III FZ 681/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. B. i D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 260/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi H. B. i D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 260/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, odrzucił skargę D. B. i H. B., zwanych dalej "Skarżący", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 6 marca 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez uiszczenie wpisu, Skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniami z 1 października 2020 r. referendarz sądowy pozostawił oba wnioski bez rozpoznania. Wskutek wniesionych sprzeciwów postanowieniami z 30 listopada 2020 r. WSA w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenia. Wobec powyższego Sąd wezwał Skarżących do wykonania w terminie 7 dni prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z 4 czerwca 2020 r. w wysokości 1591 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone Skarżącym 21 grudnia 2020 r. W dniu 28 grudnia 2020 r. Skarżący złożyli ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji ustalił, że Skarżący nie uiścili należnego wpisu od skargi w związku z tym postanowieniem z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 260/20 odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zwolniło Skarżących od obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i w konsekwencji - nie mogło uchronić ich przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Bydgoszczy, w którym sformułowali wniosek o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 245 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przez nierozpoznanie złożonego wniosku dotyczącego prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości w zakresie uiszczenia wpisu od skargi, mimo iż taki wniosek został złożony na urzędowym formularzu w terminie; art. 257 p.p.s.a., przez nierozpoznanie i nieuwzględnienie wniosku dotyczącego pomocy prawnej, mimo że braki formalne wniosku zostały uzupełnione a Skarżący złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego strona została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających Skarżących z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Tymczasem treść zażalenia nie pozostawia wątpliwości, że intencją Skarżących było właśnie skorzystanie z powyższego uprawnienia. Przypomnieć należy, że Skarżącym w sprawie nie zostało przyznane prawo pomocy, a ich wnioski o jego przyznanie zostały zarządzeniami referendarza sądowego z 1 października 2020 r. pozostawione bez rozpoznania. Na skutek wniesionych sprzeciwów WSA w Bydgoszczy postanowieniami z 30 listopada 2020 r. utrzymał w mocy zarządzenia referendarza sądowego. W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie 4 grudnia 2020 r. wezwano Skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 czerwca 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1591 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniane powtórne wezwanie doręczono Skarżącym 21 grudnia 2020 r. Wpis od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia jest wystąpienie przez Skarżących z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Skarżący nie mogą uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (zob. np. postanowienia NSA: z 10.05.2010 r., II FZ 115/10; z 11.04.2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8.01.2014 r., II GZ 761/13). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.