III SA/Łd 636/20
WyrokWSA w Łodzi2020-10-29
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku doręczenia tytułów wykonawczych w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w trybie art. 43 k.p.a., można przywrócić termin do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli strona twierdzi, że nie mieszka pod wskazanym adresem i nie otrzymała korespondencji na czas?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że doręczenie tytułów wykonawczych w trybie art. 44 k.p.a. oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w trybie art. 43 k.p.a. było skuteczne. Strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów, ponieważ organ egzekucyjny prawidłowo kierował korespondencję na adres wskazany przez stronę w dokumentach zgłoszeniowych i późniejszych pismach, a sama strona nie dopełniła obowiązku aktualizacji adresu. Skuteczne doręczenie w trybie zastępczym wywołało skutki prawne, a strona nie obaliła domniemania prawidłowości doręczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T. K. o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości składkowych. Organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) w 2012 i 2013 roku, a zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z 2020 roku zostało skutecznie doręczone w trybie art. 43 k.p.a. Skarżący twierdził, że nie mieszka pod wskazanym adresem od 10 lat, dowiedział się o egzekucji dopiero w lutym 2020 r. i nie ze swojej winy uchybił termin do złożenia zarzutów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2020 roku sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z [...], nr [...], wydanym w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] Nr [...], którym Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do[...] oraz od [...] do [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] prowadzi wobec T. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] Inspektorat w [...] tytułów wykonawczych:
• z 12.03.2012 r. o numerach od [...] do [...], od[...] do [...] i od [...] do [...] obejmujących zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne,
• z 12.03.2020 r. Nr [...] obejmującego należność z tytułu kosztów upomnienia na ubezpieczenie społeczne,
• z 12.03.2020 r. Nr [...] obejmującego należność z tytułu dodatkowej opłaty na ubezpieczenie społeczne,
• z 12.03.2012 r. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] obejmujących zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne,
• z 12.03.2012 r. Nr [...] obejmującego należność z tytułu dodatkowej opłaty na ubezpieczenie zdrowotne,
• z 12.03.2012 r. o numerach od [...] do [...] i od[...] do [...] obejmujących zaległość z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
• z 12.03.2012 r. Nr [...] obejmującego należność z tytułu dodatkowej opłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
• z 02.04.2013 r. Nr [...] obejmującego zaległość z tytułu nieopłaconej składki na ubezpieczenie społeczne,
• z 02.04.2013 r. Nr [...] obejmującego zaległość z tytułu nieopłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne,
• z 02.04.2013 r. Nr [...] obejmującego zaległość z tytułu nieopłaconej składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Przesyłkę zawierającą odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] skierowano do T. K. 13.03.2012 r. - na adres: ul. [...]; [...], za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. Ze względu na niemożność doręczenia przesyłki z powodu nieobecności adresata, została ona awizowana 16.03.2012 r. i pozostawiona na okres 14 dni w placówce pocztowej UP [...]. Zobowiązany został poinformowany o powyższym fakcie poprzez pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Z uwagi na nieodebranie przesyłki w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 23.03.2012 r. Przesyłkę uznano za doręczoną stronie w dniu 30.03.2012 r. w trybie art. 44 k.p.a. W dniu 02.04.2012 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE".
Z kolei przesyłkę zawierającą odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] skierowano do T. K. w dniu 03.04.2013 r. na ww. adres, za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. W związku z niemożnością doręczenia stronie przedmiotowego pisma, przesyłka została złożona w placówce [...] (UP [...]) na okres 14 dni, o czym zobowiązany został powiadomiony (awizo z 04.04.2013 r. oraz 11.04.2013 r.). Adresat nie podjął przesyłki we wskazanym terminie, a uznano ją za doręczoną stronie w trybie art. 44 k.p.a. z datą: 18.04.2013 r. W dniu 19.04.2013 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE".
W oparciu o powyższe tytuły wykonawcze Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] zawiadomieniami z 31.01.2020 r. o numerach [...], [...] oraz [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].
Przesyłkę zawierającą ww. zawiadomienia doręczono zobowiązanemu w dniu 10 lutego 2020 r. w trybie art. 43 k.p.a., pod adresem: ul. [...]; [...].
W dniu 3 marca 2020 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] oraz podjął czynności, dla dokonania której uchybiono terminowi, tj. zgłosił w trybie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzut przedawnienia obowiązku. We wniosku wskazano, że zobowiązany dowiedział się o prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym poprzez otrzymanie zawiadomień z 31.01.2020 r. Pełnomocnik strony podniósł, że zobowiązany od 10 lat nie mieszka i nie jest zameldowany pod adresem [...], ul. [...], bowiem mieszka i pracuje poza granicami kraju i tym samym wierzyciel wskazał błędny adres zamieszkania zobowiązanego. Powyższe w ocenie pełnomocnika T. K. oznacza, że w dniu 10.02.2020 r. nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej zawiadomienia o numerach [...], [...] oraz [...], z uwagi na to, że małżonka zobowiązanego nie jest domownikiem strony i tym samym nie mógł zostać zastosowany tryb określony w art. 43 k.p.a. W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika strony, zobowiązany nie ze swojej winy nie złożył zarzutów w terminie doręczenia przesyłki jego żonie, wbrew przepisowi art. 43 k.p.a. O przedmiotowej korespondencji dowiedział się bowiem dopiero 25.02.2020 r.
W dniu 20.03.2020 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wydał postanowienie Nr [...], którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Organ wskazał, iż po przeprowadzeniu analizy całości akt dotyczących powstałego na koncie T. K. zadłużenia - jako osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie można się zgodzić i uznać za uprawdopodobnione twierdzenie, że o prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym dowiedział się dopiero w momencie dokonania przez Dyrektora [...] Oddziału ZUS w [...] jako organu egzekucyjnego zajęć wierzytelności, które odebrała jego żona i przekazała mu w dniu 25 lutego 2020 r. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jako płatnik składek T. K. zobowiązany był do comiesięcznego rozliczania i opłacania składek na poszczególne fundusze z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z uwagi na uchybienie temu obowiązkowi ZUS jako wierzyciel prowadził wobec niego postępowanie przedegzekucyjne (w formie upomnień, które częściowo były osobiście odbierane) i postępowanie egzekucyjne już od 2007 r. Korespondencja w tej sprawie była kierowana zarówno na adres zamieszkania, jak i adres siedziby prowadzonej przez T. K. działalności - ul. [...], [...], czyli do miejsca pracy. Zarówno pod jednym jak i drugim adresem część korespondencji była przez niego odbierana, a część awizowana i zwracana do adresata z adnotacją o niepodjęciu jej w terminie.
Ponadto o fakcie świadomości o posiadanym zadłużeniu i prowadzonym postępowaniu w zakresie dochodzenia należności świadczyć może złożony osobiście w dniu 17 maja 2013 r. w Inspektoracie ZUS w [...] przez T. K. wniosek o umorzenie należności na podstawie przepisów tzw. ustawy abolicyjnej . W toku postępowania prowadzonego na podstawie w/w wniosku p. K. wskazał adres: ul. [...], [...], pod którym niestety nie odbierał większości korespondencji. Osobiście odebrał jeszcze decyzję o warunkach umorzenia należności z 3 czerwca 2013 r., w czasie osobistej wizyty w Inspektoracie w dniu 17 lutego 2014 r. W związku z tym wystąpił w tym samym dniu z wnioskiem o wskazanie wysokości należności niepodlegających umorzeniu na podstawie ustawy "abolicyjnej".
Ponadto upoważnił swoją żonę – K. K. do odebrania informacji w w/w zakresie. Małżonka odebrała tą informację w dniu 25 lutego 2014 r., zgodnie z udzielonym w tym zakresie upoważnieniem. Ponieważ należności niepodlegające umorzeniu nie zostały uregulowane w terminie wynikającym z przepisów ustawy abolicyjnej decyzją z [...] odmówiono umorzenia należności na podstawie ustawy "abolicyjnej".
Organ wskazał, iż biorąc pod uwagę, że korespondencja w zakresie zarówno postępowania przedegzekucyjnego, jak i egzekucyjnego - w szczególności w zakresie tytułów wykonawczych wskazanych w sentencji postanowienia została doręczona w sposób prawidłowy, co oznacza, że T. K. posiadał wiedzę o istniejącym zadłużeniu i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Na ww. postanowienie pełnomocnik strony w dniu 3 kwietnia 2020 r. złożył zażalenie, w którym zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
• art. 43 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie, bowiem osoba, która odebrała korespondencję kierowaną do zobowiązanego, nie jest dorosłym domownikiem w rozumieniu ww. przepisu,
• art. 32 w związku z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, w sytuacji gdy były one wysłane na adres, pod którym zobowiązany nie mieszkał, wobec czego nie można było przyjąć fikcji doręczenia.
W uzasadnieniu powyższego środka zaskarżenia pełnomocnik zobowiązanego podniósł argumentację analogiczną do wyrażonej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.
Pismem z 14.05.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zlecił Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, w posiadaniu jakich informacji w zakresie adresu T. K. jest Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] od 01.04.2010 r.
W odpowiedzi na ww. zapytanie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] pismem z 26.05.2020 r. poinformował, iż tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], zostały wystawione na adres wskazany przez pracodawcę T. K. - [...] Sp. z o.o. w zgłoszeniu do ubezpieczenia ZUS ZUA z 05.03.2010 r., tj. [...], ul. [...]. Ponadto Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wyjaśnił, że po 01.04.2010 r. T. K. nie zgłaszał zmiany adresu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po przeprowadzeniu analizy akt w pierwszej kolejności w zaskarżonym postanowieniu z 23 czerwca 2020 r. powołał treść art. 33 § 1, art. 27 § 1 pkt 9 i art. 18 u.p.e.a., a także art. 57 § 1 i 5, art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 1 k.p.a. Organ II instancji wskazał, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] prowadzi wobec T. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] doręczono T. K. w dniu 30.03.2012 r. w trybie art. 44 k.p.a. Z kolei odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] doręczono stronie 18.04.2013 r., również w trybie art. 44 k.p.a. Z pouczenia zawartego w ww. tytułach wykonawczych wynika, że zobowiązanemu przysługiwało na podstawie art. 33 u.p.e.a., prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ich odpisów.
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że w analizowanej sprawie ustawowy termin do złożenia zarzutów upłynął 06.04.2012 r. (dotyczy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]) oraz 25.04.2013 r. (dotyczy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]).
Natomiast zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, pełnomocnik zobowiązanego złożył 03.03.2020 r. za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. Bezsprzecznie zatem pismo pełnomocnika strony z 03.03.2020 r., zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. 7 dni od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych.
Organ wskazał dalej, że jednocześnie z powyższym wnioskiem pełnomocnik zobowiązanego złożył do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] pismo zatytułowane "Zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji". Oznacza to, że pełnomocnik T. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu i dopełnił czynności dla której określony był termin (zgłoszenie zarzutów).
Organ II instancji oceniając argumentację pełnomocnika strony, iż w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie doszło do skutecznego doręczenia stronie odpisów tytułów wykonawczych z 12.03.2012 r. o numerach od [...] do [...], wskazał, że doręczenie nadanej 13.03.2012 r. przesyłki zostało dokonane w trybie uregulowanym w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego. Przywołując następnie treść art. 44 § 1 pkt 1, § 3 i 4 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia tytułów wykonawczych, wskazał, że w analizowanej sprawie, przesyłkę zawierającą odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] skierowano do T. K. 13.03.2012 r. za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. na adres [...], ul. [...]. Jak wynika z informacji przekazanej przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...], taki adres zobowiązany podał w dokumentach zgłoszeniowych złożonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że ze względu na niemożność doręczenia przesyłki z uwagi na nieobecność adresata, została ona awizowana 16.03.2012 r. i pozostawiona na okres 14 dni w placówce pocztowej UP [...]. Zobowiązany został poinformowany o powyższym fakcie poprzez pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z uwagi na nieodebranie przesyłki w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 23.03.2012 r. Przesyłkę doręczono stronie 30.03.2012 r. w trybie art. 44 k.p.a. W dniu 02.04.2012 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE".
Doręczenie nadanej 03.04.2013 r. przesyłki zawierającej odpisy tytułów wykonawczych z 02.04.2013 r. o numerach od [...] do [...], nastąpiło również w trybie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt analizowanej sprawy wynika, że przesyłkę zawierającą odpisy ww. tytułów wykonawczych skierowano do T. K. na adres [...], ul. [...] w dniu 03.04.2013 r. za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. W związku z niemożnością doręczenia stronie przedmiotowego pisma, przesyłka została złożona w placówce poczty polskiej (UP [...]) na okres 14 dni, o czym zobowiązany został powiadomiony (awizo w dniu 04.04.2013 r. oraz w dniu 11.04.2013 r.) Strona nie podjęła jednak przesyłki we wskazanym terminie. Korespondencję doręczono stronie 18.04.2013 r. w trybie art. 44 k.p.a. W dniu 19.04.2013 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE".
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], nie podzielił zarzutu pełnomocnika strony, iż nie doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...], z uwagi na skierowanie korespondencji na niewłaściwy adres strony. Z akt analizowanej sprawy wynika bowiem, że organ egzekucyjny przesyłki zawierające odpisy ww. tytułów wykonawczych skierował na adres zobowiązanego, wynikający z prowadzonego przez siebie rejestru - wskazany w dniu 05.03.2010 r. w zgłoszeniu do ubezpieczenia ZUS ZUA - zaś doręczenie nastąpiło z zachowaniem trybu określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego. Organ II instancji wskazał ponadto, że na organie nie spoczywa niczym nieograniczony obowiązek poszukiwania aktualnego adresu strony, nawet w przypadku, gdy strona nie odbiera kierowanej do niej korespondencji. Organ stwierdził także, że na gruncie analizowanej sprawy, nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby zrodzić po stronie organu egzekucyjnego wątpliwości, co do prawidłowości adresu strony. Co więcej postępowanie zobowiązanego utwierdzić mogło organ egzekucyjny w przekonaniu, iż kieruje korespondencję do zobowiązanego na właściwy adres. Jak wynika bowiem z akt sprawy adres: [...], ul. [...], T. K. wskazał w skierowanych do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] pismach, m.in. w piśmie z 17.05.2013 r. zatytułowanym "Wniosek o umorzenie", czy w pismach z 17.02.2014 r. nawiązujących do ww. wystąpienia.
Organ II instancji uznał dalej, że nie ma żadnej sprzeczności między twierdzeniami zobowiązanego o pobycie poza granicami kraju, a posiadaniem przezeń adresu do doręczeń w [...]. W świetle art. 42 § 1 k.p.a., nie jest wykluczone wskazanie adresu do doręczeń innego, niż miejsce pobytu. Przesyłki zawierające tytuły wykonawcze zostały więc prawidłowo zaadresowane w myśl art. 42 § 1 k.p.a. W konsekwencji, wobec wypełnienia dyspozycji z art. 44 powyższej ustawy, nadane pisma, pomimo ich niedoręczenia adresatowi, po ich zwrocie do organu egzekucyjnego wywołały skutek prawny w postaci fikcji ich doręczenia.
Odnosząc się do zawartej w złożonych środkach zaskarżenia argumentacji pełnomocnika zobowiązanego, iż do doręczenia stronie zawiadomień z 31.01.2020 r. o numerach: [...], [...] oraz [...], nie miał zastosowania tryb określony w art. 43 k.p.a., organ wskazał, że dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. wystarczające jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Skuteczne doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. następuje wówczas, gdy pod nieobecność adresata w domu, pismo odbiera dorosły domownik w rozumieniu wyżej podanym, który zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi, przy czym, co do zasady, zobowiązanie to następuje z momentem przyjęcia pisma i złożenia czytelnego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Na gruncie analizowanej sprawy, przesyłkę zawierającą powyższe zawiadomienia skierowano na adres T. K., tj. [...], ul. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przedmiotową przesyłkę odebrała jego małżonka, co potwierdziła poprzez złożenie własnoręcznego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec powyższego, przesyłka zawierająca zawiadomienia o numerach: [...], [...] oraz [...] została doręczona z zachowaniem trybu określonego w art. 43 k.p.a. Organ II instancji zważył przy tym, iż małżonka strony nie odmówiła odebrania przesyłki zawierającej ww. zawiadomienia, oznacza to, że co do zasady, podjęła się obowiązku doręczenia przedmiotowej przesyłki adresatowi.
Skargę na powyższe orzeczenie organu wniósł pełnomocnik T. K., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie:
- art. 43 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy osoba odbierająca korespondencję adresowaną do zobowiązanego nie jest dorosłym domownikiem w rozumieniu powołanego przepisu;
- art. 32 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez uznanie za doręczone zobowiązanemu tytuły wykonawcze, w sytuacji gdy zostały one wysłane na adres, pod którym zobowiązany nie mieszkał w dacie kierowania przedmiotowej korespondencji, wobec czego nie można było zastosować fikcji doręczenia.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, że korespondencja została skierowana na adres, pod którym zobowiązany od kwietnia 2010 r. nie jest zameldowany i faktycznie nie przebywa. O egzekucji zobowiązany dowiedział się z przesłanych w jednym liście na adres [...] w [...] trzech zawiadomień o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej datowanej na 31 stycznia 2020 r. Jako adres zamieszkania zobowiązanego wierzyciel wskazał ul. [...], [...], tymczasem od 10 lat zobowiązany nie zamieszkuje pod tym adresem, ani nie jest pod tym adresem zameldowany. Zobowiązany mieszka bowiem i pracuje za granicą. Nie można zatem w ocenie pełnomocnika strony uznać, że doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, gdyż pismo to odebrała osoba, która nie jest domownikiem zobowiązanego w rozumieniu art. 43 k.p.a. Pełnomocnik strony wskazał, że o doręczeniu zawiadomień zobowiązany dowiedział się od żony, z którą nie mieszka, a która to będąc pod adresem [...], [...] odebrała przesyłkę, a która została mu przekazana 25 lutego 2020 r. po przyjeździe do Polski. W powyższych okolicznościach zobowiązany nie ze swojej winy nie złożył zarzutów w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135).
Stosownie do uprawnień wynikających z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., Sąd rozpoznał niniejszą skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec T. K. w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do[...] oraz od [...] do [...].
W świetle regulacji zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu i uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1), wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 2).
Ustalenie czy wystąpiły przesłanki do przywrócenia względnie do odmowy przywrócenia terminu powinno zostać poprzedzone ustaleniem skuteczności doręczenia przesyłki. Instytucja prawna przywrócenia terminu ma zastosowanie w sytuacji uchybienia terminowi, czyli dokonania czynności procesowej już po upływie przewidzianego prawem terminu do jej dokonania. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zaczyna swój bieg od momentu doręczenia stronie tytułu wykonawczego, stosownie do treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Ewentualne przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów jest więc możliwe wtedy, gdy tytuł wykonawczy został prawidłowo (skutecznie) doręczony. Jeżeli przesyłka zawierająca tytuł wykonawczy nie została prawidłowo (skutecznie) doręczona, przywrócenie terminu nie jest możliwe, ponieważ termin do zgłoszenia zarzutów nie rozpoczął swojego biegu. Nie można bowiem przywrócić terminu lub odmówić jego przywrócenia, jeżeli wskutek wadliwego doręczenia, bieg terminu w ogóle się nie rozpoczął.
Zdaniem Sądu, na podstawie akt administracyjnych zgromadzonych przez organy egzekucyjne w toku rozpatrywania niniejszej sprawy, jak również w oparciu o zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia stwierdzić należy, iż w stosunku do skarżącego nastąpiło skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzez doręczenie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do[...] oraz od [...] do [...].
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy u.p.e.a. nie określają sposobu doręczania tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej. W związku z tym trzeba odwołać się do treści art. 18 u.p.e.a. Stanowi on, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie doręczenie tytułów wykonawczych wystawionych wobec skarżącego nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłkę zawierającą odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] skierowano do strony 13.03.2012 r. za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. na adres: [...], ul. [...]. Ze względu na brak możliwości doręczenia przesyłki z uwagi na nieobecność adresata, została ona awizowana 16.03.2012 r. i pozostawiona na okres 14 dni w placówce pocztowej UP [...]. Zobowiązany został poinformowany o powyższym fakcie poprzez pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z uwagi na nieodebranie przesyłki w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 23.03.2012 r., a wobec niepodjęcia jej w terminie prawidłowo została uznana za doręczoną w dniu 30.03.2012 r., zgodnie z art. 44 k.p.a. Z kolei przesyłkę zawierającą odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] skierowano do T. K. w dniu 03.04.2013 r. na ww. adres, za pośrednictwem operatora pocztowego [...] S.A. W związku z niemożnością doręczenia stronie przedmiotowego pisma, przesyłka została złożona w placówce [...] (UP [...]) na okres 14 dni, o czym zobowiązany został powiadomiony o możliwości jej odbioru, pozostawiając I awizo 04.04.2013 r. oraz II awizo 11.04.2013 r., a wobec niepodjęcia wskazanej przesyłki we wskazanym terminie organ prawidłowo uznał ją za doręczoną stronie w dniu 18.04.2013 r. w trybie art. 44 ustawy.
Jak wynika przy tym z akt sprawy, wobec argumentów podniesionych we wniosku z 03.03.2020 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zlecił Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, w posiadaniu jakich informacji w zakresie adresu T. K. jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych od 01.04.2010 r. W odpowiedzi udzielono informacji, iż tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], zostały wystawione na adres wskazany przez pracodawcę T. K. - [...] Sp. z o.o. w zgłoszeniu do ubezpieczenia ZUS ZUA z 05.03.2010 r., tj. [...], ul. [...]. Ponadto po dniu 01.04.2010 r. T. K. nie zgłaszał zmiany adresu.
Sąd zgadza się z tezą organu, że zobowiązani powinni aktualizować swoje dane adresowe, a jeśli zaniedbają tego obowiązku – to korespondencja wysyłana na niezaktualizowany adres może być uznana za skutecznie doręczoną. Należało podzielić również stanowisko organu, że w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły wątpliwości, co do prawidłowości adresu strony, tym bardziej, że sam skarżący w kierowanych do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] pismach, m.in. w piśmie z 17.05.2013 r. zatytułowanym "Wniosek o umorzenie", czy w pismach z 17.02.2014 r. nawiązujących do ww. wystąpienia, wskazywał adres: [...], ul. [...], informując jednocześnie, że: "pismo odbierze osobiście moja żona K. K.". Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, by adres strony uległ zmianie. Nawet zatem, jeżeli faktycznie zobowiązany od 10 lat nie mieszka w kraju, gdyż pracuje za granicą i nie jest zameldowany pod adresem [...], ul. [...], to skoro w pismach do ZUS z 2013 i 2014 roku wskazywał ten adres, jako swój adres zamieszkania, organ miał podstawy, by traktować ten adres jako adres do doręczeń
W ocenie Sądu, wystąpiły zatem wszystkie warunki określone w art. 44 k.p.a., aby przyjąć, iż przesyłki zawierając odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] zostały doręczone skarżącemu w dniu 30 marca 2012 roku oraz o numerach od [...] do [...] w dniu 18 kwietnia 2013 roku w trybie zastępczym. Trzeba podkreślić, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru przesyłki stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, Lex nr 33465).
Podniesione przez pełnomocnika skarżącego okoliczności, nie obaliły domniemania doręczenia skarżącemu przesyłek zawierających odpisy wskazanych tytułów wykonawczych.
Wobec powyższego organ II instancji prawidłowo stwierdził, że w analizowanej sprawie ustawowy termin do złożenia zarzutów w dotyczących tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] upłynął w dniu 06.04.2012 r., zaś w przypadku tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] w dniu 25.04.2013 r. Tymczasem zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, pełnomocnik zobowiązanego złożył 03.03.2020 r. Bezsprzecznie zatem należało uznać, że zostały one wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.
Podobnie należało ocenić argumentację strony zmierzającą do wykazania nieprawidłowego doręczenia stronie zawiadomienia z 31.01.2020 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] dokonanego w dniu 10.02.2020 r. w trybie art. 43 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Skuteczne doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. następuje wówczas, gdy pod nieobecność adresata w domu, pismo odbiera dorosły domownik w rozumieniu wyżej podanym, który zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi, przy czym, co do zasady, zobowiązanie to następuje z momentem przyjęcia pisma i złożenia czytelnego podpisu na potwierdzeniu odbioru. Jak przyjmuje się w orzecznictwie jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, oznacza to, co do zasady, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi.
Ze względu na istotę doręczenia zastępczego, przyjąć należy, że doręczenia dokonuje się domownikowi, ale ze skutkiem dla samej strony. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony tkwi założenie, że w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu. Prawidłowe doręczenie pisma domownikowi, w warunkach przewidzianych w art. 43 k.p.a., rozpoczyna zatem bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi.
W rozpoznawanej sprawie doręczenie przesyłki zawierającej zawiadomienia z 31.01.2020 r. nastąpiło w trybie art. 43 k.p.a., a Sąd uznaje, że doręczenie to było prawidłowe i wywołało skutki związane z doręczeniem pisma w trybie zastępczym. Przesyłka została odebrana przez dorosłego domownika – małżonkę skarżącego, co wynika z własnoręcznego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a w konsekwencji wywołało to taki skutek, jakby przesyłka została doręczona bezpośrednio do rąk skarżącego. Wobec powyższego, organ prawidłowo stwierdził, że przesyłka zawierająca zawiadomienia o numerach: [...], [...] oraz [...] została doręczona z zachowaniem trybu określonego w art. 43 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Jednocześnie strona w żaden sposób nie obaliła domniemania wynikającego z art. 43 k.p.a. Należy odróżnić kwestię obalenia domniemania wynikającego z doręczenia przesyłki w trybie art. 43 k.p.a. od kwestii braku winy w uchybieniu terminu. Obalenie domniemania polega na wykazaniu, że do doręczenia pisma adresatowi nie doszło wskutek naruszenia wymogów, o jakich mowa w tym przepisie np. poprzez wykazanie, że pismo nie zostało doręczone dorosłemu domownikowi. Do obalenia domniemania nie jest natomiast wystarczające stwierdzenie, że dorosły domownik nie przekazał przesyłki adresatowi, czy też przesyłka została przekazana przez dorosłego domownika w innej dacie, niż ta wynikająca ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej.
Przechodząc do analizy tego, czy zostało w sprawie uprawdopodobnione, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów należy zwrócić uwagę, że to na stronie postępowania spoczywa ciężar wykazania tej okoliczności. Organ powinien jedynie przedstawione przez stronę okoliczność ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2029/16).
Dla sprawy której przedmiotem jest przywrócenie uchybionego terminu do dokonania określonej czynności prawnej kluczowe znaczenie ma pojęcie braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takiej jak np. nagły atak zimy, przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar itp. Przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ustawodawca nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1207/17). Tym samym przyjmuje się, że pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2401/17).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3163/15). Strona powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11).
W rozpoznawanej sprawie skarżący upatrywał braku swojej winy w doręczeniu korespondencji zawierającej odpisy tytułów wykonawczych, a także zawiadomienia o dokonanym zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w skierowaniu korespondencji organu na nieprawidłowy adres, pod którym od 10 lat nie zamieszkuje albowiem mieszka za granicą, jak również nieprzekazaniu w odpowiednim terminie przesyłki, która została odebrana przez jego żonę.
W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja nie świadczy o braku zawinienia strony skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.
Strona nie wykazała bowiem, że przesyłka zawierająca odpisy tytułów wykonawczych została przekazana na niewłaściwy adres. W niniejszej sprawie przeprowadzone zostało dodatkowego postępowania wyjaśniające, mające na celu ustalenie, w posiadaniu jakich informacji w zakresie adresu T. K. jest Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] od 01.04.2010 r. W odpowiedzi uzyskano informację, iż tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], zostały wystawione na adres wskazany przez pracodawcę T. K. - [...] Sp. z o.o. w zgłoszeniu do ubezpieczenia ZUS ZUA z 05.03.2010 r., tj. [...], ul. [...]. Ponadto organ wyjaśnił, że po 01.04.2010 r. T. K. nie zgłaszał zmiany adresu. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący wskazywał adres [...], ul. [...] w kierowanych do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] pismach, m.in. w piśmie z 17.05.2013 r. zatytułowanym "Wniosek o umorzenie", czy w pismach z 17.02.2014 r. nawiązujących do ww. wystąpienia, informując przy tym, że korespondencja zostanie odebrana przez jego żonę.
Brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania działań organów, czy placówki pocztowej i prawidłowości doręczenia stronie przesyłek. Na stronie ciąży obowiązek prowadzenia swoich spraw z należytą starannością i trudno mówić o braku zawinienia, skoro strona, jak sama oświadczyła od dłuższego czasu nie zamieszkuje wspólnie z żoną pod wskazanym adresem, a mimo to nie dopełniła obowiązku powiadomienia o zmianie adresu. Samo oświadczenie o niezamieszkiwaniu pod wskazanym adresem nie stanowi uprawdopodobnienia, że strona nie ponosi winy w terminowym złożeniu zarzutów.
Istotne znaczenie ma również fakt, iż skarżący miał pełną świadomość, iż posiada zaległości wobec ZUS, gdyż pismem z 17.05.2013 r. (krótko po wystawieniu tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]) wnioskował o ich umorzenie, a informacją z 17.02.2014 r. upoważnił swoją żonę do uzyskania informacji dotyczących decyzji ZUS z [...] o częściowym umorzeniu należności z tytułu składek. Korespondując z ZUS w roku 2013 i 2014 cały czas podawał jako swój adres do doręczeń, adres zameldowania: tj. [...], ul. [...], zatem musiał liczyć się z tym, że dalsza korespondencja organu dotycząca przedmiotowych należności będzie kierowana właśnie na ten adres, skoro żadnego innego adresu do korespondencji organowi nie wskazał, ani nie poinformował o nieprzebywaniu pod ww. adresem.
Za brakiem zawinienia nie może również przemawiać jakakolwiek przyczyna dotycząca dorosłego domownika uprawnionego do odbioru przesyłek, która może powodować ujemne następstwa związane z przekazaniem korespondencji jej adresatowi. W takiej bowiem sytuacji osoba dbająca należycie o swoje interesy, aby uniknąć niekorzystnych skutków z tym związanych, powinna zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji, szczególnie wówczas, gdy toczy się postępowanie administracyjne z jej udziałem. Może to uczynić poprzez złożenie w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie niedoręczania przesyłek rejestrowanych osobie pełnoletniej zamieszkałej wraz z adresatem. To strona postępowania powinna poczynić starania, co do zapewnienia takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. Stąd też okoliczność zaniechania lub zwłoki domownika w oddaniu przesyłki adresatowi - co do zasady - nie powinna mieć wpływu na wykazanie przesłanki braku winy u adresata (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r., I FSK 1650/11,LEX nr 1243793).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, a przedstawione przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło