I SA/Bd 523/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-01-11
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Leszek Kleczkowski, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, oparte na art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być uwzględnione przez organ egzekucyjny, jeśli wierzyciel wydał w tym zakresie wiążące stanowisko uznające te zarzuty za niezasadne?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany wiążącym stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, organ egzekucyjny nie może samodzielnie badać zasadności tych zarzutów ani podważać stanowiska wierzyciela. Kontrola legalności stanowiska wierzyciela może nastąpić w odrębnym postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na postanowienie wierzyciela.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku P. G. z tytułu opłat abonamentowych. Skarżący wniósł zarzuty dotyczące braku upomnienia, nieistnienia obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutów za zasadne, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku P. G. (skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A., obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej za miesiące od stycznia 2015 r. do stycznia 2020 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. W toku postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia [...] sierpnia 2020 r. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2020r.
Skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj.: brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; nieistnienie obowiązku z tytułu opłat abonamentowych; zastosowanie zbyt uciążliwego i nielegalnego środka egzekucyjnego poprzez "zabór" środków pieniężnych z emerytury. Jednocześnie stwierdził, że domaga się od wierzyciela przedłożenia oryginału potwierdzenia doręczenia upomnienia oraz wskazanych w piśmie dokumentów, potwierdzających istnienie obowiązku.
Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] maja 2021r. odmówił uznania za zasadne zarzutów nieistnienia egzekwowanego obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W złożonym zażaleniu skarżący wniósł o zmianę ww. postanowienia poprzez uwzględnienie zarzutów i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienionej w art. 1 (ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie taka sytuacja wystąpiła, zatem zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed [...] lipca 2020 r.
Odnosząc się do zgłoszonych zarzutów Dyrektor IAS podkreślił, że organ egzekucyjny, w zakresie zarzutów braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz nieistnienia obowiązku, związany był stanowiskiem Wierzyciela, który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. orzekł o ich niezasadności. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A., działając jako organ drugiej instancji, postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. utrzymał je w mocy.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez wierzyciela obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (j.t. Dz.U. 2020 r. poz. 1689 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel na podstawie posiadanego dokumentu w postaci "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" stwierdził, że wypełniając ustawowy obowiązek w dniu [...] sierpnia 1978 r. w Urzędzie [...] [...], skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] B.. W wyniku dokonanej rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna o numerze [...], która stanowiła dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika. Kolejne książeczki opłat rtv nosiły numery: [...]. Według wierzyciela opłaty abonamentowe uiszczane były do maja 2008 r. (ostatnia wpłata została dokonana w dniu [...] maja 2008 r.), co świadczy, że skarżący posiadał książeczkę radiofoniczną, na podstawie której dokonywał opłat. Odnośnie do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wierzyciel wskazał, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę radiofoniczną nr [...]. Zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane pismem z dnia [...] maja 2008 r. na adres, którym [...] [...] w tym czasie dysponowała. Zdaniem organu, skoro obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy o opłatach abonamentowych, to nawet w sytuacji, gdyby skarżący nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, to okoliczność ta nie zwalniałaby go z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa wart. 15 § 1 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że [...] [...] S.A. w dniu [...] lutego 2020r. skierowała do skarżącego upomnienie nr [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Upomnienie zostało skierowane na adres zamieszkania i odebrane w dniu [...] lutego 2020 r. przez E. G. (pełnomocnik adresata).
Za niezasadny organ egzekucyjny uznał zarzut zastosowania zbyt uciążliwego i nielegalnego środka egzekucyjnego. Zastosowany środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego jest zgodny z prawem i tym samym legalny. Ustosunkowując się natomiast do podnoszonej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego organ wskazał, że zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Ponadto, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien kierować się nie tylko jego najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Jeżeli zobowiązany uważa, że zastosowany środek jest zbyt uciążliwy, to powinien wskazać inny składnik majątkowy, czego w sprawie nie uczyniono.
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2021 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał, że po jego stronie nie istnieje obowiązek uiszczania opłat za abonament i zaprzecza, że składał wniosek o rejestrację odbiorników rtv. Stwierdził, że wierzyciel nie przedstawił takiego wniosku, który został wypełniony przez P. G., ani też takiego, który został przez niego podpisany. Co więcej, formularz wniosku z dnia [...] sierpnia 1978 r. nie zawiera żadnego miejsca na podpis wnioskodawcy, a dokonany wpis P. G. nie został nakreślony jego ręką. We wniosku o zezwolenie jest wypełnione pole, w którym widnieje wpis P. G., ale to nie jest podpis, a jedynie wypełnienie formularza. Nie ma też w nim podanego numeru PESEL, czy też numeru dowodu osobistego oraz nie wiadomo czy i w jaki sposób oraz kto taki wniosek składał. Skarżący ponadto zaprzeczył, aby zamieszkiwał pod adresem ul. [...] w B.. Zauważył również, że brak było wcześniejszych wezwań do zapłaty należności z tytułu abonamentu rtv, [...] za okres od [...] stycznia 2015 r. [...] [...] natomiast powołuje się na wysłanie samego upomnienia. Skarżący nadmienił, że domagał się od [...] [...] dowodów potwierdzających doręczenie informacji o indywidualnym numerze abonenta oraz wydanie/doręczenie książeczki abonamentowej z nadanym indywidualnym numerem książeczki abonamentowej. Takie dowody nie zostały jednak przez [...] [...] przedłożone, jak również nie przedstawiono dowodów potwierdzających jakiekolwiek wpłaty z tytułu abonamentu rtv.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień w oparciu o zakreślone wyżej granice kognicji, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie są zarzuty skarżącego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej oraz rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego i odwoławczego, wydane w następstwie wniesienia tych zarzutów. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy zarzuty skarżącego są uzasadnione w świetle zaistniałego stanu faktycznego i obowiązującego stanu prawnego. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podniósł zarzuty: nieistnienia obowiązku, braku doręczenia upomnienia oraz zastosowania zbyt uciążliwego i nielegalnego środka egzekucyjnego. Organy pierwszej i drugiej instancji rozpatrując wniesione zarzuty, po uzyskaniu ostatecznego postanowienia dotyczącego stanowiska wierzyciela, uznały je za niezasadne. W skardze skarżący m.in. zakwestionował rejestrację odbiornika RTV podnosząc, że nigdy nie składał wniosku w tym przedmiocie, w związku z czym nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat abonamentowych.
Rozpatrując wniesioną skargę w pierwszej kolejności wskazać należy na obowiązujący w dacie wydania zaskarżonych postanowień stan prawny, który uległ zmianie z dniem 30 lipca 2020 r. Na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070, dalej: nowelizacja) z tym dniem zmieniony został m.in przepis art. 33 u.p.e.a. wskazujący na podstawy kwestionowania wszczętej egzekucji administracyjnej. Do dnia 29 lipca 2020 r. przepis ten w § 1 stanowił, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 powołanej nowelizacji, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienionej w art. 1 (u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja wystąpiła, postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i niezakończone przed dniem 30 lipca 2020 r., zatem zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., w tym powołany art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Powołany przepis oznacza, że w sytuacji, gdy wierzyciel w postanowieniu wydanym w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., stwierdzi, iż zarzuty - zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. - są nieuzasadnione, to wówczas organ egzekucyjny jest zobowiązany do oddalenia zarzutów, jako nieuzasadnionych.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Rolą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest weryfikacja czynności organów egzekucyjnych, mająca służyć ochronie adresata czynności, przy czym zakres badania zasadności podjęcia i prowadzenia egzekucji wynika z podniesionych zarzutów. (por. "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz" – pod red. D. Kijowskiego; Lex 2010, komentarz do art. 33, teza 2.1-2.2.).
W przedmiotowej sprawie wniesione przez skarżącego zarzuty zostały oparte na art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 8 u.p.e.a. W zakresie zarzutów nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) organ egzekucyjny był związany wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem na podstawie powołanego art. 34 § 1 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. orzekł o niezasadności wniesionych przez skarżącego zarzutów. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A. z dnia [...] maja 2021 r. Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów jest ostateczne. W sytuacji gdy, wierzyciel uznał za niezasadne zarzuty w tym zakresie, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej byli związani wypowiedzią wierzyciela i nie mogli kwestionować tego rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów są zdeterminowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela (por. np. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 996/18, LEX nr 3020118; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. II FSK 2256/18, LEX nr 3109691; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 197/21, LEX nr 3194488).
Zauważyć należy, że możliwość kwestionowania ostatecznego stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów przewiduje art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Skoro stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów może stać się przedmiotem sądowej kontroli zainicjowanej odrębną skargą, to sprawa zgodności z prawem stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów jest sprawą odrębną od sprawy zgodności z prawem postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że stosowne pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zostało zamieszczone na ostatniej stronie postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A. z dnia [...] maja 2021 r. Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż skarżący zaskarżył to ostateczne rozstrzygnięcie wierzyciela i sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt I SA/Gl 1042/21. W tych okolicznościach, Sąd nie mógł dokonać w obecnie rozpoznawanej sprawie kontroli legalności postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, opartych na art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a.
Z powyższych rozważań wynika konieczność uznania za prawidłowe stanowiska organu egzekucyjnego, że podnoszone przez Skarżącego zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. należy uznać za niezasadne, bowiem zostały one uznane za niezasadne przez wierzyciela. Wyjaśnić jedynie należy, że wierzyciel odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku podał, iż wypełniając ustawowy obowiązek P. G. dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod wskazanym we wniosku adresem: ul. [...], [...] B.. Organ wskazał również, że na dokumencie rejestracji zgłaszający pominął numer mieszkania. Jednocześnie [...] [...] S.A. ustaliła, że Zobowiązany zamieszkiwał pod adresem: ul. [...] w B. od [...] marca 1953r. do [...] czerwca 1988r. W wyniku dopełnionej rejestracji, wydana została książeczka radiofoniczna o numerze [...], która stanowiła dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika. Kolejne książeczki opłat RTV nosiły numery: [...]. Następnie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr. 187, poz. 1342), [...] [...] wysłała do abonentów zawiadomienia, określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennych książeczek. Zobowiązanemu, jako użytkownikowi odbiornika telewizyjnego, przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę radiofoniczną numer [...]. Zawiadomienie informujące o wprowadzanej zmianie, stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane do zobowiązanego pismem z dnia [...] maja 2008 r., na adres: [...] ( jak podał organ, adres aktualny od [...] czerwca 1988r.). Opłaty abonamentowe uiszczane były do miesiąca maja 2008 r. (ostatnia wpłata dokonana została w dniu [...] maja 2008 r.) co potwierdza, że skarżący posiadał książeczkę radiofoniczną, na podstawie której dokonywał opłat. Wierzyciel podkreślił, że na dzień wydania stanowiska, [...] [...] S.A. nie dysponowała dokumentem stanowiącym o dopełnieniu przez zobowiązanego formalności związanych z aktualizacją danych czy wyrejestrowaniem odbiornika. W konsekwencji powyższego wierzyciel stwierdził, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje i jest wymagalny. Zauważyć ponadto należy, że w aktach administracyjnych znajduje się kopia zawiadomienia z dnia [...] maja 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV oraz wydruk z bazy danych o abonentach [...] [...] S.A., który wskazuje na przesłanie w dniu [...] maja 2008r. do skarżącego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (k. 46, 49 akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się także wydruk z bazy danych abonentów [...] [...] S.A. wskazujący na dokonane w latach 2005-2008 wpłaty z tytułu abonamentu (k. 50 akt administracyjnych).
W rezultacie nie można odmówić słuszności stanowisku organu, że zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się z kolei do kwestii doręczenia upomnienia wzywającego do zapłaty należności wyjaśnić należy w ślad za organem egzekucyjnym, że wierzyciel wskazał, iż [...] [...] S.A. wypełniając nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, w dniu [...] lutego 2020 r. skierowała do zobowiązanego (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie numer [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych (numer listu poleconego [...]). W przesłanym upomnieniu wskazany został termin 7 dni do zapłaty należności z tytułu abonamentu oraz została zawarta informacja, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne, w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Upomnienie zostało odebrane w dniu [...] lutego 2020 r. przez pełnomocnika adresata, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. [...] [...] S.A. przekazała do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy numer [...] z dnia [...] maja 2020 r. poprzedzony upomnieniem numer [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w związku z czym zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. wierzyciel uznał za nieuzasadniony.
W tych okolicznościach, organ egzekucyjny będąc związanym stanowiskiem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] [...] S.A., działał zgodnie z prawem nie uznając zasadności zarzutów opartych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a. tj. nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym oraz niedoręczenia upomnienia.
Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., czyli zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wskazać należy, że podstawowym obowiązkiem zobowiązanego jest terminowe regulowanie ciążących na nim należności, z kolei obowiązkiem wierzyciela, w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, jest podejmowanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, a organu egzekucyjnego, sprawna i skuteczna windykacja tych należności. W art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. wskazany jest katalog środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, umożliwiający prowadzenie egzekucji z określonego składnika majątku. Organ egzekucyjny kierując się obowiązkiem sprawnej i skutecznej windykacji zastosował egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, a zatem egzekucję przewidzianą w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Powyższe czyni bezzasadnym zarzut skarżącego o nielegalności tego środka egzekucyjnego, podniesiony w piśmie z dnia [...] sierpnia 202 r. Jeżeli skarżący natomiast stoi na stanowisku, że zastosowany środek jest zbyt uciążliwy, powinien wskazać inny, mniej uciążliwy środek. Takiego środka, który jednocześnie mógłby być zastosowany i prowadzić bezpośrednio do wykonania obowiązku, skarżący nie wskazał. W tej sytuacji, mając również na uwadze, ze przy wyborze środka egzekucyjnego organ powinien kierować się także jego efektywnością, nie można zgodzić się z zarzutem, iż zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, stanowiło zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.
Końcowo, odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze wskazać należy, że skarżący kwestionuje istnienie obowiązku uiszczania opłat za abonament podnosząc, że nie składał nigdy wniosku o rejestrację odbiorników RTV. Zauważyć jednak należy, że zarzuty te dotyczą sfery faktów, których "dysponentem" jest wierzyciel i które przedstawione i omówione zostały w ostatecznym stanowisku wierzyciela. To wierzyciel na podstawie posiadanego materiału dowodowego stwierdza, m.in. czy obowiązek istnieje, czy jest wymagalny. Dlatego ustawodawca zdecydował, iż to wierzyciel, a nie organ egzekucyjny zajmuje stanowisko w przedmiocie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz, że stanowisko to jest wiążące dla organu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1594/19, LEX nr 3041156). Jeżeli zatem organ egzekucyjny uzyska ostateczne stanowisko wierzyciela, to w świetle art. 34 § 4 u.p.e.a. jest uprawniony do wydania postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych (art. 33 u.p.e.a.), nawet jeżeli postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Oczywiście, w takiej sytuacji istnieje ryzyko, że uchylenie przez sąd administracyjny postanowienia wierzyciela będzie wiązało się z koniecznością weryfikacji (w odrębnej procedurze) postanowienia organu egzekucyjnego opartego na postanowieniu wierzyciela. Jednak dopóki postanowienie wierzyciela nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego może być podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1464/17, LEX nr 2682720). W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że organ egzekucyjny wydał postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego dotyczących nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Nie można więc zarzucić organowi naruszenia art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 u.p.e.a..
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielając zarzutów skargi stwierdza, że stanowisko organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego jest prawidłowe, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło