III OZ 1072/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt IV SPP/Po 133/21 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku R.S. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt IV SPP/Po 133/21, odmówił R.S. przyznania praw pomocy w sprawie z wniosku R.S. o wymierzenie grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 24 lipca 2021 r. R.S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem do Sądu skargi. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2021 r. wezwano wnioskodawcę do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł oraz do oznaczenia organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy wniosek, załączenia skargi, która powinna być rozpoznana oraz do nadesłania odpisu wniosku pod rygorem odrzucenia wniosku. Pismem z dnia 10 sierpnia 2021 r. wnioskodawca wniósł zażalenie na zarządzenie do uiszczenia wpisu oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. Natomiast w piśmie z dnia 12 sierpnia 2021 r., wniesionym w formie elektronicznej (do którego załączył 13 załączników), wnioskodawca wskazał, że dokument ten spełnia unormowania prawne w postępowanie administracyjnym i przed sądami administracyjnymi. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, powołanym na wstępie postanowieniem odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, wskazując, że stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zastosowanie tego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie nasuwa żadnych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008 r., s. 472 i 473). Oczywista bezzasadność polega zatem na tym, że bez konieczności dokładniejszego badania, czy też oceny merytorycznej niewątpliwym jest, że skarga podlega odrzuceniu. Przy czym przepis z art. 247 P.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga (lub wniosek) kwalifikuje się do odrzucenia na postawie art. 58 § 1 P.p.s.a. Sytuacja powyższa ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony w postępowaniu o wymierzenie organowi grzywny z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi, który to wniosek podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2021 r. wezwano wnioskodawcę do oznaczenia organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy wniosek, załączenia skargi, która powinna być rozpoznania oraz do nadesłania odpisu wniosku pod rygorem odrzucenia wniosku. W ocenie Sądu, pismo z dnia 12 sierpnia 2021 r. nie stanowiło odpowiedzi na powyższe wezwanie. Nie wskazano w nim bowiem organu, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy wniosek, jak również nie załączono skargi, która powinna być rozpoznana. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia wnioskodawcy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony. Zastosowanie przepisu art. 247 P.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, w szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. W przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (np. postanowienia NSA z: 20.09.2006 r., II FZ 564/06, niepubl.; 15.07.2008 r., II GZ 146/08, LEX nr 493853; 22.02.2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723; 10.05.2013 r., II OZ 342/13, LEX nr 1443391; 12.02.2014 r., I OZ 81/14, LEX nr 1449980; 17.07.2014 r., II OZ 700/14, LEX nr 1495334). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszcza się stosowanie art. 247 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie określonym w art. 55 § 1 P.p.s.a. Uznać zatem należało, że Sąd pierwszej instancji właściwie stwierdził istnienie przesłanek do zastosowania art. 247 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny z tej przyczyny, że wniosek ten kwalifikował się w sposób oczywisty do odrzucenia. Wniosek o wymierzenie grzywny nie został bowiem precyzyjnie sformułowany. Z tych względów, WSA w Poznaniu wezwał wnioskodawcę do jego sprecyzowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku, poprzez wskazanie organu, którego dotyczy wniosek o wymierzenie grzywny oraz nadesłanie odpisu skargi, której ten organ nie przekazał do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Mimo, że wnioskodawca nadesłał do Sądu, w dniu 12 sierpnia 2021 r., szereg dokumentów, stanowiących, zdaniem wnioskodawcy, wykonanie wezwania Sądu, to jednak nie sprecyzował swojego wniosku i nie wskazał organu, któremu należało wymierzyć grzywnę za niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi i odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy, jak również nie nadesłał skargi, której nie przekazał do Sądu organ. Sąd pierwszej instancji był zatem uprawniony do uznania wniosku o wymierzenie grzywny za oczywiście bezzasadnego, gdyż wniosek ten kwalifikował się do odrzucenia, z uwagi na nieuzpełnienie jego braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wymierzenie grzywny uzasadniała zaś oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.