P. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 967/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 967/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że J. P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] września 2017r. w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do lipca 2014r. Rozpatrując złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Wskutek złożonego przez stronę sprzeciwu postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r. Sad utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w wykonaniu zarządzenia z dnia 3 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 10.752 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczenia stronie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu dokonano w dniu 23 kwietnia 2018 r. Zatem termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 30 maja 2018 r. W zakreślonym terminie jak również do dnia wydania niniejszego postanowienia wpis nie został uiszczony. Natomiast do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego nadany w dniu 30 maja 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wskazał, że wpis nie został uiszczony, pomimo prawidłowego wezwania. Skutek nieuiszczenia opłaty przez wnoszącego pismo został określony w art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) stanowiącym, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Podkreślono, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zwolniło skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. J. P. wniósł zażalenia podnosząc, iż nie ma kwoty 10 752 zł, aby uiścić wpis sądowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 8 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 967/17, o odrzuceniu skargi strony na decyzję organu podatkowego. Powodem odrzucenia było zaś nieuiszczenie przez skarżącego należnej opłaty (wpisu od skargi). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnosząc skargę na decyzję organu podatkowego strona nie uiściła jednocześnie wymaganego prawem wpisu od skargi (okoliczność ta jest przy tym bezsporna). W związku z tym prawidłowo Przewodniczący Wydziału I - zarządzeniem z 24 listopada 2017 r. wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. - wezwał skarżącego do uiszczenia ww. opłaty, pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na fakt, że skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych, a wniosek w tym zakresie został rozpatrzony odmownie, Przewodniczący Wydziału I - po prawomocnym zakończeniu postępowania incydentalnego w sprawie tego wniosku - ponowił wezwanie w ww. przedmiocie. Ostatnie takie wezwanie, jak wynika z akt sprawy, doręczone zostało skarżącemu 23 kwietnia 2018 r. Prawidłowość doręczenia nie jest przy tym kwestionowana przez skarżącego. Skutkiem tego termin do uiszczenia wymaganego wpisu, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a., upłynął 30 maja 2018 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Przewodniczącego Wydziału. Sąd I instancji zatem zasadnie odrzucił skargę. W tym miejscu podkreślić należy, na co zasadnie zwrócił uwagę także Sąd I instancji, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Nie przerywa bowiem biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wyrażany był wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia: z 21 kwietnia 1999 r., sygn. I CKN 1461/98, OSNC 1999, Nr 11, poz. 196; z 23 lutego 1999 r., sygn. I CKN 1064/97, OSNC 1999, Nr 9, poz. 153), jak również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia: z 8 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 649/06; z 3 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 53/09; z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09; z 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10; z 18 czerwca 2014 r., II FZ 764/14; z 20 maja 2014 r., II FZ 564/14; z 8 kwietnia 2014 r., II OSK 810/14; orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro skarga skarżącego dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu (brak uiszczenia wymaganej opłaty), strona została wezwana do usunięcia tej wady w określonym terminie, powiadomiona o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, a wezwanie zostało jej prawidłowo doręczone, w sytuacji nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym terminie Sąd I instancji zobligowany był dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi. Niezależnie od powyższego Sąd kasacyjny zauważa, że okoliczności powoływane w zażaleniu dotyczące sytuacji finansowej skarżącego, z uwagi na to, iż wykraczają poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, pozostały poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto należy podkreślić, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10; CBOSA), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., sygn. akt SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m. in. w wyroku w sprawie 6289/73 Airey v. Ireland, § 20 i nast.). Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji