I SA/Gd 862/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-30
Skład orzekający: Alicja Stępień, Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prowadząca placówkę oświatową prawidłowo rozliczyła dotację, jeśli faktury i rachunki dotyczące wydatków nie zawierały wymaganego opisu wskazującego na źródło finansowania i przeznaczenie wydatku, a dowody potwierdzające prawidłowe wykorzystanie dotacji zostały przedstawione dopiero w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Spółka prowadząca placówkę oświatową nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że dotacja została prawidłowo wykorzystana, ponieważ nie przedstawiła dowodów potwierdzających powiązanie poniesionych wydatków ze szkołą i źródłem finansowania, mimo że miała taką możliwość w toku kontroli i postępowania administracyjnego. Ciężar dowodu w zakresie prawidłowego wydatkowania dotacji spoczywa na beneficjencie, a brak wymaganego opisu na dokumentach księgowych nie wyklucza możliwości wykazania prawidłowości innymi dowodami, jednakże skarżąca nie przedstawiła takich dowodów.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. otrzymała dotację na prowadzenie placówki oświatowej. Kontrola wykazała, że wydatki były fakturowane na osobę prowadzącą szkołę, a dokumenty nie zawierały wymaganego opisu wskazującego na kwotę i przeznaczenie wydatku sfinansowanego z dotacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty i określiło kwotę dotacji podlegającej zwrotowi. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo uchylił decyzje organów, ale po skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę analizy dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Decyzją z dnia 7 marca 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania C. N. i B. "Ż." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. od decyzji Starosty K. z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie zwrotu dotacji, Samorządowe Kolodium Odwoławcze w G. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu K. przez spółkę - organ prowadzący T. L. O. dla D. "Ż." w K., w kwocie 705.925 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 18 maja 2016 r. do dnia zapłaty.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
T. L. O. dla D. "Ż." otrzymało z budżetu Powiatu K. w 2012 r. dotację w kwocie 705.925 zł, płatną w 12 częściach. Przeprowadzone w zakresie prawidłowości przedstawienia informacji o faktycznej liczbie uczniów, wykorzystania dotacji oraz terminu i sposobu rozliczenia przedmiotowej dotacji postępowanie kontrolne wykazało, że wydatki fakturowane były na osobę prowadzącą szkołę (nie były to wydatki szkoły), a dokumenty (faktury, rachunki) potwierdzające ich poniesienie nie były opatrzone w sposób trwały opisem zawierającym informacje, w jakiej kwocie poniesiony wydatek sfinansowany został z dotacji udzielonej szkole. Ponadto wydatki finansowane były z innego niż szkolny rachunku bankowego. W protokole kontroli stwierdzono też, że szkoła nie prowadziła i nie była w posiadaniu właściwej dokumentacji rachunkowo-księgowej, dającej pełną możliwość skonfrontowania danych wykazanych przez stronę w rozliczeniu rocznym z oceną, czy poniesione przez szkołę wydatki są wydatkami zgodnymi z przeznaczeniem dotacji, dającymi możliwość ustalenia dotacji należnej stronie.
W konsekwencji dokonaniach ustaleń, Starosta K. wydał w dniu 3 listopada 2016 r. decyzję, którą określił Spółce kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (705.925,- zł) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, naliczanych od dnia przekazania ostatniej części dotacji, tj. 18 grudnia 2012 r..
W uzasadnieniu decyzji organ uzasadnił zajęte stanowisko wynikami przeprowadzonej kontroli. Organ i wskazał, że postępowanie w zakresie określenia kwoty dotacji udzielonej w 2012 r. z budżetu Powiatu K., a podlegającej zwrotowi z tytułu jej pobrania nienależnie lub w nadmiernej wysokości zasługiwało na umorzenie, ponieważ w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak nieprawidłowości w tym zakresie.
Po rozpoznaniu odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i określiło wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu K. przez spółkę - organ prowadzący T. L. O. dla D. "Ż." w K., w kwocie 705.925 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 18 maja 2016 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zastosowanie przy ocenie stwierdzenia, czy otrzymana na 2012 r. dotacja oświatowa została przez beneficjenta (spółkę) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem znajdują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.), oraz przepisy uchwały (uchwały Rady Powiatu K. z dnia 27 czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji udzielonych dla szkól i placówek zakładanych oraz prowadzonych na terenie Powiatu K. przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego, [...]).
Przedmiotowa uchwała stanowi, że kwota dotacji udzielonej w roku budżetowym dla jednostki podlega rozliczeniu poprzez przedstawianie przez osobę prowadzącą jednostkę rozliczenia rocznego dotacji, zawierającego informacje o wydatkach bieżących jednostki, na które wykorzystano otrzymaną dotację roczną, składanego według wzoru. Tak więc rozpatrując sprawę organy administracyjne musiały ocenić, czy poniesione wydatki wykazane w sprawozdaniu, są wydatkami zgodnymi z przeznaczeniem dotacji. Uchwała zawiera normy mówiące o tym, że jednostka zobowiązana jest do prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych wydatków bieżących finansowanych z dotacji. Dodatkowo uchwała zastrzega, że każda z faktur (rachunków) i innych dokumentów księgowych potwierdzających poniesione wydatki bieżące jednostki z udzielonej dotacji powinna być opatrzona na odwrocie pieczęcią jednostki oraz zawierać sporządzony w sposób trwały opis zawierający informacje w jakiej kwocie poniesiony wydatek sfinansowany został z dotacji potrzymanej z budżetu Powiatu K. i jakie było przeznaczenie tego wydatku.
Organ stwierdził, że wymóg wykazania przeznaczenia poszczególnych wydatków nie został w sprawie spełniony. Nie kwestionując poprawności dokumentacji pod względem księgowym organ stanął na stanowisku, że poszczególnych wydatków wskazanych na fakturach wystawianych na spółkę nie można powiązać z poszczególną szkołą, w niniejszym przypadku T. L. O. dla D. "Ż.".
Organ wskazał, że Powiat nie może finansować wydatków innych niż wymienione w art. 90 ust. 3d u.s.o. jak również wydatków placówek działających poza obszarem jego właściwości. Innymi słowy dotacje otrzymane przez szkołę lub placówkę mogą być wykorzystywane wyłącznie przez szkoły lub placówki, którym dotację przyznano i to tylko na pokrycie wydatków bieżących takich szkół lub placówek. Dlatego udzielając z publicznych środków dotacji z określonym przeznaczeniem, powiat ma prawo i obowiązek kontrolować, czy dotacja wydatkowana została zgodnie z tym przeznaczeniem. Z kolei podmiot, który korzysta z finansowania publicznymi środkami, musi liczyć się z tym, że stanie przez koniecznością wykazania przeznaczenia każdego wydatku na który przeznaczona była dotacja.
Odnosząc się do argumentacji dotyczącej prowadzenia wspólnej obsługi dla wszystkich placówek szkolnych w kraju, braku numeru NIP, braku osobowości prawnej szkoły organ wskazał, że okoliczności te nie zwalniają i strony z obowiązku dokumentowania wydatków zgodnie z przepisami prawa miejscowego. Spółka powinna wydzielić te koszty od związanych z pozostałą działalnością, jak również zestawić je w taki sposób, aby możliwe stało się przypisanie wydatków do każdej ze szkół, na które otrzymała dotację. Spółka jest bowiem zobowiązana do tego, aby wykazać cześć bieżących wydatków, które związana jest z zadaniami, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o..
Organ wskazał, że sposób wyliczenia dotacji podlegającej zwrotowi nie budzi wątpliwości. Za błędne organ uznał natomiast orzeczenie w zakresie terminu naliczenia odsetek. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 252 ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), skutek stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem należy łączyć z momentem zapoznania się i kontrolowanego z protokołem kontroli. W niniejszej sprawie protokół z przeprowadzonej kontroli został doręczony stronie w dniu 2 maja 2016 r. W związku z tym odsetki zdaniem organu winny być liczone od dnia 18 maja 2016 r., a nie od 18 grudnia 2012 r., jak przyjął organ pierwszej instancji.
W skardze na decyzję organu odwoławczego Spółka wniosła o uchylenie oby wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, alternatywnie o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, mimo przedstawionej przez stronę argumentacji, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania jedynie w zakresie określenia daty, od której naliczane winny być odsetki od kwoty przypadającej do zwrotu, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie;
2. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu pierwszej instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, że na gruncie sprawy zaistniały przesłanki do zwrotu dotacji, w związku z jej wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem;
3. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z treścią § 29 ust. 1 pkt i § 31 Regulaminu Organizacyjnego Starostwa Powiatowego w K. - Załącznika nr 1 do uchwały [...] Rady Powiatu K. z dnia 26 maja 2008 r. polegające na podpisaniu decyzji organu pierwszej instancji przez osobę nie mająca upoważnienia do wydania decyzji w pierwszej instancji, a w konsekwencji wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzji określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;
4. naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w szczególności poprzez brak wskazania konkretnych postanowień uchwały dotacyjnej w podstawie prawnej decyzji i powołanie ich dopiero w jej uzasadnieniu;
5. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy; w szczególności poprzez:
a) poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie jedynie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym w protokole z przeprowadzonej w szkołach odwołującej kontroli, w sytuacji gdy strona nie ma prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń a zawartych we wnioskach pokontrolnych;
b) brak odniesienia się do twierdzeń podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania i prezentowania odmiennego stanowiska w sprawie co uniemożliwiło weryfikację wydanej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 k.p.a.; a w konsekwencji wydanie przez organ decyzji określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;
6. naruszenie art. 9 i 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie strony w toczącym się postępowaniu o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału w sprawie przed wydaniem decyzji, tym samym uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w postępowaniu; a w konsekwencji wydanie przez organ decyzji określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;
7. naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. poprzez poinformowanie w piśmie z dnia 4 października 2016 r. o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. do 31 października 2016 r. i przyczynach zwłoki, podczas gdy termin ten także nie został zachowany albowiem decyzja została wydana w dniu 3 listopada 2016 r., a w konsekwencji wydanie decyzji określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem;
8. naruszenie art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, że dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem;
9. naruszenie art. 90 ust. 3, 3c, 3d u.s.o. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji uznanie, że odwołująca wydatkowała dotację niezgodnie z przeznaczeniem;
10. błędną interpretację zapisów Uchwały Rady Powiatu K. poprzez błędne i nieznajdujące umocowania w przepisach prawa uznanie, iż zgłoszone przez organ zastrzeżenia co do sposobu opisywania niektórych dokumentów księgowych uprawniają organ do pozbawienia szkoły wbrew zapisom art. 90 ustawy o systemie oświaty należnej jej dotacji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 741/17, w wyniku rozpoznania skargi C. N. i B. Ż. sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z 7 marca 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z 3 listopada 2016 r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania |dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Realizując upoważnienie zawarte w powyższym przepisie Rada Powiatu K. w Uchwale z 27 czerwca 2011 r. wprowadziła obowiązek opisywania faktur i rachunków na potrzeby rozliczania dotacji. Zgodnie z § 11 Uchwały jednostka zobowiązana jest do prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych wydatków bieżących finansowanych z dotacji oraz każda z faktur (rachunków) i innych dokumentów księgowych potwierdzających poniesione wydatki bieżące jednostki z udzielonej dotacji powinna być opatrzona na odwrocie pieczęcią jednostki oraz zawierać sporządzony w sposób trwały opis zawierający informacje: w jakiej kwocie poniesiony wydatek sfinansowany został z dotacji otrzymanej z budżetu Powiatu K. i jakie było przeznaczenie tego wydatku. Uchwała ta podlegała badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjnym w wyroku z 10 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 261/14 uznał, że obowiązek wynikający z § 11 ust. 1 i 2 załącznika do Uchwały mieści się w granicach delegacji ustawowej wynikającej z art. 90 ust. 4 u.s.o..
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stanowisko organów odnośnie braku możliwości powiązania poszczególnych wydatków wskazanych na rachunkach (fakturach) wystawionych na spółkę z daną szkołą nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Okoliczność dołączenia przez spółki do skargi kserokopii dokumentów rachunków i faktur wraz z załącznikami, w których szczegółowo opisano wydatki powiązane z daną szkołą potwierdza, że istniała obiektywna możliwość przypisania przynajmniej części poniesionych wydatków do wydatków kontrolowanej szkoły. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił możliwość zażądania przez organ udzielenia pisemnych wyjaśnień od strony w razie braku stosownych adnotacji na części dokumentacji, co zostało przewidziane w § 112 ust. 5 załącznika do Uchwały, bądź zakreślić termin na złożenie innych dowodów na poparcie wskazywanych przez spółkę okoliczności.
Za nieuzasadnione Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał stanowisko organów, że dotacja podlega zwrotowi bowiem rachunki (faktury) błędnie wystawiono na spółkę, zamiast na szkołę. Osobą prawną prowadzącą szkołę jest w niniejszym przypadku spółka, która uczestniczy w obrocie gospodarczym w swoim imieniu. Zawarcie umów przez spółkę nie może zatem świadczyć o wydatkowaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i skutkować obowiązkiem jej zwrotu. Szkole nie może zostać nadany odrębny od organu prowadzącego numer identyfikacji podatkowej, co powoduje, że rachunek dotyczący kosztów działalności danej szkoły powinien być wystawiony na spółkę jako organ prowadzący szkołę. Także okoliczność, że środki na zapłatę należności zostały wydatkowane z rachunku bankowego spółki, a więc osoby prowadzącej jednostkę, a nie samej jednostki nie uzasadnia nakazu zwrotu dotacji, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Skargę kasacyjną od wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i oddalenie i skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi Samorządowe Kolegium Odwoławczego zarzuciło naruszenie przepisów:
1) postępowania, tj. art. 106 § 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez uchylenie decyzji wobec błędnej oceny przeprowadzonych przez sąd dowodów w postaci faktur dołączonych do skargi, co skutkowało błędnie ustalonym stanem faktycznym odnośnie treści faktur przedstawionych przez skarżącą;
2) prawa materialnego, tj. art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm., dalej: u.f.p.) oraz § 11 ust. 2 załącznika nr 1 do Uchwały [...] Rady Powiatu K. z 27 czerwca 2011 r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że niedochowanie wymogów w zakresie dokumentowania wydatków z dotacji w kształcie przewidzianym przez ten przepis, nie wywołuje negatywnych skutków dla beneficjenta dotacji.
Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych przez spółkę podczas kontroli wydatkowania dotacji w postaci faktur VAT: nr [...] z 22 lutego 2012 r., nr [...] z 28 lutego 2012 r.; rachunku z 23 czerwca 2012 r. do umowy zlecenia nr [...] z 5 marca 2012 r. - na okoliczność posłużenia się przez skarżącą w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dowodami dokumentów o treści innej, niż w postępowaniu administracyjnym. A także umowy nr [...] z 1 lutego na okoliczność ustalenia, czy świadczenia dokumentowane przez faktury VAT z 22 lutego 2012, nr [...] wystawione przez K. Sp. z o.o. mieszczą się w zakresie pojęcia kształcenia wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz oddalenie wniosków dowodowych wskazanych w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1833/18 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku zwrócono uwagę, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że dołączone do skargi dokumenty, w postaci faktur oraz rachunku do umowy zlecenia są dokumentami o innej treści niż znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Wynika to z tego, że znajduje się na nich pieczątka o treści "Wydatek sfinansowany został z dotacji z budżetu Powiatu K.". Tymczasem - jak wynika z załączonych do skargi kasacyjnej - tych samych faktur i rachunku, na etapie postępowania administracyjnego takiej informacji, w formie "opieczętowania", świadczącego o źródle sfinansowania spornej dotacji nie było.
Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika natomiast, że opisanej rozbieżności, pomiędzy dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy a załączonymi do skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł. Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny jednoznacznie uznał za błędne stanowisko organów, że "nie istnieje możliwość powiązania poszczególnych wydatków wskazanych na rachunkach (fakturach) wystawionych na spółkę z daną szkołą. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, a strona dołączyła do skargi kserokopie dokumentów rachunków i faktur wraz z załącznikami, w których szczegółowo opisano wydatki powiązane z daną szkołą".
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził więc, że w takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, posiadając w istocie "inne dokumenty" niż te, które znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy, powinien - jak słusznie zarzuca skarżące kasacyjnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze - przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. (sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie). Powinno to znaleźć wyraz w treści protokołu z rozprawy, poprzez wpisanie w jego treść stosownego postanowienia, a następnie odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wyroku.
Powyższe oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonując głębszej analizy dokumentów załączonych do skargi z tymi znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy, przyjmując je za tożsame, popełnił błąd w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy przyjętego do jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny przedwcześnie przyjął, iż - na podstawie przykładowych dokumentów załączonych do skargi - istniała możliwość powiązania poszczególnych wydatków wskazanych na rachunkach (fakturach) wystawionych na spółkę z daną szkołą. Okoliczność ta powinna zostać dokładniej zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2015 r. II GSK 261/14 (dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że określona w § 11 ust. 1 i 2 załącznika do Uchwały czynność opisywania dokumentów potwierdzających poczynione wydatki z środków pochodzących z dotacji, w prosty dla beneficjenta sposób umożliwia skuteczną kontrolę organu nad prawidłowością wydatkowanych kwot dotacji. Rozliczając się bowiem z otrzymanych środków beneficjent musi wykazać również prawidłowość ich wydatkowania, a zatem nałożony obowiązek służy ułatwieniu rozliczenia się w tym zakresie z dotacji, a jednocześnie ułatwia to kontrolę organu. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w treści Uchwały nie przewidziano żadnych skutków niezastosowania się przez beneficjenta dotacji do nakazów tego przepisu, a w szczególności nakazu opisu faktur i innych dokumentów księgowych. Okoliczność prawidłowego, zgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji strona może bowiem wykazać innymi dowodami. Zapis § 11 ust. 1 i 2 załącznika do Uchwały nie ogranicza katalogu środków dowodowych przewidzianego w przepisach k.p.a.. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że w sytuacji gdy beneficjent nie opisuje dokumentów zgodnie z wymogami Uchwały, to ciężar dowodzenia wydatkowania dotacji zgodnie z jej prawnym celem (tu rozumianym jako możliwość ustalenia - w jakiej kwocie poniesiony wydatek został sfinansowany z dotacji otrzymanej z budżetu powiatu i jakie było przeznaczenie tego wydatku), spoczywa na beneficjencie dotacji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien dokonać analizy dowodów załączonych do skargi z dokumentacją zgromadzoną w aktach administracyjnych sprawy, i ewentualnie rozważyć przeprowadzenie dowodów z tych załączonych dokumentów. To wszystko powinno prowadzić do oceny, czy ustalony stan faktyczny w sprawie został dokonany prawidłowo, a następnie dokonać oceny zarzutów materialnych.
W pismach procesowych pełnomocnik skarżącej konsekwentnie podnosi, że akta administracyjne sprawy są niekompletne (brak w nich dokumentów źródłowych, tj. obszernej dokumentacji finansowej szkoły, poddanych badaniu i ocenie w toku kontroli), co skutkować winno uznaniem, że zaskarżona decyzji i poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały wydane na podstawie okoliczności, które nie zostały wyczerpująco wyjaśnione. W ocenie pełnomocnika, dokumenty w postaci protokołu kontroli wraz z załącznikami, które zostały włączone do akt administracyjnych, nie stanowiły wystarczającego dowodu w sprawie; organy winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czego nie uczyniły. Ponadto, skarżąca przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie miała możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz ustosunkowania się do niego. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi, wystawionych na skarżącą, na okoliczność ustalenia powiązania poszczególnych wydatków ze szkołą. Przedłożone przez skarżącą faktury dowodzą, że istnieje możliwość powiązania wydatków, rozliczonych z dotacji, ze szkołą, której została ona przyznana.
W odpowiedzi na pismo procesowe skarżącej Kolegium podniosło, że faktury dołączone do skargi były przedmiotem badania podczas kontroli- nie posiadały one stosownej informacji (trwałej adnotacji/pieczęci). Okoliczność ta nie była podważana przez skarżącą ani w toku kontroli, ani na żadnym etapie postępowania administracyjnego. Zwróciło także uwagę, że obszerna dokumentacja finansowa (faktury i rachunki), przedstawiona przez skarżącą w toku kontroli, została szczegółowo opisana w protokole kontroli i załączniku do niej. Dokumenty te, zdaniem Kolegium, były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z 30 listopada 2021 r., wydanym na rozprawie, Sąd postanowił uwzględnić wnioski dowodowe skarżącej i przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów dołączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew podniesionym w niej zarzutom w postępowaniu przeprowadzonym przez organy nie występują uchybienia, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest zgodna z przepisami prawa.
Przystępując po raz kolejny do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w punkcie wyjścia należy odnotować, iż w myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazaną, -związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną. Powołany przepis nie jest jedynym uregulowaniem, które wyraża kwestię związania przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną prawną. W związku z odesłaniem zawartym w art. 193 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w rozpoznawanej sprawie odpowiednie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a.. Stanowi on, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane, niezależnie od poglądu na sprawę.
Ustawa o systemie oświaty przyznaje niepublicznym placówkom oświatowym uprawnienia do korzystania z pomocy finansowej ze środków budżetowych jednostek samorządu terytorialnego w postaci dotacji. Dotacje te przysługują uprawnionym podmiotom z mocy prawa, w przypadku spełnienia przez nie wymogów formalnych, określonych w ustawie.
Z art. 90 u.s.o. wynika, że niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi, otrzymują dotacje z budżetu powiatu (ust. 2). Organ, stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji (ust. 4).
W ust. 3d art. 90 u.s.o. wskazano, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Powyższa regulacja została dodana do u.s.o. na mocy art. 1 pkt 38 lit. e) ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458) i obowiązywała od 22 kwietnia 2009 r. do 31 grudnia 2013 r. (zmieniona na podstawie art. 1 pkt 20 lit. e) ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 827 ze zm.). Z uzasadnienia projektu znowelizowanej u.s.o. wynika, że celem zmian było wprowadzenie mechanizmów umożliwiających weryfikacje wydatkowania dotacji przyznanych przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego szkołom i placówkom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne.
Przyznane dotacje mają charakter podmiotowo-celowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2016 r. II GSK 1242/15, LEX nr 2205267). Podmiotowy - jeśli chodzi o przyznanie, a celowy - w zakresie wykorzystania przyznanych środków. Dotację celową wyróżnia bowiem m.in. ścisły związek z koniecznością finansowania konkretnego zadania i konieczność ponoszenia przez podmiot dotowany ujemnych konsekwencji niewłaściwego jej wykorzystania we własnym zakresie. Beneficjent może przeznaczyć uzyskaną dotację tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2014 r. II GSK 229/13, LEX nr 1479237, wyrok NSA z 25 września 2015 r. II GSK 1769/14, LEX nr 2091898).
Zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Intencją ustawodawcy było, aby organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ustalił w drodze uchwały (stanowiącej akt prawa miejscowego) ogólne zasady związane z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybem weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznanych środków. Uchwała taka może zawierać m.in. przepisy regulujące treść wniosku o przyznanie, upoważnienie jednostek organizacyjnych działających w ramach właściwego urzędu do weryfikacji formalnej wniosków, czy też szczegółowy tryb prowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania środków.
W Uchwale Rady Powiatu K. nr [...] z dnia 27 czerwca 2011 r. wprowadzono obowiązek opisywania faktur i rachunków na potrzeby rozliczania dotacji, przez zamieszczenie w § 11 wymogu, zgodnie z którym: 1) jednostka zobowiązana jest do prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych wydatków bieżących finansowanych z dotacji, 2) każda z faktur (rachunków) i innych dokumentów księgowych potwierdzających poniesione wydatki bieżące jednostki z udzielonej dotacji powinna być opatrzona na odwrocie pieczęcią jednostki oraz zawierać sporządzony w sposób trwały opis zawierający informacje: w jakiej kwocie poniesiony wydatek sfinansowany został z dotacji otrzymanej z budżetu Powiatu K. i jakie było przeznaczenie tego wydatku.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przedwcześnie przyjął, iż - na podstawie przykładowych dokumentów załączonych do skargi - istniała możliwość powiązania poszczególnych wydatków wskazanych na rachunkach (fakturach) wystawionych na spółkę z daną szkołą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien dokonać analizy dowodów załączonych do skargi z dokumentacją zgromadzoną w aktach administracyjnych sprawy i ewentualnie rozważyć przeprowadzenie dowodów z tych załączonych dokumentów. To wszystko powinno prowadzić do oceny, czy ustalony stan faktyczny w sprawie został dokonany prawidłowo, a następnie dokonać oceny zarzutów materialnych.
Sąd przyjął, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie w zakresie pozwalającym na uznanie, że dotacja oświatowa została przez skarżącą wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w związku z czym podlega zwrotowi do budżetu powiatu został ustalony prawidłowo, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych oraz uwzględnieniu wszystkich dowodów zebranych zarówno w toku kontroli, jak i w postępowaniu administracyjnym. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej organy obu instancji dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, aby określić skarżącej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Z treści protokołu kontroli z 29 kwietnia 2016 r. wynika, że kontrola została przeprowadzona na podstawie dokumentów znajdujących się w siedzibie szkoły oraz przekazanych przez skarżącą. Kontrolujący zwrócił się do dyrektora szkoły o udostępnienie wszystkich dokumentów dających możliwość skonfrontowania - danych wykazanych przez skarżącą w rozliczeniu rocznym z oceną, czy poniesione wydatki są wydatkami zgodnymi z przeznaczeniem dotacji. Skarżąca w piśmie z 25 kwietnia 2014 r. poinformowała kontrolującego, że dokumentacja finansowa przekazana 7 stycznia 2014 r. w sprawie kontroli T. L. O. w K. dotyczy również P. S. Z. "Ż." w K. oraz D. U. L. O. "Ż." w K. oraz zwróciła się z prośbą o nieprzekazywanie kopii tych dokumentów ponownie.
Z akt sprawy wynika ,że wszystkie dowody księgowe zostały pogrupowane rodzajowo i opisane w treści protokołu kontroli oraz zostały ujęte w formie tabeli w załączniku do protokołu kontroli.
Każdy z dowodów księgowych (rachunek, faktura) przedstawionych przez skarżącą kontrolującemu został szczegółowo opisany - określono rodzaj wydatku bieżącego szkoły, według definicji zawartej w § 2 pkt 5 załącznika do Uchwały, poniesionego na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, podano numer dowodu księgowego, numer faktury lub rachunku, datę wystawienia i zapłaty oraz kwotę, opisano wydatek z dotacji oraz szczegółowo opisano wynik kontroli, z którego treści wynika, że najczęstszą przyczyną uznania, że dotacja nie została prawidłowo wykorzystana był brak adnotacji na dokumentach pozwalający stwierdzić, w jakiej części wydatek został poniesiony z przedmiotowej dotacji; w konsekwencji kontrolujący nie mógł powiązać danego wydatku ze szkołą. W tej sytuacji brak włączenia dokumentów źródłowych kontroli (kopii faktur i rachunków) nie może skutkować uznaniem, że organy podjęły rozstrzygnięcia na podstawie niekompletnych akt sprawy. Zdaniem Sądu, włączenie do akt administracyjnych 375 dokumentów źródłowych, które były analizowane w toku kontroli oraz zostały szczegółowo opisane i omówione nie wniosłoby niczego nowego do sprawy.
Sąd zwraca uwagę, że skarżąca odmówiła podpisania protokołu kontroli i zgłosiła do niego zastrzeżenia m.in. kwestionując obowiązek opatrywania faktur/rachunków pieczęcią i opisem o określonej treści, który został nałożony na beneficjentów przez przepisy prawa miejscowego, a nie ustawy, zatem bez podstawy prawnej; w jej ocenie dekretacja stanowi w istocie element rachunkowości beneficjenta. Stanowisko w tej kwestii skarżąca konsekwentnie podtrzymała w kolejnych pismach a także w odwołaniu od decyzji Starosty.
Jednocześnie z akt administracyjnych sprawy wynika, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie przedłożyła jakiegokolwiek dowodu, który pozwoliłby w sposób nie budzący wątpliwości powiązać poniesione wydatki ze szkołą, uznać, że zostały one poniesione z przedmiotowej dotacji oraz stwierdzić, w jakiej części, ograniczając się wyłącznie do polemiki legalności nałożonego na beneficjentów dotacji oświatowych przez organ gminy obowiązku ich trwałego opisu. Taka postawa skarżącej budzi wątpliwości w kontekście zagwarantowanego jej prawa czynnego udziału w postępowaniu. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego Starosta pouczył skarżącą, zgodnie z art. 10, art. 73 § 1 oraz art. 78 k.p.a., o przysługującym jej prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów i - co istotne - żądania przeprowadzenia dowodu, a także prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Wraz z zawiadomieniem doręczono skarżącej również postanowienie Starosty o dopuszczeniu jako dowodów w sprawie dokumentów kontroli. W tym miejscy należy wyjaśnić pełnomocnikowi, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami mogą więc być dokumenty zebrane w trakcie kontroli, co do których strona miała możliwość wypowiedzenia się (warunek ten został spełniony w rozpoznawanej sprawie poprzez zgłoszenie przez skarżącą zastrzeżeń).
Oceny Sądu, co do prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego nie zmieniają dołączone do skargi wystawione na skarżącą faktury i rachunek, które zostały opatrzone stosownymi pieczęciami i dekretacjami. Nie uszło uwadze Sądu, że faktury te zostały przedstawione przez skarżącą do kontroli, co potwierdzają zapisy załącznika do protokołu kontroli. Niewątpliwie z opisu wyniku kontroli wynika, że dokumenty te nie zawierały adnotacji w jakiej części wydatek został poniesiony z przedmiotowej dotacji i z tej przyczyny nie można go powiązać ze szkołą.
Raz jeszcze należy wskazać, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w kontroli, przedstawiając całą posiadaną dokumentację w żądanym zakresie, a także po sporządzeniu protokołu kontroli i zaleceń pokontrolnych, co z kolei potwierdza korespondencja skarżącej kierowana do starostwa powiatowego. Miała zatem pełną możliwość przedstawienia innych, aniżeli faktury/rachunki, dowodów potwierdzających, że dokumentowane w toku kontroli wydatki zostały sfinansowane ze środków przedmiotowej dotacji oraz poniesione na rzecz szkoły działającej na terenie Powiatu K. Mimo to w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca przedstawiła wyłącznie faktury, które były przedmiotem analizy w toku kontroli.
Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 kwietnia 2021 r. wynika, że w treści Uchwały nie przewidziano żadnych skutków niezastosowania się przez beneficjenta dotacji do nakazów tego przepisu, a w szczególności nakazu opisu faktur i innych dokumentów księgowych: Dlatego też okoliczność prawidłowego, zgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji skarżąca może wykazać innymi dowodami. Zapis § 11 ust. 1 i 2 załącznika do Uchwały nie ogranicza bowiem katalogu środków dowodowych przewidzianego w przepisach k.p.a. Zatem w sytuacji gdy beneficjent nie opisuje dokumentów zgodnie z wymogami Uchwały, to ciężar dowodzenia wydatkowania dotacji zgodnie z jej prawnym celem (tu rozumianym jako możliwość ustalenia - w jakiej kwocie poniesiony wydatek został sfinansowany z dotacji otrzymanej z budżetu powiatu i jakie było przeznaczenie tego wydatku), spoczywa na beneficjencie dotacji. Natomiast określona w § 11 ust. 1 i 2 załącznika do Uchwały czynność opisywania dokumentów potwierdzających poczynione wydatki ze środków pochodzących z dotacji, w prosty dla beneficjenta sposób umożliwia skuteczną kontrolę organu nad prawidłowością wydatkowanych kwot dotacji. Rozliczając się bowiem z otrzymanych środków beneficjent musi wykazać również prawidłowość ich wydatkowania, a zatem nałożony obowiązek służy ułatwieniu rozliczenia się w tym zakresie z dotacji, a jednocześnie ułatwia to kontrolę organu.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że skarżąca, pomimo, że taka możliwość została jej w pełni zagwarantowana w toku kontroli, a następnie postępowania administracyjnego, nie przedstawiła dowodów, które pozwoliłyby przyjąć, że przedmiotowa dotacja oświatowa została przez nią prawidłowo wykorzystana.
Warto w tym miejscu odnotować, że Uchwała Rady Powiatu K. Nr [...] z 27 czerwca 2011 r. podlegała badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się przed tut. Sądem pod sygn. I SA/Gd 1214/13 - wyrokiem z 23 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki C. N. i B. o stwierdzenie nieważności uchwały, w tym § 11 tej uchwały, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 marca 2015 r., II GSK 261/14 oddalił skargę kasacyjną. Tym samym, w toku kontroli oraz w postępowaniu administracyjnym, skarżącej znane było stanowisko sądów w kwestii obowiązku opisywania przez beneficjentów dotacji dokumentów księgowych (faktur, rachunków) stosowną klauzulą.
Sąd nie podziela stanowiska organów, że dotacja podlega zwrotowi, gdyż faktury/rachunki zostały wystawione na skarżącą, zamiast na szkołę. Osobą prawną prowadzącą szkołę jest w niniejszym przypadku skarżąca, która uczestniczy w obrocie gospodarczym w swoim imieniu. Okoliczność zawarcia umów przez skarżącą nie może sama w sobie świadczyć o wydatkowaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i skutkować obowiązkiem jej zwrotu. Szkole nie może zostać nadany odrębny od organu prowadzącego (skarżącej) numer identyfikacji podatkowej, co powoduje, że rachunek dotyczący kosztów działalności danej szkoły powinien być wystawiony na Spółkę jako organ prowadzący szkołę (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 września 2017 r. I SA/Gd 713/17 i akt I SA/Gd 472/17, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Także okoliczność, że środki na zapłatę należności zostały wydatkowane z rachunku bankowego skarżącej, a więc osoby prowadzącej jednostkę, a nie samej jednostki nie uzasadnia nakazu zwrotu dotacji, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Podmiot prowadzący szkołę winien przeznaczyć ją na cele szkoły, której dotacja została przyznana. On jest jednak osobą prawną zwierającą umowy i dokonującą płatności, a z przepisów obowiązującego prawa nie wynika obowiązek dokonywania tych płatności z tego samego konta bankowego, na które dotacja została przekazana, ani skutek niespełnienia tego obowiązku z postaci nakazu zwrotu dotacji.
Jednak wobec stwierdzenia, że w toku kontroli, jak i postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających w sposób nie budzący wątpliwości rozliczenie kwoty 705.925 zł z udzielonej dotacji, to należało przyjąć, że zachodziły podstawy do stwierdzenia, że w tej kwocie dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji jest zgodne z art. 252 u.f.p..
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło