II SA/Kr 418/19

WyrokWSA w Krakowie2019-07-11

Skład orzekający: Andrzej Irla, Małgorzata Łoboz, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów dotyczących braku kompletności projektu oraz niewłaściwej oceny istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu naprawczym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego badaniu podlega jedynie zgodność istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu z prawem, a nie całego projektu. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły istotne odstępstwa, w tym podwyższenie terenu i budowę muru oporowego, oraz ich zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty skargi dotyczące braku analizy izolacyjności cieplnej, obszaru oddziaływania inwestycji czy kolorystyki elewacji zostały oddalone jako niezasadne.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, zarzucił naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak kompletności projektu i niewłaściwą ocenę istotnych odstępstw, takich jak budowa muru oporowego i podwyższenie terenu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. (dalej oznaczony jako "PINB") na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (dalej oznaczanego jako "p.b") - decyzją z dnia 29.06.2018 r. (znak [...]) zatwierdził projekt budowlany zamienny dla inwestycji pod nazwą "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wody, kanalizacji, gazu, c.o., wraz z murem oporowym na działce nr [...] w B. gm. Z." oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego. Inwestorami tego zamierzenia budowlanego i współwłaścicielami działki [...] w B. byli C. B. i G. B., a parametry techniczne tego budynku przedstawiają się następująco: powierzchnia zabudowy wynosi 421,28 m2; powierzchnia użytkowa wynosi 781,5 m2; kubatura wynosi 3257,80 m3. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. B. – właściciel sąsiedniej działki, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także brak kompletności i poprawnego sporządzenia projektu budowlanego zatwierdzonego zaskarżoną decyzją. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej oznaczany jako "MWINB") decyzją z dnia 6.02.2019 r. (znak [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podał, że postępowanie naprawcze (art. 50-51 p.b.) w stosunku do robót budowlanych już zakończonych polega na tym, że organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określony obowiązek (art. 51 ust. 1 ustawy) i w ostatniej fazie stwierdza, czy doszło do wykonania tego obowiązku. W zależności od ustaleń, wydaje decyzje o których mowa w art. 51 ust. 3-5 p.b. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw aby uznać, że na obecnym etapie sprawy ocenie podlegać będą kwestie, które były przedmiotem uprzednio wydanych decyzji i prowadzonych postępowań. Z uwagi na wcześniejszy wyrok WSA w Krakowie z 12.11.2014 r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/14) wydany w tej spawie, w obecnym postępowaniu podlegają zbadaniu jedynie kwestie związane z zatwierdzanym zamiennym projektem budowlanym. Organ odwoławczy wskazał na istotne aspekty dotychczasowego przebiegu postępowania: - PINB postanowieniem z 18.04.2012 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy spornej inwestycji, podkreślając, że przy realizacji budynku zwiększono jego kubaturę poprzez utworzenie pomieszczenia w piwnicy w narożu południowo-zachodnim, wykonano mur oporowy, zmniejszono wysokość poszczególnych kondygnacji i piwnicy, zwiększono powierzchnię utwardzoną działki; - PINB postanowieniem z 6.08.2012, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na inwestorów C. B. i G. B. obowiązek przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowanego zamiennego, które zostały przedłożone; - Starosta [...] decyzją z 6.08.2012 r., na podstawie art. 36a ust. 2 Pr. bud. uchylił w całości własną decyzję wydaną dla spornej inwestycji; - PINB decyzja z 21.10.2013 r., na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. zatwierdził projekt budowany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych; - MWINB decyzją z 10.06.2014 – po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję; - WSA w Krakowie wyrokiem z 12.11.2014 r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/14) uchylił decyzję MWINB z 10.06.2014 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB, zaś NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku (wyrok z 22.11.2016 r.; II OSK 387/15). Organ odwoławczy wskazał nadto, że PINB podczas oględzin działki [...] w B. w dniu 17.05.2017 r. stwierdził, że na długości 26,05 m wybudowany został od strony zachodniej mur oporowy o wysokości 1,7 m (pd.-zach.) i 2,08 (pn.-zach.). Ziemia z wykopów pod fundamenty budynku została rozplantowana od działce od jej zachodniej strony, co spowodowało zmianę w zagospodarowaniu działki poprzez podniesienie terenu od 1 do 1,6 m. Od strony północnej mur oporowy ma długość 75 m. Organ nadzoru uznał budowę muru i podniesienie terenu za istotne odstępstwo od decyzji o pozwoleniu na budowę. Stan zaawansowania robót w budynku nie uległ zmianie w stosunku do stanu stwierdzonego podczas oględzin. Tak samo jak wymiary po obrysie budynku. Budynek nie został rozbudowany ani nadbudowany. PINB postanowieniem z 30.06.2017 r. zobowiązał inwestorów do przedłożenia aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych, uwzględniającej obecny stan zagospodarowania działki powstały w wyniku nawiezienia ziemi, z wymiarami budynku mieszkalnego oraz rzędnymi, w tym rzędnej poziomu "0" wraz z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na takiej mapie. Dokumentacja ta została przedłożona i PINB w dniu 29.06.2018 r. wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. MWINB w swoim rozstrzygnięciu powołał art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. Wskazał, że zobowiązanie nałożone na inwestorów (przedłożenie projektu zamiennego – decyzja PINB z dnia 15.06.2012 r. nr [...]) było efektem stwierdzenia, że dokonali oni istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stanowiło to pierwszy etap postępowania naprawczego i umożliwia wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. stanowi załatwienie sprawy co do istoty, skutkujące zakończeniem postępowania naprawczego. Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. jest sprawdzenie, czy nałożony wcześniej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3) został wykonany. W zakresie zarzutu odwołania a dotyczącego braku w zatwierdzanym obecnie projekcie budowlanym informacji o tym jakie zmiany nastąpiły od poprzedniego projektu – MWINB wskazał, że do projektu zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu dla nowych inwestycji (art. 34-35). Projekt zamienny – uwzględnia rozwiązania dokonanych zmian w projekcie budowlanym i organ nadzoru budowlanego ponownie zatwierdza projekt z naniesionymi zmianami. MWINB wskazał na obowiązki organu nadzoru wynikające z art. 35 ust. 1 p.b. i zwrócił uwagę na wydany w sprawie wyrok sądu administracyjnego. Sąd ten wskazał, że: "projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega wnikliwej ocenie organu nadzoru budowlanego także w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych. Organ ten w pierwszej kolejności winien dokonać inwentaryzacji stwierdzonych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, następnie ocenić czy zmiany te można zaakceptować (zalegalizować) z uwagi na zapisy planu miejscowego lub warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy, w tym także w kontekście przepisów techniczno-budowlanych (ewentualnie zobowiązać inwestora do dokonania koniecznych prac by zadośćuczynić tym wymogom) a później, w razie stwierdzenia, iż warunki te obiekt wzniesiony spełnia, nałożyć obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z uwzględnieniem dokonanych zmian. (...) zatwierdzony projekt budowlany w zakresie projektu zagospodarowania działki nie zakładał budowy muru oporowego, ani też podwyższenia terenu na którym inwestycja miała być zrealizowana. Organ I instancji jako znaczących odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego nie wskazuje ani budowy muru oporowego ani też podwyższenia terenu, a wymienia jedynie wmurowanie słupków ogrodzeniowych w murze oporowym (co zresztą trudno uznać za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego). Organ II instancji problemu budowy muru oporowego i podwyższenia terenu nie dostrzega wcale. Tymczasem jak wynika z analizy projektu budowlanego zamiennego "w obrysie działki od strony północnej oraz zachodniej został wykonany mur oporowy piętrzący ziemię do wysokości maksymalnej 1,5 m.". Wprawdzie projekt budowlany zamienny uwzględnia istniejący mur oporowy ale organy administracji zatwierdzając ten projekt nie poddają swojej analizie ani też ocenie tej okoliczności. Tymczasem tak budowa muru oporowego, ale przede wszystkim znaczne podwyższenie terenu (do 1,5 m.) stanowi bez wątpienia istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki poprzez zmianę jej rzędnych w stosunku do działek sąsiednich. Organ winien po pierwsze problem ten dostrzec, ocenić w kontekście obowiązujących przepisów w tym przepisów techniczno-budowlanych a następnie (w razie ustalenia, że odstępstwo to jest dopuszczalne (możliwe do legalizacji) dokonać w tym zakresie oceny przedłożonego projektu budowlanego zamiennego tj. czy w pełni uwzględnia on dokonane odstępstwa." Oceniając projekt zamienny MWINB podał, że obowiązujący plan miejscowy dla przedmiotowej działki wyklucza ogrodzenia w formie litych murów. W tej sprawie ogrodzenie nie ma takiej formy. Nadto organ odwoławczy ocenił, że wysokość kalenicy nie przekracza dozwolonej wysokości 9 m. Dalej organ wyjaśnił, że w zakresie niwelacji działki, plan miejscowy przewiduje (par. 13 ust. 2 pkt 9 lit. k) maksymalne nasypy i wykopy – do 1 m, jednak możliwe jest prowadzenie niwelacji o większych parametrach w przypadku prac ziemnych umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie obiektu. Podczas oględzin działki stwierdzono podniesienie terenu od 1 do 1,6 m, co - w ocenie organu odwoławczego - jest to uzasadnione koniecznością prawidłowego funkcjonowania obiektu i związane jest z dojazdem do bram wjazdowych garażu. Według MWINB, realizacja nasypu jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie kolorystyki obiektu MWINB podał, że plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje konieczność zachowania ciemnych barw elewacji, niekontrastujących z tłem krajobrazowym, zwłaszcza w ekspozycji w widoku bliskim i dalekim. Elewacja ma kolor szary: popielaty, srebrny, grafitowy, z elementem czerwonym i pas tej barwy ma uzupełniający charakter, to nie kontrastuje z tłem krajobrazowym. MWINB podał również, że spełniony jest warunek utrzymania 60 % powierzchni biologicznie czynnej. Odwoławczy organ nadzoru budowlanego podkreślił nadto, co zostało sprawdzone przez pracowników organu, że geowłóknina umożliwia przepływ wody, dlatego w ocenie tego organu nie jest zasadny zarzut naruszenia stosunków wodnych. W zakresie zarzutu braku analizy oddziaływania inwestycji oraz braku należytych wartości przegród cieplnych w budynku, MWINB podał, że w tej sprawie sprawdzeniu podlega jedynie to, w jakim zakresie nastąpiło odstępstwo od projektu budowlanego. Ustala się nadto, co należy zrobić aby doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Nie bada się natomiast, czy roboty wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami obowiązującymi w dacie zatwierdzania tego projektu. Badaniu podlega tylko to, czy odstępstwa mogą być zgodne z prawem. W tej kwestii organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 234/18 i wyrok NSA o sygnaturze II OSK 1251/15. MWINB wskazał, że sporny mur oporowy nie jest poprowadzony wzdłuż granicy między działkami [...] i [...], dlatego nie ma podstaw do uznania, że oddziałuje on na działkę odwołującego się. Co do zacieniania, organ odwoławczy podał, że budynek będący przedmiotem postępowania nie został podwyższony, brak w związku z tym podstaw by dokonywać analizy we wskazanym zakresie. Skargę do WSA w Krakowie na opisaną wyżej decyzję MWIMB z 6.02.2019 r. wniósł J. B. (dalej oznaczony jako "skarżący"), który zarzucił naruszenie: - art. 7 i 77 kpa poprzez brak rozważania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu; - art. 20 i 34 p.b. oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niesłuszne przyjęcie, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest kompletny i został sporządzony zgodnie z prawem; - art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. – poprzez brak merytorycznej kontroli projektu zamiennego pod kątem wymagań techniczno-budowlanych; - art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.b. poprzez brak nadzoru i kontroli rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Skarżący domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący akcentował, że niepoprawne było stanowisko organu nadzoru budowlanego, iż w postępowaniu zbadaniu podlegały tylko kwestie związane z zatwierdzanym projektem budowlanym. Skarżący powołał art. 20 i art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. i wskazał, że na etapie zatwierdzania projektu zamiennego organ nadzoru budowlanego winien sprawdzić zgodność z prawem całego projektu, a nie tylko jego części w zakresie dokonanych przez inwestora odstępstw od projektu budowlanego. Wg skargi, MWINB błędnie uznał, że brak jest podstaw do dokonania oceny zaprojektowanej izolacyjności cieplnej przegród budowlanych. Nadto, nie było poprawne zaniechanie sporządzenia analizy oddziaływania inwestycji z powołaniem się na brak ponownego badania tego, czy inwestycja zgodna jest z prawem. W ocenie skarżącego, w decyzji organu I instancji brak jest informacji o obszarze oddziaływania inwestycji, mimo że wymóg taki wynika z art. 20 pkt 1c i art. 34 pkt 5 p.b., co z kolei łączy się z koniecznością przygotowania analizy zacienienia i przesłaniania (par. 60 i par. 13 rozporządzania w sprawie warunków technicznych), których to elementów brak w decyzji PINB. Skarżący uznał, że z całą pewnością przedmiotowy budynek będzie przesłaniał i zacieniał inne budynki. Skarga akcentowała, że sporny budynek swoimi gabarytami będzie się wyróżniał i przytłaczał otoczenie, z uwagi na to, że elewacja ma kolor pomarańczowy. Narusza to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, gdyż wg planu, barwa elewacji winna harmonizować z dachem i nie kontrastować z tłem krajobrazowym. W skardze podniesiono również, że organ w rozstrzygnięciu pominął wpływ inwestycji na stosunki wodne nieruchomości sąsiednich przyjmując, że wyłożenie gruntu geowłókniną nie spowoduje zaburzenia tych stosunków. Wg skargi nie da się powyższego pewnie stwierdzić bez wiadomości specjalnych. Według skargi, zaskarżona decyzja jest lakoniczna, nie wiadomo jakie konkretnie parametry inwestycji ulegają zmianie, jaki jest charakter tych zmian i w odniesieniu do jakiego stanu pierwotnego są one dokonywane (brak ilości słupków, parametrów muru oporowego). Skarżący zwracał uwagę, że w przypadku projektu zamiennego, konieczne jest podanie i zawarcie w projekcie informacji o tym, którą decyzję o pozwoleniu na budowę się zmienia, dokładne opisanie jaki jest zakres zmian (np. zmiana powierzchni biologicznie-czynnej, szerokości elewacji). Winno to być czytelnie zobrazowane na rysunkach. W kwestionowanym projekcie brak natomiast informacji w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę MWINB domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. Postanowieniem z 3.07.2019 r. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonych w sprawie decyzji wykazała, że decyzje te nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania w stopniu nakazującym wyeliminowanie kontrolowanych aktów administracyjnych z obrotu prawnego (art. 145 par. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej ten akt prawny powoływany jako "p.p.s.a."). Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała zatem oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w kontrolowanej aktualnie sprawie orzekał już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 12.11.2014 r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/14) uchylił obie zaskarżone wówczas decyzje organów administracji wydane w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (...) na działce nr [...] w B. gm. Z.. Wyrażoną we wskazanym wyroku oceną prawną i zapatrywaniami związane były zatem organy administracji ponownie rozpatrujące tę sprawę. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Aktualnie więc zasadniczą kwestią pozostawało to, czy w zaskarżonych obecnie do sądu decyzjach organy nadzoru budowalnego należycie uwzględniły te uwagi i zapatrywania prawne, które wyrażone zostały we wskazanym wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 12.11.2014 r. Zwrócić przy tym należy uwagę, że orzekający uprzednio sąd administracyjny dostrzegł, że w obrysie działki inwestycyjnej od strony północnej oraz zachodniej został wykonany mur oporowy piętrzący ziemię do wysokości maksymalnej 1,5 m. Podkreślał WSA w Krakowie, że wprawdzie projekt budowlany zamienny uwzględnia istniejący mur oporowy ale organy administracji zatwierdzając ten projekt nie poddały analizie ani też ocenie tej okoliczności. Tymczasem – akcentował sąd - tak budowa muru oporowego, ale przede wszystkim znaczne podwyższenie terenu (do 1,5 m.) stanowi bez wątpienia istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki poprzez zmianę jej rzędnych w stosunku do działek sąsiednich. W tej sytuacji, organ nadzoru budowlanego winien, po pierwsze problem ten dostrzec i ocenić go w kontekście obowiązujących przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a następnie (w razie ustalenia, że odstępstwo to jest dopuszczalne tj. możliwe do legalizacji) dokonać w tym zakresie oceny przedłożonego projektu budowlanego zamiennego tj. czy w pełni uwzględnia on dokonane odstępstwa. W ocenie poprzednio orzekającego sądu, takiej analizy i oceny organy obu instancji nie dokonały. Podsumowując wskazał WSA w Krakowie, że organy nadzoru budowanego ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane będą do oceny dokonanych przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, także z uwzględnieniem podwyższenia terenu na którym inwestycja jest zrealizowana. Oceniając kontrolowane teraz decyzje wskazać trzeba, iż orzekające organy administracji należycie odczytały i uwzględniły wiążącą je ocenę prawną i wskazania wyrażone uprzednio przez sąd administracyjny. Dostrzec bowiem należy, iż kwestia dokonanego przez inwestora odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego – w postaci podwyższenia terenu i zrealizowania konstrukcji oporowej (muru) poddana została poprawnej analizie. W szczególności analiza ta trafnie odnosiła się do kwestii występowania zgodności wskazanych wyżej odstępstw - z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwałą Rady Gminy Z. Nr [...] z 28.07.2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Z. nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości B.. Zauważyć bowiem należy, że stosownie do par. 13 ust. 1 pkt 5 tegoż planu miejscowego, wykluczona została dopuszczalność realizacji ogrodzeń w formie litych murów oraz innych elementów budowlanych niż ażurowe. Motywem tej regulacji była "konieczność zapewnienia równowagi i łączności ekologicznej pomiędzy poszczególnymi obszarami, a także ochrona wartości krajobrazowych, kulturowych i przestrzennych". Oceniając zrealizowaną przez inwestora konstrukcję oporową (mur) stwierdzić należy, że poprawna była, dokonana przez orzekające organy nadzoru budowlanego, jej kwalifikacja i ocena w kontekście cytowanego przepisu planu miejscowego. Opierając się bowiem na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, która obrazuje sporną konstrukcję, bez wątpienia organy administracji miały podstawy do stwierdzenia, że nie stanowi ona "ogrodzenia będącego litym murem", którego wzniesienie zakazane jest na obszarze objętym powołanym planem miejscowym. Na spornym murze oporowym, pełniącym funkcję zabezpieczającą przed osuwaniem się mas ziemi, umieszczona została lekka konstrukcja ogrodzenia. Nie stanowi ona litego muru. Nadto, w ocenie sądu, ani realizacja spornej konstrukcji oporowej (muru) ani też zastosowane ogrodzenie, nie naruszają cytowanej wyżej regulacji, stanowiącą aksjologię dla przyjętych rozwiązań prawnych. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, aby będąca przedmiotem ocen konstrukcja mogła powodować "brak równowagi i łączności ekologicznej między poszczególnymi obszarami planu lub też aby doprowadzała do naruszenia wartości kulturowych, przestrzennych, czy krajobrazowych". Zarzutów w powyższym zakresie nie przedstawiała też wniesiona do sądu skarga. Orzekające organy nadzoru budowlanego dokonały trafnej też analizy zgodności z planem miejscowym kwestii podwyższenia przez inwestora terenu budowy. Zwrócić trzeba uwagę, że par. 13 ust. 1 lit. k) planu miejscowego, ustalając zasady kształtowania nowo realizowanej i przebudowywanej zabudowy stanowi, iż w zakresie niwelacji terenu działki dopuszczalne są maksymalne nasypy do 1 m oraz maksymalne wykopy do 1 m. Jednocześnie plan miejscowy zastrzega, że możliwe jest dokonanie niwelacji o większych parametrach w przypadku prac ziemnych umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie obiektu. Prowadzenie niwelacji nie może powodować jednak zmian terenowych na działkach sąsiednich oraz prowadzić do katastrof budowlanych. W zakresie tej kwestii, organ II instancji stwierdził, że konieczne było podniesienie terenu inwestycji do wysokości 1,6 m. Wynikało to z faktu konieczności zapewnienia dojazdu do budynku (bramy garażowej). Wskazać przy tym należy, że w projekcie budowalnym stwierdzono, iż z uwagi na duże gabaryty obiektu, zachowanie minimalnego wykopu 1 m od części północnej nie jest możliwe (...) i postulowane jest jego zwiększenie. Duże nachylenie podłużne działki uniemożliwia bowiem odpowiednie funkcjonowanie budynku. Projektant stwierdził nadto, że w celu poprawy warunków terenowych wokół obiektu, zastosowano od granicy północnej i zachodniej mur oporowy. Oceniając przyjęte rozwiązania oraz oceny zaprezentowane w tym zakresie przez organy nadzoru budowlanego stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do kwestionowania tych ocen i rozwiązań. Dopuszczalne planem miejscowym odstępstwo od reguły jednometrowej niwelacji terenu inwestycji nie było dowolne, lecz znajdowało uzasadnienie w okolicznościach faktycznych (terenowych) działki. Wpływało bowiem na umożliwienie prawidłowego funkcjonowania realizowanego obiektu, gwarantując do niego dostęp. Z akt sprawy nie wynika przy tym (art. 133 par. 1 p.p.s.a.) aby przyjęte rozwiązanie mogło prowadzić do katastrofy budowlanej lub aby doprowadziło do zmian terenowych na działkach sąsiednich. Oceniane rozwiązanie odnosi się wyłącznie do działki nr [...] i w granicach tej działki się zamyka. W zakresie zagadnienia realizacji spornego muru oporowego, jak i podwyższenia terenu działki inwestycyjnej zwrócić należy uwagę, że par. 29. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r., poz. 1065) stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Przepisem tym wykluczona została możliwość podniesienie terenu, mogąca powodować zmianę naturalnego spływu wód. Stosownie do par. 28 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Podkreślić należy, że z decyzji organu I instancji wynika, że w celu zapewnienia prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z połaci dachu, zaprojektowano i wykonano 3 studnie chłonne w części zachodniej działki zbudowane z kręgów o średnicy 100 cm i głębokości 250 cm. Sporny mur oporowy znajduje się przy tym od strony południowo-zachodniej i północno-zachodniej działki inwestora. Przyjęte rozwiązania zakładające umiejscowienie od strony zrealizowanego muru oporowego studni chłonnych stanowić powinno optymalne i należyte rozwiązanie w zakresie poprawnego odprowadzania wód opadowych, mimo dokonania (dopuszczalnej planem miejscowym) zmiany ukształtowania terenu działki inwestycyjnej. Zarzut skargi naruszenia art. 20 i art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. sąd uznał za nietrafny. W ramach tego zarzutu skarżący wskazywał, że na etapie zatwierdzania projektu zamiennego organ nadzoru budowlanego winien sprawdzić zgodność z prawem całego projektu, a nie tylko jego części w zakresie dokonanych przez inwestora odstępstw od projektu budowlanego. Zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonują poglądy zakładające, że w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie dochodzi do ponownego badania, czy inwestycja, co do której wydano pozwolenie na budowę, od którego istotnie odstąpiono, jest zgodna z prawem. Bada się jedynie to, czy istotne odstępstwo jest zgodne z prawem (por. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1251/15). Nadto, orzecznictwo wskazuje, iż jeżeli projekt budowlany zamienny zawiera identyczne rozstrzygnięcia, jak projekt uprzednio zatwierdzony, a istotne odstępstwa rozwiązań tych nie dotyczą, to akceptacja tych rozwiązań nie jest wadliwa. Skoro bowiem zakres postępowania naprawczego zależy od tego, co w danej sprawie winno ulec naprawie, a więc co spowodowało konieczność prowadzenia postępowania naprawczego, to okoliczności, które nie były podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie których uprzednio zrealizowano daną inwestycję, nie są przedmiotem postępowania naprawczego (wyrok NSA z 5.07.2017 r., II OSK 2740/15, LEX nr 2407807), a zatem przyjęcie w projekcie budowlanym zamiennym rozwiązań uprzednio zatwierdzonych nie narusza art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., stanowiącego podstawę prowadzonego postępowania. Istotą postępowania naprawczego prowadzonego w tym trybie jest bowiem legalizacja istotnych odstępstw od zatwierdzonego wcześniej projektu budowlanego, a nie korygowanie czy zmienianie rozwiązań w uprzednio zatwierdzonym decyzją ostateczną projekcie budowlanym, od których odstępstw nie stwierdzono (tak NSA w wyroku z 4.04.2019 r., sygn. akt II OSK 174/19). Akceptując przedstawione zapatrywania i poglądy stwierdzić należy, że brak było podstaw aby orzekające organy nadzoru budowalnego dokonywały – na etapie postępowania naprawczego - ponownego sprawdzenia całego projektu budowlanego, wykraczającego poza zakres stwierdzonych w tym postępowaniu odstępstw. Jako nietrafny sąd ocenił zarzut skargi braku zbadania przez organy nadzoru budowlanego zagadnienia izolacyjności cieplnej przegród budowlanych w spornym budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Kwestia ta pozostaje bowiem poza zakresem kognicji sprawowanej przez organy administracji w niniejszej sprawie. Zakres badania projektu budowlanego określa art. 35 ust. 1 p.b. Przepis ten przewiduje badanie projektu budowlanego w aspekcie jego zgodności z planem miejscowym, a także badanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kontrolowana jest też kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Kwestia zaś samych przyjętych rozwiązań projektowych, w tym dotyczących izolacyjności cieplnej przegród budowlanych, wykracza poza zakres powołanego przepisu i nie jest przedmiotem ocen organów nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut dotyczący błędnie ustalonego obszaru oddziaływania inwestycji. Obszar ten bowiem nie uległ zmianie w związku ze stwierdzonymi w sprawie odstępstwami inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sama skarga przy tym nie wskazywała argumentów nieodzownych do wykazania, iż stwierdzone odstępstwa mogą rzutować na wynikające z art. 3 pkt 20 p.b. kryteria, w oparciu o które ustala się obszar oddziaływania obiektu. W kontekście powyższych stwierdzeń oraz poglądów zawartych w powołanych wyżej wyrokach NSA, brak też było podstaw do sporządzania ponownej analizy zacieniania i przesłaniania. Stwierdzone odstępstwa nie odnosiły się bowiem ani do wysokości spornego obiektu, ani też do jego usytuowania na działce, a takie jedynie zmiany mogłyby rzutować na potrzebę ponownego badania akcentowanych kwestii. W zakresie zarzutu dotyczącego kolorystyki elewacji obiektu wskazać należy, iż stosownie do par. 13 ust. 2 pkt 9 lit. j) cytowanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kolorystyka obiektu winna mieć ciemne barwy dachu (w kolorach brązu, czerwieni, zieleni, szarości), zaś kolor elewacji - w barwach zharmonizowanych z dachem nie kontrastujących z tłem krajobrazowym - zwłaszcza w ekspozycji lokalnej w widoku bliskim i dalekim) oraz z zastosowaniem naturalnych faktur (zwłaszcza drewnianych, kamiennych, murowanych). Z przepisu tego wynika zatem, że kolor elewacji budynku winien być zharmonizowany z kolorem jego dachu, nie kontrastując przy tym z tłem krajobrazowym. Przepis ten więc, w zakresie doboru kolorystyki obiektu (dachu i elewacji) odnosi się do kryteriów ocennych i uznaniowych, bazując na wzajemnej korelacji kolorystycznej różnych części obiektu. Dostrzec przy tym należy, że projektant inwestycji, w części opisowej projektu budowalnego zamiennego (k. 76v) wprost stwierdza, że przyjęta tym projektem kolorystyka budynku, nie narusza par. 13 planu miejscowego. Zatem kwestia powyższa była przedmiotem ocen i uwagi osoby sporządzającej projekt budowlany. Brak jest aktualnie podstaw do kwestionowania tych ocen skoro wyrażone one zostały przez osobę zawodowo zajmującą się projektowaniem, której charakter pracy wymaga dużego wyczucia estetyki, w tym kolorystycznej. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło