II OSK 550/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-12-04
Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Roman Ciąglewicz, WSA Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w tzw. dużej wspólnocie mieszkaniowej, który nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę dotyczącą nieruchomości wspólnej, może skutecznie domagać się wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie?Ratio decidendi
Właściciel lokalu w tzw. dużej wspólnocie mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd, nie posiada indywidualnego interesu prawnego do bycia stroną postępowania o pozwolenie na budowę dotyczącą nieruchomości wspólnej, jeśli zarząd ten brał udział w postępowaniu. W takiej sytuacji nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach, jeśli nie zaszły zmiany stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych.Stan faktyczny
Skarżący S.D. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę ogrodu zimowego, twierdząc, że posiadał indywidualny interes prawny. Organy administracji oraz WSA uznały, że jako właściciel lokalu w dużej wspólnocie mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd, nie był stroną postępowania. NSA rozpoznał skargę kasacyjną S.D. od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną S.D. Oddalono wniosek uczestników postępowania W.L. i M.L. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1424/21 w sprawie ze skargi S.D. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 maja 2021 r. nr 353/OPON/2021 w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego I. oddala skargę kasacyjną; II. oddala wniosek uczestników postępowania W.L. i M.L. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1424/21 oddalił skargę S.D. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 maja 2021 r. nr 353/OPON/2021 w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: Prezydent) decyzją z dnia 30 września 2010 r. nr 684/2010 zatwierdził projekt budowlany i udzielił W.L. i M.L. pozwolenia na wykonanie robót budowanych zawiązanych z budową ogrodu zimowego przy lokalu mieszkalnym nr [...] i połączeniem lokali mieszkalnych nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. Pismem z 3 stycznia 2012 r. S.D., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000.98.1071), dalej: k.p.a., wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z dnia 30 września 2010 r.
Prezydent postanowieniem z dnia 31 lipca 2012 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 15 listopada 2012 r. nr 774/2012, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 maja 2013 r. nr 224/13, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 30 września 2010 r. nie stwierdzając zaistnienia w sprawie przyczyny wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszewie w wyniku rozpoznania wniesionej skargi S.D. wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1498/13 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta. Z kolei Naczelny Sąd Administrujmy wyrokiem z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1068/14 oddalił skargę kasacyjną M.L.
Prezydent m. st. Warszawy decyzją z 11 października 2019 r. nr 32/R/2019 na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta z 30 września 2010 r. Organ wskazał, że kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn.. akt II OSK 1068/14 dokonał ponownej analizy akt administracyjnych oraz złożonego projektu budowlanego pod kątem prawidłowego ustalenia kręgu stron biorących udział we wskazanym postępowaniu administracyjnym. Powołując treść art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., Prezydent wskazał, że w świetle definicji obszaru odziaływania obiektu oczywistym jest, jak wskazał NSA w ww. wyroku, że lokale mieszkalne nr [...] stanowiące odrębną własność S.D. zlokalizowane w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji polegającej na budowie ogrodu zimowego przy lokalu mieszkalnym nr [...] i połączeniu lokali mieszkalnych nr [...] znajdujących się w tym samym budynku. Odnosząc się do kwestii tego, czy wnioskodawca posiada interes prawny związany z ewentualnym ujemnym wpływem na jego prawo jako współużytkownika wieczystego nieruchomości przy ul. [...] , stanowiącej działkę nr ew. [...], obręb [...] zauważano, że z załączonych do akt postępowania wydruków z informacji rejestru gruntów z 12 sierpnia 2019 r. oraz z 1 października 2019 r. wynika, iż Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] składa się z 68 wyodrębnionych lokali, stanowiąc tym samym wspólnotę dużą. W przedmiotowej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa "[...] budynku przy ul. [...] w W., reprezentowana przez jej zarząd, brała udział w postępowaniu administracyjnym związanym z zatwierdzeniem projektu budowlanego i uzyskaniem przez członków wspólnoty – W. i M. L. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z budową ogrodu zimowego. Powołane przez wnioskodawcę okoliczności, nie mogły więc stanowić podstawy do uznania, że posiada on interes prawny odrębny od interesu Wspólnoty Mieszkaniowej, której jest członkiem, upoważniający go do uczestnictwa samodzielnie w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony. Opisane uciążliwości związane z ograniczeniem widoku z sypialni i salonu lokalu nr [...] oraz z balkonu i salonu lokalu nr [...] na teren zielony stanowiący własność Wspólnoty, z możliwością zbierania się zabrudzeń na dachu projektowanego ogrodu zimowego, czy zakłóceniem prywatności właściciela powyższych lokali spowodowanym myciem dachu ogrodu zimowego i zakłóceniem komfortu przebywania w lokalu mają bowiem charakter ogólny. W takiej sytuacji w istocie każdy z członków Wspólnoty mógłby powoływać się na wskazane okoliczności, co jednak nie dowodzi istnienia po jego stronie interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony.
Decyzję Wojewody Mazowieckiego z 16 lipca 2020 r. nr 507/OPON/2020, którą organ odwoławczy na podstawie art 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Prezydenta z 11 października 2019 r. nr 32/R/2019 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 3 marca 2021 r. sygn. VII SA/Wa 228/21, uwzględniając sprzeciw od niej wniesiony przez M.L..
W wydanej ponownie decyzji z 11 maja 2021 r. nr 353/OPON/2021 utrzymującej w mocy decyzję z 11 października 2019 r. Wojewoda Mazowiecki przywołał treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz ocenę prawną zamieszczoną przez NSA w wyroku z 5 stycznia 2016 r. stwierdzając, że z jego treści wynika, iż warunkiem zastosowania art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2020 r. poz. 1910 ze zm.), dalej: u.w.l, a w konsekwencji ustalenia kręgu stron w rozpoznawanej sprawie jest uprzednie ustalenie, jakie zasady zarządu nieruchomością wspólną obowiązują w odniesieniu do działki nr ew. [...] z obrębu [...], na której wybudowano ogród zimowy. Wojewoda podniósł, iż z treści założonej dla działki inwestycyjnej nr ew. [...] księgi wieczystej wynika, że w budynku przy ul. [...] w W. zostało wyodrębnionych 68 lokali i po drugie, że nie został ujawniony umowny sposób zarządu Wspólnoty, co nakazuje oprzeć się na domniemaniu, że sposób zarządu wynika w tym przypadku z u.w.l. Zgodnie zaś z treścią art. 21 ust. 1 u.w.l, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. W konsekwencji, w sprawach dotyczących tzw. dużej wspólnoty, nie działają poszczególni jej członkowie, lecz zarząd. Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w W., reprezentowana przez Zarząd brał udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowanych zawiązanych z budową ogrodu zimowego. Zatem w sprawie wnioskodawca reprezentowany był przez zarząd, wobec czego nie zaistniała w sprawie przyczyna do wznowienia postępowania, a nieprawidłowe zdaniem strony jego działania mogą zostać zweryfikowane wyłącznie na gruncie przepisów prawa cywilnego.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego złoży S.D. zarzucając jej naruszenie: 1) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 p.b. w zw. z § 4 pkt 1 oraz 8 oraz § 271 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dalej: r.w.t., poprzez ich pominięcie wobec dowolnego przyjęcia, iż skarżący nie wskazał przepisów prawa materialnego pozwalającego na udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę; 2) art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), dalej: u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji i art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), dalej: k.c., poprzez ich niezastosowanie; 3) art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. poprzez uznanie, że inwestorzy posiadali tytuł do nieruchomości, a organ nie ma obowiązku badania wątpliwego oświadczenia inwestorów; 4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie przez organ dowolnych i niepopartych zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustaleń faktycznych; 5) art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia podjętej decyzji; 6) art. 170 p.p.s.a. poprzez pominięcie wytycznych wskazanych w wyrokach z 19 grudnia 2013 r. sygn. VII SA/Wa 1498/13 i z 5 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1068/14.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 15 września 2021 r. uczestnik postępowania M.L. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na wstępie przypomniał, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych enumeratywnie w przepisach art. 145-145b k.p.a. Sąd I instancji zwrócił także uwagę, iż w niniejszej sprawie związany jest wykładnią zawartą w wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1068/14.
Mając powyższe na uwadze Sąd wojewódzki wskazał, iż "status prawny" nieruchomości, na której zrealizowano ogród zimowy, został w toku postępowania wyjaśniony w sposób odpowiadający wymogom, które miał na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny. Wspólnota mieszkaniowa, działając przez swój organ wykonawczy, dokonuje czynności prawnej nie ze skutkiem dla wspólnoty mieszkaniowej, ale ze skutkiem w stosunku do majątku właścicieli lokali, którzy są współwłaścicielami nieruchomości wspólnej. Zasada obligatoryjnego reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej przez wybrany zarząd na gruncie art. 21 ust. 1 u.w.l. odnosi się do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Decydowała ona o tym, że w organy były zobowiązane odnośnie do kręgu stron postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 30 września 2010 r. pozwalającą na wykonanie robót budowlanych związanych z budową ogrodu zimowego przyjąć konkluzję, zgodnie z którą skarżący, jako właściciel wyodrębnionych lokali mieszkalnych nr 112 i 212 w budynku zlokalizowanym na działce inwestycyjnej, posiadając udział w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt działki nr ew. [...] nie posiadał statusu strony w tejże sprawie, gdyż w jego imieniu działał w tym zakresie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...]. Okoliczność, że inwestycja została zrealizowana na nieruchomości pozostającej we współużytkowaniu wieczystym skarżącego, wbrew odmiennemu poglądowi sformułowanemu w skardze, nie stanowiła tym samym podstawy do przyznania mu statusu strony. Ponadto w ocenie Sądu organ dokonał wystarczających ustaleń stanu faktycznego oraz prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak i ujawnił motywy zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S.D. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i pkt 2 dalej: p.p.s.a. zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego w zakresie błędnej wykładni i pominięcia art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 p.b. w zw. oraz art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 140 i art. 144 k.c. i w zw. § 4 pkt 1 oraz 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania (Dz.U. poz. 1588): dalej: rozporządzenie, oraz § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 oraz § 271 ust. 1, 2 i 5 r.w.t. oraz w konsekwencji niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a jak i wadliwego zastosowania konstrukcji prawnej z art. 151 p.p.s.a. wobec niezasadnego oddalenia wniesionej skargi;
II. przepisów postępowania tj.:
1) art. 153 i art. 190 p.p.s.a poprzez zbyt szeroką interpretację wytycznych wskazanych w wyroku NSA z 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1068/14 tj. art. 21 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b., gdyż związanie organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowy, tym bardziej że kwestia szczególnego - indywidualnego interesu prawnego skarżącego nie została wyjaśniona;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu II instancji w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. polegającym na pominięciu przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w szczególności pism wskazujących na indywidualny interes prawny skarżącego z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo (uprawnienie do korzystania z rzeczy, kwestie sanitarne i estetyczne, obowiązki przeciwpożarowe, itp.) i ingerencję w prawo własności m.in. podanie o wznowienie postępowania z dnia 3 stycznia 2012 r. oraz pismo z 7 września 2012 r. w ramach interesu ogólnego i całokształtu materiału dowodowego poprzez skwitowanie, że "nie mogły samoistnie kształtować zgodności z prawem wydanej decyzji";
3) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich kwestii związanych z przedmiotową sprawą m.in. do indywidualnego interesu prawnego i ograniczenia uzasadnienia do kwestii wynikających z ustawy o własności lokali oraz pominięcie, że od 23 lipca 2019 r. skarżącemu przysługuje najsilniejsze prawo rzeczowe - prawo własności — w wyniku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego bez odniesienia się do tytułu do nieruchomości posiadanego przez skarżącego oraz szczególnego, indywidualnego interesu prawnego.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z zaskarżoną decyzją i decyzją ją poprzedzającą i w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła o jej uwzględnienie w całości, poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z decyzją Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ja decyzją Prezydenta.
Uczestnik postępowania M.L. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarga kasacyjna, na co słusznie zwrócił uwagę uczestnik postępowania, została skonstruowana w sposób wadliwy, zarówno w zakresie konstrukcji zarzutów kasacyjnych jak i powołania w ich treści nieistniejących przepisów. Mając jednak na uwadze uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09) i uznając, że można zidentyfikować w pozostałym zakresie zarzuty postawione w skardze kasacyjnej - jako zarzuty dokonania niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji przez WSA i niedostrzeżenia wskazanych wadliwości decyzji, wydanej z uchybieniem przepisom postępowania, została ona rozpoznana merytorycznie.
Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do wykazania, że skarżący posiada indywidualny interes prawny do bycia stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę ogrodu zimowego, a tym samym mógł skutecznie wnosić o wznowienie postępowania zakończonego taką decyzją oraz zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji o związaniu oceną prawną zawartą we wcześniejszym wyroku.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1068/14, w którym stwierdził, że nie podziela poglądu Sądu I instancji, że skarżącemu przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu jako prawa nie związanego z odrębną własnością lokalu mieszkalnego, do której mają zastosowanie przepisy art. 195 k.c. i nast. Wskazał także, że w "dużych" wspólnotach to zarząd wspólnoty kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach miedzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, w tym także w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku na nieruchomości wspólnej (art. 21 ust. 1 u.w.l.). Natomiast właściciel lokalu nie ma w takim przypadku interesu prawnego do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku na nieruchomości wspólnej, może natomiast zaskarżyć uchwałę zarządu wspólnoty. Stwierdził także, że warunkiem zastosowania art. 21 ust. 1 u.w.l. a w konsekwencji prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, jest uprzednie ustalenie jakie zasady zarządu nieruchomością wspólną obowiązują w odniesieniu do działki nr ewid. [...] z obrębu [...] , na której wybudowano przedmiotowy ogród zimowy, tym samym określając zakres ponownie prowadzonego przez organ postępowania.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarówno organ jak i sąd związane były na mocy art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi zarówno w powołanym powyżej wyroku NSA jak i w utrzymanym nim w mocy wyroku WSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1498/13 w zakresie w jakim nie zostało on zakwestionowany przez sąd odwoławczy. W tym miejscu należy tylko przypomnieć, że ocena prawna o charakterze wiążącym dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W odniesieniu do ustaleń faktycznych związanie ogranicza dowodzenie określonych faktów stwierdzonych w orzeczeniu prejudycjalnym. Należy jednak mieć na uwadze, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, jak również w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych, które powstały po wydaniu orzeczenia sądowego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Zgodzić się należy zatem z Sądem pierwszej instancji, że kwestię oceny statusu skarżącego w kontrolowanym postępowaniu zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku NSA należało dokonać z zastosowaniem art. 21 ust. 1 u.w.l., zgodnie z którym to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. W tej sytuacji skarżący jako właściciel wyodrębnionych lokali mieszkalnych nr [...] w budynku zlokalizowanym na działce nr ew. [...] nie posiadał statusu strony w sprawie postępowania dotyczącego budowy ogrodu zimowego przy lokalu mieszkalnym nr [...], gdyż w jego imieniu działał w tym zakresie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...]. Bez znaczenia pozostają w tym zakresie także argumenty strony skarżącej dotyczące posiadania indywidualnego odrębnego od wspólnoty interesu prawnego, bowiem kwestia ta w związku ze stanowiskiem zawartym w wyroku NSA wiążącym organ, nie była już przedmiotem jego oceny i nie mogła stanowić podstawy do zakwestionowania przyjętego w sprawie przez NSA stanowiska, że to zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
W konsekwencji jako chybione należało uznać zarzuty kasacyjny dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 w zw. oraz art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 i art. 144 k.c. i § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 oraz § 271 ust. 1, 2 i 5 r.w.t. oraz naruszenia art. 153 i art. 190 p.p.s.a w zw. z art. 21 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b..
Prawidłowo przyjął także Sąd I instancji, że organ dokonał wystarczających dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych oraz prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, ujawniając motywy tego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co czyni niezasadnym także zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 § 1 k.p.a.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na decyzję organu nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z wywodów Sądu I instancji wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie przyjął znaczenie norm prawnych stosowanych w niniejszej sprawie, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji ocenił stanowisko skarżącego nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2204/11, LEX nr 1351331). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok - wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnej - poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym.
Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a" określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na decyzję organu z dnia 11 maja 2021 r., niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. Sąd I instancji oceniając prawidłowość zaskarżonej w sprawie decyzji nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Dlatego zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. także nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Jednocześnie oddalił wniosek uczestników postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ art. 204 p.p.s.a. przewiduje - w razie oddalenia skargi kasacyjnej - możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez uczestnika postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło