III OSK 4197/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-17
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Sikorska, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając regulamin zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie, może powtarzać lub modyfikować przepisy ustawowe, wykraczając poza zakres delegacji ustawowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że akty prawa miejscowego, w tym uchwały rady gminy, mogą być stanowione wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych. Powtarzanie lub modyfikowanie przepisów ustawowych w uchwale, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego lub gdy wykracza to poza zakres delegacji, stanowi istotne naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności takich postanowień. Sąd uchylił punkt wyroku WSA i stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Obrazowie dotyczącą trybu i funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność części postanowień uchwały, oddalając skargę w pozostałym zakresie. Prokurator wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując oddalenie skargi w części dotyczącej § 2 ust. 4, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, § 4 ust. 8 i § 4 ust. 14 uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił punkt drugi zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i stwierdził nieważność § 2 ust. 4, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, § 4 ust. 8 i § 4 ust. 14 zaskarżonej uchwały Rady Gminy w Obrazowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 721/20 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy w Obrazowie z dnia 1 marca 2011 r. nr V/31/2011 w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania uchyla punkt drugi zaskarżonego wyroku i stwierdza nieważność § 2 ust. 4, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, § 4 ust. 8 i § 4 ust. 14 zaskarżonej uchwały.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 721/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy w Obrazowie z dnia 1 marca 2011 r. nr V/31/2011 w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, stwierdził nieważność § 2 ust. 2 i § 4 ust. 11 zaskarżonej uchwały (punkt I) i oddalił skargę w pozostałej części (punkt II).
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Rada Gminy w zakresie, w jakim w § 2 ust. 2 uchwały pominęła możliwość udziału prokuratorów w składzie zespołu interdyscyplinarnego, w sposób nieuprawniony zmodyfikowała treść 9a ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.p.p.r. oraz przekroczyła upoważnienie do regulowania trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tego zapisu.
Zasadnie Prokurator zarzucił, że w § 4 ust. 11 uchwały zmodyfikowano regulację ustawową określoną w art. 9a ust. 10 u.p.p.r., zgodnie z którą zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Modyfikacja polega na użyciu w powołanym § 4 ust. 11 uchwały sformułowania "związanych z występowaniem przemocy", co może sugerować, że w celu rozwiązywania problemów związanych z pojedynczym przypadkiem przemocy w rodzinie zespół interdyscyplinarny nie może tworzyć grupy roboczej.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów Sąd uznał, że skarga okazała się nieskuteczna.
Postanowienie zawarte w § 2 ust. 4 uchwały nie stanowi o istotnym naruszeniu prawa. Podstawę do zawierania porozumień między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5 art. 9a u.p.p.r. określa art. 9a ust. 8 u.p.p.r. Przepis ten wskazuje podmioty, z którymi mają być zawierane porozumienia poprzez odesłanie do podmiotów wymienionych w ust. 3 i 5 u.p.p.r. Z tego względu w ocenie Sądu wskazanie w § 2 ust. 4 uchwały, że zespół działa na podstawie porozumień zawartych przez Wójta Gminy Obrazów a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu nie stanowi o istotnym naruszeniu prawa.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia § 3 pkt 4 uchwały poprzez sformułowanie przesłanki materialnej uzasadniającej odwołanie członka Zespołu przed upływem kadencji. W ocenie Sądu, wskazany zapis nie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Umocowanie do uchwalenia trybu powołania i odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego, przy braku ustawowych przesłanek uzasadniających odwołanie poszczególnych członków tego Zespołu, pozwala Radzie Gminy na uszczegółowienie tej kwestii. Uchwała podjęta na podstawie art. 9a ust. 15 u.p.p.r. jest aktem normatywnym w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.s.g. i stanowi źródło prawa na terenie objętym obszarem działania tej jednostki samorządu terytorialnego.
Sąd nie uwzględnił skargi w części dotyczącej § 4 ust. 2 uchwały uznając, że wbrew zarzutom Prokuratora nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. i częściowego powtórzenia oraz modyfikacji art. 9c ust. 3 u.p.p.r. Rada Gminy w § 4 ust. 2 uchwały zgodnie z prawem dopuściła możliwość złożenia pisemnego oświadczenia w zakresie zachowania poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie zawiera zakazu pisemnego składania takiego oświadczenia, zaś dla celów dowodowych taka forma jest prawnie dopuszczalna i nie jest sprzeczna z udzielonym radzie upoważnieniem do określenia w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Nadto obowiązek złożenia oświadczenia, jego treść oraz skierowanie do właściwego organu wynikają wprost z przepisów ustawy i regulacja § 4 ust. 2 uchwały tym obowiązkom się nie sprzeciwia.
Nietrafne okazały się również zarzuty skarżącego dotyczące istotnego naruszenia w § 4 ust. 8 i ust. 14 uchwały, które w całości powtarzają treść art. 9a ust. 7 i ust. 13 u.p.p.r. W drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego, za dopuszczalne uznaje się powtarzanie w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, o ile takie powtórzenie ma charakter dosłowny. Wyżej wymienione zapisy uchwały służą wskazanym wyżej celom, co nie pozwala w ocenie Sądu na uznanie, że zarzucane naruszenia prawa noszą cechy istotnego naruszenia prawa.
Podkreślono nadto, iż art. 9a ust. 7 u.p.p.r. pozostawia radzie gminy możliwość uregulowania częstotliwości zwoływania posiedzeń zespołu interdyscyplinarnego, byleby posiedzenia te nie były zwoływane rzadziej niż raz na kwartał. Z tego względu, wskazanie przez Radę Gminy w Obrazowie, że posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywać się będą z taką częstotliwością, jak nakazuje to minimum ustawowe, również nie stanowi o naruszeniu prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator Okręgowy w Kielcach, zaskarżając go w części, tj. w zakresie punktu II, którym oddalono skargę w pozostałej części. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego:
1) art. 9a ust. 8 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu poglądu prawnego, że regulacja § 2 ust. 4 zaskarżonej uchwały z której wynika, że Zespół działa na podstawie porozumień zawartych między Wójtem Gminy Obrazów a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu, nie narusza w sposób istotny prawa w sytuacji gdy stanowi ona modyfikację treści art. 9a ust. 8 u.p.p.r. który określa, iż porozumienia o współpracy zawierane są z podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5 art. 9a u.p.p.r. i jako taka w sposób istotny narusza prawo;
2) art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu poglądu prawnego, że sformułowanie w § 3 pkt 4 zaskarżonej uchwały przesłanki materialnej uzasadniającej odwołanie członka Zespołu Interdyscyplinarnego przed upływem kadencji w postaci skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe nie wykracza poza zakres udzielonego gminie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., daje gwarancję zachowania obiektywizmu i transparentności przy odwoływaniu członka zespołu interdyscyplinarnego i przy braku ustawowych przesłanek uzasadniających odwołanie poszczególnych członków tego Zespołu, pozwala Radzie Gminy na uszczegółowienie tej kwestii w sytuacji, gdy regulacja ta wykracza poza określenie trybu i sposobu, tj. procedury odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, co stanowi istotne naruszenie prawa;
3) art. 9c ust. 3 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283) zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie zasad techniki prawodawczej w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu poglądu prawnego, iż częściowe powtórzenie, a nadto modyfikacja w § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały dotyczącego składania przez każdego członka Zespołu Interdyscyplinarnego pisemnego oświadczenia o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole treści zapisu ustawowego, tj. art. 9c ust. 3 u.p.p.r. nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej i są dopuszczalne w sytuacji, gdy tego rodzaju częściowe powtórzenia, a nadto modyfikacja treści zapisu ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa;
4) art. 9a ust. 7 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu poglądu prawnego, iż powtórzenie w § 4 ust. 8 zaskarżonej uchwały treści zapisu ustawowego, tj. art. 9a ust. 7 u.p.p.r. wskazującego częstotliwość posiedzeń zespołu interdyscyplinarnego było dopuszczalne, gdyż nie stanowiło jego modyfikacji w sytuacji, gdy wskazane powtórzenie jest niezgodne z zasadami prawidłowej legislacji, albowiem reguluje raz jeszcze to co zostało już zawarte w obowiązującej ustawie i nie jest uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego a zatem jest normatywnie zbędne i jako takie stanowi istotne naruszenie prawa;
5) art. 9a ust. 13 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu poglądu prawnego, że powtórzenie § 4 ust. 14 zaskarżonej uchwały dotyczącego wykonywania zadań przez członków zespołu interdyscyplinarnego i grup roboczych w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9a ust. 13 u.p.p.r. było dopuszczalne jako uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności teksu prawnego w sytuacji, gdy powtórzenie to jest niezgodne z zasadami prawidłowej legislacji, albowiem reguluje raz jeszcze to co zostało już zawarte w obowiązującej ustawie i nie jest uzasadnione względami zapewnienia komunikatywności, kompletności i czytelności tekstu prawnego a zatem jest normatywnie zbędne i jako takie stanowi istotne naruszenie prawa.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie II i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Gminy w Obrazowie we wskazanym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. przeprowadzenia rozprawy.
Zakres zaskarżenia skargą kasacyjną wniesioną przez Prokuratora Okręgowego w Kielcach obejmuje jedynie punkt drugi zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym rozpoznanie skargi kasacyjnej w granicach jej zarzutów zostanie ograniczone tylko do punktu drugiego wyroku Sądu pierwszej instancji, którym Sąd ten oddalił w pozostałym zakresie skargę.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zasadnym jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni
art. 9a ust. 8 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r. przez przyjęcie, że regulacja § 2 ust. 4 zaskarżonej uchwały z której wynika, że Zespół działa na podstawie porozumień zawartych między Wójtem Gminy Obrazów a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu, nie narusza w sposób istotny prawa w sytuacji gdy stanowi ona modyfikację treści art. 9a ust. 8 u.p.p.r. który określa, że porozumienia o współpracy zawierane są z podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5 art. 9a u.p.p.r. i jako taka w sposób istotny narusza prawo.
Zgodnie z art. 9a ust. 8 u.p.p.r. zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem a podmiotami, o których mowa w art. 9a ust. 3 lub 5 ww. ustawy.
Powołany § 2 ust. 4 zaskarżonej uchwały stanowi powtórzenie treści art. 9a ust. 8 u.p.p.r. w zakresie wskazania na obowiązek zawarcia porozumień między wójtem a podmiotami wskazanymi w art. 9a ust. 3 i ust. 5 ww. ustawy celem wskazania przedstawicieli tych podmiotów wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego. Dodatkowo § 2 ust. 4 zaskarżonej uchwały modyfikuje treść art. 9a ust. 8 u.p.p.r. poprzez poszerzenie kręgu podmiotów, z którymi wójt zawiera porozumienie. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zakreśla katalog tych podmiotów tylko do art. 9a ust. 3 i art. 9a ust. 5, pomijając kuratorów sądowych wymienionych w art. 9a ust. 4 u.p.p.r. Natomiast z treści § 2 ust. 4 zaskarżonej uchwały wynika, że także powołanie kuratorów sądowych do składu Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie Obrazów wymaga uprzedniego zawarcia porozumienia. Podstawy do dokonania modyfikacji ustawowej regulacji nie zawierał art. 9a ust. 15 u.p.p.r., zgodnie z którym rada gminy miała obowiązek określić tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Zasadnym jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 9a ust. 15 u.p.p.r. polegającej na przyjęciu, że § 3 pkt 4 zaskarżonej uchwały formułujący przesłankę materialną odwołania przez Wójta Gminy Obrazów członka zespołu interdyscyplinarnego przed upływem kadencji w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe jako stanowiącej wypełnienie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r.
Prawidłowo strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że określenie przesłanki odwoływania członka zespołu interdyscyplinarnego nie mieści się w kategorii określenia warunków funkcjonowania zespołu ani też nie należy do trybu i sposobu odwoływania członka zespołu, a co za tym idzie przekracza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Ustawodawca w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. upoważnił radę gminy do ustalania trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Zakwestionowany w skardze kasacyjnej § 3 pkt 4 zaskarżonej uchwały dotyczył ustalenia w samej uchwale negatywnej przesłanki wykluczającej zasiadanie w zespole interdyscyplinarnym. Nie jest to również zakres obejmujący "tryb" lub "sposób" odwoływania członków zespołu.
Wykluczone jest w tym zakresie domniemywanie upoważnienia ustawowego do ustalania przesłanki uzasadniającej odwoływanie członków zespołu interdyscyplinarnego. Skoro ustawa nie określa wymogów, jakim powinien odpowiadać członek zespołu interdyscyplinarnego, to nie jest to zakres materii uchwałodawczej do swobodnego uregulowania przez radę gminy.
Stąd należy stwierdzić, że § 3 pkt 4 uchwały jako wydany bez podstawy prawnej zawartej w delegacji ustawowej winien być unieważniony. Wyrażone w tym zakresie stanowisko przez Naczelny Sąd Administracyjny znajduje w pełni akceptację w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 2 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3700/21; prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 749/19, LEX nr 2770714; prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 661/19, LEX nr 2763237; prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 544/19, LEX nr 2726405; prawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt II SA/Go 798/17, LEX nr 2380018; prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 832/19, LEX nr 2774597).
Zasadnym jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 9c ust. 3 u.p.p.r., art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej polegającej na przyjęciu, że modyfikacja i częściowe powtórzenie zawarte w § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały treści art. 9c ust. 3 u.p.p.r. dotyczącej obowiązku składania przez każdego członka Zespołu Interdyscyplinarnego pisemnego oświadczenia o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole nie stanowią przekroczenia delegacji ustawowej i jest ono dopuszczalne w sytuacji, gdy tego rodzaju powtórzenie ma charakter częściowy.
Zgodnie z § 4 ust. 2 ww. uchwały każdy członek Zespołu Interdyscyplinarnego, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach przy w Zespole. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w Zespole.
Zgodnie z art. 9c ust. 3 u.p.p.r. członek zespołu interdyscyplinarnego przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w m.in. w art. 9b ust. 2 tej ustawy, tj. przed rozpoczęciem wykonywania czynności w ramach zespołu interdyscyplinarnego składa właściwemu wójtowi oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym". Regulacja zawarta w § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały zawiera istotne naruszenie prawa, ponieważ przepis ten zarówno częściowo powtarza regulację ustawową, a częściowo ją modyfikuje. Powtórzenie dotyczy treści zawartej w art. 9c ust. 2 u.p.p.r. Zawarta w § 4 ust. 2 ww. uchwały modyfikacja art. 9c ust. 3 u.p.p.r. polega na tym, że zamiast obowiązku złożenia oświadczenia o treści wprost wymienionej w ustawie, przepis ten nakazuje złożenia oświadczenia o treści podobnej do treści ustawowej. Nie jest dopuszczalnym modyfikowanie w uchwale obowiązku wynikającego wprost z ustawy. Ponadto zgodnie z § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw.
Zasadnym jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 9a ust. 7 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r. oraz § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej polegającej na przyjęciu, że § 4 ust. 8 zaskarżonej uchwały powielający treść art. 9a ust. 7 u.p.p.r. jest dopuszczalny, gdyż czyni to treść uchwały czytelną i spójną, a przy tym reguluje kompleksowo całość materii wynikającej z upoważnienia ustawowego, a nadto nie modyfikuje zapisów ustawowych w sytuacji, gdy przedmiotowa regulacja przekracza zakres delegacji ustawowej i stanowi powtórzenie oraz modyfikację treści wskazanego zapisu ustawy. Zgodnie z art. 9a ust. 7 u.p.p.r. posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące. Treść § 4 ust. 8 uchwały jest analogiczna i stanowi, że posiedzenia zespołu odbywają się w zależności od potrzeb jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące. Jest to powtórzenie już istniejącej regulacji ustawowej. Takie powtórzenie stanowi dodatkowo naruszenie § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej, zgodnie z którym w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw.
Trafnym jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 9a ust. 13, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. oraz § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że § 4 ust. 14 zaskarżonej uchwały powielający treść art. 9a ust. 13 u.p.p.r jest dopuszczalny, gdyż czyni to treść uchwały czytelną i spójną, a przy tym reguluje kompleksowo całość materii wynikającej z upoważnienia ustawowego i nie modyfikuje przepisu ustawowego.
Zgodnie z art. 9a ust. 13 u.p.p.r. członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. Natomiast § 4 ust. 14 ww. uchwały stanowił, że członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. Jest to wiec powtórzenie już istniejącej regulacji ustawowej. Takie powtórzenie narusza także § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu mogą wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiać akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Na datę podjęcia zaskarżonej uchwały zasadę tę potwierdzał art. 40 ust. 1 u.s.g. wprost stanowiąc, że gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. Skoro akt prawa miejscowego jest wydawany na podstawie delegacji ustawowej, to tylko przestrzeganie tak zakresu podmiotowego jak i przedmiotowego tej delegacji daje podstawy do uznania danego aktu za zgodny z prawem. Przepis aktu prawa miejscowego nie może ponownie regulować tego samego, co już jest uregulowane w ustawie. Dopuszczalność powtórzeń tej samej regulacji w akcie hierarchicznie niższego rzędu jest zasadniczo niedopuszczalna i nie może prowadzić do powstawania sprzeczności w systemie prawa, a w tym do sytuacji, w której jedna i ta sama norma prawna zostałaby uregulowana w dwóch hierarchicznie odrębnych aktach prawnych i uchylenie jednego z tych aktów nie skutkowałoby automatycznie pozbawieniem obowiązywania danej normy w innym akcie prawnym.
Tylko wyjątkowo, gdy zakres delegacji ustawowej do wydania aktu prawa miejscowego zakreśla szeroko zakres regulacji, która obejmuje zarówno regulację ustawową jak i statutową, dopuszczalne jest powtórzenie regulacji w uchwale organu jednostki samorządu terytorialnego. W szczególności dotyczy to statutów jednostek samorządu. Jednakże w tej sprawie, w której przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była uchwała w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, nie można uznać, aby w zakresie uznanych za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej powtórzenie przepisów ustawowych znajdowało podstawę w delegacji zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. a ponadto, aby było to uzasadnione.
Nie można podzielić i tej argumentacji Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą tylko całościowe uregulowanie danej materii w akcie prawa miejscowego należy uznać za prawidłowe, ponieważ wówczas dana uchwała jest czytelna, spójna i kompleksowo regulująca daną materię niezależnie od tego, czy powiela ona treść ustawy i czy jest zgodna z delegacją ustawową. Taki sposób wykładni prowadziłby do uznania, że do regulacji danej treści w akcie prawa miejscowego nie byłaby potrzeba delegacja ustawowa. Taki wniosek jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP), zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Każde działanie organu samorządu terytorialnego musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. Działanie na podstawie i w granicach prawa to takie działania organu, którego umocowanie wynika z właściwego przepisu prawa. O związaniu zasadą praworządności w zakresie stanowienia prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego stanowi art. 94 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1042/19, LEX nr 3030693; wyrok NSA z 6 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3984/21; wyrok NSA z 6 października 2021 r. sygn. akt 4042/21).
Powyższe naruszenia prawa mają charakter istotny w rozumieniu art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. Przez istotną sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, w tym z ustawą (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. akt P 9/02, OTK-A 2003/9/100). Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym istotne naruszenie prawa to takie jego naruszenie, które m.in. polega na podjęciu uchwały o treści nie znajdującej właściwej delegacji ustawowej, czyli bez podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 117/11, LEX nr 1081742; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 618/14, LEX nr 1990891; wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2462/15, LEX nr 2339667).
Z powyższych względów, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 i art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt II zaskarżonego wyroku i po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na § 2 ust. 4, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, § 4 ust. 8 i § 4 ust. 14 zaskarżonej uchwały nr V/31/2011 Rady Gminy w Obrazowie z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie: trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Obrazowie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania - stwierdził nieważność § 2 ust. 4, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, § 4 ust. 8 i § 4 ust. 14 zaskarżonej uchwały. Unieważnione przepisy zawierały powtórzenia oraz niedopuszczalną modyfikację treści norm ustawowych. Powyższe uchybienia stanowią istotne uchybienia w rozumieniu art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., a skoro zaskarżona uchwała była aktem prawa miejscowego, to nie było przeszkód przez jej częściowym unieważnieniem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło