III FSK 3441/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 201/20 w sprawie ze skargi P. B. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 24 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie opłaty miejscowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Rady Miejskiej w S. na rzecz P. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 23 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 201/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi P. B. (dalej: Skarżący), stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 24 czerwca 2008 r. nr [...] (dalej: Uchwała) w przedmiocie ustalenia miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową (wyrok ten oraz pozostałe powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W złożonej skardze kasacyjnej Rada Miejska w S. (dalej: Rada Miejska), reprezentowana przez Burmistrza Miasta S. zarzuciła powyższemu wyrokowi naruszenie: 1/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm. – dalej: u.s.g.) poprzez uznanie, że Skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi, w sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji przyjął, iż Skarżący wskazał, że jego interes prawny został naruszony w ten sposób, że w związku z pobytem turystycznym w S. została od niego pobrana w dniu 12 października 2019 r. opłata miejscowa w kwocie 9 zł, podczas gdy zaskarżona Uchwała sama w sobie nie kreuje konkretnego czy nawet generalnego obowiązku uiszczenia opłaty, nie określa stawek, ani podmiotów zobowiązanych do jej zapłaty; 2/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) i § 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz.U. z 2007 r., nr 249, poz. 1851 - dalej: Rozporządzenie RM) poprzez przyjęcie, że w chwili podejmowania przez Radę Miejską w S. zaskarżonej Uchwały nie zostały spełnione przesłanki co do minimalnych warunków klimatycznych warunkujących przyjęcie uchwały o opłacie miejscowej; 3/ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały podczas gdy w sprawie nie zachodziły ku temu przesłanki; 4/ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. wskutek braku wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz ogólnikowe i pobieżne odniesienie się do stanowiska reprezentowanego przez Radę Miejską, w szczególności lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyjaśnienia motywów, jakimi kierował się Sąd rozstrzygając sprawę. W oparciu o tak postawione zarzuty Rada Miejska wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego w postępowaniu kasacyjnym, według norm prawem przepisanych. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, udział w postępowaniu zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich, który wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Do udziału w postępowaniu dopuszczona została Fundacja "[...]", która argumentowała, że wyrok Sądu pierwszej instancji jest prawidłowy i tym samym skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z Zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2021 r. Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, działającego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), który z uwagi na konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki po długim okresie oczekiwania spowodowanym ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną, skierował ją na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze stron pomimo doręczenia im wyżej wskazanego powiadomienia z tej możliwości nie skorzystała, a nadto nie sprzeciwiono się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne. Na wstępie zauważenia wymaga, że tożsamy problem prawny był już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 3579/17 w odniesieniu do innej jednostki samorządu terytorialnego. Orzekający w sprawie skład NSA podziela zapatrywania prawne oraz argumentację zaprezentowaną w tym wyroku i wykorzysta je w dalszej części uzasadnienia. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie - w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej - sprowadza się do oceny legalności wyroku WSA w odniesieniu do stwierdzenia istnienia po stronie Skarżącego interesu prawnego do zaskarżenia Uchwały oraz zasadności stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Rady Miejskiej, Sąd pierwszej instancji naruszył prawo, poddając Uchwałę merytorycznej kontroli pod kątem jej zgodności z prawem, gdy tymczasem, Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki określonej w art. 101 ust. 1 u.s.g., tj. że zaskarżony akt narusza jego konkretny interes prawny. Sąd administracyjny może dokonać merytorycznej analizy legalności przepisów prawa miejscowego, wyłącznie po uprzednim zbadaniu, czy podmiot inicjujący postępowanie sądowoadministracyjne wykazał istnienie konkretnego interesu prawnego, który został naruszony przez zaskarżony akt. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2813/15, w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. chodzi o naruszenie interesu prawnego podmiotu występującego w stosunku administracyjnoprawnym, jako strona podległa władztwu organu administracyjnego, przy pomocy którego organ może oddziaływać na sferę praw i obowiązków podmiotu podległego [...]. W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Z kolei w wyroku z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2648/15, NSA wskazał, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez określoną regulację normatywną nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Istota stanowiska prezentowanego przez Radę Miejską w skardze kasacyjnej sprowadza się do przekonania, choć argumentacja jest w istocie jednozdaniowa, że Skarżący, zarzucając naruszenie swego konkretnego interesu prawnego, posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały nr [...] z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie ustalenia opłaty miejscowej na rok 2020, albowiem na podstawie tej uchwały był zobligowany do zapłaty określonej kwoty tytułem opłaty miejscowej za pobyt turystyczny w miejscowości S. Odnosząc się do takiego stanowiska, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Rada Miejska nie dostrzega jednak, opierając się na powyższym stanowisku, że wydanie uchwały ustalającej konkretne obowiązki fiskalne, nie zostało bezpośrednio powiązane przez ustawodawcę z obowiązkiem realizacji przesłanek materialnoprawnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. Uprawnienie rady gminy do uchwalenia konkretnych przepisów prawa materialnego w zakresie opłaty miejscowej jest bowiem uzależnione wyłącznie od uprzedniego spełnienia przesłanki o charakterze proceduralnym – tj. istnienia w porządku prawnym aktu prawa miejscowego, wydanego na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l. Władztwo podatkowe jednostek samorządu terytorialnego jest – zgodnie z art. 94 i 217 Konstytucji RP – istotnie ograniczone przez ustawodawcę, który może uzależnić, i w tym wypadku uzależnia, powstanie kompetencji do wprowadzenia na terenie danej miejscowości opłaty miejscowej od spełnienia rygorów ustanowionych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, m.in. dotyczących ochrony środowiska. Należy podkreślić, że w tekście powołanego art. 17 ust. 5 u.p.o.l. wyraźnie stwierdzono, iż: "Rada gminy ustala miejscowości odpowiadające warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 i 4, w których pobiera się opłatę miejscową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sformułowanie "ustala miejscowości" nie oznacza pełnej swobody decyzyjnej organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w tym zakresie; przeciwnie, przepis ten powierza gminie ograniczoną władzę dyskrecjonalną, nakładając jednocześnie na organ stanowiący gminy obowiązek uprzedniej weryfikacji, czy dana miejscowość faktycznie spełnia przesłanki określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. Organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego – wydając uchwałę, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l. – nie mogą zatem działać woluntarystycznie, lecz winny stosować się do określonej w ustawie procedury stanowienia przepisów prawa miejscowego w tym konkretnym przedmiocie; rada gminy, chcąc wprowadzić opłatę miejscową, zobowiązana jest dokonać w sposób transparentny wnikliwej i miarodajnej analizy, czy warunki klimatyczne lub krajobrazowe istniejące w danej miejscowości odpowiadają przesłankom określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 17 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii musi opierać się na stwierdzeniu określonych faktów w kontekście przesłanek określonych w Rozporządzeniu RM; nie można traktować go wyłącznie jako "oświadczenie woli" rady gminy wprowadzenia w danej miejscowości opłaty miejscowej. Uchwała, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l. stanowi w istocie wynik procesu weryfikacji przez organ stanowiący gminy istnienia w danej miejscowości warunków, od których spełnienia uzależnione jest powstanie kompetencji do wydania konkretnej normy statuującej obowiązek uiszczenia opłaty miejscowej. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że zaskarżona uchwała sama w sobie nie kreuje konkretnego czy nawet generalnego obowiązku uiszczenia opłaty, nie określa stawek, ani podmiotów zobowiązanych do jej zapłaty. Skarżący nie upatrywał jednak naruszenia swojego interesu prawnego w fakcie, że pobrano od niego opłatę w tej czy innej wysokości, ale w fakcie, że w miejscowości, w której przebywał w celach turystycznych, w ogóle tego typu opłata nie mogła być pobierana, bowiem miejscowość ta nie spełnia określonych warunków klimatycznych normowanych przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący miał konkretny interes prawny w zaskarżeniu Uchwały, sprowadzający się do żądania od jednostki samorządu terytorialnego, by nałożona na niego opłata miejscowa, miała podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, spełniających wymogi koherencji norm w systemie prawa. Skoro warunkiem nałożenia opłaty miejscowej wg konkretnej stawki jest uprzednie wydanie uchwały na podstawie art. 17 ust. 5 u.p.o.l., to zgodność z prawem tej uchwały ma kluczowe znaczenie dla interesu prawnego osoby obciążonej opłatą miejscową. Ponieważ od legalności omawianej uchwały uzależnione jest powstanie po stronie rady gminy kompetencji do wprowadzenia opłaty miejscowej, stwierdzenie nieważności uchwały, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l. ma bezpośredni wpływ na zgodność z prawem podjętej na jej podstawie uchwały ustanawiającej konkretne normy materialnoprawne. Innymi słowy, wykazanie, że nie było podstaw do wydania uchwały, o której mowa w art. 17 ust. 5 u.p.o.l., ponieważ dana miejscowość nie spełnia np. warunków klimatycznych, prowadzi do wniosku, że obciążenie danego podmiotu obowiązkiem uiszczenia opłaty w oczywisty sposób narusza konkretny interes prawny podatnika; nakłada bowiem na niego obowiązek fiskalny bez wymaganej podstawy prawnej. Podkreślić należy, że podstawa prawna jest w tym wypadku złożona – nie można jej sprowadzić do jednostkowego przepisu, lecz składa się z kompleksu powiązanych ze sobą przepisów, tworzących normę prawnopodatkową. Związane jest to – jak wskazano powyżej – ze złożoną i wieloetapową procedurą tworzenia przepisów prawa miejscowego w zakresie opłaty miejscowej, w ramach której uwzględnić należy nie tylko aspekty fiskalne, ale także kwestie związane z ochroną środowiska. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g. uznać należało za nieuzasadniony. Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że w powoływanym już wyroku z 15 marca 2018 r., którego argumentacja została przedstawiona powyżej, odniesiono się bardzo szczegółowo do skutków prawnych związanych ze stwierdzeniem nieważności uchwały, odpowiadającej treściowo zaskarżonej Uchwale dla istnienia obowiązku daninowego. W realiach rozpatrywanej sprawy, nie ma potrzeby przytaczania argumentacji w tym zakresie, niemniej jednak orzekający w sprawie skład NSA w pełni argumentację tę podziela. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 u.p.o.l. i § 2 ust. 1 Rozporządzenia RM. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie jest na tyle lakoniczne i ogólnikowe, sprowadzające się w przeważającej części do streszczenia dotychczasowego przebiegu postępowania i stanowisk w nim wyrażanych, że znacznie utrudnia odniesienie się do tych zarzutów. Przypomnieć należy, że zarzuty postawione w skardze kasacyjnej, mają na celu wykazanie błędów w argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji niezwykle starannie i dogłębnie przeanalizował stan prawny z powołaniem się na konkretne akty prawne i na ich podstawie wyprowadził wniosek, że jeżeli dana rada gminy zamierza podjąć uchwałę o poborze opłaty miejscowej, ma obowiązek uwzględnić, czy miejscowość odpowiada minimalnym warunkom klimatycznym, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l. Słusznie Sąd pierwszej instancji powołał się na § 2 pkt 1 Rozporządzenia RM z którego wynika, że za minimalne warunki klimatyczne, o których mowa w § 1 pkt 1, uznaje się zachowanie na terenie strefy, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, na obszarze której położona jest dana miejscowość, dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi, określonych w przepisach o ochronie środowiska. Zasadnie WSA w Gliwicach stwierdził, że minimalne warunki klimatyczne powinny zostać zachowane na terenie strefy, co wprost wynika z tego przepisu, nie zaś na terenie konkretnej miejscowości za pobyt w której rada gminy ma zamiar wprowadzić opłatę miejscową. Następnie Sąd pierwszej instancji podał (co nie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej), że miejscowość S.znajdowała się w badanym roku (data podjęcia Uchwały) w strefie [...]. Na postawie analizy opublikowanej rocznej oceny środowiska za 2007 rok ("[...]". Katowice marzec 2008) strefa [...], (a więc i miejscowość S.) zaliczona została do klasy C. W strefie tej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych standardów w zakresie pyłu zawszonego PM10 oraz benzo(a)pirenu. Do analogicznych wniosków prowadzi analiza "[...]", Katowice, marzec 2009, w której wspomnianą strefę ponownie zaliczono do klasy C. To zaś oznacza, że w strefie [...] w roku 2008 wystąpiło ponadnormatywne stężenie w powietrzu PM10 oraz benzo(a)pirenu. Również i ta okoliczność nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Rada Miejska nawet nie usiłowała podważać stanowiska Sądu pierwszej instancji, że minimalne warunki klimatyczne powinny zostać zachowane na terenie strefy, nie zaś jedynie na terenie konkretnej miejscowości. Prowadzi to do jednoznacznej konstatacji, że i w tym przypadku zarzuty skargi kasacyjnej, odnoszące się do naruszenia art. 17 ust. 5 w zw. z § 2 pkt 1 Rozporządzenia RM, uznać należało za pozbawione podstaw. Na uwzględnienie nie mógł także zasługiwać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012 r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił argumenty, dlaczego stanowisko Rady Miejskiej jest niezasadne i w konsekwencji dlaczego należało stwierdzić nieważność zaskarżonej Uchwały. Podkreślić należy, że z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Gliwicach podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z 25 listopada 2010r., sygn. akt I GSK 1215/09, z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1761/13, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15). Również i w zakresie tego zarzutu zwrócić należy uwagę na niezwykłą lakoniczność uzasadnienia skargi kasacyjnej, które jedynie pozornie odnosi się do zaskarżonego wyroku, nie pozwala jednak prześledzić toku rozumowania wnoszącego skargę kasacyjną, w czym upatruje on naruszenia omawianego przepisu. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a., który ma charakter wynikowy i uznać go należy za pochodny w stosunku do pozostałych postawionych zarzutów. Uznanie tych ostatnich za chybione przesądza o nietrafności zarzutu naruszenia powyższego przepisu za zasadny. Jeżeli bowiem Sąd pierwszej instancji doszedł do słusznego przekonania, że zaskarżona Uchwała dotknięta jest nieważnością, miał obowiązek wydać adekwatne do wyników kontroli orzeczenie. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił za podstawę orzeczenia przyjmując art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Paweł Dąbek Paweł Borszowski Bogusław Dauter