II OZ 127/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-08
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez członka zarządu spółki z o.o. będącej zarządcą nieruchomości, wykazała swoje umocowanie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli przedstawiła jedynie uchwałę Wspólnoty, a nie umowę powierzenia zarządu lub akt notarialny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że WSA prawidłowo zidentyfikował brak formalny skargi polegający na niewykazaniu umocowania osoby ją podpisującej do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej. Jednakże, NSA uznał, że WSA powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych, a nie od razu odrzucać skargę, zwłaszcza że przedłożona uchwała Wspólnoty, choć niewystarczająca sama w sobie, wskazywała na wolę reprezentacji. NSA podkreślił, że reprezentowanie wspólnoty w postępowaniu sądowym w celu ochrony majątku wspólnego jest czynnością zwykłego zarządu, nie wymagającą uchwały właścicieli, jeśli zarząd jest powierzony na podstawie umowy lub uchwały.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z powodu braków formalnych, uznając, że osoba podpisująca skargę, będąca członkiem zarządu spółki z o.o. będącej zarządcą nieruchomości, nie wykazała swojego umocowania do reprezentowania Wspólnoty. Wspólnota wniosła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 341/21 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 341/21 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. DZ. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W. (dalej jako skarżąca) na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd orzekł także o zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego od skargi.
Sąd zwrócił uwagę, że skarga aby mogła zostać rozpatrzona przez sąd jest badana pod kątem jej dopuszczalności. Przesłanki odrzucenia skargi zawarte zostały w art. 58 § 1 P.p.s.a. natomiast wymogi formalne skargi określa art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 46 § 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił uwagę, że w myśl art. 28 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu a art. 29 tej ustawy wskazuje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Mając na uwadze przesłanki dopuszczalności skargi Sąd uznał, że zawierała ona braki formalne w postaci dokumentów wykazujących, że osoba która podpisała skargę tj. B. F. występująca jako członek zarządu P. Spółka z o.o. jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II wezwano skarżącą do uzupełnienia między innymi powyższego braku formalnego skargi i w odpowiedzi przedłożona została uchwała Wspólnoty nr [...] udzielająca upoważnienia B. F. - członkowi Zarządu P. Spółki z o.o. do reprezentacji Wspólnoty w niniejszym postępowaniu wraz z kartami do głosowania. W ocenie Sądu przedstawiona dokumentacja była jednak niewystarczająca dla przyjęcia, że braki formalne skargi zostały prawidłowo uzupełnione.
Sąd dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali pod kątem przewidzianych w tej ustawie sposobów ustanowienia zarządu wspólnoty mieszkaniowej, który co do zasady ma uprawnienie do reprezentowania wspólnoty na zewnątrz. Z tej analizy wynika, że zarząd może być powołany przez właścicieli lokali w drodze uchwały właścicieli lokali (art. 21 ustawy), w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali lub w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, w której określa się sposób zarządu nieruchomością wspólna, w szczególności mogą oni powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej (art. 18 ust. 1 ustawy). Wówczas nie ma potrzeby powoływania zarządu o jakim mowa w art. 21. Sąd zauważył, że stosownie do treści art. 33 ustawy w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Z art. 18 ust. 3 wynika, że jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale, tj. rozdziale 4 ustawy o własności lokali.
Następnie Sąd wskazał, że uprawnienie zarządu do reprezentowania wspólnoty sprowadza się m.in. do składania oświadczeń woli w jej imieniu i występowania w sądach w sprawach jej dotyczących. Zarząd samodzielnie działa w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, ewentualnie występuje w imieniu wspólnoty mieszkaniowej w sądzie w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu, jeżeli wynika to z upoważnienia ustawowego. W pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebuje on zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale, a do wytoczenia powództwa w takich sprawach potrzebuje pełnomocnictwa wyrażonego w uchwale właścicieli lokali (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I ACa 898/07, LEX nr 399885).
Sąd zwrócił uwagę, że powierzenie zarządu nieruchomością wspólną zarządcy tj. podmiotowi zewnętrznemu, odrębnemu od wspólnoty mieszkaniowej wymaga zawarcia przez wszystkich właścicieli lokali umowy w formie aktu notarialnego bądź też podjęcia stosownej uchwały. Od zarządu należy odróżnić zarządcę który jest osobą "z zewnątrz" i którego uprawnienia do reprezentacji właścicieli lokali wynikają z czynności prawnej a nie z ustawy - tak jak ma to miejsce w przypadku zarządu. Przyjmuje się, że zarządca jest umocowany do samodzielnej reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej wyłącznie w zakresie czynności zwykłego zarządu, a do czynności prawnych przekraczających zwykły zarząd, (za które należy uznać m.in. wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu wspólnoty mieszkaniowej) potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie takiej czynności oraz udzielająca pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Umocowanie takie może stanowić element umowy o powierzeniu mu zarządu nieruchomością wspólną. Gdy zarząd nieruchomością wspólną zostanie powierzony zarządcy, to zakres jego upoważnienia do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali, a zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1792/07, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt III CZP 129/08, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2010 r., II OSK 1978/09 https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego Sąd przywołał stanowisko z uchwały Sądu Najwyższego z 9 lutego 2017 r. III CZP 106/16 (OSNC z 2017 r., z. 12, poz. 135), zgodnie z którym: "W braku odmiennego zastrzeżenia osoba, której właściciele lokali w umowie lub w uchwale (art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, jedn. tekst: Dz. U. z 2015 r., poz. 1892) powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, jest w granicach tego zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych". W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy argumentował, skoro zarząd w zakresie spraw wspólnoty, które prowadzi lub którymi kieruje, jest umocowany do reprezentowania wspólnoty na określonych w tych przepisach zasadach także przed sądami, to wobec istotnego podobieństwa (wykluczającego jednoczesne funkcjonowanie zarządu i zarządcy), nie jest zasadne wyłączenie takiej możliwości w odniesieniu do zarządcy. Podobieństwo to przemawia za stosowaniem na podstawie odesłania przewidzianego w art. 33 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali do zarządcy w całej rozciągłości przepisów art. 21 i 22, regulujących prowadzenie spraw wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowanie jej przez zarząd wspólnoty (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1339/16).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przedłożone na wezwanie Sądu dokumenty nie wykazują, że B. F. działająca jako członek zarządu P. Spółki z o.o. uprawniona była do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie zostały bowiem przedłożone dokumenty potwierdzające powierzenie zarządu P. Spółce z o.o., której członkiem zarządu jest B. F. w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali ani później zawartej w formie aktu notarialnego, ani też osobnej uchwale właścicieli lokali tworzących skarżącą Wspólnotę notarialne zaprotokołowanej. Nie przedłożono dokumentów z których wynikałoby, że zarząd został powierzony ww. spółce jako zarządcy i jaki jest jego zakres. W konsekwencji powyższego Sąd stwierdził, że brak było podstaw do uznania, że osoba podpisana pod skargą upoważniona była do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty.
Sąd podkreślił, że sama tylko uchwała upoważniająca B. F. do reprezentowania Wspólnoty w niniejszym postępowaniu, która została przedłożona na wezwanie Sądu, nie może być uznana za wystarczającą. W postępowaniu sądowoadministracyjnym katalog podmiotów uprawnionych do występowania w imieniu strony skarżącej został ograniczony. Zgodnie bowiem z art. 35 § 1 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. B. F. jako członek zarządu P. sp. z o. o - bez wykazania, że podmiotowi temu Wspólnota powierzyła zarząd – nie mieści się więc w kategorii osób uprawnionych do reprezentowania strony skarżącej.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Postanowieniu temu zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy o własności lokali poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniesienie skargi na decyzję organu administracji publicznej w imieniu wspólnoty mieszkaniowej oraz jej reprezentacja przed sądem administracyjnym stanowią, czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, podczas gdy jest ona czynnością nieprzekraczającą zakres zwykłego zarządu niewymagającą podjęcia przez wspólnotę mieszkaniową stosownej uchwały przez współwłaścicieli nieruchomości wspólnej.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skarżąca wskazuje na naruszenie:
1. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym w postaci dokumentów potwierdzających umocowanie zarządcy Wspólnoty do wniesienia skargi tj. (i) umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z dnia [...] maja 2014 r., (ii) aktu notarialnego Rep. A numer [...] z dnia [...] listopada 2001 r. skutkującym przyjęciem, że Skarżąca nie wykazała umocowania spółki P. sp. z o.o. jako zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W. do złożenia skargi, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca wykazała umocowanie zarządcy do skierowania w jej imieniu skargi na decyzję organu drugiej instancji;
2. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym w postaci dokumentu potwierdzającego umocowanie zarządcy Wspólnoty do wniesienia skargi, a przedłożonego w wyniku wezwania do usunięcia braków formalnych skargi tj. uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. skutkującym przyjęciem, że ww. uchwała nie stanowi wystarczającego dowodu potwierdzającego umocowanie spółki P. sp. z o.o. jako zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W. do złożenia skargi, podczas gdy z ww. uchwały w sposób jednoznaczny wynika, że wolą współwłaścicieli nieruchomości wspólnej położonej we W. przy ul. M. [...] było umocowanie zarządcy do jej reprezentacji w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nr [...] z dnia [...] maja 2021 r.;
3. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie objawiające się nieuzasadnionym wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, podczas gdy pismo z uwagi na dysponowanie przez Sąd dokumentacją wykazującą umocowanie spółki P. sp. z o.o. do skierowania skargi mogło otrzymać prawidłowy bieg bez konieczności przedkładania dalszych dokumentów;
4. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi jedynie na podstawie akt postępowania sądowoadministracyjnego z pominięciem materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy administracyjnej w postaci dokumentów potwierdzających umocowanie zarządcy Wspólnoty do wniesienia skargi tj. (i) umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z dnia [...] maja 2014 r., (ii) aktu notarialnego Rep. A numer [...] z dnia [...] listopada 2001 r.;
5. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi bezpośrednio strony tj. Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W., lecz zarządcy nieruchomości wspólnej tj. spółkę P. sp. z o.o.;
6. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez wezwanie nieprofesjonalnego pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez "przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym", co stanowiło wezwanie nieprecyzyjne.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiona została obszerna argumentacja przemawiająca zdaniem skarżącej za uwzględnieniem zarzutów zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga wnoszona przez jednostkę organizacyjną mającą zdolność sądową jaką jest Wspólnota Mieszkaniowa powinna zgodnie z art. 28 i art. 29 P.p.s.a. wskazywać, że w jej imieniu składa ją uprawniony do tego organ lub osoba uprawniona do działania w jej imieniu. Umocowanie do wniesienia skargi w imieniu Wspólnoty powinno zostać wykazane przez ów organ lub osobę upoważnioną do działania w jej imieniu przy pierwszej czynności w postępowaniu, a zatem już przy wnoszeniu skargi. Jeżeli dokumenty potwierdzające umocowanie do reprezentowania Wspólnoty nie zostały przedłożone to Sąd powinien potraktować to jako brak formalny skargi i wezwać stronę do jego uzupełnienia stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. W wezwaniu tym powinno wskazać się jaki brak formalny został stwierdzony i w jaki sposób brak ten należy uzupełnić a nadto należy określić termin na uzupełnienie braku oraz skutki niewykonania wezwania np. odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Analizując treść zarządzenia Sądu I instancji zawartego w wezwaniu z dnia 23 sierpnia 2021 r. (k. 7 akt) należało uznać, że wystąpił brak formalny skargi bowiem skarga podpisana przez członka Zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. Panią B. F. nie została opatrzona żadnym dokumentem stwierdzającym jej umocowanie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...] we W., w imieniu której wniesiono przedmiotową skargę. Sąd nie sprecyzował jakiego rodzaju mają to być dokumenty zapewne mając na uwadze, że w zależności od konkretnych rozwiązań przyjętych w danej Wspólnocie Mieszkaniowej może to być umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokali, umowa zawarta później w formie aktu notarialnego na mocy której określa się sposób zarządu nieruchomością wspólną. W ramach tej umowy można powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej - art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Może to być uchwała właścicieli lokali o zmianie dotychczasowego sposobu zarządu (wybranego na podstawie art. 18 ust. 1) zaprotokołowana przez notariusza. Zasady reprezentacji Wspólnoty mogą wynikać także wprost z rozwiązań ustawowych tj. rozdziału 4 ustawy o własności lokali o czym mówi art. 18 ust. 3 tej ustawy. W tym przypadku powstanie zarządu wspólnoty regulują przepisy art. 19 (mała wspólnota - stosowanie przepisów o współwłasności z KC i KPC) i art. 20 ustawy o własności lokali (uchwała właścicieli lokali o wyborze jednoosobowego lub wieloosobowego zarządu złożonego z osób fizycznych). Sąd nie znając sytuacji faktycznej i prawnej Wspólnoty nie mógł wskazać konkretnie dokumentów, które będą właściwe dla potwierdzenia aktualnego sposobu reprezentacji skarżącej Wspólnoty i wynikającego z tego sposobu umocowania do reprezentowania dla B. F.. Zatem zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez wezwanie nieprofesjonalnego pełnomocnika Wspólnoty do usunięcia braków formalnych ogólnie określonych w wezwaniu z 23 sierpnia 2021 r. nie jest uzasadniony bowiem wezwanie Sądu było precyzyjne uwzględniając okoliczność, że stosownie do okoliczności dokumenty wykazujące umocowanie do reprezentowania wspólnoty mogły być różne.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przez Sąd art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania bezpośrednio Wspólnoty a zamiast tego wezwanie zarządcy nieruchomości wspólnej tj. Spółki P. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu. Skoro B. F. w skardze tytułuje się osobą reprezentującą Wspólnotę (osobą uprawnioną do działania w jej imieniu z art. 28 § 1 P.p.s.a.) i nie przedkłada przy skardze dokumentów potwierdzających jej umocowanie do reprezentowania Wspólnoty to zasadne jest aby to właśnie ta osoba wykazała swoje umocowanie stosownie do art. 29 P.p.s.a. Ponadto Sąd nie dysponował adresami członków zarządu tej Wspólnoty a nadto zasadnie przyjął, że to właśnie ta spółka jest zarządcą ustanowionym przez Wspólnotę do jej reprezentowania zatem będzie w posiadaniu dokumentów, które potwierdzą jej umocowanie do reprezentowania wspólnoty.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez wydanie przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi jedynie na podstawie akt postępowania sądowoadministracyjnego z pominięciem materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy tj. dokumentów potwierdzających umocowanie zarządcy do wniesienia skargi tj. umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z [...] maja 2014 r. i aktu notarialnego Rep. A numer [...] z [...] listopada 2001 r.
Zgodnie z art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Wobec tego Sąd nie weryfikuje dochowania warunków formalnych skargi badając umocowanie do reprezentowania strony na podstawie dokumentacji akt sprawy administracyjnej. Powołany przepis zobowiązuje wnoszącego skargę a nie Sąd do wykazania umocowania przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym tj. przy wniesieniu skargi. Sięganie do dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych jest niecelowe bowiem umocowanie wykazać należy na chwilę wnoszenia skargi. W aktach administracyjnych zawarte są dokumenty poprzedzające ten moment a zatem nieaktualne. Sąd nie może sam z siebie przyjąć, że umocowanie aktualne na etapie postępowania administracyjnego jest również aktualne podczas wnoszenia skargi. To strona ma potwierdzić ten fakt przedkładając stosowne dokumenty. W aktach administracyjnych sprawy w istocie znajduje się umowa powierzenia zarządu nieruchomością wspólną P. Sp. z o.o. z siedzibą we W. z dnia [...] maja 2014 r. poświadczona za zgodność z oryginałem oraz akt notarialny Repertorium A numer [...] z [...] listopada 2001 r. poświadczony za zgodność z oryginałem jednak odnoszą się one do stanu z lutego 2021 r. (zarzuty do egzekucji administracyjnej). Skoro te dokumenty w dalszym ciągu poświadczają umocowanie B. F. do reprezentowania Wspólnoty to w odpowiedzi na wezwanie Sądu należało je przedstawić wraz uchwałą Wspólnoty nr [...] przegłosowaną [...] sierpnia 2021 r. upoważniającą B. F. do reprezentacji Wspólnoty w sprawie jej skargi na postanowienie DWINB we W. nr [...] z [...] maja 2021 r., w tym do sporządzenia skargi i jej wniesienia do WSA we Wrocławiu. Tego nie uczyniono zatem słusznie stwierdził Sąd I instancji, że skarga posiadała braki formalne, które pomimo wezwania nie zostały uzupełnione w terminie gdyż nie wykazano umocowania członka zarządu P. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu do reprezentowania Wspólnoty. Wystarczyło bowiem dołączyć ww. umowę powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z [...] maja 2014 r. oraz akt notarialny Repertorium A numer [...] z [...] listopada 2001 r. Okoliczność, że znajdowały się one w aktach administracyjnych nie ma znaczenia bowiem Sąd sam nie mógł przyjąć, że obowiązują one także na etapie składania skargi.
Sama uchwała Wspólnoty nr [...] przegłosowana [...] sierpnia 2021 r. była niewystarczająca dlatego Sąd I instancji uznał, że braki formalne nie zostały uzupełnione co skutkowało odrzuceniem skargi. Owszem potwierdzała ona wolę właścicieli lokali aby osoba w niej wskazana reprezentowała Wspólnotę w sprawie z jej skargi ale nie wynikało z niej jaką funkcję względem Wspólnoty pełni P. Sp. z o.o. we Wrocławiu. By to wykazać niezbędne było przesłanie umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z [...] maja 2014 r. oraz aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z [...] listopada 2001 r.
Wobec powyższego nie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i dokonania jej w sposób dowolny, sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym. Sąd nie dysponował dokumentami, które na chwilę wnoszenia skargi potwierdzałyby umocowanie B. F. do reprezentowania Wspólnoty. Brak ten pomimo wezwania do jego uzupełnienia z niewiadomych powodów nie został uzupełniony. W ocenie NSA, dopuszczalne byłoby powołanie się w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi na ww. umowę powierzenia zarządu oraz akt notarialny znajdujące się w administracyjnych aktach sprawy z jednoczesnym oświadczeniem, że stan prawny i faktyczny wynikający z tych dokumentów jest nadal aktualny. Niestety przesłano wyłącznie uchwałę nr [...], z której odczytać można jedynie umocowanie danej osoby reprezentującej osobę prawną do reprezentowania Wspólnoty przed sądem ale nie wskazuje ono na powiązanie między tą osobą prawną a Wspólnotą.
Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz 2. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. podniesione w zażaleniu NSA uznał za pozbawione podstaw.
Niezasadny jest też zarzut zażalenia błędnej wykładni art. 22 ust. 1 , 2 i 3 ustawy o własności lokali sprowadzający się do uznania przez Sąd, że wniesienie skargi na postanowienie organu administracji publicznej w imieniu wspólnoty mieszkaniowej oraz jej reprezentacja przed sądem stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Sąd w zaskarżonym postanowieniu nie formułował takich stanowisk.
Sąd uznał jedynie, że dokumenty przedłożone przez B. F. członka zarządu P. Spółki z o.o. nie uprawniały jej do reprezentacji skarżącej Wspólnoty. Zabrakło dokumentu, który świadczyłby o powierzeniu zarządu P. Spółce z o.o., której członkiem jest B. F. np. w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali czy w formie aktu notarialnego, czy też uchwale właścicieli lokali o zmianie sposobu zarządu zaprotokołowanej notarialnie. Wobec tego nie wykazano by podpisując skargę była upoważniona do działania w imieniu Wspólnoty.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem czynności polegające na reprezentowaniu wspólnoty mieszkaniowej przed organami administracyjnymi i sądami, zmierzające do ochrony rzeczy wspólnej, są czynnościami zachowawczymi, a co za tym idzie są czynnościami zwykłego zarządu (postanowienie NSA z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II OZ 1298/18, wyrok NSA z 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 654/11). Wobec powyższego na wniesienie skargi w imieniu Wspólnoty pełnomocnik nie potrzebował zgody Wspólnoty wyrażonej w uchwale.
W istocie reprezentacja Wspólnoty Mieszkaniowej przed sądem jest czynnością nieprzekraczającą zwykłego zarządu gdy dotyczy takich aktów i czynności administracyjnych, które sprowadzają się do prowadzenia bieżących spraw związanych z wykonywaniem zarządu nieruchomością wspólną. Zasadniczo więc obrona przed sądem interesów wspólnoty sprowadzająca się do ochrony nieruchomości wspólnej jest czynnością zachowawczą a nie rozporządzającą a wobec tego czynnością nieprzekraczającą zwykłego zarządu. Udzielenie pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi zmierza do realizacji ochrony nieruchomości wspólnej i zalicza się również do czynności zwykłego zarządu. Podejmowanie działań z zakresu zadań wspólnoty w sprawach związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną, zmierzających do ochrony jej interesu finansowego, w tym kwestionowanie aktu organu administracji w formie skargi do sądu administracyjnego, zdaniem NSA, nie można zaliczyć do czynności przekraczających zwykły zarząd skoro dbanie o pozytywny wynik finansowy wspólnoty wiąże się z prawidłowym wykonywaniem zarządu nieruchomością wspólną.
W niniejszej sprawie Wspólnota broni się przed nałożeniem na nią środków egzekucyjnych za uchylanie się od nałożonych tytułem wykonawczym obowiązków twierdząc, że w części doszło do wygaśnięcia obowiązku stwierdzonego w tytule wykonawczym. Niewątpliwie dbanie o posiadany przez Wspólnotę majątek, który służy tylko i wyłącznie utrzymaniu nieruchomości wspólnej wchodzi w zakres zarządzania nieruchomością wspólną a zatem mieści się w zakresie czynności zwykłego zarządu.
Okoliczność zaliczenia czynności umocowania B. F. do reprezentowania Wspólnoty przed sądem do czynności przekraczającej zwykły zarząd nie miała znaczenia w sprawie bowiem istota sporu sprowadza się jedynie do braku wykazania, że Spółkę, którą reprezentuje jako członek zarządu B. F. łączy ze Wspólnotą stosunek prawny w postaci zarządu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło